Նոր գրքեր։ Հասարակական-քաղաքական գիտություններ։ Բանասիրական գիտություններ: Գրականագիտություն: Լեզվաբանություն։ Պատմություն: Պատմական գիտություններ: Աշխարհագրություն: Աշխարհագրություն։ Հնագիտություն; Ազգագրություն։ (Ինֆորմացիոն ցանկ) = Новые (1976, թիվ 8)

Математика

Աշխատությունը թվաբանությանն ու մաթեմատիկական գիտելիքների համակարգված ուսուցմանն ուղղված ընդարձակ ուսումնական ձեռնարկ է, որի նպատակն է ընթերցողին ծանոթացնել թվերի, թվային գործողությունների և հաշվարկների հիմնական սկզբունքներին՝ նպաստելով մաթեմատիկական մտածողության ձևավորմանն ու զարգացմանը։ Թվաբանությունը կարևոր տեղ է զբաղեցնում կրթական համակարգում, քանի որ զարգացնում է տրամաբանական դատողությունը, ճշգրտությունը, համեմատելու և վերլուծելու կարողությունները, ինչպես նաև առօրյա խնդիրները թվային եղանակով լուծելու հմտությունները։ Այս բնույթի աշխատություններում թվաբանական գիտելիքները ներկայացվում են աստիճանական ուսուցման սկզբունքով՝ պարզագույն թվային հասկացություններից անցնելով ավելի բարդ հաշվարկային գործողությունների և խնդիրների լուծման եղանակների։ Ձեռնարկի ընդարձակ բնույթը մատնանշում է առարկայի համակողմանի ուսուցման և մաթեմատիկական նյութի առավել մանրամասն մշակման նպատակը։ Այն կարող էր ծառայել որպես ուսումնական նյութ սովորողների, ինքնուրույն գիտելիքներ ձեռք բերողների և թվաբանական հմտությունները կատարելագործել ցանկացողների համար՝ ապահովելով հաշվարկային գիտելիքների ամրապնդման և գործնական կիրառման հիմք։ Թվաբանության ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի ոչ միայն դպրոցական կրթության, այլև առօրյա տնտեսական, առևտրային և գործնական գործունեության մեջ, որտեղ անհրաժեշտ են թվային ճշգրտություն, հաշվարկների կատարում և քանակական հարաբերությունների ըմբռնում։ Աշխատությունը կարևոր է նաև հայալեզու մաթեմատիկական գրականության և կրթական մտքի պատմության ուսումնասիրման համար՝ որպես հայերենով ճշգրիտ գիտելիքներ ներկայացնելու, թվաբանական ուսուցումը զարգացնելու և մաթեմատիկական հասկացությունների տարածմանը նպաստելու պատմական օրինակ։

Политология

Ֆաշիզմի գաղափարախոսությունը ծայրահեղ աջ, ավտորիտար և ազգայնական քաղաքական գաղափարական համակարգ է, որը ձևավորվել և առավել հայտնի է դարձել 20-րդ դարի առաջին կեսին, հատկապես Իտալիայում և հետագայում նաև այլ երկրներում։ Այն հիմնված է պետության բացարձակ գերակայության գաղափարի վրա, որտեղ անհատի իրավունքներն ու ազատությունները ստորադասվում են պետության, ազգի կամ առաջնորդի շահերին։ Ֆաշիզմը շեշտում է ուժեղ կենտրոնացված իշխանությունը, միակուսակցական կամ առաջնորդի պաշտամունքի համակարգը, քաղաքական ընդդիմության ճնշումը և հասարակության խիստ վերահսկողությունը։ Գաղափարախոսության կարևոր տարրերից է նաև ծայրահեղ ազգայնականությունը և հաճախ՝ ռասայական կամ էթնիկ գերազանցության գաղափարների քարոզը, ինչը պատմականորեն հանգեցրել է խտրականության և բռնության։ Ֆաշիզմ-ը նաև ընդգծում է ռազմական ուժի և ընդարձակման գաղափարը, որտեղ պատերազմը դիտվում է որպես ազգային ուժի և միասնության դրսևորում։ Այս համակարգը պատմականորեն կապված է եղել այնպիսի ռեժիմների հետ, ինչպիսիք են Բենիտո Մուսոլինիի ղեկավարած Իտալիան և հետագայում՝ նացիստական Գերմանիան, և դարձել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի պատճառներից մեկը։ Ֆաշիզմը լայնորեն դատապարտվել է իր բռնապետական բնույթի, մարդու իրավունքների խախտումների և զանգվածային բռնությունների պատճառով և համարվում է 20-րդ դարի ամենավտանգավոր քաղաքական գաղափարախոսություններից մեկը։

Биология

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է գլխուղեղի կարճաժամկետ և երկարաժամկետ հիշողության համար պատասխանատու կառուցվածքների մորֆոլոգիական և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ Ալցհայմերի հիվանդության փորձարարական մոդելի պայմաններում։ Հետազոտությունը կենտրոնանում է հիշողության խանգարումների զարգացման մեխանիզմների, նեյրոնային փոփոխությունների և նյարդային հյուսվածքներում տեղի ունեցող կառուցվածքային ու ֆունկցիոնալ գործընթացների վերլուծության վրա՝ միաժամանակ գնահատելով գալարմինի հնարավոր պաշտպանիչ ազդեցությունը։ Գրքում ներկայացվում են փորձարարական տվյալներ, որոնք հնարավորություն են տալիս հասկանալ նեյրոպաշտպանիչ գործոնների դերը հիշողության պահպանման, նեյրոնների կենսունակության և ուղեղի ճանաչողական գործառույթների պահպանման գործում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել նյարդագիտության, նեյրոկենսաբանության, բժշկության, փորձարարական ֆիզիոլոգիայի և դեղաբանության ոլորտների գիտնականների, հետազոտողների, ասպիրանտների և ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են Ալցհայմերի հիվանդության զարգացման մեխանիզմներով, հիշողության խանգարումներով և նեյրոդեգեներատիվ հիվանդությունների բուժման նոր հնարավորություններով։

Другие предметы

Մեթոդական նյութը նվիրված է մանկական գրադարաններում ընթերցանության կազմակերպման, ուղղորդման և երեխաների ընթերցողական հետաքրքրությունների զարգացման հիմնական սկզբունքներին։ Քննարկվում են մանկական գրադարանների դերը երեխաների մտավոր, բարոյական, գեղագիտական և մշակութային դաստիարակության գործընթացում, ինչպես նաև գրադարանավարի նշանակությունը ընթերցանության նկատմամբ կայուն հետաքրքրություն ձևավորելու գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր տարիքային խմբերի երեխաների հոգեբանական առանձնահատկություններին, ընթերցողական կարողություններին և գրական նախասիրություններին համապատասխան գրքերի ընտրության մեթոդներին։ Ներկայացվում են ընթերցանության անհատական և խմբային ղեկավարման հնարավորությունները, ընթերցողների հետ զրույցների կազմակերպման, գրքերի առաջարկման և ընթերցված ստեղծագործությունների քննարկման մեթոդական մոտեցումները։ Կարևորվում են երեխաների ինքնուրույն ընթերցանության խրախուսումը, գրականության նկատմամբ հետաքրքրության զարգացումը և ընթերցողական մշակույթի աստիճանական ձևավորումը։ Դիտարկվում են մանկական գրադարաններում գրքային ցուցահանդեսների, թեմատիկ միջոցառումների, գրական քննարկումների, բարձրաձայն ընթերցանությունների և ընթերցողական խմբակների կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում գրադարանային ֆոնդի նպատակային օգտագործմանը, տարիքային խմբերին համապատասխան գրականության ներկայացմանը և երեխաներին գրադարանային տեղեկատու միջոցներից օգտվելու հմտությունների ուսուցմանը։ Առանձնացվում են գրադարանավարի, ուսուցչի և ծնողների համագործակցության հնարավորությունները՝ երեխաների ընթերցանության շարունակականությունն ապահովելու և նրանց գրական հետաքրքրությունները զարգացնելու նպատակով։ Մեթոդական ցուցումները կարող են ներառել ընթերցողների հետաքրքրությունների ուսումնասիրության, ընթերցանության արդյունքների հաշվառման և գրադարանային աշխատանքի արդյունավետության գնահատման գործնական առաջարկություններ։ Կարևորվում են նաև գեղարվեստական, գիտահանրամատչելի և ճանաչողական գրականության համաչափ ներկայացումը, երեխաների աշխարհայացքի ընդլայնումը և ստեղծագործական մտածողության զարգացումը։ Նյութը գործնական նշանակություն ունի մանկական գրադարանների սպասարկման աշխատանքների կազմակերպման, ընթերցանության խթանման և գրադարանային մանկավարժության մեթոդների կատարելագործման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել մանկական գրադարանների աշխատակիցների, գրադարանավարների, մանկավարժների, կրթական հաստատությունների մասնագետների և մանկական ընթերցանության կազմակերպմամբ զբաղվող անձանց համար։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է հայերենի երկու գրական տարբերակներում բայերի կազմության համակարգային և համեմատական ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով բայական բառապաշարի ձևավորման հիմնական կառուցվածքային օրինաչափությունները, բառակազմական միջոցները և դրանց գործածության առանձնահատկությունները։ Հետազոտության առանցքում այն կառուցվածքային մոդելներն են, որոնց միջոցով գոյություն ունեցող բառային հիմքերից, արմատներից և ածանցներից կազմվում են նոր բայեր։ Ուսումնասիրվում են բայական հիմքերի տեսակները, բայակերտ ածանցների գործառույթները, նախածանցների և այլ բառակազմական տարրերի մասնակցությունը, ինչպես նաև տարբեր բաղադրիչների համակցման արդյունքում ձևավորվող բայերի իմաստային առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բառակազմական կաղապարների արտադրողականությանը՝ պարզելու, թե դրանցից որոնք են ակտիվորեն կիրառվում նոր բայերի ստեղծման համար, որոնք ունեն սահմանափակ գործածություն, իսկ որոնք հիմնականում պահպանվել են լեզվի պատմական շերտերում։ Արևելահայերենի և արևմտահայերենի տվյալների զուգադրումը հնարավորություն է տալիս առանձնացնելու ինչպես երկու տարբերակների համար ընդհանուր բայակազմական սկզբունքները, այնպես էլ դրանցից յուրաքանչյուրին բնորոշ կառուցվածքային և իմաստային առանձնահատկությունները։ Քննվում են նույն կամ մոտ իմաստն արտահայտող բայերի կազմության տարբեր եղանակները, բառակազմական ձևերի զուգահեռ գործածությունը և այն դեպքերը, երբ երկու գրական տարբերակներում միևնույն հիմքից ձևավորվել են կառուցվածքով կամ նշանակությամբ տարբեր բայեր։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է բայակազմության և բառապաշարի պատմական զարգացման փոխկապակցվածությունը, քանի որ երկու գրական տարբերակների ձևավորման տարբեր պայմանները կարող էին նպաստել որոշ կաղապարների տարբեր աստիճանի տարածմանը կամ պահպանմանը։ Ուշադրություն է դարձվում նաև փոխառությունների և օտար լեզուների ազդեցության պայմաններում բայական նոր ձևերի յուրացմանը՝ ուսումնասիրելով, թե ինչպես են օտար բառային հիմքերը ներառվում հայերենի բառակազմական համակարգում և ենթարկվում դրա օրինաչափություններին։ Կարևորվում է բայակազմական իմաստների դասակարգումը՝ գործողության առաջացում, պատճառականություն, վիճակի փոփոխություն, կրկնություն, փոխադարձություն և այլ իմաստային հարաբերություններ արտահայտող ձևերի տեսանկյունից։ Բառակազմական կառուցվածքի ուսումնասիրությունը կապվում է նաև ձևաբանության և իմաստաբանության հետ, քանի որ նոր բայի կառուցվածքը հաճախ պայմանավորում է ոչ միայն բառային նշանակությունը, այլև դրա քերականական ու գործառական առանձնահատկությունները։ Համեմատական քննությունը հնարավորություն է տալիս ավելի հստակ ներկայացնելու արևելահայերենի և արևմտահայերենի բառակազմական համակարգերի փոխհարաբերությունը, դրանց ընդհանուր պատմական հիմքը և ինքնուրույն զարգացման ընթացքում ձևավորված տարբերությունները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայերենի բառակազմության տեսության, պատմական լեզվաբանության և երկու գրական տարբերակների համեմատական ուսումնասիրության համար՝ նպաստելով հայերենի բայական համակարգի կառուցվածքի և զարգացման օրինաչափությունների առավել ամբողջական նկարագրմանը։

Литература

Սայաթ-Նովա: Բանաստեղծություններ ժողովածուն ներկայացնում է 18-րդ դարի հայ աշուղական արվեստի ամենավառ ներկայացուցիչներից մեկի՝ Սայաթ-Նովայի ստեղծագործական ժառանգությունը՝ ընդգրկելով նրա սիրային, փիլիսոփայական և սոցիալական թեմաներով տաղերն ու երգերը։ Գրքում առանձնացվում է բանաստեղծի յուրահատուկ լեզվական ոճը, որը միավորում է հայերենը, վրացերենը և թուրքերենը՝ արտահայտելով Կովկասյան բազմամշակութային միջավայրի ազդեցությունը նրա արվեստի վրա։ Սայաթ-Նովայի բանաստեղծություններում գերիշխում են սիրո, մարդկային հարաբերությունների, ճակատագրի և հոգևոր որոնումների թեմաները, որոնք ներկայացված են խոր զգացմունքայնությամբ և երաժշտական բարձր ռիթմով։ Հեղինակի տաղերը հաճախ կառուցված են ժողովրդական մտածողության և փիլիսոփայական խորհրդածության միասնության վրա՝ ստեղծելով առանձնահատուկ գեղարվեստական աշխարհ։ Ժողովածուն նաև ընդգծում է Սայաթ-Նովայի դերը որպես աշուղական արվեստի նորարարի, ով բարձրացրել է ժողովրդական երգի գեղարվեստական մակարդակը և այն վերածել գրական բարձր արժեք ունեցող ստեղծագործության։ Նրա բանաստեղծությունները մինչ օրս պահպանել են իրենց երաժշտականությունն ու ազդեցիկությունը՝ դառնալով հայ մշակութային ժառանգության անբաժանելի մաս։