Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ցանկ

История

Հին աշխարհի յոթ հրաշալիքները անտիկ աշխարհի ամենահայտնի ճարտարապետական և արվեստային կառույցների պայմանական ցանկն է, որը ձևավորվել է հին հույն ճանապարհորդների և պատմիչների կողմից՝ մ.թ.ա. III–II դարերում։ Այս ցանկը ներառում է այն ժամանակների ամենատպավորիչ և հիացմունք առաջացնող կառույցները, որոնք համարվել են մարդկային ստեղծագործ մտքի և ինժեներական կարողության բարձրագույն օրինակներ։ Յոթ հրաշալիքները կապված են հիմնականում Միջերկրածովյան տարածաշրջանի և Մերձավոր Արևելքի հին քաղաքակրթությունների հետ և արտացոլում են այդ դարաշրջանի մշակութային, կրոնական և տեխնիկական զարգացվածությունը։ Դրանցից են Եգիպտոսի Գիզայի Մեծ բուրգը՝ միակ պահպանված հրաշալիքը, որը կառուցվել է որպես փարավոնների դամբարան և մինչ այսօր համարվում է հին աշխարհի ամենամեծ ճարտարապետական ձեռքբերումներից մեկը, Բաբելոնի կախովի այգիները՝ լեգենդար կանաչապատ համալիր, որը, ըստ ավանդության, կառուցվել է Բաբելոնի թագավորի կողմից, Օլիմպիայի Զևսի արձանը՝ հսկայական կրոնական քանդակ Հունաստանում, Եփեսոսի Արտեմիսի տաճարը՝ մեծածավալ կրոնական կառույց Փոքր Ասիայում, Հալիկառնասի դամբարանը՝ արքայական շքեղ գերեզման, Հռոդոսի Կոլոսոսը՝ արևի աստծուն նվիրված հսկա բրոնզե արձան, և Ալեքսանդրիայի փարոսը՝ նավագնացության համար կառուցված կարևորագույն ինժեներական կառույց։ Այս հրաշալիքները ոչ միայն իրենց ժամանակի տեխնիկական և գեղարվեստական նվաճումների վկայություններ են, այլ նաև խորհրդանշում են հին ժողովուրդների հավատքը, ուժը և ստեղծագործական մտածողությունը։ Թեև դրանց մեծ մասը չի պահպանվել մինչև մեր օրերը, դրանք շարունակում են մնալ համաշխարհային մշակութային հիշողության կարևոր մաս և ոգեշնչման աղբյուր ժամանակակից արվեստի ու ճարտարապետության համար։

Педагогика

Մանկավարժական և կառավարչական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի և Անգլիայի բարձրագույն կրթության համակարգերի կառավարման առանձնահատկությունների համեմատական ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում երկու կրթական համակարգերի կազմակերպական կառուցվածքները, կառավարման մակարդակները, բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների գործունեության կարգավորման սկզբունքները և կրթական քաղաքականության իրականացման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բուհերի կառավարման մոդելներին, ինստիտուցիոնալ ինքնավարությանը, կրթության որակի ապահովման համակարգերին և պետական կառավարման մարմինների դերակատարությանը։ Վերլուծվում են բարձրագույն կրթության ֆինանսավորման, ռազմավարական պլանավորման, հաշվետվողականության և ուսումնական հաստատությունների գործունեության գնահատման մոտեցումները։ Քննարկվում են նաև երկու համակարգերի ընդհանրություններն ու տարբերությունները, կառավարման արդյունավետության վրա ազդող գործոնները և միջազգային փորձի կիրառման հնարավորությունները։ Համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու բարձրագույն կրթության կառավարման զարգացման հիմնական միտումները և գնահատելու տարբեր կառավարչական մեխանիզմների կիրառելիությունը կրթական համակարգերի կատարելագործման համատեքստում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել կրթության կառավարման, բարձրագույն կրթության, համեմատական մանկավարժության և կրթական քաղաքականության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Литература

Գրականագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Ջ. Մ. Քութզեեի գեղարվեստական մտածողության, հեղինակային ռազմավարությունների և արձակ ստեղծագործությունների կառուցման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում գրողի ստեղծագործություններում իրականության և գեղարվեստական պայմանականության փոխհարաբերությունները, պատմողական կառուցվածքի ձևավորման սկզբունքները և կերպարների ներաշխարհի ներկայացման եղանակները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հեղինակային ձայնի, պատմողի դիրքի, բազմաշերտ պատումի, խորհրդանշական պատկերների և լեզվաոճական միջոցների կիրառմանը։ Վերլուծվում են անհատի և հասարակության հարաբերությունների, իշխանության, բարոյական ընտրության, օտարման, ինքնության և պատասխանատվության թեմաների գեղարվեստական մեկնաբանման ձևերը։ Քննարկվում են նաև միջտեքստային կապերի, այլաբանական տարրերի և տարբեր ժանրային ու պատմողական հնարքների դերը ստեղծագործությունների գաղափարական ու գեղագիտական համակարգի ձևավորման մեջ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու գրողի ստեղծագործական մեթոդի ինքնատիպությունը և դրա տեղը ժամանակակից համաշխարհային գրականության համատեքստում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել գրականագիտության, համեմատական գրականության և ժամանակակից արձակի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Математика

Գիրքը նվիրված է բարդ կառուցվածք ունեցող և դինամիկ համակարգերի կայունացման կառավարման խնդիրների տեսական ու գործնական ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են այն համակարգերը, որոնց վարքագիծը ժամանակի ընթացքում փոփոխվում է և որոնց բաղադրիչների փոխազդեցությունը պահանջում է կառավարման հատուկ մեթոդների կիրառում։ Հեղինակը ներկայացնում է դինամիկ համակարգերի մաթեմատիկական նկարագրման, դրանց վիճակի և շարժման բնութագրման, կայունության գնահատման և կառավարման ազդանշանների ձևավորման հիմնական սկզբունքները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բաղադրյալ համակարգերի կառուցվածքին, ենթահամակարգերի փոխկապակցվածությանը և դրանց համատեղ աշխատանքի արդյունքում առաջացող կառավարման խնդիրներին։ Ուսումնասիրվում են համակարգի կայունության պայմանները, անցումային գործընթացները, արտաքին խանգարումների ազդեցությունը և կառավարման որակի գնահատման չափանիշները։ Գրքում քննարկվում են կայունացման տարբեր մոտեցումներ՝ նպատակ ունենալով ապահովել համակարգի ցանկալի վիճակի պահպանումը, նվազեցնել անցանկալի տատանումները և բարձրացնել կառավարման գործընթացի հուսալիությունն ու արդյունավետությունը։ Վերլուծվում են նաև այն դեպքերը, երբ համակարգի պարամետրերը ժամանակի ընթացքում փոփոխվում են կամ երբ առանձին բաղադրիչների վարքագիծը կարող է ազդել ամբողջ համակարգի կայունության վրա։ Աշխատության տեսական դրույթները կարող են կիրառվել տեխնիկական, արտադրական, էներգետիկ, տրանսպորտային և այլ բարդ կառավարվող համակարգերի մոդելավորման ու կառավարման խնդիրներում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում կառավարման ալգորիթմների ընտրությանը, համակարգի արձագանքի վերլուծությանը և կայունության ապահովման արդյունավետ մեթոդների համեմատությանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել ավտոմատ կառավարման տեսության, համակարգերի տեսության, դինամիկայի և կիրառական մաթեմատիկայի մասնագետների, ինժեներների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Психология

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հանրային ծառայության կառավարչի հոգեբանական պատրաստման համակարգի կառուցարկման հայեցակարգային հիմքերի մշակմանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են կառավարչական գործունեության հոգեբանական առանձնահատկությունները, ղեկավարի մասնագիտական և անձնային կարողությունների ձևավորման գործընթացները, ինչպես նաև պետական կառավարման համակարգում արդյունավետ առաջնորդության հոգեբանական նախադրյալները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է որոշումների կայացման, հաղորդակցման, կոնֆլիկտների կառավարման, սթրեսակայունության և թիմային աշխատանքի հոգեբանական մեխանիզմները՝ ընդգծելով դրանց կարևորությունը հանրային ծառայության արդյունավետ իրականացման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կառավարչական կադրերի ընտրության, գնահատման, վերապատրաստման և մասնագիտական զարգացման հոգեբանական չափանիշներին, ինչպես նաև ժամանակակից կրթական և վերապատրաստման մոդելների կիրառմանը։ Աշխատությունը համադրում է կառավարման տեսության, կազմակերպական հոգեբանության և հանրային կառավարման սկզբունքները՝ առաջարկելով կառավարչական կարողությունների զարգացման և պետական ծառայության արդյունավետության բարձրացման հայեցակարգային մոտեցումներ։ Այն օգտակար է պետական կառավարման մասնագետների, հոգեբանների, մարդկային ռեսուրսների կառավարման ոլորտի աշխատակիցների և հանրային ծառայության համակարգի հետազոտողների համար։

Культура

Արցախի գրչության կենտրոնները միջնադարյան Հայաստանի մշակութային կյանքի ամենակարևոր օջախներից են, որտեղ ձևավորվել և զարգացել է ձեռագրական արվեստը, մատենագրությունը և գրչության բարձր մշակույթը։ Այդ կենտրոնները հիմնականում գործել են վանական համալիրների շուրջ՝ միաժամանակ լինելով կրթական, հոգևոր և գիտական գործունեության վայրեր։ Արցախի տարածքում հատկապես հայտնի են եղել Գանձասարի, Դադիվանքի, Ամարասի, Գտչավանքի, Եղիշե Առաքյալի վանքի և այլ վանական դպրոցներ, որտեղ ձեռագրերը ոչ միայն արտագրվել են, այլև զարդարվել բարձրարվեստ մանրանկարչությամբ։ Այս կենտրոններում աշխատող գրիչներն ու մանրանկարիչները ստեղծել են աստվածաբանական, պատմական, իրավական, բժշկական և կրթական բնույթի ձեռագրեր, որոնք կարևոր աղբյուր են տարածաշրջանի հոգևոր և հասարակական կյանքի ուսումնասիրության համար։ Արցախի գրչության դպրոցները առանձնանում են իրենց գեղարվեստական ինքնատիպությամբ՝ հատկապես մանրանկարչության հարուստ գունային լուծումներով և պատկերային մտածողությամբ, ինչը վկայում է տեղական դպրոցների բարձր զարգացվածության մասին։ Ձեռագրական կենտրոնները նաև հանդիսացել են մշակութային ժառանգության պահպանման վայրեր՝ ապահովելով հայերեն գրավոր մշակույթի շարունակականությունը դժվար պատմական պայմաններում։ Այս կենտրոնների գործունեությունը մեծ ներդրում է ունեցել հայկական միջնադարյան մշակույթի ընդհանուր զարգացման մեջ և կարևոր դեր է խաղացել հայ ինքնության պահպանման գործում։