MS EXCEL ԱՂՅՈՒՍԱԿԱՅԻՆ ԽՄԲԱԳԻՐ

Медицина

Սիրտը մարդու և կենդանիների օրգանիզմում կենսական նշանակություն ունեցող մկանային օրգան է, որը կատարում է արյան շրջանառության գլխավոր պոմպի դերը։ Այն ապահովում է արյան անընդհատ շարժումը ամբողջ մարմնով, ինչի շնորհիվ բջիջները ստանում են թթվածին և սննդանյութեր, իսկ նյութափոխանակության արգասիքները հեռացվում են օրգանիզմից։ Մարդու սիրտը գտնվում է կրծքավանդակում՝ թոքերի միջև, փոքր-ինչ ձախ կողմում և ունի մոտավորապես բռունցքի չափ։ Այն բաղկացած է չորս խոռոչներից՝ երկու նախասրտերից և երկու փորոքներից, որոնք բաժանված են փականներով, որպեսզի արյունը շարժվի միայն մեկ ուղղությամբ։ Սրտի աշխատանքի հիմնական փուլերն են կծկումը (սիստոլա) և թուլացումը (դիաստոլա), որոնք հերթագայվում են և ապահովում արյան շրջանառությունը։ Սրտի մկանային հյուսվածքը՝ միոկարդը, ունի հատուկ կառուցվածք, որը թույլ է տալիս նրան աշխատել առանց երկարատև հանգստի։ Սրտի ռիթմը կարգավորվում է հատուկ հաղորդող համակարգով, որի գլխավոր հանգույցը սինուսային հանգույցն է։ Այն ստեղծում է էլեկտրական ազդակներ, որոնք տարածվում են սրտի տարբեր մասերով և ապահովում են նրա կանոնավոր կծկումները։ Արյունը սրտից դուրս է գալիս դեպի զարկերակներ և տարածվում ամբողջ մարմնով, իսկ երակներով վերադառնում է դեպի սիրտ։ Սիրտ-անոթային համակարգը կարևոր դեր ունի օրգանիզմի ընդհանուր առողջության համար, քանի որ ցանկացած խանգարում կարող է ազդել ամբողջ մարմնի աշխատանքի վրա։ Սրտի առողջությունը պահպանելու համար կարևոր է ճիշտ սնունդը, ֆիզիկական ակտիվությունը և վնասակար սովորություններից խուսափելը։ Այսպիսով, սիրտը մարդու կյանքի համար անփոխարինելի օրգան է, որը ապահովում է արյան շրջանառությունը և օրգանիզմի կենսագործունեության շարունակականությունը։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է Կովկասյան Աղվանքի պատմության, մշակութային ժառանգության, եկեղեցական ավանդույթների և պատմական աշխարհագրության վերաբերյալ գիտական բանավեճերի քննությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով հայագիտական ուսումնասիրություններում վիճարկվող պատմագիտական մեկնաբանություններին։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն տեսակետների և պնդումների վերլուծության վրա, որոնք վերաբերում են տարածաշրջանի հին և միջնադարյան պատմությանը, հայկական մշակութային ժառանգության պատկանելությանը, պատմական բնակչության կազմին, եկեղեցական կառույցներին, ձեռագրական ավանդույթներին և նյութական մշակույթի հուշարձաններին։ Քննության են առնվում պատմական սկզբնաղբյուրների օգտագործման և մեկնաբանման խնդիրները՝ ցույց տալով, թե աղբյուրների ընտրությունը, թարգմանությունը, ժամանակագրական տվյալների ներկայացումը կամ պատմական հասկացությունների տարբեր մեկնաբանությունները ինչպես կարող են հանգեցնել հակադիր պատմագիտական եզրակացությունների։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում հայկական միջնադարյան մատենագրությանը, վիմագրական նյութերին, ձեռագրերին, եկեղեցական փաստաթղթերին, հնագիտական տվյալներին և պատմական քարտեզագրությանը՝ որպես տարածաշրջանի անցյալի վերականգնման համար կարևոր աղբյուրների։ Ներկայացվում են հայագետների կողմից առաջադրված հակափաստարկները և գիտական քննադատության մեթոդները, որոնց միջոցով փորձ է արվում ստուգել վիճահարույց պնդումների աղբյուրագիտական հիմնավորվածությունը և համապատասխանությունը պատմական փաստերին։ Կարևորվում է Կովկասյան Աղվանքի և միջնադարյան հայկական պետական ու եկեղեցական կազմավորումների փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև տարբեր պատմական ժամանակաշրջանների վարչական և աշխարհագրական սահմանների ճիշտ տարբերակումը։ Անդրադարձ է կատարվում պատմական տեղանունների, էթնանունների և քաղաքական հասկացությունների կիրառման առանձնահատկություններին, քանի որ դրանց ժամանակակից նշանակությունների մեխանիկական տեղափոխումը հին և միջնադարյան իրողությունների վրա կարող է առաջացնել պատմագիտական հակասություններ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև մշակութային ժառանգության վերաբերյալ տեսակետների համեմատությունը՝ ճարտարապետական հուշարձանների, արձանագրությունների, եկեղեցական կառույցների և ձեռագրական նյութերի ծագումն ու պատմական միջավայրը գնահատելու նպատակով։ Գիտական բանավեճերը դիտարկվում են ավելի լայն պատմաքաղաքական և գաղափարական համատեքստում՝ ընդգծելով պատմության ուսումնասիրության ընթացքում աղբյուրագիտական քննադատության, փաստերի համադրման և գիտական մեթոդաբանության պահպանման անհրաժեշտությունը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել նաև այն մասին, թե ինչպես է հայագիտությունը արձագանքել տարածաշրջանի պատմության վերաբերյալ վիճահարույց տեսություններին և ինչպիսի փաստարկային ու աղբյուրագիտական միջոցներ են կիրառվել դրանց քննադատական գնահատման համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել հայագետների, պատմաբանների, կովկասագետների, աղբյուրագետների, հնագետների, մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, դասախոսների և ուսանողների համար՝ միաժամանակ նպաստելով Հարավային Կովկասի պատմության շուրջ ձևավորված պատմագիտական բանավեճերի առավել համակարգված ընկալմանը։

Политология

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում կուսակցական առաջնորդության ինստիտուտի ձևավորման, զարգացման և քաղաքական համակարգում դրա դերակատարության ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են քաղաքական առաջնորդության տեսական և մեթոդաբանական հիմքերը, կուսակցական լիդերության էությունը, առաջնորդների քաղաքական գործառույթները և նրանց ազդեցությունը կուսակցությունների կազմակերպական կառուցվածքի, գաղափարական ուղղվածության ու գործունեության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի անկախացումից հետո բազմակուսակցական համակարգի ձևավորման առանձնահատկություններին, կուսակցական առաջնորդների ընտրության և առաջադրման մեխանիզմներին, ներքին ժողովրդավարության զարգացմանը և կուսակցությունների կառավարման գործընթացներին։ Ուսումնասիրվում են առաջնորդի անձնական հեղինակության, քաղաքական փորձի, հաղորդակցական կարողությունների և կազմակերպչական հմտությունների նշանակությունը կուսակցական գործունեության արդյունավետության և հասարակական աջակցության ձևավորման տեսանկյունից։ Անդրադարձ է կատարվում կուսակցական առաջնորդության ինստիտուցիոնալացման հիմնախնդիրներին, առաջնորդակենտրոն քաղաքական կազմակերպությունների առանձնահատկություններին, կուսակցությունների ներսում իշխանության բաշխմանը և քաղաքական էլիտաների ձևավորման գործընթացներին։ Կարևորվում են կուսակցական առաջնորդության և ժողովրդավարական քաղաքական մշակույթի փոխհարաբերությունները, քաղաքական մրցակցության պայմաններում առաջնորդների դերակատարությունը, ինչպես նաև կուսակցական համակարգի կայունության և զարգացման վրա ազդող ինստիտուցիոնալ ու հասարակական գործոնները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել քաղաքագետների, քաղաքական սոցիոլոգիայի հետազոտողների, պետական կառավարման մասնագետների, պատմաբանների, դասախոսների և հասարակական-քաղաքական գործընթացներն ուսումնասիրող ուսանողների համար։

Технология

Այս գիտատեխնիկական ուսումնասիրությունը նվիրված է գոյություն ունեցող քարե շենքերի սեյսմիկ անվտանգության մակարդակի բարձրացման ժամանակակից մեթոդների վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են պատմական և ավանդական քարե կառուցվածքների սեյսմիկ խոցելիության հիմնական պատճառները, դրանց վարքագիծը երկրաշարժային ազդեցությունների ժամանակ և վնասման մեխանիզմները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է ամրացման և վերակառուցման տարբեր ինժեներական լուծումներ՝ ներառյալ կառուցվածքային ամրացումներ, պատերի և հատակների կապերի ուժեղացում, կոմպոզիտային նյութերի կիրառություն և հիմքերի կայունացման տեխնոլոգիաներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սեյսմիկ ռիսկի գնահատման, մոնիթորինգի համակարգերի ներդրման և վերականգնողական աշխատանքների նախագծման սկզբունքներին։ Աշխատությունը համադրում է շինարարական ինժեներիայի, սեյսմոլոգիայի և կառուցվածքային մեխանիկայի մոտեցումները՝ առաջարկելով գործնական լուծումներ գոյություն ունեցող շենքային ֆոնդի սեյսմակայունության բարձրացման համար։ Այն օգտակար է շինարարական ինժեներների, նախագծողների, սեյսմոլոգների և քաղաքաշինության ոլորտի մասնագետների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է բուսաբուծական արտադրանքի իրացման գործընթացում առաջացող տնտեսական, կազմակերպական և շուկայական խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Տավուշի մարզի առանձնահատկությունների օրինակով։ Հետազոտության առանցքում գյուղատնտեսական արտադրողի և վերջնական սպառողի միջև ձևավորվող արժեշղթան է՝ արտադրանքի հավաքումից, տեսակավորումից և պահպանությունից մինչև տեղափոխում, վերամշակում և վաճառք։ Քննվում են այն գործոնները, որոնք կարող են սահմանափակել արտադրողների շուկա մուտք գործելու հնարավորությունները՝ իրացման կայուն ուղիների բացակայությունը, պահանջարկի և գների վերաբերյալ տեղեկատվության անբավարարությունը, արտադրության փոքր ծավալները, պահեստավորման և սառնարանային տնտեսությունների հասանելիությունը, տրանսպորտային ծախսերը և արտադրանքի սեզոնայնությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բուսաբուծական մթերքների առանձնահատկություններին, քանի որ դրանց մի մասը սահմանափակ պահպանման ժամկետ ունի, և իրացման գործընթացի ոչ արդյունավետ կազմակերպումը կարող է հանգեցնել տնտեսական կորուստների։ Ուսումնասիրվում է միջնորդների դերը շուկայում, արտադրողի վաճառքի գնի և վերջնական սպառողական գնի ձևավորման ընդհանուր մեխանիզմները, ինչպես նաև արտադրողների բանակցային դիրքի ամրապնդման հնարավորությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է գյուղացիական տնտեսությունների և այլ արտադրողների համագործակցության զարգացումը։ Արտադրանքի համատեղ հավաքումը, տեսակավորումը, փաթեթավորումը, պահպանումը և շուկա հանելը կարող են դիտարկվել որպես փոքր արտադրողների շուկայական հնարավորությունների ընդլայնման կազմակերպական միջոցներ։ Կարևորվում են նաև վերամշակող կազմակերպությունների, առևտրային ցանցերի և գյուղատնտեսական արտադրողների միջև երկարաժամկետ պայմանագրային հարաբերությունները, որոնք կարող են նպաստել իրացման գործընթացի կանխատեսելիության բարձրացմանը։ Տավուշի մարզի օրինակով ուշադրություն է դարձվում տարածքային պայմաններին, բնակավայրերի տեղաբաշխմանը, ճանապարհային և լոգիստիկ ենթակառուցվածքներին, տեղական արտադրության կառուցվածքին և շուկաների հասանելիությանը։ Քննվում են նաև արտադրանքի որակի, ստանդարտացման, փաթեթավորման, մակնշման և սպառողական պահանջներին համապատասխանեցման հարցերը՝ որպես մրցունակության կարևոր բաղադրիչներ։ Առանձին նշանակություն է տրվում շուկայական տեղեկատվության և թվային գործիքների կիրառմանը, որոնց միջոցով արտադրողները կարող են ավելի արագ տեղեկություններ ստանալ պահանջարկի, վաճառքի հնարավորությունների և գնային պայմանների վերաբերյալ։ Իրացման խնդիրների լուծման հնարավոր ուղղությունները դիտարկվում են նաև տեղական վերամշակման զարգացման, արտադրանքի ավելացված արժեքի բարձրացման, արդյունավետ լոգիստիկ համակարգերի ձևավորման և արտադրող–վերամշակող–վաճառող կապերի ամրապնդման համատեքստում։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի գյուղատնտեսական տնտեսագիտության և տարածաշրջանային զարգացման ուսումնասիրության համար՝ բուսաբուծական արտադրանքի իրացումը ներկայացնելով որպես ամբողջական տնտեսական գործընթաց, որի արդյունավետ կազմակերպումը կարող է նպաստել արտադրողների եկամուտների կայունությանը, արտադրական ներուժի առավել լիարժեք օգտագործմանը և գյուղական տնտեսության զարգացմանը։

Другие предметы

Նյութը վերաբերում է Ադրբեջանի կողմից Լեռնային Ղարաբաղի նախկին ղեկավարներից մեկի ձերբակալության մասին տարածված հաղորդագրությանը։ Հոդվածի առանցքում քաղաքական և իրավական նշանակություն ունեցող այդ իրադարձությունն է, որը ներկայացվում է Ադրբեջանի իշխանությունների հաղորդած տեղեկությունների համատեքստում։ Նման հրապարակումները կարևոր են հատկապես Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ երկարամյա հակամարտության, տարածաշրջանում տեղի ունեցած քաղաքական փոփոխությունների և նախկինում գոյություն ունեցած կառավարման համակարգի ներկայացուցիչների հետագա ճակատագրի ուսումնասիրման տեսանկյունից։ Նյութը հնարավորություն է տալիս հետևելու Ադրբեջանի և Լեռնային Ղարաբաղի միջև հարաբերությունների զարգացումներին, հակամարտությունից հետո ձևավորված քաղաքական ու իրավական իրողություններին և տարածաշրջանի նկատմամբ Ադրբեջանի վերահսկողության հաստատումից հետո տեղի ունեցած գործընթացներին։ Հոդվածը կարող է հետաքրքրել Հարավային Կովկասի քաղաքականությամբ, միջազգային հարաբերություններով, տարածաշրջանային անվտանգության և Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, լրագրողներին և ընթերցողներին։