Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1985, Մարտ, թիվ 11)

Другие предметы

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական և հումանիտար գիտությունների բնագավառներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված գիտնականների, ուսանողների, դասախոսների և լայն ընթերցողական շրջանակների համար։ Հրատարակությունն ընդգրկում է հասարակական-քաղաքական գիտություններին, բանասիրական գիտություններին, գրականագիտությանը, լեզվաբանությանը, պատմությանը, պատմական գիտություններին, աշխարհագրությանը, հնագիտությանը և ազգագրությանը վերաբերող նոր աշխատություններ՝ արտացոլելով տվյալ ոլորտներում կատարվող արդի հետազոտությունները, տեսական զարգացումները և գիտական մտքի հիմնական ուղղությունները։ Ցանկը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ նոր հրատարակություններին, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան գրականություն ուսումնական, գիտահետազոտական կամ մասնագիտական գործունեության համար։ Այն կարևոր տեղեկատվական աղբյուր է, որը նպաստում է գիտական հաղորդակցության զարգացմանը, նոր գիտելիքների տարածմանը և հասարակագիտական ու հումանիտար գիտությունների ոլորտներում արդի գրականության հասանելիության ապահովմանը։

Другие предметы

Աշխատությունը նվիրված է արևային էներգիայի հարթապանելային ֆոտովերափոխիչների ավտոմատացված նախագծման մեթոդի մշակմանը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել նախագծման գործընթացի արդյունավետությունը, ճշգրտությունը և արագությունը։ Հետազոտության հիմնական ուղղությունը արևային ճառագայթման էներգիան էլեկտրական էներգիայի փոխակերպող հարթապանելային սարքերի կառուցվածքային և էլեկտրական պարամետրերի հաշվարկի ու ընտրության գործընթացների ավտոմատացումն է։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են ֆոտովերափոխիչների աշխատանքի սկզբունքները, կառուցվածքային տարրերը, էլեկտրական բնութագրերը և դրանց վրա ազդող հիմնական գործոնները՝ արևային ճառագայթման ինտենսիվությունը, ջերմաստիճանը, նյութերի հատկությունները, մակերեսի չափերը և էլեկտրական միացման սխեմաները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նախագծման խնդիրների ձևակերպմանը և այն պարամետրերի որոշմանը, որոնք անհրաժեշտ են սարքի պահանջվող ելքային հզորության, լարման, հոսանքի և էներգետիկ արդյունավետության ապահովման համար։ Կարևոր տեղ է հատկացվում մաթեմատիկական մոդելների և հաշվարկային ալգորիթմների մշակմանը, որոնց միջոցով հնարավոր է ավտոմատ կերպով ընտրել ֆոտովերափոխիչի կառուցվածքային և տեխնիկական պարամետրերը՝ ելնելով նախապես սահմանված նախագծային պահանջներից։ Ավտոմատացված նախագծման համակարգը կարող է ներառել ելքային տվյալների մուտքագրում, հաշվարկային մոդելների կիրառում, տարբեր նախագծային տարբերակների համեմատություն, օպտիմալ պարամետրերի ընտրություն և վերջնական տեխնիկական բնութագրերի ձևավորում։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են հաշվի առնվել նաև արևային էներգիայի ընդունման պայմանների փոփոխականությունը և արտաքին միջավայրի ազդեցությունը՝ նախագծվող սարքի աշխատանքի կայունությունն ու արդյունավետությունը գնահատելու համար։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում նախագծային լուծումների օպտիմալացմանը, քանի որ սարքի չափերի, տարրերի քանակի, նյութերի և էլեկտրական միացումների ճիշտ ընտրությունը կարող է էականորեն ազդել դրա էներգետիկ ցուցանիշների և արտադրական արժեքի վրա։ Հետազոտությունը կարող է ներառել տարբեր նախագծային լուծումների համակարգչային մոդելավորում և դրանց հաշվարկային արդյունքների համեմատական վերլուծություն՝ առավել նպատակահարմար տարբերակի ընտրության նպատակով։ Մշակվող մեթոդը կարող է նվազեցնել ձեռքով կատարվող հաշվարկների ծավալը, կրճատել նախագծման ժամանակը և նվազեցնել նախագծային սխալների հավանականությունը։ Աշխատության արդյունքները կարող են կիրառվել արևային էլեկտրական համակարգերի, ֆոտոէլեկտրական վահանակների և դրանց առանձին բաղադրիչների նախագծման ու կատարելագործման գործընթացներում։ Առաջարկվող մոտեցումները կարող են հիմք հանդիսանալ նաև տարբեր հզորության և աշխատանքի պայմանների համար հարմարեցվող ավտոմատացված նախագծման ծրագրային համակարգերի ստեղծման համար։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել էլեկտրատեխնիկայի, արևային էներգետիկայի, էներգետիկ համակարգերի, ավտոմատացված նախագծման և համակարգչային մոդելավորման ոլորտների մասնագետներին, ինժեներներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողներին։

Педагогика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում ուսանողների ստեղծագործական մտածողության զարգացման սոցիալ-մանկավարժական պայմանների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են ստեղծագործական մտածողության տեսական հիմքերը, դրա կառուցվածքային բաղադրիչները և զարգացման հոգեբանամանկավարժական առանձնահատկությունները ուսանողական միջավայրում։ Հեղինակը վերլուծում է այն սոցիալական և կրթական գործոնները, որոնք նպաստում են ուսանողների ստեղծագործական ներուժի բացահայտմանը՝ ներառյալ ուսումնական միջավայրը, դասախոս-ուսանող փոխհարաբերությունները, խմբային աշխատանքը, կրթական մոտիվացիան և ինքնուրույն գործունեության կազմակերպումը։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև ժամանակակից մանկավարժական տեխնոլոգիաները՝ նախագծային ուսուցում, խնդիրների վրա հիմնված ուսուցում, ինտերակտիվ մեթոդներ և թվային կրթական գործիքներ, որոնք խթանում են ստեղծագործական մտածողության զարգացումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սոցիալ-մանկավարժական պայմանների համակարգային վերլուծությանը և դրանց ազդեցությանը ուսանողների ճանաչողական ակտիվության, ինքնուրույնության և նորարարական կարողությունների ձևավորման վրա։ Գիրքը նախատեսված է մանկավարժների, հոգեբանների, դասախոսների, կրթության կազմակերպիչների, մեթոդիստների և ուսանողների համար՝ առաջարկելով տեսական և գործնական մոտեցումներ ստեղծագործական մտածողության զարգացման գործընթացի արդյունավետ կազմակերպման համար։

Математика

Ֆիզիկայի, ոչ գծային օպտիկայի և գերկարճ լազերային իմպուլսների տեխնոլոգիաների բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ֆեմտովայրկյանային լազերային իմպուլսների կառավարման, ձևավորման և բնութագրման մեթոդների ուսումնասիրությանը՝ ժամանակային ոսպնյակի ինդուկցիայի, սիմիլարիտոնների և սոլիտոնային գործընթացների կիրառման հիման վրա։ Քննության են առնվում գերկարճ օպտիկական իմպուլսների տարածման ֆիզիկական օրինաչափությունները, ոչ գծային օպտիկական միջավայրերում դրանց փոխակերպումները և ժամանակային ու սպեկտրային բնութագրերի փոփոխման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ժամանակային ոսպնյակի ձևավորման սկզբունքներին, օպտիկական իմպուլսների ժամանակային սեղմման և ընդարձակման հնարավորություններին, ինչպես նաև հաճախականային մոդուլյացիայի և դիսպերսիայի փոխազդեցությանը։ Վերլուծվում են սիմիլարիտոնային իմպուլսների ինքնանման տարածման առանձնահատկությունները, սոլիտոնների ձևավորման պայմանները և ոչ գծայնության ու դիսպերսիայի հավասարակշռության դերը իմպուլսների կառուցվածքի պահպանման կամ փոփոխման գործընթացներում։ Քննարկվում են ֆեմտովայրկյանային իմպուլսների տևողության, ինտենսիվության, սպեկտրային լայնության և փուլային բնութագրերի վերահսկման ու չափման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել օպտիկական մանրաթելերում և այլ ոչ գծային միջավայրերում իմպուլսների տարածման մաթեմատիկական մոդելավորման, փորձարարական հետազոտության և ստացված արդյունքների համեմատական գնահատման մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում ուսումնասիրվող գործընթացների նշանակությանը գերարագ օպտիկական համակարգերի, բարձր ճշգրտության սպեկտրոսկոպիայի, լազերային չափագիտության և ֆոտոնային տեխնոլոգիաների զարգացման տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել լազերային ֆիզիկայի, ոչ գծային և գերկարճ իմպուլսների օպտիկայի, ֆոտոնիկայի ու օպտիկական ազդանշանների մշակման ոլորտների մասնագետների և հետազոտողների համար։

Религия

Գիրքը պատկանում է աղոթական գրականության այն տեսակին, որի անվանումը կապված է Կիպրիանոսի անվան հետ։ Կիպրիանոսի կերպարը տարբեր քրիստոնեական և ժողովրդական կրոնական ավանդույթներում հանդես է գալիս տարբեր մեկնաբանություններով, իսկ նրա անվան հետ կապվող աղոթքներն ու գրավոր նյութերը տեղ են գտել կրոնական ընթերցանության և ժողովրդական հավատալիքների շրջանակում։ Աղոթագրական գրականությունը նպատակ ունի ընթերցողին տրամադրելու Աստծուն ուղղված խոսքեր, հոգևոր խորհրդածության նյութեր և հավատքի արտահայտման ձևեր՝ նպաստելով աղոթական կյանքի կազմակերպմանը։ Նման գրքերը կարող էին օգտագործվել անհատական ընթերցանության ժամանակ՝ որպես հոգևոր մխիթարության, հույսի և հավատքի ամրապնդման միջոց։ Աղոթքների լեզուն և կառուցվածքը սովորաբար արտահայտում են մարդու՝ աստվածային օգնությանը դիմելու, պաշտպանություն հայցելու և դժվարությունների հաղթահարման համար հոգևոր զորություն որոնելու ձգտումը։ Կիպրիանոսի անվան հետ կապված կրոնական նյութերը հետաքրքրություն են ներկայացնում նաև ժողովրդական քրիստոնեության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ ցույց են տալիս, թե ինչպես են սրբերի և կրոնական կերպարների մասին պատկերացումները փոխանցվել գրավոր ավանդությամբ և ներառվել հավատացյալների հոգևոր կյանքում։ Աշխատությունը կարևոր է հայերեն կրոնական գրքի պատմության, աղոթագրական ժառանգության և ժողովրդական կրոնական մշակույթի ուսումնասիրման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել աստվածաբաններին, կրոնի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, հայ գրքի պատմության ուսումնասիրողներին և ժողովրդական հավատալիքների գրավոր աղբյուրներով հետաքրքրվող մասնագետներին։ Գրքի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու աղոթագրքերի տարածման ավանդույթին, կրոնական ընթերցանության մշակույթին և քրիստոնեական պատկերացումների ու ժողովրդական հոգևոր պրակտիկաների փոխհարաբերություններին։

Религия

Աշխատության վերնագիրը մատնանշում է կրքի երևույթի և դրա հոգևոր ու բարոյական նշանակության քննությունը։ Քրիստոնեական աստվածաբանական ավանդության մեջ կրքի հասկացությունը հաճախ առնչվում է մարդու ներաշխարհին, ցանկություններին, հույզերին և այն հոգևոր պայքարին, որը ծագում է անձնական մղումների ու բարոյական սկզբունքների միջև։ Այս թեմայի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու մարդու հոգևոր վիճակին, ինքնաճանաչմանը, կամքի դերին և բարոյական ինքնակատարելագործման գաղափարին։ Աշխատությունը կարելի է դիտարկել կրոնաբարոյական գրականության շրջանակում, որտեղ մարդկային վարքը և ներքին ապրումները մեկնաբանվում են քրիստոնեական աշխարհայացքի տեսանկյունից։ Վերնագրի հիման վրա հնարավոր չէ միանշանակ որոշել՝ խոսքը կրքի ընդհանուր հոգեբանական-բարոյական իմաստի՞, թե՞ քրիստոնեական ավանդության մեջ առանձնահատուկ նշանակություն ունեցող կրոնական թեմայի մասին է։ Հետևաբար գիրքը ներկայացվում է որպես հոգևոր և բարոյագիտական հարցերի ուսումնասիրությանն առնչվող հրատարակություն։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ կրոնական գրականության, քրիստոնեական մտածողության և հոգևոր դաստիարակության պատմությամբ զբաղվող ընթերցողների համար։