Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionBiology
Ձկների հիվանդություններ
«Ձկների հիվանդություններ» աշխատությունը, որի հեղինակն է Նաղաշյան Հ.Զ., գիտական և կիրառական բնույթի ձեռնարկ է, որը նվիրված է ձկների վարակիչ և ոչ վարակիչ հիվանդությունների ուսումնասիրությանը, դրանց ախտորոշման, կանխարգելման և բուժման հիմնական սկզբունքներին։ Գիրքը ներկայացնում է ձկների հիվանդությունների ընդհանուր դասակարգումը՝ ընդգրկելով բակտերիալ, վիրուսային, սնկային և պարազիտային ախտաբանությունները, ինչպես նաև շրջակա միջավայրի անբարենպաստ պայմաններով պայմանավորված պաթոլոգիական վիճակները։ Հեղինակը մանրամասն նկարագրում է հիվանդությունների կլինիկական նշանները, ախտորոշման լաբորատոր մեթոդները և դիֆերենցիալ ախտորոշման մոտեցումները՝ ընդգծելով ճիշտ և ժամանակին միջամտության կարևորությունը ձկնաբուծության մեջ։ Աշխատությունում ներկայացվում են նաև բուժման և կանխարգելման միջոցառումները՝ ներառյալ դեղորայքային, կենսաբանական և սանիտարահիգիենիկ մեթոդները, ինչպես նաև ձկնաբուծական տնտեսություններում համաճարակների վերահսկման սկզբունքները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրային միջավայրի որակի և ձկների առողջության փոխկապակցվածությանը՝ ընդգծելով էկոլոգիական գործոնների ազդեցությունը հիվանդությունների զարգացման վրա։ Գիրքը նախատեսված է անասնաբուժության, ձկնաբուծության, կենսաբանության և ջրային ռեսուրսների կառավարման ոլորտների ուսանողների և մասնագետների համար՝ ծառայելով որպես կարևոր գիտական և գործնական ուղեցույց ձկների հիվանդությունների ուսումնասիրության մեջ։
Updated: 2026-09-18
History
Правление выходцев из мамлюкской среды в Ираке по материалам арабской историографии (XVIII-XIX вв.)
Աշխատությունը նվիրված է Իրաքում մամլուքական միջավայրից սերած իշխանական և վարչաքաղաքական վերնախավի ձևավորմանը, գործունեությանը և պատմական դերին՝ XVIII–XIX դարերի ընթացքում։ Հետազոտության հիմնական աղբյուրագիտական հենքը արաբական պատմագրությունն է, որի միջոցով ուսումնասիրվում են տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական իրադարձությունները, իշխանության կառուցվածքը, տեղական կառավարիչների գործունեությունը, վարչական համակարգի առանձնահատկությունները և Իրաքի հասարակական-քաղաքական կյանքի փոփոխությունները։ Հեղինակը ուշադրություն է դարձնում այն հանգամանքին, թե ինչպես մամլուքական ծագում ունեցող գործիչները կարողացան ամրապնդել իրենց դիրքերը Իրաքում, ձևավորել ազդեցիկ իշխանական շրջանակ և երկար ժամանակ էական դեր ունենալ տարածաշրջանի կառավարման գործում։ Աշխատության մեջ քննարկվում են Բաղդադի և Իրաքի մյուս կարևոր կենտրոնների քաղաքական զարգացումները, տեղական իշխանությունների և կենտրոնական օսմանյան իշխանության հարաբերությունները, ինչպես նաև տարբեր քաղաքական ու սոցիալական խմբերի միջև պայքարը ազդեցության և իշխանության համար։ Կարևոր տեղ է հատկացվում արաբ պատմագիրների հաղորդած տեղեկությունների վերլուծությանը, քանի որ դրանք հնարավորություն են տալիս վերականգնելու ժամանակաշրջանի իրադարձությունների ընթացքը, իշխանավորների քաղաքական վարքագիծը և հասարակության մեջ տեղի ունեցող գործընթացները։ Միաժամանակ ուսումնասիրությունը կարող է դիտարկվել ոչ միայն որպես առանձին իշխանական խմբի պատմության ներկայացում, այլև որպես Իրաքի քաղաքական պատմության ավելի լայն ուսումնասիրություն, քանի որ մամլուքական վերնախավի գործունեությունը սերտորեն կապված էր Օսմանյան կայսրության վարչական համակարգի, տարածաշրջանային քաղաքականության և տեղական ուժերի փոխհարաբերությունների հետ։ Աշխատությունը կարևոր է նաև աղբյուրագիտական տեսանկյունից, քանի որ արաբական պատմագրության նյութերի օգտագործումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել պատմական իրադարձությունները տեղական պատմագիտական ավանդույթի շրջանակում և համադրել տարբեր հեղինակների մոտեցումները։ Ընդհանուր առմամբ, գիրքը կարող է հետաքրքրել Մերձավոր Արևելքի, Իրաքի, Օսմանյան կայսրության, արաբական պատմագրության և XVIII–XIX դարերի քաղաքական պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև պատմության և արևելագիտության ոլորտների ուսանողներին։
Updated: 2026-09-14
Technology
Շարահերկ հողուրագի կառուցվածքի մշակում և հուսալիության կանխատեսումով պարամետրերի հիմնավորում
Աշխատությունը նվիրված է գյուղատնտեսական մեքենաշինության արդիական խնդիրներից մեկին՝ շարահերկ մշակաբույսերի հողամշակման համար նախատեսված հողուրագի կառուցվածքային կատարելագործմանը, աշխատանքային պարամետրերի գիտական հիմնավորմանը և մեքենայի հուսալիության կանխատեսմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են հողամշակման տեխնոլոգիական գործընթացի առանձնահատկությունները, աշխատանքային օրգանների և հողի փոխազդեցության պայմանները, ինչպես նաև այն կառուցվածքային ու շահագործական գործոնները, որոնք ազդում են ագրեգատի աշխատանքի որակի, արտադրողականության և երկարակեցության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հողուրագի կառուցվածքի մշակմանը՝ նպատակ ունենալով ապահովել հողի պահանջվող խորությամբ և որակով մշակում, նվազեցնել աշխատանքային դիմադրությունը, բարձրացնել տեխնոլոգիական գործընթացի կայունությունը և բարելավել մեքենայի շահագործական ցուցանիշները։ Վերլուծվում են հիմնական աշխատանքային հանգույցների երկրաչափական և կինեմատիկական պարամետրերը, դրանց փոխադարձ դասավորությունը և աշխատանքի տարբեր ռեժիմներում առաջացող բեռնվածությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է կառուցվածքային տարրերի հուսալիության գնահատումը և հնարավոր խափանումների առաջացման օրինաչափությունների ուսումնասիրությունը, ինչը հնարավորություն է տալիս կանխատեսել տեխնիկական համակարգի աշխատունակության պահպանումը շահագործման որոշակի ժամանակահատվածում։ Քննարկվում են մեքենայի ամրության, մաշակայունության, ծառայության ժամկետի և տեխնիկական սպասարկման հետ կապված հարցերը՝ դրանք կապելով ընտրված կառուցվածքային պարամետրերի և իրական աշխատանքային պայմանների հետ։ Տեսական հաշվարկների, փորձարարական հետազոտությունների և ստացված տվյալների համադրման միջոցով հիմնավորվում են այնպիսի պարամետրեր, որոնք կարող են նպաստել մեքենայի աշխատանքի արդյունավետության և հուսալիության բարձրացմանը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հողի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների, շարժման արագության, մշակման խորության և աշխատանքային օրգանների վրա ազդող ուժերի փոխկապակցվածությանը։ Հուսալիության կանխատեսումը հնարավորություն է տալիս դեռևս նախագծման փուլում գնահատել կառուցվածքի հնարավոր թույլ կողմերը, կատարել համապատասխան փոփոխություններ և ընտրել տեխնիկական տեսանկյունից առավել հիմնավորված լուծումներ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ գյուղատնտեսական հողամշակման մեքենաների նախագծման և կատարելագործման, դրանց շահագործական արդյունավետության բարձրացման, տեխնիկական խափանումների նվազեցման և սպասարկման գործընթացների կազմակերպման համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել գյուղատնտեսական մեքենաշինության, ագրոինժեներիայի, մեքենաների հուսալիության, հողամշակման տեխնոլոգիաների և գյուղատնտեսական տեխնիկայի նախագծման ոլորտների մասնագետներին ու հետազոտողներին։
Updated: 2026-09-16
Finance
Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության համակարգի ֆինանսավորման կատարելագործումը ծրագրային բյուջետավորման միջոցով
Աշխատությունը նվիրված է առողջապահության համակարգի ֆինանսավորման արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը՝ ծրագրային բյուջետավորման սկզբունքների և գործիքների կիրառման միջոցով։ Հետազոտության շրջանակում առողջապահության ֆինանսավորումը դիտարկվում է որպես հանրային ֆինանսների կառավարման կարևոր ուղղություն, որի արդյունավետությունը պայմանավորված է ոչ միայն հատկացվող միջոցների ծավալով, այլև դրանց նպատակային բաշխմամբ, ծրագրերի արդյունքների չափելիությամբ, ֆինանսական վերահսկողությամբ և պետական քաղաքականության նպատակների հետ բյուջետային ծախսերի համապատասխանությամբ։ Քննության են առնվում ծրագրային բյուջետավորման տեսական հիմքերը, ավանդական ծախսային բյուջետավորումից դրա տարբերությունները և առողջապահական ծրագրերի ֆինանսավորման կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բյուջետային ծրագրերի նպատակների, միջոցառումների, արդյունքային ցուցանիշների և ֆինանսական ռեսուրսների միջև հստակ կապի ձևավորմանը։ Հետազոտության մեթոդաբանական հիմքում կարող են ընդգրկվել առողջապահական ծախսերի կառուցվածքային և դինամիկ վերլուծությունը, բյուջետային ցուցանիշների համեմատական ուսումնասիրությունը, ծրագրերի արդյունքային ցուցանիշների գնահատումը, վիճակագրական տվյալների մշակումը և միջազգային փորձի համադրական վերլուծությունը։ Կարող է կիրառվել նաև ծախսերի և արդյունքների հարաբերակցության գնահատում՝ պարզելու համար, թե հատկացված ֆինանսական միջոցներն ինչ չափով են նպաստում սահմանված առողջապահական նպատակների իրականացմանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի ծրագրերի արդյունավետության գնահատման չափելի ցուցանիշների ընտրությունը, քանի որ դրանք հնարավորություն են տալիս ֆինանսական միջոցների օգտագործումը կապել կոնկրետ արդյունքների և հանրային ծառայությունների հասանելիության ու որակի փոփոխությունների հետ։ Քննության են առնվում նաև բյուջետային պլանավորման, ֆինանսավորման առաջնահերթությունների սահմանման, հաշվետվողականության, վերահսկողության և ծրագրերի իրականացման մշտադիտարկման մեխանիզմները։ Համեմատական մեթոդի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել տարբեր երկրների ծրագրային բյուջետավորման փորձը և գնահատել համապատասխան մոտեցումների կիրառելիությունը տեղական առողջապահական համակարգում։ Աշխատանքում կարող են բացահայտվել ֆինանսավորման գործող մեխանիզմների կազմակերպական և տնտեսական խնդիրները և ներկայացվել դրանց կատարելագործման ուղղություններ՝ ուղղված ռեսուրսների ավելի նպատակային բաշխմանը, բյուջետային ծրագրերի արդյունքների գնահատելիության բարձրացմանը և ֆինանսական կառավարման թափանցիկության ամրապնդմանը։ Հետազոտությունն ունի տեսական և կիրառական նշանակություն առողջապահության կառավարման և հանրային ֆինանսների ոլորտների համար՝ նպաստելով արդյունքահեն բյուջետային պլանավորման և պետական առողջապահական ծրագրերի ֆինանսական արդյունավետության գնահատման մեթոդների զարգացմանը։
Updated: 2026-09-29
Linguistics
Քննադատման պերլոկուտիվ ազդեցության դրսևորումն անգլերեն գեղարվեստական դիսկուրսում
Աշխատությունը նվիրված է անգլերեն գեղարվեստական դիսկուրսում քննադատական խոսքային գործողությունների ազդեցության ուսումնասիրությանը՝ գործաբանական և դիսկուրսային մոտեցումների համադրությամբ։ Հետազոտության կենտրոնում այն լեզվական և հաղորդակցական միջոցներն են, որոնց միջոցով քննադատություն արտահայտող խոսքը ներգործում է հասցեատիրոջ զգացմունքների, վերաբերմունքի, վարքի կամ հետագա հաղորդակցական գործողությունների վրա։ Պերլոկուտիվ ազդեցությունը դիտարկվում է որպես խոսքային ակտի արդյունքում առաջացող ազդեցություն, որը կարող է տարբեր լինել խոսողի անմիջական հաղորդակցական նպատակից և պայմանավորված լինել համատեքստով, մասնակիցների փոխհարաբերություններով ու արտահայտության լեզվական ձևակերպմամբ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ուղղակի և անուղղակի քննադատության ձևերին, գնահատողական բառապաշարին, հեգնանքին, ակնարկին, մեղմացման և ուժգնացման միջոցներին, ինչպես նաև դրանց միջոցով ձևավորվող հաղորդակցական ազդեցությանը։ Քննվում է կերպարների սոցիալական կարգավիճակի, հոգեբանական փոխհարաբերությունների, հաղորդակցական իրավիճակի և նախորդ խոսքային համատեքստի նշանակությունը քննադատության ընկալման ու արձագանքի ձևավորման համար։ Գեղարվեստական դիսկուրսը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ոչ միայն առանձին արտահայտություններ, այլև քննադատական խոսքային գործողությունների տեղը երկխոսության, կերպարային հարաբերությունների և ստեղծագործության ընդհանուր հաղորդակցական կառուցվածքի մեջ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ այնպիսի հնարավոր պերլոկուտիվ հետևանքների, ինչպիսիք են համաձայնությունը, առարկությունը, ինքնարդարացումը, հաղորդակցական լարվածությունը, վարքային փոփոխությունը կամ փոխհարաբերությունների վերաիմաստավորումը՝ դրանք դիտարկելով կոնկրետ տեքստային համատեքստի շրջանակում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում խոսողի մտադրության և հասցեատիրոջ փաստացի արձագանքի տարբերակումը, քանի որ նույն քննադատական արտահայտությունը տարբեր իրավիճակներում կարող է առաջացնել տարբեր ազդեցություններ։ Ուսումնասիրվում է նաև հեղինակի դերը կերպարների խոսքային վարքի կառուցման և ընթերցողի կողմից դրանց մեկնաբանման ուղղորդման գործում։ Լեզվական նյութի գործաբանական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են բառային ընտրությունը, շարահյուսական կառուցվածքը, համատեքստային ենթադրությունները և հաղորդակցական ռազմավարությունները միասին ձևավորում քննադատության ներգործական ուժը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է գործաբանության, խոսքային ակտերի տեսության, դիսկուրսի վերլուծության և ոճագիտության մոտեցումները՝ բացահայտելու քննադատության՝ որպես հաղորդակցական գործողության գործառույթներն ու ազդեցության մեխանիզմները անգլերեն գեղարվեստական տեքստերում։
Updated: 2026-09-22
Other Subjects
Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Բանասիրական գիտություններ: Գրականագիտություն: Լեզվաբանություն: Պատմություն: Պատմական գիտություններ: Աշխարհագրություն: Հնագիտություն: Ազգագրություն: Ինֆորմացիոն ցանկ = Новые книги. Обшественно-п (1975, թիվ 4)
Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական, քաղաքական և հումանիտար գիտությունների տարբեր ոլորտներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական գրականության լայն դաշտում։ Այն ընդգրկում է հասարակական-քաղաքական գիտություններ, բանասիրություն, գրականագիտություն, լեզվաբանություն, պատմություն և պատմական գիտություններ, աշխարհագրություն, հնագիտություն և ազգագրություն՝ արտացոլելով այս ոլորտներում ձևավորվող ժամանակակից գիտական մոտեցումները, տեսական զարգացումները և մեթոդաբանական նորարարությունները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների և ուսումնական գործընթացի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր հրատարակություններին, գնահատել դրանց գիտական արժեքը և կիրառել դրանք տարբեր հումանիտար ուսումնասիրությունների շրջանակներում։ Այն նաև նպաստում է միջգիտակարգային կապերի զարգացմանը՝ ապահովելով գիտելիքի համակարգված տարածում և աջակցելով հումանիտար գիտությունների զարգացման շարունակականությանը։
Updated: 2026-11-02