Nach Militäroperation: Aserbaidschans Präsident hisst Staatsflaggen in Bergkarabach

Литература

Աշխատությունը նվիրված է գերմանացի բանաստեղծ և արձակագիր Հայնրիխ Հայնեի ստեղծագործական ժառանգության և հայ գրականության միջև ձևավորված առնչությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում գրողի ստեղծագործությունների հայերեն թարգմանությունների պատմությունը, դրանց տարածումը հայկական ընթերցողական միջավայրում, ինչպես նաև նրա պոեզիայի ու գեղարվեստական մտածողության ազդեցության հնարավոր դրսևորումներն են հայ հեղինակների ստեղծագործություններում։ Քննության են առնվում տարբեր ժամանակաշրջաններում կատարված թարգմանությունները՝ ուշադրություն դարձնելով բնագրի պատկերային համակարգի, քնարական հնչերանգի, ռիթմի, հեգնանքի և լեզվաոճական առանձնահատկությունների հայերեն փոխանցման խնդիրներին։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հայ թարգմանիչների գործունեությանը, քանի որ նրանց աշխատանքի միջոցով գերմանական գրականության նշանավոր ներկայացուցչի ստեղծագործությունները ներառվել են հայկական մշակութային շրջանառության մեջ։ Հետազոտությունը կարող է բացահայտել, թե Հայնեին բնորոշ սիրային քնարերգությունը, բնության պատկերները, ռոմանտիկական զգացողությունների և հեգնական վերաբերմունքի համադրությունը, հասարակական թեմատիկան ու ազատության գաղափարը ինչպես են ընկալվել և մեկնաբանվել հայկական գրական միջավայրում։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել հայ բանաստեղծների ստեղծագործությունների և Հայնեի պոեզիայի միջև թեմատիկ, ոճական ու պատկերային ընդհանրություններին՝ տարբերակելով անմիջական գրական ազդեցությունը ընդհանուր գրական-գեղագիտական զուգահեռներից։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև հայկական մամուլում, գրական քննադատության և գրականագիտական ուսումնասիրությունների մեջ գերմանացի հեղինակի ստեղծագործության ընդունելության պատմությունը։ Այդ նյութերի քննությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու, թե տարբեր ժամանակաշրջաններում ինչպես են փոխվել նրա գրական ժառանգության գնահատման սկզբունքները և որ ստեղծագործական հատկանիշներն են առավել մեծ հետաքրքրություն առաջացրել հայ ընթերցողների ու գրողների շրջանում։ Համեմատական ուսումնասիրությունը նպաստում է նաև գերմանա-հայկական գրական կապերի ընդհանուր զարգացման օրինաչափությունների բացահայտմանը՝ ցույց տալով թարգմանության կարևոր դերը ազգային գրականությունների միջև մշակութային հաղորդակցության ձևավորման գործում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատությունը համադրում է համեմատական գրականագիտության, թարգմանագիտության և գրական փոխազդեցությունների պատմության մոտեցումները՝ ներկայացնելով Հայնեի ստեղծագործական ժառանգության տեղն ու ընկալումը հայկական գրական-մշակութային միջավայրում։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է Ղարաբաղի բարբառի արդի վիճակի, լեզվական առանձնահատկությունների և պահպանման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում բարբառի հնչյունական, բառային, քերականական և շարահյուսական համակարգերն են, ինչպես նաև դրանցում ժամանակի ընթացքում տեղի ունեցած փոփոխություններն ու ժամանակակից լեզվական միջավայրի ազդեցությունները։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է հայ բարբառագիտության տեսանկյունից, քանի որ Ղարաբաղի բարբառը հայերենի տարածքային տարբերակների համակարգում առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում և իր լեզվական կառուցվածքում արտացոլում է տվյալ տարածաշրջանի պատմական, մշակութային ու հասարակական զարգացման առանձնահատկությունները։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս դիտարկել բարբառի ներկայիս գործածության շրջանակները, խոսողների լեզվական վարքագիծը, սերունդների միջև լեզվական փոխանցման գործընթացը և այն գործոնները, որոնք կարող են նպաստել բարբառի պահպանմանը կամ, հակառակը, սահմանափակել դրա կենսունակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բարբառի և գրական հայերենի փոխհարաբերությանը, ինչպես նաև այլ լեզվական ազդեցություններին, որոնք կարող են անդրադառնալ բառապաշարի, արտասանության, քերականական ձևերի և խոսքի կառուցվածքի վրա։ Բարբառի արդի վիճակի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս արձանագրելու այն լեզվական հատկանիշները, որոնք դեռևս պահպանվում են, և միաժամանակ բացահայտելու այն երևույթները, որոնք ենթարկվում են փոփոխության կամ աստիճանական կորստի։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է պահպանման հեռանկարների քննարկումը, քանի որ բարբառի կենսունակությունը կախված է ոչ միայն դրա լեզվական առանձնահատկություններից, այլև սոցիալական միջավայրից, խոսողների թվից, սերունդների միջև փոխանցումից, կրթական ու մշակութային նախաձեռնություններից և բարբառային նյութի փաստագրումից։ Այս առումով աշխատանքը կարող է կարևորել բանավոր խոսքի գրանցումը, բառարանների և բարբառագիտական շտեմարանների ստեղծումը, ժողովրդական բանահյուսության ու բանավոր պատմությունների հավաքագրումը և բարբառային նյութի գիտական ուսումնասիրության շարունակականությունը։ Ուսումնասիրությունը արժեքավոր է նաև մշակութային ժառանգության պահպանման տեսանկյունից, քանի որ բարբառը միայն հաղորդակցական միջոց չէ, այլ տվյալ համայնքի պատմական հիշողության, մշակութային ինքնության և բանավոր ավանդույթի կարևոր կրող։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել հայերենագիտությամբ, բարբառագիտությամբ, լեզվաբանությամբ, բանահյուսությամբ և մշակութային ժառանգության պահպանմամբ զբաղվող մասնագետներին, ինչպես նաև ուսանողներին և հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը համադրում է լեզվաբանական նկարագրությունը և սոցիալ-մշակութային դիտարկումը՝ նպատակ ունենալով ներկայացնել Ղարաբաղի բարբառի ներկայիս լեզվական պատկերը, բացահայտել դրա փոփոխության հիմնական միտումները և քննարկել պահպանման ու հետագա ուսումնասիրության հնարավոր ուղիները։

Философия

Albert Camusը 20-րդ դարի ֆրանսիական գրականության և փիլիսոփայության ամենաազդեցիկ դեմքերից մեկն է, որի ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ են զբաղեցնում աբսուրդի գաղափարը, մարդու գոյության իմաստի որոնումը և բարոյական պատասխանատվության հարցերը․ նրա աշխարհայացքը ձևավորվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի և եվրոպական ճգնաժամերի ֆոնին, ինչի արդյունքում նա զարգացրել է այն միտքը, որ մարդը ապրում է անիմաստ թվացող աշխարհում, սակայն պարտավոր է ստեղծել իր սեփական արժեքները և պահպանել մարդկային արժանապատվությունը․ Քամյուի ամենահայտնի վեպերից է The Stranger, որտեղ գլխավոր հերոս Մերսոն արտահայտում է էմոցիոնալ օտարացման և հասարակության կողմից չհասկացված լինելու գաղափարը, իսկ The Plague ստեղծագործությունում համաճարակի միջոցով ներկայացվում է մարդկային համերաշխության, դիմադրության և բարոյական ընտրության թեման, որտեղ մարդիկ կանգնում են անխուսափելի մահվան և քաոսի առաջ՝ փորձելով պահպանել մարդկայինությունը․ Քամյուի ստեղծագործական ժառանգությունը առանձնանում է պարզ, բայց խորքային լեզվով, փիլիսոփայական խորությամբ և էթիկական հարցադրումների մշտական առկայությամբ, որոնք ընթերցողին ստիպում են վերանայել կյանքի արժեքը և մարդու տեղը աշխարհում․ նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել էկզիստենցիալիզմի և 20-րդ դարի հումանիստական մտածողության զարգացման վրա։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է Ավետիկ Իսահակյանի հրապարակախոսական գործունեությանը, նրա գործերում սոցիալ-քաղաքական, մշակութային և ազգային հարցերի լուսաբանումին։ Գրքում վերլուծվում են Իսահակյանի հրապարակախոսության թեմատիկ ուղղություններն ու ոճային առանձնահատկությունները, ցույց է տրվում, թե ինչպես է նա իր հոդվածներով, ակնարկներով և արձակ գործերով անդրադարձել ժամանակի հասարակական խնդիրներին, ազգային ինքնագիտակցության, մշակութային ժառանգության և կրթության զարգացմանը։ Հեղինակը դիտարկում է նրա ազդեցությունը ընթերցող հասարակության վրա, խոսքի ուժի և համոզիչ արվեստի դերը հրապարակախոսության մեջ, ինչպես նաև հետազոտում է ժամանակակից մամուլի միջոցով գաղափարների տարածման մեխանիզմները։ Աշխատությունը ընդգրկում է ինչպես Իսահակյանի ստեղծագործությունների պատմամշակութային և քննադատական վերլուծությունը, այնպես էլ նրա տեղը հայկական մտավորականության ընդհանուր զարգացումների համատեքստում, կարևորելով նրա ներդրումը ազգային մշակութային և հասարակական գործերում։ Գիրքը նախատեսված է գրականագետների, մշակութաբանների, պատմաբանների, ուսանողների և հայ գրականության սիրահարների համար, ովքեր հետաքրքրված են հայկական հրապարակախոսության և մտավորական ժառանգության ուսումնասիրությամբ։

Педагогика

Դաստիարակության գործընթացի էությունը կայանում է մարդու անձի ձևավորման, նրա մտավոր, բարոյական, սոցիալական և մշակութային զարգացման նպատակաուղղված ու համակարգված ազդեցության մեջ, որի միջոցով հասարակությունը փոխանցում է իր փորձը, արժեքները, գիտելիքները և վարքագծային նորմերը նոր սերունդներին։ Դաստիարակությունը ոչ միայն գիտելիքների հաղորդման գործընթաց է, այլև անձի աշխարհայացքի, արժեքային համակարգի և վարքային մոդելների ձևավորում, որտեղ կարևոր դեր են խաղում ընտանիքը, դպրոցը, սոցիալական միջավայրը և մշակութային գործոնները։ Այն ունի նպատակային բնույթ, քանի որ ուղղված է հասարակության համար անհրաժեշտ, պատասխանատու և գիտակցված քաղաքացու ձևավորմանը, ինչպես նաև անհատի ներուժի զարգացմանը։ Դաստիարակության գործընթացում առանձնահատուկ նշանակություն ունեն կրթական մեթոդները, հաղորդակցության ձևերը և դաստիարակչական ազդեցության միջոցները, որոնք միասին ապահովում են անձի համակողմանի զարգացումը։ Այս գործընթացը շարունակական է և սկսվում է վաղ մանկությունից՝ շարունակվելով ամբողջ կյանքի ընթացքում՝ փոփոխվելով ըստ սոցիալական պայմանների և անհատի զարգացման փուլերի։ Դաստիարակության էությունը նաև կայանում է նրանում, որ այն համադրում է անհատական և հասարակական շահերը՝ նպաստելով ինչպես անձի ինքնաիրացմանը, այնպես էլ հասարակության կայունությանն ու առաջընթացին։

Религия

1885 թվականին Կոստանդնուպոլսում՝ Մարգարյանի տպարանում հրատարակված այս՝ 401 էջից բաղկացած աշխատությունը նվիրված է քրիստոնեական հավատի համակարգված ուսումնասիրությանը։ Վերնագրում հստակ նշված է, որ գիրքը նախատեսված է ոչ միայն սովորողների, այլև չափահաս աշակերտների, ընծայացուների և եկեղեցական կյանքով հետաքրքրվող անձանց համար։ «Ընծայացու» հասկացությունը տվյալ համատեքստում կարող է վերաբերել եկեղեցական ծառայության պատրաստվող անձանց, ուստի աշխատությունը հավանաբար նախատեսված է եղել նաև կրոնական գիտելիքների խորացման և եկեղեցական գործունեությանն առնչվող նախապատրաստության համար։ Քրիստոնեական կրոնագիտության նման ձեռնարկները սովորաբար նպատակ ունեն բացատրելու հավատի հիմնական դրույթները, Աստծո և մարդու փոխհարաբերության վերաբերյալ քրիստոնեական պատկերացումները, Սուրբ Գրքի նշանակությունը, եկեղեցու դերը, աղոթքի և պաշտամունքի նշանակությունը, ինչպես նաև քրիստոնեական բարոյականության սկզբունքները։ Դրանք կարող են անդրադառնալ նաև խորհուրդներին, եկեղեցական ավանդություններին, դավանաբանական հարցերին և հավատացյալի հոգևոր կյանքին վերաբերող թեմաներին։ Այնուամենայնիվ, առանց գրքի բնագրի կամ բովանդակության ցանկի հնարավոր չէ հաստատել, թե այս աշխատության մեջ նշված հարցերից որոնք են ընդգրկված և ինչ հերթականությամբ են ներկայացված։ Գրքի զգալի ծավալը՝ 401 էջը, վկայում է ընդարձակ նյութի մասին և թույլ է տալիս այն դիտարկել որպես ավելի խորացված կրոնական ուսուցման ձեռնարկ, այլ ոչ միայն տարրական դպրոցական դասագիրք։ XIX դարի Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքում կրոնական կրթությունը կարևոր դեր ուներ եկեղեցական կյանքի, հոգևորականների պատրաստության և քրիստոնեական գիտելիքների տարածման գործում։ Այս հրատարակությունը կարող է արժեքավոր աղբյուր լինել ժամանակաշրջանի հայալեզու աստվածաբանական գրականության, կրոնական կրթության կազմակերպման և քրիստոնեական ուսմունքի ներկայացման եղանակների ուսումնասիրության համար։