Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ցանկ (1978, թիվ 10)

Информатика

Աշխատությունը նվիրված է փորձարարական տվյալների հիման վրա բազմաչափ համակարգերի կառավարման դինամիկական մոդելների մշակման տեսական և գործնական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է իրական համակարգերի փորձարարական դիտարկումների և չափումների արդյունքների միջոցով կառուցել այնպիսի մաթեմատիկական մոդելներ, որոնք հնարավորինս ճշգրիտ կարտացոլեն համակարգի դինամիկական վարքը և կարող են կիրառվել կառավարման խնդիրների լուծման համար։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են բազմամուտք և բազմաելք համակարգերի առանձնահատկությունները, համակարգի մուտքային և ելքային ազդանշանների միջև փոխկապակցվածությունը, դինամիկական գործընթացների նույնականացման մեթոդները և փորձարարական տվյալների մշակման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մոդելի կառուցվածքի ընտրությանը, պարամետրերի գնահատմանը, չափումների սխալների և աղմուկների ազդեցության նվազեցմանը, ինչպես նաև ստացված մոդելների համապատասխանության և ճշգրտության գնահատմանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է կառուցված մոդելների կիրառումը կառավարման ալգորիթմների մշակման և համակարգի աշխատանքի օպտիմալացման գործընթացում։ Փորձարարական տվյալների վրա հիմնված մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հաշվի առնել իրական օբյեկտների վարքի այն առանձնահատկությունները, որոնք միշտ չէ, որ հնարավոր է ամբողջությամբ նկարագրել միայն տեսական մոդելներով։ Աշխատության մեջ դիտարկվող մեթոդները կարող են կիրառվել արդյունաբերական, տեխնոլոգիական, էներգետիկ և այլ բարդ համակարգերի կառավարման խնդիրներում, որտեղ անհրաժեշտ է միաժամանակ հաշվի առնել բազմաթիվ փոխկապակցված մուտքեր և ելքեր։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նպաստել կառավարման համակարգերի մոդելավորման, նույնականացման և ավտոմատ կառավարման արդյունավետության բարձրացմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել կառավարման տեսության, ավտոմատացման, համակարգերի նույնականացման, մաթեմատիկական մոդելավորման և ինժեներական կիբեռնետիկայի ոլորտների մասնագետներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է հետխորհրդային ժամանակաշրջանում արևելահայ մամուլի լեզվական առանձնահատկությունների, զարգացման միտումների և հասարակական-քաղաքական փոփոխությունների ազդեցությամբ պայմանավորված լեզվական գործընթացների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են Հայաստանի անկախացումից հետո մամուլի լեզվում տեղի ունեցած բառապաշարային, քերականական, ոճական և իմաստային փոփոխությունները, ինչպես նաև զանգվածային լրատվության միջոցների դերը ժամանակակից արևելահայերենի զարգացման և լեզվական նորմերի տարածման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հասարակական-քաղաքական, տնտեսական, մշակութային և տեխնոլոգիական ոլորտներին առնչվող նոր բառերի ու արտահայտությունների ձևավորմանը, օտարաբանությունների ներթափանցմանը, փոխառությունների գործածությանը և նորաբանությունների տարածման օրինաչափություններին։ Ուսումնասիրվում են մամուլի հրապարակումների լեզվաոճական առանձնահատկությունները, հրապարակախոսական խոսքի կառուցվածքը, վերնագրերի ձևավորման սկզբունքները, արտահայտչական միջոցների կիրառությունը և լրագրողական խոսքի ազդեցության մեխանիզմները։ Անդրադարձ է կատարվում գրական լեզվի նորմերի պահպանման, խոսքի ճշտության, հստակության, մատչելիության և լեզվական մշակույթի հիմնախնդիրներին։ Կարևորվում են հետխորհրդային հասարակության քաղաքական, սոցիալական և մշակութային վերափոխումների արտացոլումը մամուլի լեզվում, գաղափարական բառապաշարի փոփոխությունները և նոր հաղորդակցական իրողությունների ազդեցությունը լրագրողական խոսքի վրա։ Դիտարկվում են նաև տպագիր և առցանց լրատվամիջոցների լեզվական առանձնահատկությունները, հրապարակախոսական տարբեր ժանրերի լեզվական կազմակերպումը, խոսակցական տարրերի կիրառությունը և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների զարգացման հետևանքով առաջացած լեզվական նոր երևույթները։ Հետազոտության թեման կարևոր նշանակություն ունի ժամանակակից հայերենի զարգացման օրինաչափությունների բացահայտման, մամուլի լեզվի գիտական նկարագրության և լրագրողական խոսքի մշակույթի կատարելագործման համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, հայագետների, լրագրողների, խմբագիրների, հաղորդակցաբանների, բանասիրական հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

История

Աշխատությունը նվիրված է 1920–1953 թվականներին Հայաստանում իրականացված քաղաքական հետապնդումների պատմական, սոցիալ-քաղաքական և իրավական հետևանքների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում է խորհրդային իշխանության հաստատման սկզբնական շրջանը, քաղաքական համակարգի ձևավորումը և պետական անվտանգության կառույցների գործունեությունը, որոնք էական ազդեցություն են ունեցել հասարակական կյանքի վրա։ Հեղինակը վերլուծում է քաղաքական ռեպրեսիաների տարբեր փուլերը՝ ընդգրկելով 1920-ականների սկզբի քաղաքական պայքարը, 1930-ականների զանգվածային բռնաճնշումները և հետպատերազմյան շրջանի վերահսկողական մեխանիզմները։ Աշխատության մեջ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռեպրեսիաների սոցիալական հետևանքներին՝ մտավորականության կորուստ, հասարակական վախի մթնոլորտի ձևավորում, ժողովրդագրական և մշակութային փոփոխություններ։ Ներկայացվում են նաև իրավական մեխանիզմների ձևական բնույթը և քաղաքական որոշումների ազդեցությունը դատական գործընթացների վրա։ Գիրքը փորձում է վերականգնել պատմական գործընթացների ամբողջական պատկերը՝ հիմնվելով արխիվային նյութերի, վկայությունների և պատմագիտական ուսումնասիրությունների վրա։ Աշխատությունը նախատեսված է պատմաբանների, իրավաբանների, սոցիոլոգների, հետազոտողների և խորհրդային պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Политология

Աշխատությունը նվիրված է քաղաքական ընտրարշավների կազմակերպման և իրականացման տեխնոլոգիաների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Գրքում ներկայացվում են ընտրարշավի կազմակերպման տեսական հիմքերը, հիմնական փուլերը, ռազմավարական պլանավորման սկզբունքները և քաղաքական հաղորդակցության գործիքները՝ ընտրական գործընթացը դիտարկելով որպես բազմաբաղադրիչ կառավարչական և հաղորդակցական համակարգ։ Հեղինակը վերլուծում է ընտրարշավի նախապատրաստման փուլը՝ ներառելով քաղաքական միջավայրի, ընտրողների նախասիրությունների, հասարակական տրամադրությունների և մրցակիցների դիրքավորումների ուսումնասիրությունը, որի հիման վրա ձևավորվում են քարոզարշավի նպատակները և հիմնական ուղերձները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքական թեկնածուի կամ ուժի հանրային կերպարի ձևավորմանը, ընտրողների տարբեր խմբերի հետ հաղորդակցության կազմակերպմանը, քարոզչական նյութերի մշակմանը և զանգվածային ու թվային լրատվամիջոցների արդյունավետ օգտագործմանը։ Աշխատության մեջ քննարկվում են նաև սոցիոլոգիական հետազոտությունների, հանրային կարծիքի ուսումնասիրման, քաղաքական գովազդի և ընտրողների հետ անմիջական շփման կիրառման հնարավորությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ընտրարշավի կազմակերպչական կառուցվածքին, մարդկային և ֆինանսական ռեսուրսների բաշխմանը, քարոզարշավի ժամանակացույցի մշակմանը և տարբեր միջոցառումների փոխկապակցված կառավարմանը։ Հայաստանի Հանրապետության փորձի ուսումնասիրության միջոցով ներկայացվում են տեղական քաղաքական և ընտրական միջավայրի առանձնահատկությունները, ընտրարշավների զարգացման միտումները և կիրառվող հաղորդակցական մեխանիզմների փոփոխությունները։ Գիրքը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են քաղաքական գաղափարները վերածվում ընտրական հաղորդագրությունների, ինչպես են կազմակերպվում թեկնածուի և ընտրողների միջև փոխհարաբերությունները, և ինչ դեր ունեն տեղեկատվական ու հաղորդակցական գործիքները ընտրական մրցակցության պայմաններում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել քաղաքագետների, քաղաքական տեխնոլոգների, ընտրական գործընթացների մասնագետների, լրագրողների, հանրային կառավարման ոլորտի ներկայացուցիչների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար, ինչպես նաև այն ընթերցողների, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի ընտրական գործընթացներով և քաղաքական հաղորդակցության մեխանիզմներով։

Экономика

Հայաստանի Հանրապետությունում արտաքին առևտրի խթանման գործընթացները նպատակ ունեն ընդլայնել արտահանման ծավալները, բարելավել երկրի մրցունակությունը միջազգային շուկաներում և ապահովել տնտեսության կայուն աճ՝ արտաքին տնտեսական կապերի զարգացման միջոցով։ Այս գործընթացները ներառում են պետական քաղաքականության, ինստիտուցիոնալ բարեփոխումների և մասնավոր հատվածի նախաձեռնությունների համադրություն։ Կարևոր դեր ունի արտահանման աջակցման քաղաքականությունը, որը իրականացվում է հարկային և մաքսային արտոնությունների, վարչարարական ընթացակարգերի պարզեցման և բիզնես միջավայրի բարելավման միջոցով։ Armenia-ում արտաքին առևտրի խթանման համար կարևոր գործիք է նաև միջազգային տնտեսական ինտեգրումը, այդ թվում՝ տարածաշրջանային և գլոբալ կազմակերպություններին անդամակցությունը, ինչը հեշտացնում է հայկական ապրանքների մուտքը արտաքին շուկաներ։ Զարգանում են նաև արտահանման խթանման պետական կառույցները և ծրագրերը, որոնք աջակցում են փոքր և միջին ձեռնարկություններին՝ մասնակցելու միջազգային ցուցահանդեսների, գտնելու նոր շուկաներ և ստանալու տեղեկատվական ու ֆինանսական աջակցություն։ Բացի այդ, կարևոր դեր ունեն լոգիստիկ ենթակառուցվածքների զարգացումը և տրանսպորտային կապերի բարելավումը, որոնք նվազեցնում են արտահանման ծախսերը և բարձրացնում մրցունակությունը։ Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և էլեկտրոնային առևտրի զարգացումը նույնպես նպաստում է արտաքին շուկաներ դուրս գալու հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Այսպիսով, արտաքին առևտրի խթանման գործընթացները ՀՀ-ում ձևավորվում են որպես համալիր քաղաքականություն, որը միավորում է պետական աջակցությունը, բիզնեսի զարգացումը և միջազգային ինտեգրացիան՝ նպատակ ունենալով ամրապնդել երկրի տնտեսական դիրքերը համաշխարհային շուկայում։

История

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Ռուսաստանի կայսրության քաղաքականության վերլուծությանը Իրանում XIX դարի վերջից մինչև XX դարի սկիզբ՝ ընդգծելով տարածաշրջանային մրցակցության, տնտեսական ներթափանցման և դիվանագիտական ազդեցության հիմնական ուղղությունները։ Աշխատությունում դիտարկվում է Ռուսաստանի և Բրիտանական կայսրության միջև ծավալվող «Մեծ խաղի» համատեքստը, որի շրջանակում Իրանը վերածվել էր ռազմավարական մրցակցության կարևոր հարթակի։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Ռուսաստանի տնտեսական և քաղաքական ներկայության ընդլայնմանը՝ ներառյալ վարկային համակարգերի, առևտրային արտոնությունների, երկաթուղային նախագծերի և հյուսիսային Իրանում ազդեցության գոտիների ձևավորման գործընթացները։ Քննարկվում են նաև Իրանի ներքաղաքական զարգացումները, սահմանադրական շարժման ազդեցությունը և արտաքին ուժերի միջամտությունը երկրի ներքին գործերին։ Աշխատությունում ընդգծվում է, որ Ռուսաստանի քաղաքականությունը Իրանում միաժամանակ ունեցել է ինչպես կայսերական շահերի ընդլայնման, այնպես էլ տարածաշրջանային ուժային հավասարակշռության պահպանման նպատակներ՝ ձևավորելով երկարաժամկետ ազդեցություն Իրանի քաղաքական և տնտեսական զարգացման վրա։