Ներդրումների ներգրավման արդի հիմնախնդիրները ՀՀ տնտեսության իրական հատվածում

Политология

Ուժեղ ներգործություն ունեցող թունավոր նյութերի արտանետմամբ վթարների հետևանքների գնահատումն ու վերացումը կարևոր խնդիր է արտակարգ իրավիճակների կառավարման և բնակչության պաշտպանության ոլորտում։ Նման վթարները կարող են առաջանալ քիմիական գործարաններում, արդյունաբերական ձեռնարկություններում, պահեստներում կամ վտանգավոր նյութեր տեղափոխող տրանսպորտային միջոցների վթարների ժամանակ։ Թունավոր նյութերի արտանետումը մեծ վտանգ է ներկայացնում մարդու կյանքի, առողջության, շրջակա միջավայրի և տնտեսության համար, քանի որ այդ նյութերը կարող են արագ տարածվել օդում, ջրում և հողում՝ առաջացնելով զանգվածային թունավորումներ և երկարաժամկետ էկոլոգիական վնասներ։ Վթարների հետևանքների գնահատումը ներառում է արտանետված նյութի տեսակի, քանակի, տարածման ուղղության և վտանգավորության աստիճանի ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև բնակչության և շրջակա միջավայրի վրա հնարավոր ազդեցության որոշումը։ Այս գործընթացում կարևոր դեր ունեն մասնագետների արագ արձագանքը, տեխնիկական միջոցների կիրառումը և ժամանակակից կանխատեսման համակարգերը, որոնք օգնում են գնահատել վտանգի տարածման սահմանները և հնարավոր ռիսկերը։ Վթարի հետևանքների վերացման հիմնական նպատակն է նվազեցնել մարդկային կորուստները, կանխել թունավոր նյութերի հետագա տարածումը և վերականգնել անվտանգ պայմանները։ Այդ նպատակով իրականացվում են տարհանում, բնակչության իրազեկում, պաշտպանիչ միջոցների օգտագործում, տարածքի մեկուսացում և վնասակար նյութերի չեզոքացում։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև բժշկական օգնության կազմակերպումը, քանի որ թունավոր նյութերի ազդեցությունը կարող է առաջացնել շնչառական խնդիրներ, այրվածքներ, թունավորումներ և այլ ծանր հետևանքներ։ Նման իրավիճակներում անհրաժեշտ է համակարգված համագործակցություն փրկարար ծառայությունների, բժշկական հաստատությունների, ոստիկանության և տեղական կառավարման մարմինների միջև։ Բացի անմիջական վտանգից, քիմիական վթարները կարող են ունենալ նաև երկարաժամկետ ազդեցություն բնության և մարդկանց կյանքի վրա՝ վնասելով ջրային պաշարները, հողը և կենդանական աշխարհը։ Այդ պատճառով կարևոր է ոչ միայն հետևանքների արագ վերացումը, այլ նաև կանխարգելիչ միջոցառումների իրականացումը, անվտանգության կանոնների պահպանումը և վտանգավոր նյութերի պահպանման ու տեղափոխման խիստ վերահսկողությունը։

Литература

Հայաստանի ազգային գրադարանի 1998 թվականի աշխատանքային ծրագիրը ձևավորվել է հետխորհրդային շրջանում՝ երբ գրադարանը արդեն գործում էր որպես անկախ Հայաստանի Հանրապետության ազգային գրադարան և վերակազմավորվում էր նոր քաղաքական, տնտեսական և տեղեկատվական պայմաններին համապատասխան։ Այդ տարվա ծրագրի հիմնական նպատակն էր ապահովել գրադարանի կայուն գործունեությունը որպես ազգային մատենագիտական կենտրոն և միաժամանակ սկսել անցում ժամանակակից տեղեկատվական համակարգերի կողմը։ Ծրագրում առանձնահատուկ տեղ էր զբաղեցնում գրքային ֆոնդերի համալրումը՝ ներառյալ պարտադիր օրինակների ընդունումը, հայերեն և օտարալեզու նոր հրատարակությունների ձեռքբերումը, ինչպես նաև գիտական և կրթական գրականության ընտրողական համալրումը՝ հաշվի առնելով գիտական հաստատությունների և համալսարանների պահանջները։ Կարևոր ուղղություն էր նաև ազգային մատենագիտության շարունակական զարգացումը՝ տարեկան մատենագիտական ցուցակների պատրաստումը, հրատարակչական վիճակագրության վարումը և գրադարանային տեղեկատվության համակարգման բարելավումը։ 1998 թվականի ծրագրում մեծ ուշադրություն էր դարձվում գրադարանային սպասարկման որակի բարձրացմանը՝ ընթերցասրահների աշխատանքի կազմակերպման կատարելագործում, օգտվողների սպասարկման արագացում, տեղեկատու ծառայությունների ընդլայնում և գիտական խորհրդատվության զարգացում։ Այդ շրջանում արդեն առանձնահատուկ նշանակություն էր ստանում տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ներդրումը՝ կատալոգների մեքենայացում, էլեկտրոնային տվյալների բազաների ստեղծման նախնական փուլեր և միջազգային գրադարանային ստանդարտների կիրառման փորձեր, որոնք պետք է նպաստեին գրադարանի ինտեգրմանը համաշխարհային տեղեկատվական համակարգերին։ Ծրագրում ներառված էին նաև գիտամշակութային միջոցառումներ՝ գրքային ցուցահանդեսներ, հիշատակի երեկոներ, գիտաժողովներ և համագործակցություն այլ գրադարանների ու մշակութային հաստատությունների հետ, ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ արտերկրում։ Բացի այդ, կարևորվում էր գրքային ժառանգության պահպանությունը՝ հազվագյուտ և հին գրքերի վերականգնում, պահոցային պայմանների բարելավում և երկարաժամկետ պահպանման միջոցառումների իրականացում։ Ընդհանուր առմամբ, 1998 թվականի աշխատանքային ծրագիրը արտացոլում էր գրադարանի անցումը ավանդական վարչական-գրքային համակարգից դեպի տեղեկատվական, թվայնացման և միջազգային համագործակցության վրա հիմնված ժամանակակից ազգային գրադարանային մոդել։

История

Նյութը նվիրված է հայ դամբարանների (dambaran) ծագման, կառուցվածքի և ծիսական նշանակության ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով դրանց հնարավոր կապերը սուրիական հնագիտական ու մշակութային ավանդույթների հետ։ Գրքում ներկայացվում են դամբարանների տարբեր տեսակները, այդ թվում՝ ոսսուարիումների, քարափների և այլ տեսակի գերեզմանոցների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց դերը մահացածների հուշարձանների ձևավորման և հասարակական ծիսակարգերի մեջ։ Հեղինակը վերլուծում է դամբարանների ճարտարապետական, սիմվոլիկ և կրոնական տարրերը, դրանց տարածքային ու ժամանակագրական տարբերությունները, պարզաբանելով սուրիական և հայկական մշակութային փոխազդեցության հնարավոր ուղիները։ Աշխատությունում անդրադարձ է կատարվում նաև դամբարանների ուսումնասիրման մեթոդներին, հնագիտական նյութերի վերլուծությանը և ծիսական գործընթացների համեմատական ուսումնասիրությանը՝ նպաստելով գերեզմանագիտական ավանդույթի, համայնքային մշակութային հիշողության և պատմական ինքնության ավելի ամբողջական պատկերացմանը։

Биология

Կենսաբժշկական և մոլեկուլային հետազոտությունների բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է կենսամարկերների հայտնաբերումից մինչև նախակլինիկական հաստատում ընդգրկող հետազոտական գործընթացի մշակմանը և դրա կիրառմանը սրտանոթային հիվանդությունների ուսումնասիրության մեջ։ Քննության են առնվում կենսաբանական նմուշներից հնարավոր մարկերների որոնման, ընտրության, բնութագրման և դրանց ախտորոշիչ կամ կանխատեսիչ նշանակության գնահատման հիմնական փուլերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մոլեկուլային տվյալների վերլուծությանը, հեռանկարային թեկնածու կենսամարկերների առանձնացմանը և դրանց վերարտադրելիության ու կենսաբանական նշանակության ստուգմանը։ Վերլուծվում են փորձարարական մոդելների և նախակլինիկական հետազոտությունների կիրառման հնարավորությունները՝ ընտրված մարկերների հավաստիությունն ու հետագա կլինիկական կիրառման ներուժը գնահատելու նպատակով։ Քննարկվում են նաև սրտանոթային հիվանդությունների զարգացման, առաջընթացի և ռիսկի գնահատման հետ կապված մոլեկուլային փոփոխությունները և դրանց օգտագործման հնարավորությունները հիվանդությունների ավելի վաղ հայտնաբերման ու դասակարգման համար։ Ուսումնասիրությունը նպաստում է կենսամարկերների հետազոտության հաջորդական և ստանդարտացված մոտեցումների զարգացմանը՝ կապելով հայտնաբերման փուլը նախակլինիկական վավերացման հետ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սրտաբանության, մոլեկուլային կենսաբանության, կենսաինֆորմատիկայի և թարգմանական բժշկության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

История

Այս ուսումնասիրությունը վերլուծում է Վախուշտի Բագրատիոնու «Վրացական թագավորության նկարագրությունը» աշխատության արժեքը որպես հայոց պատմության սկզբնաղբյուր՝ ընդգծելով նրա տեղեկատվական ներուժը, պատմական վստահելիության աստիճանը և կիրառման հնարավորությունները Հայաստանի և Հարավային Կովկասի պատմության ուսումնասիրության մեջ։ Նշվում է, որ աշխատությունը կարևոր աշխարհագրական-պատմական նկարագիր է, որտեղ ներկայացված են Կովկասի ժողովուրդների, վարչական միավորների, բնակավայրերի և քաղաքական հարաբերությունների վերաբերյալ տվյալներ, որոնք արժեքավոր են նաև հայկական պատմության առանձին խնդիրների ուսումնասիրման համար։ Վերլուծվում է, որ Վախուշտի Բագրատիոնի աշխատության մեջ Հայաստանի տարածքի վերաբերյալ տեղեկությունները ներառում են բնակավայրերի նկարագրություններ, սահմանների հիշատակումներ, պատմական-աշխարհագրական դիտարկումներ և վարչական բաժանումների մասին տվյալներ, որոնք կարող են ծառայել որպես օժանդակ աղբյուր հայկական պատմական իրականության վերականգնման համար։

Педагогика

Գիրքը նվիրված է անգլերենի մասնագիտական կողմնորոշման դասընթացներում միջմշակութային հաղորդակցման հմտությունների ձևավորման և զարգացման խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Աշխատանքում ներկայացվում են օտար լեզվի ուսուցման ժամանակակից մոտեցումները, որոնցում լեզվական գիտելիքների հետ մեկտեղ կարևոր դեր է տրվում մշակութային ընկալումների, հաղորդակցական վարքագծի և տարբեր մշակույթների ներկայացուցիչների միջև արդյունավետ փոխգործակցության կարողությունների ձևավորմանը։ Հեղինակը վերլուծում է միջմշակութային հաղորդակցության տեսական հիմքերը, դրա նշանակությունը մասնագիտական գործունեության մեջ և անգլերենի ուսուցման գործընթացում կիրառվող մեթոդներն ու տեխնոլոգիաները։ Գրքում ուսումնասիրվում են ուսումնական նյութերի ընտրության, մասնագիտական թեմաների ներառման, իրավիճակային առաջադրանքների, երկխոսությունների և գործնական վարժությունների կիրառման հնարավորությունները՝ սովորողների հաղորդակցական և մշակութային իրազեկությունը բարձրացնելու նպատակով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հմտություններին, որոնք անհրաժեշտ են միջազգային միջավայրում մասնագիտական շփումներ իրականացնելու համար՝ ներառյալ մշակութային տարբերությունների ըմբռնումը, հաղորդակցական ռազմավարությունների ընտրությունը, լեզվական նրբությունների ընկալումը և մասնագիտական բառապաշարի արդյունավետ կիրառումը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի օտար լեզուների դասավանդման մեթոդիկայի զարգացման համար և առաջարկում է գործնական մոտեցումներ՝ ուղղված ուսանողների մասնագիտական հաղորդակցական կարողությունների կատարելագործմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել անգլերենի դասախոսների, լեզվաբանների, մանկավարժների, կրթության ոլորտի մասնագետների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են լեզվի ուսուցման միջոցով միջմշակութային կարողությունների ձևավորմամբ։