Научные основы повышения продуктивности овощных культур в условиях закрытого грунта в зависимости от водного и питательного режимов

Другие предметы

Հայաստանում «նոր գրքերի» մասին ինֆորմացիոն ցանկերը սովորաբար ներկայացվում են որպես մատենագիտական կամ գրադարանային տեղեկատուներ, որտեղ համակարգված ձևով ամփոփվում են տարբեր հրատարակչությունների նոր լույս տեսած աշխատությունները։ Այդպիսի ցանկերի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարաններին և հետազոտողներին տրամադրել արագ կողմնորոշվելու հնարավորություն ժամանակակից գրական հոսքերում՝ ընդգրկելով գիտական, գեղարվեստական, ուսումնական և տեղեկատու բնույթի հրատարակություններ։ Օրինակ՝ Հայաստանում ակտիվորեն գործում են պարբերական «Նոր գիրք» նախագծերը, որտեղ յուրաքանչյուր շաբաթ կամ ամիս ներկայացվում են նոր հրատարակություններ տարբեր ոլորտներից՝ գրականություն, պատմություն, հասարակագիտություն, արվեստ և գիտություն, ինչը թույլ է տալիս հետևել հրատարակչական գործընթացների ընթացիկ զարգացումներին և գրքային շուկայի միտումներին ։ Բացի այդ, մատենագիտական ցանկերի ավելի մասնագիտական ձևաչափերը, որոնք պատրաստվում են գրադարանային և գիտական հաստատությունների կողմից, ընդգրկում են նաև գրքերի ամբողջական տվյալներ՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և թեմատիկ դասակարգում, ինչը նպաստում է գիտական տեղեկատվության համակարգմանն ու որոնելիության բարձրացմանը ։ Նման տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն ազգային գրադարանային համակարգում՝ ապահովելով նոր գրականության մատչելիությունը և աջակցելով կրթական ու գիտական գործընթացներին, ինչպես նաև նպաստելով ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը Հայաստանում։

Литература

Այս գրականագիտական և բանահյուսական ուսումնասիրությունը նվիրված է Քյոռօղլի էպոսի և դրա հայկական պատմագեղարվեստական արձագանքների քննությանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են էպոսի սյուժետային կառուցվածքը, հերոսական գաղափարախոսությունը, ժողովրդական աշխարհընկալման արտահայտությունները և դրանց ընկալումը հայկական մշակութային միջավայրում։ Հեղինակը դիտարկում է, թե ինչպես են էպոսի կերպարները, մոտիվներն ու թեմատիկ շերտերը արտացոլվել հայ գրականության, պատմավեպերի, դրամատիկական ստեղծագործությունների և բանահյուսական ավանդույթների մեջ՝ ձևավորելով յուրօրինակ պատմագեղարվեստական մեկնաբանություններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում միջմշակութային փոխազդեցություններին, տարածաշրջանային բանահյուսական կապերին և ազգային պատմական հիշողության հետ էպիկական ժառանգության առնչություններին։ Աշխատությունը նաև բացահայտում է էպոսի ազդեցությունը հերոսական կերպարների, ազատության գաղափարի և ժողովրդական դիմադրության թեմաների գեղարվեստական ներկայացման վրա՝ հայ մշակութային իրականության համատեքստում։ Այն օգտակար է գրականագետների, բանահյուսների, պատմաբանների, մշակութաբանների և հայագիտական հետազոտություններով զբաղվող մասնագետների համար։

Педагогика

Մանկավարժական և բնագիտական կրթության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ավագ դպրոցի ֆիզիկայի դասընթացի «Մոլեկուլային ֆիզիկա» բաժնի խորացված թեմաների դասավանդման մեթոդաբանության մշակման և կատարելագործման հիմնախնդիրներին։ Քննության են առնվում մոլեկուլային ֆիզիկայի տեսական հիմքերը, նյութի մոլեկուլային-կինետիկ կառուցվածքի վերաբերյալ պատկերացումները և դրանց ուսումնասիրման առանձնահատկությունները ավագ դպրոցի խորացված ուսուցման պայմաններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մոլեկուլային-կինետիկ տեսության հիմնական դրույթների, իդեալական գազի օրենքների, ջերմադինամիկական գործընթացների, ներքին էներգիայի, ջերմափոխանակության և նյութի ագրեգատային վիճակների խորացված ուսումնասիրման մեթոդական մոտեցումներին։ Վերլուծվում են բարդ ֆիզիկական հասկացությունների բացատրման, տեսական գիտելիքների և փորձարարական դիտարկումների փոխկապակցման, մաթեմատիկական ապարատի կիրառման և ֆիզիկական խնդիրների լուծման կարողությունների զարգացման հնարավորությունները։ Քննարկվում են նաև ուսուցման հետազոտական և խնդրահարույց մեթոդների, լաբորատոր աշխատանքների, ցուցադրական փորձերի, համակարգչային մոդելավորման և թվային կրթական գործիքների կիրառման առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են սովորողների գիտական մտածողության, վերլուծական կարողությունների, ինքնուրույն ուսումնառության և բնագիտական երևույթները բացատրելու հմտությունների զարգացման մանկավարժական պայմանները։ Անդրադարձ է կատարվում խորացված թեմաների ուսուցման բովանդակության ընտրությանը, դասերի կառուցվածքի պլանավորմանը, միջառարկայական կապերի ապահովմանը և սովորողների գիտելիքների ու կարողությունների գնահատման մեթոդներին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկայի ուսուցիչների, բնագիտական կրթության մեթոդաբանների, մանկավարժական բուհերի ուսանողների և ֆիզիկայի դասավանդման արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրներն ուսումնասիրող հետազոտողների համար։

Философия

Գոյության և չգոյության խնդիրը փիլիսոփայության ամենահիմնարար հարցերից մեկն է, որը վերաբերում է իրականության և ոչ-իրականության բնույթին, ինչպես նաև այն հարցին, թե ինչ է նշանակում «լինել»։ Գոյությունը սովորաբար ընկալվում է որպես այն ամենը, ինչ կա, ինչ ունի իրականություն կամ առկայություն, մինչդեռ չգոյությունը դիտարկվում է որպես դրա հակադիր վիճակ՝ բացակայություն, դատարկություն կամ այն, ինչ դեռ չի ստացել գոյության ձև։ Հին փիլիսոփայության մեջ, օրինակ Պարմենիդեսի մոտ, ընդգծվում էր, որ իրական գոյությունը անփոփոխ է և չգոյությունը ընդհանրապես չի կարող մտածվել կամ արտահայտվել, քանի որ մտածել հնարավոր է միայն այն մասին, ինչ կա։ Մյուս կողմից՝ Հերակլիտոսի մոտ իրականությունը դիտվում է որպես մշտական փոփոխություն, որտեղ գոյությունն ինքնին դառնում է գործընթաց, ոչ թե կայուն վիճակ։ Միջնադարյան փիլիսոփայության մեջ այս խնդիրը հաճախ կապվում էր Աստծու գաղափարի հետ՝ որպես բացարձակ գոյություն, որից բխում է աշխարհի գոյությունը, իսկ չգոյությունը դիտվում էր որպես ստեղծման բացակայություն կամ սահմանափակություն։ Նոր և ժամանակակից փիլիսոփայության մեջ, հատկապես էքզիստենցիալիզմի շրջանակներում, գոյությունը դիտարկվում է որպես մարդու անհատական փորձ, որտեղ մարդը ինքն է ստեղծում իր իմաստը մի աշխարհում, որը սկզբում չունի պատրաստի նշանակություն։ Չգոյության գաղափարը այստեղ հաճախ կապվում է ոչնչության, անհանգստության և վերջավորության գիտակցության հետ, որը մարդու գոյությանը տալիս է լարվածություն և իմաստ որոնելու անհրաժեշտություն։ Ընդհանուր առմամբ, գոյության և չգոյության հակադրությունը ոչ միայն տրամաբանական կամ մետաֆիզիկական հարց է, այլ նաև մարդու աշխարհընկալման և ինքնագիտակցության հիմքային խնդիր, որը տարբեր դարաշրջաններում ստացել է տարբեր մեկնաբանություններ։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է տարածաշրջանային տնտեսական ինտեգրման ձևավորման, զարգացման և խորացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ միջազգային տնտեսական հարաբերությունների, գլոբալացման և միջպետական համագործակցության համատեքստում։ Քննարկվում են տնտեսական ինտեգրման տեսական և մեթոդաբանական հիմքերը, դրա առաջացման նախադրյալները, հիմնական նպատակները և ազդեցությունը մասնակից երկրների տնտեսական զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարածաշրջանային տնտեսական համագործակցության տարբեր ձևերին՝ ազատ առևտրի գոտիներին, մաքսային միություններին, ընդհանուր շուկաներին և տնտեսական միություններին, ինչպես նաև դրանց ձևավորման ու գործունեության առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրվում են ապրանքների, ծառայությունների, կապիտալի և աշխատուժի ազատ տեղաշարժի հնարավորությունները, առևտրատնտեսական խոչընդոտների նվազեցման մեխանիզմները և միասնական տնտեսական տարածքների ստեղծման նախադրյալները։ Դիտարկվում են ինտեգրացիոն գործընթացների վրա ազդող քաղաքական, տնտեսական, աշխարհագրական և ինստիտուցիոնալ գործոնները, երկրների զարգացման մակարդակների տարբերությունները, ազգային տնտեսական շահերի համադրման դժվարությունները և արտաքին տնտեսական քաղաքականության համակարգման խնդիրները։ Կարևորվում են տարածաշրջանային տնտեսական կազմակերպությունների դերը, միջազգային առևտրի կարգավորման մեխանիզմները, ներդրումային համագործակցության ընդլայնումը և արտադրական ու տրանսպորտային ենթակառուցվածքների զարգացման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում տնտեսական ինտեգրման առավելություններին և հնարավոր սահմանափակումներին, մասնավորապես՝ շուկաների ընդլայնմանը, մրցակցության ուժեղացմանը, արտադրական մասնագիտացման խորացմանը, տնտեսական փոխկախվածության աճին և ինտեգրման արդյունքների անհավասար բաշխման ռիսկերին։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել տարբեր տարածաշրջանային միավորումների զարգացման փորձը, դրանց ինստիտուցիոնալ կառուցվածքները, տնտեսական համագործակցության արդյունքները և ինտեգրման արդյունավետության գնահատման մոտեցումները։ Առանձնացվում են տնտեսական ինքնիշխանության պահպանման, ազգային և տարածաշրջանային շահերի հավասարակշռման, արտաքին տնտեսական ցնցումների նկատմամբ դիմակայունության բարձրացման և երկարաժամկետ համագործակցության կայունության ապահովման խնդիրները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի միջազգային տնտեսական ինտեգրման օրինաչափությունների բացահայտման, տարածաշրջանային համագործակցության հեռանկարների գնահատման և տնտեսական քաղաքականության մշակման տեսական հիմքերի կատարելագործման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, տարածաշրջանագետների, պետական կառավարման ոլորտի հետազոտողների և տնտեսագիտական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է հեպատիտ C վիրուսային վարակի կենսաքիմիական, մոլեկուլային և իմունաբանական առանձնահատկությունների համալիր ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել վարակի զարգացման, օրգանիզմի պաշտպանական արձագանքի և լյարդային հյուսվածքում առաջացող փոփոխությունների մասին։ Հետազոտության կենտրոնում վիրուսի և հյուրընկալող օրգանիզմի փոխազդեցությունն է՝ սկսած վիրուսային գենետիկական նյութի և սպիտակուցների առանձնահատկություններից մինչև վարակված բջիջների նյութափոխանակային ու իմունային պատասխանները։ Քննվում են լյարդի ֆունկցիոնալ վիճակն արտացոլող կենսաքիմիական ցուցանիշների փոփոխությունները և դրանց հնարավոր կապը հիվանդության ընթացքի առանձնահատկությունների հետ։ Մոլեկուլային մակարդակում ուշադրություն է հատկացվում վիրուսի գենետիկական բազմազանությանը, վիրուսային նյութի հայտնաբերմանն ու բնութագրմանը և այն բջջային մեխանիզմներին, որոնց միջոցով վարակը կարող է պահպանվել օրգանիզմում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում իմունային պատասխանի ուսումնասիրությունը՝ ներառելով բնածին և ձեռքբերովի իմունիտետի բաղադրիչների, հակամարմինների, իմունային բջիջների և ցիտոկինային կարգավորման նշանակությունը։ Վերլուծվում է, թե արդյունավետ կամ ոչ բավարար իմունային պատասխանը ինչպես կարող է կապված լինել վարակի ընթացքի տարբեր ձևերի հետ։ Հետազոտության շրջանակում կենսաքիմիական, մոլեկուլային և իմունաբանական տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս գնահատելու հիվանդության տարբեր կենսաբանական կողմերի փոխկապակցվածությունը և առանձնացնելու այն ցուցանիշները, որոնք կարող են օգտակար լինել վարակի ընթացքի գիտական բնութագրման համար։ Անդրադարձ է կատարվում նաև վիրուսի երկարատև պահպանման պայմաններում առաջացող բջջային սթրեսին, բորբոքային գործընթացներին և լյարդի կառուցվածքային ու ֆունկցիոնալ փոփոխությունների կենսաբանական հիմքերին։ Նման բազմակողմանի ուսումնասիրությունները կարևոր են վիրուսային հեպատիտների ախտածագման մեխանիզմները հասկանալու և լաբորատոր գնահատման գիտական հիմքերը զարգացնելու համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է կենսաքիմիայի, մոլեկուլային վիրուսաբանության, իմունաբանության և լյարդաբանության մոտեցումները՝ հեպատիտ C-ի ժամանակ օրգանիզմում ընթացող մոլեկուլային և իմունաբանական գործընթացների փոխկապակցված պատկերը ներկայացնելու նպատակով։