Նոր գրքեր։ Հասարակական-քաղաքական գիտություններ։ Բանասիրական գիտություններ: Լեզվաբանություն։ Գրականագիտություն: Պատմական գիտություններ: Պատմություն: Աշխարհագրություն: (Ինֆորմացիոն ցանկ) = Новые книги։ Общественно-политические науки։ Филологич (1973, թիվ 9)

Технология

Աշխատությունը նվիրված է ջերմաէլեկտրական ազդեցության կիրառմամբ մասնագիտացված ախտորոշիչ սարքի նախագծման, մշակման և տեխնիկական բնութագրերի ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են ջերմային և էլեկտրական երևույթների փոխկապակցվածության ֆիզիկական հիմունքները, ջերմաէլեկտրական փոխակերպման սկզբունքները և դրանց օգտագործման հնարավորությունները ժամանակակից չափիչ ու ախտորոշիչ համակարգերում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջերմաէլեկտրական տարրերի կառուցվածքին, դրանց աշխատանքի արդյունավետությանը, ջերմաստիճանային տարբերությունների առաջացման և վերահսկման մեխանիզմներին, ինչպես նաև էլեկտրական ազդանշանների գրանցման ու մշակման առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրվում են սարքի հիմնական բաղադրիչների ընտրության, կառուցվածքային լուծումների հիմնավորման, չափումների ճշգրտության և աշխատանքային կայունության ապահովման խնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում ջերմային գործընթացների կառավարմանը, զգայուն տարրերի հատկություններին, էլեկտրոնային կառավարման համակարգերի կիրառմանը և ստացվող տվյալների վերլուծության հնարավորություններին։ Կարևորվում են սարքի էներգաարդյունավետությունը, հուսալիությունը, կոմպակտ կառուցվածքը և շահագործման անվտանգությունը։ Դիտարկվում են փորձարարական հետազոտությունների, տեխնիկական փորձարկումների, չափագիտական գնահատման և սարքի աշխատանքային պարամետրերի օպտիմալացման մեթոդները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ախտորոշման գործընթացների ավտոմատացմանը, չափումների կրկնելիության բարձրացմանը և ջերմաէլեկտրական տեխնոլոգիաների կիրառման հեռանկարներին։ Հետազոտության թեման կարևոր նշանակություն ունի մասնագիտացված չափիչ սարքավորումների, էլեկտրոնային համակարգերի և տեխնիկական ախտորոշման միջոցների կատարելագործման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել ֆիզիկոսների, էլեկտրոնիկայի և սարքաշինության ինժեներների, չափագիտության մասնագետների, կիրառական հետազոտողների և տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է տերահերցային հաճախականային տիրույթում էլեկտրամագնիսական ճառագայթման առաջացման ֆիզիկական մեխանիզմների ուսումնասիրությանը ոչ գծային օպտիկական հատկություններով օժտված լիթիումի նիոբատի բյուրեղում՝ օպտիկական դիմակների կիրառմամբ։ Հետազոտության առանցքում բյուրեղի ոչ գծային արձագանքի և տարածականորեն կառավարվող օպտիկական գրգռման փոխազդեցությունն է, որը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու առաջացող տերահերցային դաշտի տարածական, սպեկտրային և էներգետիկ բնութագրերը։ Լիթիումի նիոբատը կարևոր նյութ է ոչ գծային օպտիկայում՝ իր էլեկտրական և օպտիկական հատկությունների շնորհիվ, իսկ տերահերցային ճառագայթման աղբյուրների ստեղծման համատեքստում հետաքրքրություն է ներկայացնում օպտիկական էներգիայի ավելի ցածր հաճախականային տիրույթ փոխակերպելու հնարավորությունը։ Օպտիկական դիմակների ներմուծումը համակարգ հնարավորություն է տալիս ձևափոխելու գրգռող լուսային դաշտի տարածական կառուցվածքը և այդ ճանապարհով ազդելու բյուրեղում առաջացող ոչ գծային գործընթացների բնույթի վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել գրգռող ճառագայթման տարածական բաշխման, բյուրեղի նյութական հատկությունների, ալիքների փոխազդեցության և առաջացող տերահերցային դաշտի բնութագրերի միջև կապերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել ճառագայթման ուղղվածության և տարածական կառուցվածքի կառավարմանը, ինչպես նաև տարբեր օպտիկական պայմաններում գեներացման արդյունավետության համեմատական գնահատմանը։ Կարևոր խնդիր է նաև բյուրեղում օպտիկական և տերահերցային ալիքների տարածման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը, քանի որ նյութի դիսպերսիոն և կլանման հատկությունները կարող են էական ազդեցություն ունենալ վերջնական ճառագայթման բնութագրերի վրա։ Տեսական մոդելավորման և փորձարարական դիտարկումների համադրումը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու ոչ գծային փոխակերպման գործընթացների մասին և գնահատելու օպտիկական դիմակների դերը տերահերցային ճառագայթման ձևավորման մեջ։ Նման հետազոտությունները գիտական հետաքրքրություն են ներկայացնում տերահերցային ֆոտոնիկայի զարգացման համար, որտեղ կարևոր խնդիրներից են կառավարելի, կայուն և արդյունավետ ճառագայթման աղբյուրների ուսումնասիրությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ոչ գծային օպտիկայի, տերահերցային ֆիզիկայի, բյուրեղաօպտիկայի և ֆոտոնիկայի մոտեցումները՝ նպաստելով տերահերցային ճառագայթման գեներացման և տարածական կառավարման ֆիզիկական սկզբունքների վերաբերյալ պատկերացումների զարգացմանը։

История

Այս ուսումնասիրությունը վերլուծում է Արամի առասպելը հնդեվրոպական առասպելաբանական համակարգի համատեքստում՝ ընդգծելով նրա կապը հերոսական նախատիպերի, էթնոգենետիկ պատմությունների և ազգածագման առասպելների կառուցվածքային մոդելների հետ։ Նշվում է, որ Արամի կերպարը հայ առասպելաբանական և պատմական ավանդույթում հանդես է գալիս որպես հիմնադիր-հերոսի տիպ, որի միջոցով արտահայտվում են տարածքի, ազգի և պետականության սկզբնավորման գաղափարները։ Վերլուծվում է, որ հնդեվրոպական առասպելաբանության շրջանակում նման կերպարները հաճախ կապված են տարածքի նվաճման, կարգի հաստատման և մշակութային ինքնության ձևավորման գաղափարների հետ, ինչը թույլ է տալիս Արամի առասպելը դիտարկել որպես համեմատական առասպելաբանական կառուցվածքի մաս։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հայոց ազգածագման խնդրին, որտեղ առասպելաբանական և պատմական շերտերը փոխկապակցվում են՝ ձևավորելով բազմաշերտ ինքնության պատկերացում, որը միավորում է դիցաբանական ծագումնաբանական պատմությունները և պատմական հիշողության տարրերը։ Նշվում է նաև, որ Արամի կերպարի մեկնաբանությունները տարբեր գիտական մոտեցումներում տատանվում են՝ սկսած լեզվաբանական և պատմական վերլուծություններից մինչև մշակութային-սիմվոլիկ մեկնաբանություններ, ինչը վկայում է նրա բազմիմաստ բնույթի մասին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ Արամի առասպելը հնդեվրոպական առասպելաբանության համատեքստում կարող է դիտարկվել որպես ազգածագման առասպելների ընդհանուր մոդելի տեղական դրսևորում՝ արտացոլելով հայոց ինքնության ձևավորման գաղափարական հիմքերը։

История

Հրատարակությունը 20-րդ դարի սկզբի պաշտոնական հաշվետվական փաստաթուղթ է, որը ներկայացնում է Եվպատորիայի հայ առաքելական եկեղեցու և նրան կից ծխական ուսումնական հաստատության հոգաբարձական խորհրդի գործունեությունը 1909 թվականի ընթացքում։ Նյութը կարևոր սկզբնաղբյուր է տեղի հայկական համայնքի կրոնական, կրթական, վարչական և հասարակական կյանքի ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով պատկերացում կազմել եկեղեցական ու կրթական հաստատությունների կառավարման մեխանիզմների, ֆինանսական վիճակի և համայնքային գործունեության կազմակերպման մասին։ Հաշվետվության շրջանակում կարող են ներկայացված լինել հոգաբարձական խորհրդի կատարած աշխատանքները, ընդունված որոշումները, եկեղեցու և դպրոցի պահպանման հետ կապված ծախսերը, նվիրատվությունները, հանգանակությունները և եկամուտների այլ աղբյուրները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն ծխական դպրոցի վերաբերյալ տեղեկությունները, որոնք կարող են արտացոլել սովորողների թվաքանակը, ուսուցիչների կազմը, ուսումնական գործընթացի կազմակերպումը, առարկաների դասավանդումը և կրթական հաստատության նյութական կարիքները։ Փաստաթուղթը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու նաև եկեղեցու դերը համայնքի սոցիալական ու մշակութային կյանքում, քանի որ հայկական եկեղեցական կառույցները հաճախ ոչ միայն կրոնական, այլև կրթական, բարեգործական և համայնքային գործառույթներ էին իրականացնում։ Կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել եկեղեցական գույքի պահպանությանը, շենքերի վերանորոգմանը, դպրոցի ֆինանսավորմանը և կարիքավոր համայնականներին կամ սովորողներին ցուցաբերվող աջակցությանը վերաբերող տվյալները։ Ֆինանսական հաշվետվությունները և վարչական տեղեկությունները արժեքավոր նյութ են համայնքի տնտեսական հնարավորությունների, բարեգործական մասնակցության և հաստատությունների պահպանման ծախսերի ուսումնասիրության համար։ Միաժամանակ փաստաթուղթը կարող է տեղեկություններ պարունակել հոգաբարձուների, հոգևորականների, ուսուցիչների, բարերարների և համայնքային այլ գործիչների մասին՝ դրանով ունենալով նաև կենսագրական ու ծագումնաբանական աղբյուրի նշանակություն։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել Ղրիմի հայկական համայնքների կազմակերպված կյանքի, ազգային կրթության պահպանման և եկեղեցու շուրջ ձևավորված հասարակական կառույցների գործունեության մասին Ռուսական կայսրության վերջին տասնամյակներում։ Այն արժեքավոր աղբյուր է հայ գաղթավայրերի պատմության, Հայ առաքելական եկեղեցու, հայկական դպրոցների, համայնքային ինքնակազմակերպման և 20-րդ դարի սկզբի կրթամշակութային կյանքի ուսումնասիրության համար։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է ծանր մետաղների իոնների և նեյրոակտիվ պեպտիդի ազդեցությամբ առնետների հյուսվածքներում թթվածնի ակտիվ ձևերի նյութափոխանակությունը կարգավորող մետաղապրոտեինների քանակական փոփոխությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են օրգանիզմում օքսիդավերականգնման գործընթացների կենսաքիմիական հիմքերը, թթվածնի ակտիվ ձևերի առաջացման և չեզոքացման մեխանիզմները, ինչպես նաև բջջային հակաօքսիդանտային պաշտպանության համակարգի գործունեության առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մետաղապրոտեինների կառուցվածքային և գործառնական նշանակությանը, դրանց մասնակցությանը ազատ ռադիկալային գործընթացների կարգավորմանը և բջիջների կենսաքիմիական հավասարակշռության պահպանմանը։ Ուսումնասիրվում են ծանր մետաղների իոնների հնարավոր թունաբանական ազդեցությունները, դրանց ներգործությամբ առաջացող օքսիդատիվ սթրեսի մեխանիզմները և տարբեր հյուսվածքներում հակաօքսիդանտային համակարգի արձագանքման առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նեյրոակտիվ պեպտիդների կենսաբանական ազդեցություններին, բջջային նյութափոխանակության կարգավորման գործընթացներում դրանց հնարավոր մասնակցությանը և ծանր մետաղներով պայմանավորված կենսաքիմիական փոփոխությունների վրա ունեցած ազդեցությանը։ Կարևորվում են մետաղապրոտեինների քանակական պարունակության, ֆերմենտային ակտիվության և հյուսվածքային բաշխման ուսումնասիրության մեթոդները, ինչպես նաև փորձարարական տարբեր պայմաններում ստացված ցուցանիշների համեմատական գնահատումը։ Դիտարկվում են նյարդային և այլ հյուսվածքների կենսաքիմիական արձագանքների առանձնահատկությունները, մետաղների ազդեցության նկատմամբ օրգանիզմի պաշտպանական մեխանիզմները և օքսիդատիվ վնասման գործընթացների կարգավորման հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել կենսաքիմիական, սպեկտրոֆոտոմետրական և վիճակագրական վերլուծության մեթոդներ՝ մետաղապրոտեինների փոփոխությունների օրինաչափությունները բացահայտելու նպատակով։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի օքսիդատիվ սթրեսի կենսաքիմիական մեխանիզմների, ծանր մետաղների թունաբանական ազդեցությունների և նեյրոակտիվ միացությունների կենսաբանական դերի ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել կենսաքիմիկոսների, մոլեկուլային կենսաբանների, ֆիզիոլոգների, թունաբանների, դեղաբանների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Другие предметы

Գրադարանագիտության, տեղեկատվական սպասարկման և գրադարանային աշխատանքի կազմակերպման բնույթի այս մեթոդական հրատարակությունը նվիրված է ընթերցասրահների գործունեության արդյունավետ կազմակերպման սկզբունքներին, գործնական մեթոդներին և սպասարկման գործընթացների կատարելագործմանը։ Ներկայացվում են ընթերցասրահի հիմնական գործառույթները, աշխատանքային գործընթացների պլանավորման առանձնահատկությունները և ընթերցողների տեղեկատվական ու կրթական պահանջմունքների բավարարման կազմակերպական մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ընթերցասրահի գրքային և պարբերական հրատարակությունների հավաքածուի ձևավորմանը, պահպանմանը, դասավորությանը և օգտագործման մատչելիության ապահովմանը։ Մեթոդական հանձնարարականների շրջանակներում կարող են դիտարկվել ընթերցողների գրանցման, սպասարկման, գրականության տրամադրման և օգտագործման հաշվառման հիմնական կանոնները։ Քննարկվում են գրադարանավարի մասնագիտական պարտականությունները, ընթերցողների հետ հաղորդակցության ձևերը, տեղեկատու-մատենագիտական օգնության տրամադրումը և տեղեկատվության որոնման գործընթացի կազմակերպումը։ Անդրադարձ է կատարվում ընթերցասրահի աշխատանքային միջավայրի ձևավորմանը, նստատեղերի և գրադարանային սարքավորումների նպատակահարմար տեղաբաշխմանը, լուսավորության, լռության և հարմարավետության ապահովման պահանջներին։ Կարևորվում է ընթերցողների տարբեր խմբերի սպասարկման առանձնահատկությունների հաշվառումը, գրականության հանրահռչակումը և ընթերցանության մշակույթի զարգացումը։ Հրատարակությունը կարող է ներառել գրքային ցուցահանդեսների, թեմատիկ միջոցառումների, մատենագիտական տեսությունների և ընթերցողական հանդիպումների կազմակերպման գործնական առաջարկություններ։ Ուշադրություն է դարձվում նաև ընթերցասրահի աշխատանքի վիճակագրական հաշվառմանը, գործունեության արդյունքների գնահատմանը և սպասարկման որակի բարձրացման հնարավորություններին։ Մեթոդական նյութի կիրառումը կարող է նպաստել գրադարանային աշխատանքի համակարգմանը, ընթերցողական սպասարկման արդյունավետության բարձրացմանը և գրադարանային ռեսուրսների նպատակային օգտագործմանը։ Այն նախատեսված է գրադարանավարների, ընթերցասրահների աշխատակիցների, գրադարանային հաստատությունների ղեկավարների և գրադարանագիտություն ուսումնասիրող մասնագետների համար։