Թերմոդինամիկ քաոսը դիսկրետ սիմետրիաներով սպինային և տրամաչափային մոդելներում

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի տարածքում բնական պայմաններում աճող առավել տարածված վայրի բանջարաբույսերի բազմազանության, կենսաբանական առանձնահատկությունների, տարածվածության և օգտագործման հնարավորությունների համալիր ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են սննդային նշանակություն ունեցող վայրի բուսատեսակները, դրանց աճելավայրերը, էկոլոգիական պահանջները, սեզոնային զարգացումը և բնական պաշարների վիճակը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դաշտային բուսաբանական ուսումնասիրություններին, որոնց միջոցով հնարավոր է իրականացնել տեսակների հայտնաբերում, հավաքում, տարածման վայրերի գրանցում և պոպուլյացիաների ընդհանուր վիճակի գնահատում։ Տեսակների ճշգրտման և համակարգման համար կիրառվում են կարգաբանական ու համեմատական-մորֆոլոգիական մեթոդներ՝ ուսումնասիրելով բույսերի արտաքին կառուցվածքային հատկանիշները և դրանց տարբերակիչ առանձնահատկությունները։ Կարող են իրականացվել նաև աշխարհագրական և էկոլոգիական դիտարկումներ՝ պարզելու տարբեր տեսակների տարածվածության կապը բարձրության, կլիմայական պայմանների, հողի առանձնահատկությունների և բնական միջավայրի այլ գործոնների հետ։ Սննդային արժեքի գնահատման նպատակով կարևոր նշանակություն ունեն լաբորատոր և կենսաքիմիական հետազոտությունները, որոնց միջոցով ուսումնասիրվում են բուսական հումքի հիմնական սննդային բաղադրիչները, վիտամինները, հանքային նյութերը և կենսաբանական ակտիվ միացությունները։ Համեմատական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս տարբեր վայրի բանջարաբույսերը գնահատել ըստ սննդային արժեքի, օգտագործվող մասերի, հասանելիության և մշակության հնարավորությունների։ Ուսումնասիրվում են նաև դրանց օգտագործման ավանդական եղանակները՝ համադրելով ազգաբուսաբանական տվյալները ժամանակակից սննդային և գյուղատնտեսական մոտեցումների հետ։ Փորձարարական մշակության մեթոդների կիրառմամբ հնարավոր է գնահատել ընտրված տեսակների ընտելացման, բազմացման և գյուղատնտեսական արտադրության մեջ ներգրավման հնարավորությունները։ Կարևոր ուղղություն է բնական պաշարների կայուն օգտագործման գնահատումը, քանի որ վայրի բույսերի ինտենսիվ հավաքը կարող է ազդել առանձին պոպուլյացիաների պահպանության վրա։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել նոր կամ քիչ օգտագործվող սննդային բուսական ռեսուրսների բացահայտման, սննդակարգի բազմազանեցման, գյուղատնտեսական մշակաբույսերի տեսականու ընդլայնման և տեղական բուսական գենետիկական ռեսուրսների պահպանության նպատակներով։ Աշխատությունն ունի գիտական և կիրառական նշանակություն բուսաբանության, բանջարաբուծության, սննդագիտության, ազգաբուսաբանության և կենսաբազմազանության պահպանության համար՝ նպաստելով Հայաստանի վայրի ուտելի բուսական ռեսուրսների ճանաչմանը և դրանց արդյունավետ ու կայուն օգտագործման հնարավորությունների գնահատմանը։

Պատմություն

Աշխատությունը գիտական ուսումնասիրություն է, որը կենտրոնանում է Հայաստանի Հանրապետությունում աշխատանքային միգրացիայի ձևավորման, զարգացման և դրա սոցիալ-մշակութային հետևանքների համակողմանի վերլուծության վրա։ Այն դիտարկում է աշխատանքային միգրացիան ոչ միայն որպես տնտեսական կամ ժողովրդագրական գործընթաց, այլև որպես հասարակական կյանքի, ընտանիքի, համայնքային հարաբերությունների, արժեքային համակարգի և անհատի սոցիալական վարքագծի վրա ազդեցություն ունեցող բազմաշերտ երևույթ։ Ուսումնասիրության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ աշխատանքի որոնման նպատակով երկրից դուրս մեկնելը փոխում է ոչ միայն միգրանտի տնտեսական վիճակը, այլև նրա սոցիալական կարգավիճակը, ընտանեկան դերերը, միջանձնային հարաբերությունները, մշակութային պատկերացումները և հայրենիքի հետ կապերի բնույթը։ Հատուկ նշանակություն ունի միգրացիայի ազդեցության դիտարկումը անհատի, ընտանիքի, համայնքի և հասարակության տարբեր մակարդակներում․ արտագնա աշխատանքի հետևանքով առաջացող ֆինանսական փոխանցումները կարող են բարելավել ընտանիքների նյութական պայմանները, սակայն միաժամանակ երկարատև բաժանումը կարող է հանգեցնել ընտանիքի ներսում դերերի վերափոխման, սերունդների միջև հարաբերությունների փոփոխության և սոցիալական որոշակի խնդիրների առաջացման։ Աշխատությունը կարևոր է նաև այն պատճառով, որ աշխատանքային միգրացիայի երևույթը ներկայացնում է հայկական հասարակության սոցիալ-մշակութային փոփոխությունների ավելի լայն համատեքստում՝ անդրադառնալով ավանդական և նոր ձևավորվող վարքագծային ու արժեքային մոդելների փոխազդեցությանը։ Հետազոտության հեղինակը Միհրան Վարդգեսի Գալստյանն է, իսկ աշխատանքը պաշտպանվել է ՀՀ ԳԱԱ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտում՝ պատմական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճանի հայցմամբ, «Ազգագրություն» մասնագիտությամբ, 2016 թվականին։ Աշխատանքի թեմատիկ շրջանակը հետագայում շարունակվում է նաև հեղինակի միգրացիային նվիրված ուսումնասիրություններում, որտեղ ընդգրկվում են միգրացիայի սոցիալ-մշակութային և էթնոժողովրդագրական հետևանքները, ինքնության փոփոխությունները, սոցիալ-մշակութային նոր պրակտիկաների փոխանցումը, միգրանտների ադապտացիան և վերադարձողների վերաինտեգրման հիմնախնդիրները։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը արժեքավոր է Հայաստանի միգրացիոն գործընթացները հասարակական և մշակութային տեսանկյունից հասկանալու համար, քանի որ ցույց է տալիս, որ աշխատանքային միգրացիայի ազդեցությունը չի սահմանափակվում աշխատուժի տեղաշարժով կամ տնտեսական արդյունքներով․ այն կարող է երկարաժամկետ փոփոխություններ առաջացնել ընտանիքի կառուցվածքում, սոցիալական հարաբերություններում, մշակութային վարքագծում, ինքնության ընկալումներում և հասարակության զարգացման միտումներում։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական, քաղաքական և հումանիտար գիտությունների տարբեր ոլորտներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական գրականության լայն դաշտում։ Այն ընդգրկում է հասարակական-քաղաքական գիտություններ, բանասիրական գիտություններ, գրականագիտություն, լեզվաբանություն, պատմություն և պատմական գիտություններ, աշխարհագրություն, հնագիտություն և ազգագրություն՝ արտացոլելով այս ոլորտներում ձևավորվող ժամանակակից գիտական մոտեցումները, տեսական զարգացումները և մեթոդաբանական նորարարությունները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների և ուսումնական գործընթացի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր հրատարակություններին, գնահատել դրանց գիտական արժեքը և կիրառել դրանք տարբեր հումանիտար ուսումնասիրությունների շրջանակներում։ Այն նաև նպաստում է միջգիտակարգային կապերի զարգացմանը՝ ապահովելով գիտելիքի համակարգված տարածում և աջակցելով հումանիտար գիտությունների զարգացման շարունակականությանը։

Lեզվաբանություն

Այս գիրքը նվիրված է Ավետիք Իսահակյանի բանաստեղծական լեզվի ձևավորման, զարգացման և ինքնատիպ առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ քննության են առնվում Իսահակյանի ստեղծագործական տարբեր շրջանները՝ ցույց տալու համար, թե ինչպես է ժամանակի ընթացքում փոփոխվել և հարստացել նրա լեզվական համակարգը՝ պահպանելով միաժամանակ բանաստեղծի անհատական ոճի հիմնական հատկանիշները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բառապաշարի, դարձվածքների, ժողովրդական խոսքի տարրերի, բարբառային ձևերի, հնաբանությունների և գրական լեզվի միջոցների կիրառությանը, ինչպես նաև դրանց գեղարվեստական նշանակությանը։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Իսահակյանի լեզուն սերտորեն կապված է ժողովրդական բանահյուսության, ազգային մտածողության և հայերենի կենդանի խոսքի հետ, ինչի շնորհիվ նրա բանաստեղծությունները ձեռք են բերում բնականություն, հուզական անմիջականություն և ազգային ինքնատիպություն։ Քննարկվում են նաև լեզվի հնչերանգային և շարահյուսական առանձնահատկությունները, նախադասությունների կառուցվածքը, կրկնությունների, զուգահեռ կառույցների, հարցական և բացականչական ձևերի կիրառությունը, որոնք կարևոր դեր են կատարում բանաստեղծական խոսքի երաժշտականության և զգացմունքային ազդեցության ստեղծման գործում։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ բանաստեղծի լեզուն կարողանում է միավորել պարզ և հասկանալի արտահայտությունը խորքային փիլիսոփայական ու հոգեբանական բովանդակության հետ։ Աշխատության միջոցով կարելի է հետևել նաև այն փոփոխություններին, որոնք պայմանավորված են հեղինակի ստեղծագործական հասունացմամբ, թեմատիկ հետաքրքրությունների ընդլայնմամբ և հայ գրական լեզվի ընդհանուր զարգացման ընթացքով։ Իսահակյանի բառարվեստը ներկայացվում է որպես ավանդականի և նորի յուրահատուկ համադրություն, որտեղ ժողովրդական լեզվամտածողությունը վերածվում է բարձրարվեստ գրական խոսքի։ Գիրքը արժեքավոր նյութ է հայ բանաստեղծական լեզվի, Իսահակյանի ստեղծագործության, հայ գրական լեզվի պատմական զարգացման և ոճաբանության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, լեզվաբաններին, ուսանողներին, ուսուցիչներին և հայ գրականության ու լեզվի զարգացման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Այլ առարկաներ

Հրատարակությունը ներկայացնում է 1967 թվականի հոկտեմբեր, նոյեմբեր և դեկտեմբեր ամիսներին վերաբերող նշանավոր և հիշարժան տարեթվերի համակարգված տեղեկատու։ Այն նախատեսված է ընթերցողների, գրադարանների, մշակութային և կրթական հաստատությունների, ինչպես նաև տարբեր միջոցառումներ կազմակերպող մասնագետների համար՝ տարվա վերջին եռամսյակի ընթացքում կարևոր պատմական, հասարակական, մշակութային, գիտական և քաղաքական իրադարձություններն ու նշանավոր անձանց հոբելյանական տարեթվերը արագ և հարմար ձևով գտնելու նպատակով։ Նյութը կառուցված է օրացուցային սկզբունքով, որի շնորհիվ յուրաքանչյուր ամսվա ընթացքում հնարավոր է հետևել համապատասխան օրերին, դրանց առնչվող հիշարժան իրադարձություններին և անհատների կյանքի ու գործունեության նշանակալի ամսաթվերին։ Նման տեղեկատուների կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ դրանք միավորում են տարաբնույթ բնույթի փաստական նյութ՝ ընդգրկելով պատմական իրադարձություններ, պետական և հասարակական կյանքի կարևոր դրվագներ, գիտության ու տեխնիկայի զարգացման հետ կապված տարեթվեր, գրականության, արվեստի և մշակույթի ներկայացուցիչների ծննդյան կամ մահվան տարելիցներ, ինչպես նաև հոբելյանական և հիշատակի օրեր։ Հրատարակությունը կարող է ծառայել որպես թեմատիկ միջոցառումների, գրական երեկոների, ցուցահանդեսների, դասախոսությունների, գրադարանային ցուցադրությունների և ընթերցողների սպասարկման այլ ձևերի նախապատրաստման օժանդակ աղբյուր։ Հոկտեմբեր, նոյեմբեր և դեկտեմբեր ամիսների նյութերի համատեղ ներկայացումը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել տարվա վերջին հատվածում նշվող կարևոր տարեթվերի վերաբերյալ և նախապես պլանավորել դրանց նվիրված աշխատանքները։ Ժամանակագրական դասավորությունը հեշտացնում է անհրաժեշտ ամսաթվի որոնումը, իսկ տվյալների թեմատիկ բազմազանությունը տեղեկատուն դարձնում է կիրառելի տարբեր մասնագիտական և կրթական նպատակներով։ Նյութը հատկապես արժեքավոր է այն ժամանակաշրջանի համար, երբ գրադարանային և մշակութային աշխատանքում նման օրացույցները կարևոր գործնական նշանակություն ունեին՝ օգնելով գրադարանավարներին կազմել ցուցադրությունների և միջոցառումների թեմատիկ պլաններ, ընտրել համապատասխան գրականություն և կազմակերպել տեղեկատվական սպասարկում։ Հրատարակությունը կարելի է դիտարկել նաև որպես իր ժամանակաշրջանի մշակութային-տեղեկատվական միջավայրի արտացոլում, քանի որ հիշատակվող տարեթվերի ընտրությունն ու դասակարգումը կապված են տվյալ ժամանակի հասարակական և մշակութային առաջնահերթությունների հետ։ Ընդհանուր առմամբ, նյութը հանդիսանում է 1967 թվականի վերջին երեք ամիսների համար նախատեսված ժամանակագրական և մատենագիտական բնույթի գործնական տեղեկատու, որը մեկտեղում է նշանավոր անձանց և կարևոր իրադարձությունների վերաբերյալ հիշարժան ամսաթվերը և կարող է օգտագործվել կրթական, մշակութային, գրադարանային ու տեղեկատվական աշխատանքի կազմակերպման համար։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության արժեթղթերի շուկայի ձևավորման, զարգացման և գործունեության առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Այն արժեթղթերի շուկան դիտարկում է որպես երկրի ֆինանսական համակարգի կարևորագույն բաղադրիչ, որի միջոցով իրականացվում է ֆինանսական ռեսուրսների վերաբաշխում, խնայողությունների ուղղում դեպի ներդրումներ, կազմակերպությունների և պետության կողմից լրացուցիչ ֆինանսական միջոցների ներգրավում, ինչպես նաև տնտեսության զարգացման համար անհրաժեշտ կապիտալի ձևավորում։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում են շուկայի ձևավորման և զարգացման հիմնական փուլերը, դրա ինստիտուցիոնալ կառուցվածքը, մասնակիցների փոխհարաբերությունները և շուկայի գործունեությունն ապահովող մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արժեթղթերի տարբեր տեսակների շրջանառությանը, դրանց թողարկման, տեղաբաշխման, առքուվաճառքի և հաշվառման գործընթացներին, ինչպես նաև առաջնային և երկրորդային շուկաների փոխկապակցվածությանը։ Քննարկվում են պետական և կորպորատիվ արժեթղթերի շուկաների առանձնահատկությունները, դրանց նշանակությունը տնտեսության ֆինանսավորման և ներդրումային գործընթացների խթանման տեսանկյունից։ Աշխատանքը անդրադառնում է նաև արժեթղթերի շուկայի հիմնական ենթակառուցվածքներին, ֆինանսական միջնորդների գործունեությանը, շուկայական գործարքների կազմակերպման մեխանիզմներին և ներդրումային ծառայությունների մատուցման առանձնահատկություններին։ Կարևոր տեղ է հատկացվում շուկայի պետական կարգավորմանը և վերահսկողությանը, օրենսդրական ու ինստիտուցիոնալ միջավայրին, ներդրողների իրավունքների պաշտպանությանը, տեղեկատվության թափանցիկությանը և շուկայի մասնակիցների գործունեության նկատմամբ վստահության ապահովմանը։ Ուսումնասիրության միջոցով բացահայտվում են Հայաստանի արժեթղթերի շուկայի զարգացման վրա ազդող տնտեսական, ֆինանսական և ինստիտուցիոնալ գործոնները, ինչպես նաև այն հիմնական խնդիրները, որոնք կարող են սահմանափակել դրա խորացումը և արդյունավետության բարձրացումը։ Դրանց թվում կարևոր են շուկայի իրացվելիության և խորության ապահովումը, ներդրողների շրջանակի ընդլայնումը, բնակչության ֆինանսական գրագիտության բարձրացումը, ներդրումային մշակույթի զարգացումը, նոր ֆինանսական գործիքների ներդրումը և կորպորատիվ ֆինանսավորման հնարավորությունների ընդլայնումը։ Աշխատության մեջ արժևորվում է նաև ժամանակակից տեխնոլոգիաների և թվայնացման ազդեցությունը ֆինանսական շուկայի զարգացման վրա, քանի որ նոր տեխնոլոգիական լուծումները կարող են նպաստել գործարքների արդյունավետության բարձրացմանը, տեղեկատվության հասանելիության ընդլայնմանը և ներդրումային գործընթացների դյուրացմանը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու նաև արժեթղթերի շուկայի և երկրի ընդհանուր տնտեսական զարգացման փոխադարձ կապը՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող է զարգացած կապիտալի շուկան նպաստել ներդրումների աճին, ձեռնարկատիրական գործունեության ընդլայնմանը, ֆինանսավորման աղբյուրների դիվերսիֆիկացմանը և տնտեսական կայունության ամրապնդմանը։ Ընդհանուր առմամբ, նյութը ներկայացնում է Հայաստանի արժեթղթերի շուկայի զարգացման առանձնահատկությունները, առկա հիմնախնդիրները և կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները՝ ձևավորելով ոլորտի վերաբերյալ ամբողջական և համակարգված պատկերացում։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսիստների, բանկային և ներդրումային ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման մարմինների աշխատակիցների, հետազոտողների, դասախոսների և ֆինանսական շուկաներով հետաքրքրվող ուսանողների ու ընթերցողների համար։