Նամակներ Սուրբ Հաղորդության մասին, տետրակ երկրորդ

Политология

Աշխատությունը նվիրված է հակամարտությունների առաջացման և զարգացման գործընթացներում ազդեցիկ քաղաքական ուժերի, պետությունների կամ շահագրգիռ կողմերի դերակատարության ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են հակամարտությունների խորքային պատճառները, քաղաքական և ռազմավարական շահերի բախումները, ուժային հարաբերակցությունների փոփոխությունները և հակամարտող կողմերի վարքագծի վրա արտաքին ազդեցությունների հնարավոր հետևանքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երկու հիմնական ուժերի փոխհարաբերություններին, նրանց նպատակների, շահերի և ազդեցության մեխանիզմների վերլուծությանը, ինչպես նաև հակամարտության ընթացքի վրա քաղաքական, տնտեսական և դիվանագիտական գործոնների ներգործությանը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել միջազգային հարաբերությունների համակարգում ուժերի հավասարակշռության, աշխարհաքաղաքական մրցակցության, դաշինքների ձևավորման և ռազմավարական որոշումների կայացման հիմնախնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում հակամարտությունների վերաբերյալ տեղեկատվության ներկայացման, քաղաքական մեկնաբանությունների և հասարակական ընկալումների ձևավորման առանձնահատկություններին։ Կարևորվում են հակամարտության անմիջական պատճառների և դրա զարգացմանը նպաստող ավելի լայն քաղաքական հանգամանքների տարբերակումը, շահագրգիռ կողմերի փոխազդեցության ուսումնասիրությունը և խաղաղ կարգավորման հնարավորությունների գնահատումը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել քաղաքագետների, պատմաբանների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, հակամարտությունների հետազոտողների և հասարակական-քաղաքական գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է շագանակագեղձի հիվանդությունների հայտնաբերման և գնահատման գործընթացում ուլտրաձայնային հետազոտության կլինիկական ու ախտորոշիչ նշանակության ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվում են ուլտրաձայնային պատկերավորման հնարավորությունները՝ օրգանի չափերի, ձևի, կառուցվածքի, հյուսվածքային համասեռության և հարակից անատոմիական կառուցվածքների վիճակի գնահատման տեսանկյունից։ Քննվում են շագանակագեղձի տարբեր ախտաբանական փոփոխությունների դեպքում դիտվող պատկերային առանձնահատկությունները՝ ընդգրկելով բարորակ գերաճային փոփոխությունները, բորբոքային գործընթացները, կիստոզ գոյացությունները և ուռուցքային բնույթի փոփոխությունների հնարավոր պատկերային նշանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տարբեր ուլտրաձայնային մոտեցումների ախտորոշիչ տեղեկատվականությանը և դրանց միջոցով ստացվող տվյալների համադրմանը հիվանդի կլինիկական պատկերի, լաբորատոր ցուցանիշների և անհրաժեշտության դեպքում այլ պատկերային հետազոտությունների արդյունքների հետ։ Ուսումնասիրվում է նաև արյունամատակարարման գնահատման նշանակությունը, որը կարող է լրացուցիչ տեղեկություն տրամադրել հյուսվածքային փոփոխությունների բնույթի վերաբերյալ։ Կարևորվում են մեթոդի զգայունության և առանձնահատկության սահմանափակումները, քանի որ միայն ուլտրաձայնային պատկերը միշտ չէ, որ հնարավորություն է տալիս վերջնականորեն տարբերակել նմանատիպ կառուցվածքային փոփոխություններ ունեցող հիվանդությունները։ Անդրադարձ է կատարվում հետազոտության արդյունքների ճիշտ մեկնաբանմանը, չափումների վերարտադրելիությանը և ախտորոշման ընթացքում հնարավոր սխալների նվազեցմանը։ Ուլտրաձայնային հետազոտությունը դիտարկվում է նաև հիվանդության ընթացքի դինամիկ վերահսկման և բուժումից հետո կառուցվածքային փոփոխությունների գնահատման համատեքստում։ Աշխատանքը կարևորում է համալիր ախտորոշման սկզբունքը, որի դեպքում պատկերային տվյալները գնահատվում են բժշկական պատմության, կլինիկական զննման և համապատասխան լրացուցիչ հետազոտությունների հետ միասին։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը ներկայացնում է ուլտրաձայնային պատկերավորումը որպես շագանակագեղձի վիճակի գնահատման կարևոր ախտորոշիչ գործիք՝ միաժամանակ ընդգծելով դրա հնարավորությունների, սահմանափակումների և տարբեր հիվանդությունների տարբերակիչ ախտորոշման մեջ ունեցած դերի գիտական գնահատման անհրաժեշտությունը։

Культура

Մատենագիտական և տեղեկատվական բնույթի այս հրատարակությունը ներկայացնում է մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության համակարգված ցանկ։ Այն նպատակ ունի գիտնականներին, մասնագետներին, դասախոսներին, ուսանողներին, գրադարանային աշխատողներին և այլ հետաքրքրված ընթերցողներին տեղեկություններ տրամադրել համապատասխան ոլորտներում նոր հրատարակված նյութերի մասին։ Ցանկում ընդգրկվում են մշակույթի, մշակութային-լուսավորական աշխատանքի, արվեստի տարբեր ճյուղերի, գրադարանագիտության և մատենագիտության վերաբերյալ գրքեր, պարբերական մամուլի հոդվածներ և այլ հրապարակումներ։ Նյութերը համակարգվում են գրադարանային-մատենագիտական դասակարգման սկզբունքներով, իսկ առանձին բաժիններում մատենագիտական նկարագրությունները ներկայացվում են որոշակի հերթականությամբ։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել տվյալ ժամանակաշրջանի մասնագիտական գրականության մեջ, գտնել անհրաժեշտ աղբյուրները և հետևել մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ հրատարակչական գործունեության հիմնական ուղղություններին։ Այն ունի նաև փաստագրական նշանակություն՝ արտացոլելով համապատասխան ժամանակաշրջանի մշակութային և արվեստագիտական գրականության թեմատիկ պատկերը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մատենագիտական որոնումների, գրադարանային սպասարկման, գիտական ուսումնասիրությունների և մշակույթի ու արվեստի պատմության հետազոտության համար։

Другие предметы

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է ինբրեդային ճագարների որոշ կենսաբանական և տնտեսական առանձնահատկությունները, որոնք ստացվել են մաքրացեղ բուծման և միջցեղային տրամախաչման տարբեր մեթոդների կիրառման արդյունքում՝ նպատակ ունենալով գնահատել դրանց արտադրողականությունը, կենսունակությունը և տնտեսապես կարևոր ցուցանիշները։ Նյութում վերլուծվում են աճի արագությունը, կենդանի զանգվածի ձևավորումը, կերային օգտագործման արդյունավետությունը, վերարտադրողական հատկությունները և հիվանդությունների նկատմամբ դիմադրողականությունը՝ համեմատելով տարբեր բուծման խմբերի միջև։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ինբրեդինգի ազդեցությանը գենետիկական կայունության և օգտակար տնտեսական հատկանիշների ամրապնդման կամ թուլացման վրա, ինչպես նաև միջցեղային տրամախաչման միջոցով հիբրիդային ուժի (heterosis) դրսևորմանը։ Աշխատությունը ներառում է փորձարարական տվյալների վերլուծություն, որը թույլ է տալիս գնահատել տարբեր բուծման մոտեցումների արդյունավետությունը և ընտրել առավել նպատակահարմար տարբերակներ արդյունաբերական ճագարաբուծության համար։ Ընդհանուր առմամբ, նյութը կարևոր է անասնաբուծության մասնագետների և գյուղատնտեսական արտադրության կազմակերպիչների համար՝ ուղղված արտադրողականության բարձրացման և բուծման օպտիմալացման խնդիրների լուծմանը։

Литература

Այս աշխատությունը նվիրված է արևմտահայ գավառագրական արձակի ձևավորման, զարգացման և տեսական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը 1850–1915 թվականների պատմական շրջանակում։ Հետազոտության մեջ վերլուծվում են արևմտահայ գավառային կյանքի պատկերումը գրականության մեջ, տեղական կենցաղի, սովորույթների, սոցիալական հարաբերությունների և պատմական իրողությունների արտացոլումը արձակ ստեղծագործություններում։ Դիտարկվում են այն հիմնական հեղինակներն ու ստեղծագործությունները, որոնք ձևավորել են գավառագրական արձակի ուղղությունը՝ նպաստելով արևմտահայ գրականության թեմատիկ և ժանրային բազմազանությանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այս արձակի լեզվաոճական առանձնահատկություններին՝ բարբառային տարրերի օգտագործմանը, խոսակցական լեզվի ներմուծմանը գրական տեքստի մեջ և ռեալիստական պատկերման սկզբունքներին։ Վերլուծվում են նաև գավառագրական արձակի գաղափարական հիմքերը՝ ազգային ինքնության պահպանումը, սոցիալական խնդիրների բարձրացումը և արևմտահայ իրականության բազմակողմանի ներկայացումը։ Աշխատությունում դիտարկվում է նաև ժանրի տեսական ընկալումը գրականագիտության մեջ՝ դրա տեղը հայ գրականության ընդհանուր զարգացման գործընթացում։

Биология

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի տարածքում հանդիպող ձեռքաթևավորների՝ չղջիկների, տեսակային կազմի, տարածվածության, կենսաբանական առանձնահատկությունների, մակաբույծների և բնության ու մարդու համար ունեցած նշանակության համալիր ուսումնասիրությանը։ Տարածաշրջանի լեռնային ռելիեֆը, տարբեր բարձրությունների գոտիականությունը, քարանձավների և ժայռային ապաստարանների առկայությունը, ինչպես նաև անտառային, տափաստանային և կիսաանտառային կենսավայրերի համադրությունը բարենպաստ պայմաններ են ստեղծում չղջիկների բազմազան համայնքների ձևավորման համար։ Նախկին ուսումնասիրություններում տարածաշրջանի ձեռքաթևավորները ներկայացվել են մի քանի ընտանիքներով, իսկ տեսակների թիվը հետագա կարգաբանական վերանայումների արդյունքում փոփոխվել է՝ ընդգրկելով մոտ երկու տասնյակ և ավելի տեսակներ։ Աշխատության կարևոր խնդիրներից է տարածաշրջանի ձեռքաթևավորների տեսակային կազմի ճշգրտումը։ Դրա համար կարող են օգտագործվել կենդանիների արտաքին և գանգաբանական հատկանիշների ուսումնասիրություն, չափագրական տվյալներ, տարածման քարտեզագրում, ինչպես նաև ժամանակակից կարգաբանական և գենետիկական մեթոդներ։ Տեսակների ճիշտ տարբերակումը հատկապես կարևոր է, քանի որ արտաքինից միմյանց նման չղջիկների որոշ տեսակներ կարող են էապես տարբերվել իրենց կենսաբանությամբ, ապրելավայրերի ընտրությամբ և պահպանության կարգավիճակով։ Հայաստանի և Լեռնային Ղարաբաղի ձեռքաթևավորների վերաբերյալ առանձին ուսումնասիրություններում, օրինակ, ուսումնասիրվել են սովորական երկարաթևի ձևաբանական և նյարդակազմաբանական առանձնահատկությունները և քննարկվել է տարածաշրջանում ենթատեսակային տարբերակման հնարավորությունը։ Հետազոտության մյուս կարևոր ուղղությունը կենդանիների կենսաբանության ուսումնասիրությունն է։ Կարող են դիտարկվել դրանց կենսակերպը, սննդառությունը, ակտիվության սեզոնային փոփոխությունները, բազմացումը, ձմեռումը, գաղթերը, ապաստարանների ընտրությունը և տարածքային վարքագիծը։ Չղջիկների մեծ մասը գիշերային ակտիվություն ունեցող միջատակեր կենդանիներ են, ուստի նրանց տարածվածությունը մեծապես կախված է սննդային ռեսուրսների առկայությունից և այնպիսի ապաստարանների պահպանվածությունից, ինչպիսիք են քարանձավները, ժայռաճեղքերը, ծառերի փչակները և որոշ շինություններ։ Տարբեր տեսակների կենսաբանական պահանջների բացահայտումը հնարավորություն է տալիս հասկանալու դրանց տարածման օրինաչափությունները և գնահատելու շրջակա միջավայրի փոփոխությունների ազդեցությունը։ Աշխատության մեջ կարող է ուսումնասիրվել նաև տեսակների տարածական բաշխվածությունը։ Լեռնային ռելիեֆի պայմաններում նույն տարածաշրջանի տարբեր բարձրադիր գոտիները կարող են ունենալ էապես տարբեր ջերմաստիճանային, խոնավության, բուսականության և սննդային պայմաններ, ինչն անդրադառնում է ձեռքաթևավորների տեսակային կազմի վրա։ Դաշտային դիտարկումների և որսումների տվյալների միջոցով հնարավոր է որոշել առանձին տեսակների հանդիպման հաճախականությունը, թվաքանակը և նախընտրելի կենսավայրերը։ Այսպիսի տվյալները կարող են հիմք հանդիսանալ տարածաշրջանի ձեռքաթևավորների ֆաունիստիկ քարտեզի կազմման համար։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի մակաբույծների ուսումնասիրությունը։ Չղջիկների վրա կարող են հանդիպել տարբեր էկտոմակաբույծներ՝ տզեր, լվեր, հատուկ չղջիկային ճանճեր, տիզանման մակաբույծներ և այլ օրգանիզմներ, իսկ օրգանիզմի ներսում կարող են հանդիպել նաև էնդոմակաբույծներ։ Հայաստանի մանր կաթնասունների վերաբերյալ ժամանակակից հետազոտություններում չղջիկների մոտ հայտնաբերվել են, մասնավորապես, Hippoboscidae, Ixodidae, Argasidae, Spinturnicidae, Macronyssidae և Nycteribiidae ընտանիքներին պատկանող էկտոմակաբույծներ, ընդ որում առավել հաճախ արձանագրվել են Spinturnicidae և Macronyssidae ներկայացուցիչները։ Մակաբուծաբանական ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն չղջիկների առողջական վիճակը հասկանալու, այլև մակաբույծների և նրանց տերերի միջև փոխհարաբերությունները բացահայտելու համար։ Կարող են ուսումնասիրվել մակաբույծների տեսակային կազմը, տարածվածությունը, վարակվածության ինտենսիվությունը, սեզոնային փոփոխությունները և տարբեր չղջիկների տեսակների նկատմամբ դրանց ընտրողականությունը։ Այդ տվյալները հնարավորություն են տալիս բացահայտել այն էկոլոգիական պայմանները, որոնք նպաստում են մակաբույծների տարածմանը, ինչպես նաև հասկանալ դրանց հնարավոր դերը կենդանիների պոպուլյացիաների առողջական վիճակի ձևավորման մեջ։ Ուսումնասիրության կարևոր բաժին կարող է լինել ձեռքաթևավորների էկոլոգիական նշանակության գնահատումը։ Չղջիկները բազմաթիվ միջատների բնական կարգավորիչներ են և կարող են զգալի քանակությամբ միջատներ ոչնչացնել, այդ թվում՝ գյուղատնտեսական նշանակություն ունեցող վնասատուներ։ Այդ պատճառով նրանց ներկայությունը կարող է նպաստել բնական էկոհամակարգերի հավասարակշռությանը և որոշ դեպքերում ունենալ տնտեսական նշանակություն՝ նվազեցնելով վնասատու միջատների պոպուլյացիաները։ Միաժամանակ նրանք սննդային շղթաների կարևոր օղակ են՝ ծառայելով որպես կեր այլ գիշատիչ կենդանիների համար։ Տարածաշրջանի կենսաբազմազանության պահպանության տեսանկյունից աշխատանքը կարող է առանձնացնել հազվագյուտ, քիչ ուսումնասիրված կամ վտանգված տեսակները։ Նախկին տվյալները ցույց են տվել, որ Լեռնային Ղարաբաղի տերիոֆաունայում առկա են հազվագյուտ և ռելիկտային տեսակներ, որոնց թվում կան պահպանության կարիք ունեցող ձեռքաթևավորներ։ Այս հանգամանքը կարևոր է հատկապես ապաստարանների պահպանության, քարանձավների և այլ բնական կենսավայրերի պաշտպանության, ինչպես նաև մարդու գործունեության հետևանքով առաջացող խանգարումների նվազեցման տեսանկյունից։ Աշխատության գործնական նշանակությունն այն է, որ ստացված տվյալները կարող են կիրառվել տարածաշրջանի կենսաբազմազանության գնահատման, հազվագյուտ տեսակների պահպանության, բնական ապաստարանների կառավարման և էկոլոգիական մոնիթորինգի ծրագրերի մշակման համար։ Տեսակների տարածման, կենսաբանության և մակաբուծների վերաբերյալ տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս ձեռքաթևավորներին դիտարկել որպես միասնական էկոլոգիական համակարգի բաղադրիչ, այլ ոչ միայն առանձին կենդանատեսակների հավաքածու։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի ամբողջական պատկերացում ձևավորել Լեռնային Ղարաբաղի ձեռքաթևավորների բազմազանության և կենսաբանության մասին՝ միաժամանակ բացահայտելով դրանց մակաբուծային համակարգերը, էկոլոգիական դերերը և պահպանության խնդիրները։ Այն արժեքավոր է կենդանաբանության, էկոլոգիայի, մակաբուծաբանության և բնության պահպանության մասնագետների համար, քանի որ համադրում է ֆաունիստիկ, կենսաբանական և մակաբուծաբանական տվյալները և դրանց հիման վրա գնահատում տարածաշրջանի չղջիկների գիտական ու բնապահպանական նշանակությունը։