Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги: Обшественно-политические науки: Информационный указател (1987, թիվ 11)

Финансы

Ֆինանսական վիճակի գնահատումը կազմակերպության կամ անհատի տնտեսական կայունության, վճարունակության և արդյունավետության վերլուծության գործընթաց է, որի նպատակն է հասկանալ ֆինանսական ռեսուրսների ձևավորման, բաշխման և օգտագործման մակարդակը, ինչպես նաև կանխատեսել հետագա զարգացման հնարավորությունները։ Դրա նշանակությունը կայանում է նրանում, որ այն թույլ է տալիս ղեկավարությանը, ներդրողներին և այլ շահառուներին կայացնել հիմնավորված որոշումներ՝ կապված ներդրումների, վարկավորման, բիզնեսի ընդլայնման կամ ռիսկերի նվազեցման հետ, քանի որ ճիշտ գնահատված ֆինանսական վիճակը ապահովում է կազմակերպության կայուն գործունեությունը և կանխում հնարավոր ֆինանսական ճգնաժամերը։ Հիմնական խնդիրներից են ֆինանսական տեղեկատվության ճշգրտության և ամբողջականության ապահովումը, հաշվապահական տվյալների ճիշտ մեկնաբանումը, արտաքին և ներքին գործոնների ազդեցության գնահատումը, ինչպես նաև տարբեր ցուցանիշների համադրումը, որոնք երբեմն կարող են հակասական պատկեր տալ՝ դժվարացնելով իրական ֆինանսական վիճակի բացահայտումը։ Բացի այդ, խնդիր է հանդիսանում նաև ժամանակային գործոնը, քանի որ ֆինանսական տվյալները հաճախ արտացոլում են անցյալ իրավիճակը և կարող են լիովին չներկայացնել ապագա ռիսկերը։ Տեղեկատվական աղբյուրներն ընդգրկում են ֆինանսական հաշվետվությունները՝ հաշվեկշիռը, շահույթի և վնասի հաշվետվությունը, դրամական հոսքերի հաշվետվությունը, ինչպես նաև ներքին կառավարչական հաշվետվությունները, հարկային փաստաթղթերը, աուդիտորական եզրակացությունները և վիճակագրական տվյալները, որոնք միասին հնարավորություն են տալիս ձևավորել համապարփակ պատկեր կազմակերպության ֆինանսական առողջության վերաբերյալ։

Химия

Քիմիա ոլորտի «Քիմիա շտեմարան 1»-ը սկսնակ մակարդակի ուսումնական առաջադրանքների հավաքածու է, որը նախատեսված է քիմիայի հիմունքների ձևավորման և պարզ հասկացությունների ամրապնդման համար, այստեղ ընդգրկվում են նյութի կառուցվածքի տարրական պատկերացումները, ատոմի և մոլեկուլի հասկացությունները, պարբերական համակարգի հիմունքները, պարզ քիմիական ռեակցիաների տեսակները, նյութերի վիճակները և դրանց հիմնական հատկությունները, ինչպես նաև հաշվարկային պարզ խնդիրներ՝ մոլային հասկացությունների և քիմիական հավասարումների պարզեցված կիրառությամբ, շտեմարանում տրված վարժությունները նպատակ ունեն զարգացնել սովորողի տրամաբանական մտածողությունը, փորձարարական մոտեցման հիմքերը և քիմիական երևույթները հասկանալու կարողությունը, և այն հաճախ օգտագործվում է դպրոցական ծրագրի սկզբնական փուլերում որպես ամուր հիմք ավելի բարդ թեմաների ուսուցման համար։

Культура

Աշխատությունը նվիրված է XX դարի երկրորդ կեսի հայ կոմպոզիտորների կամերային-գործիքային ստեղծագործություններում դաշնամուրի դերի, գործառույթի և գեղարվեստական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում է դաշնամուրային պարտիայի տեղն ու նշանակությունը տարբեր կամերային կազմերում՝ հաշվի առնելով դրա մեղեդային, հարմոնիկ, ռիթմական, տեմբրային և կառուցվածքային գործառույթները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դաշնամուրի և այլ գործիքների փոխհարաբերությանը, ձայնային հավասարակշռությանը, երկխոսային և անսամբլային սկզբունքներին, ինչպես նաև դաշնամուրային հնչողության միջոցով երաժշտական կերպարների և գեղարվեստական գաղափարների ձևավորմանը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ հայ կոմպոզիտորական դպրոցի զարգացման առանձնահատկություններին և այն ստեղծագործական որոնումներին, որոնք բնորոշ էին XX դարի երկրորդ կեսի երաժշտական մշակույթին։ Վերլուծության ընթացքում կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել ազգային երաժշտական մտածողության, հայկական ժողովրդական երաժշտության ինտոնացիոն և ռիթմական տարրերի, ինչպես նաև ժամանակակից կոմպոզիցիոն տեխնիկաների դրսևորումը կամերային ստեղծագործություններում։ Դաշնամուրի պարտիայի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես է փոխվել դրա գեղարվեստական գործառույթը՝ ավանդական ուղեկցող դերից մինչև լիարժեք համահեղինակային և կառուցվածքաստեղծ դեր։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են քննության առնվել նաև դաշնամուրային տեխնիկայի առանձնահատկությունները, ռեգիստրային և տեմբրային հնարավորությունների օգտագործումը, հնչերանգային լուծումները, պոլիֆոնիկ և հոմոֆոնիկ կառուցվածքները, ինչպես նաև կատարողական բարդությունները։ Աշխատանքի կարևորությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն մեկտեղում է երաժշտատեսական և կատարողական վերլուծությունը՝ հնարավորություն տալով առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու հայ կամերային երաժշտության զարգացման և դաշնամուրի դերի մասին այդ գործընթացում։ Այն կարող է հետաքրքրել երաժշտագետներին, դաշնակահարներին, կոմպոզիտորներին, կատարողներին, արվեստաբաններին և հայ երաժշտական մշակույթի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է ծախսումների ֆունկցիոնալ-արժեքային վերլուծության, կառավարման և հաշվառման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են կազմակերպության գործունեության ընթացքում ձևավորվող ծախսերի կառուցվածքը, դրանց առաջացման պատճառները, գործառույթների հետ փոխկապակցվածությունը և արտադրանքի կամ ծառայության արժեքի ձևավորման վրա ունեցած ազդեցությունը։ Ֆունկցիոնալ-արժեքային վերլուծությունը ներկայացվում է որպես ծախսերի օպտիմալացման և կառավարման արդյունավետ գործիք, որի միջոցով հնարավոր է բացահայտել արտադրանքի կամ ծառայության հիմնական և օժանդակ գործառույթները, գնահատել դրանց իրական արժեքը և հայտնաբերել այն ծախսերը, որոնք չեն ապահովում համապատասխան տնտեսական արդյունք։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ծախսերի դասակարգման, հաշվառման, պլանավորման, վերահսկման և վերլուծության մեթոդների կատարելագործմանը, ինչպես նաև հաշվապահական և կառավարչական տեղեկատվության արդյունավետ օգտագործմանը։ Ուսումնասիրվում են ծախսերի կառավարման և արտադրության արդյունավետության միջև փոխկապակցվածությունը, ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործման հնարավորությունները, ինքնարժեքի նվազեցման և կազմակերպության մրցունակության բարձրացման ուղիները։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում ֆունկցիոնալ-արժեքային մոտեցման և հաշվապահական հաշվառման համակարգի համադրմանը, ինչը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական տեղեկատվություն ստանալ ծախսերի ձևավորման և դրանց արդյունավետության վերաբերյալ։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, հաշվապահների, ֆինանսական և կառավարչական մասնագետների, կազմակերպությունների ղեկավարների, աուդիտորների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Право

Աշխատությունը ներկայացնում է Թիֆլիսի հայերեն գրքերի հրատարակության ընկերության կանոնադրությունը՝ կազմակերպության գործունեության սկզբունքներն ու կարգը սահմանող փաստաթուղթը։ Վերնագիրը ցույց է տալիս, որ ընկերության գործունեությունը կապված էր հայերեն գրքերի հրատարակման հետ, ինչը 19-րդ դարում կարևոր նշանակություն ուներ հայալեզու կրթության, գրականության զարգացման և ազգային մշակութային կյանքի տարածման համար։ Կանոնադրությունը կարող էր սահմանել ընկերության հիմնական նպատակները, անդամակցության պայմանները, կառավարման կառուցվածքը, որոշումների ընդունման կարգը, ֆինանսական միջոցների ձևավորման և օգտագործման սկզբունքները, ինչպես նաև գրքերի ընտրության, պատրաստման ու հրատարակման կազմակերպական հարցերը։ Հնարավոր է, որ ընկերության գործունեությունն ուղղված էր հայերեն գրականության հասանելիության ընդլայնմանը, կրթական և գիտական գրքերի տարածմանը և հայ ընթերցողների պահանջներին համապատասխան հրատարակությունների ստեղծմանը։ Սակայն այդ նպատակների ճշգրիտ ձևակերպումները և ընկերության գործունեության իրական շրջանակը հնարավոր է հաստատել միայն կանոնադրության տեքստի ուսումնասիրությամբ։ Հրատարակությունը կարևոր պատմական աղբյուր կարող է լինել 19-րդ դարի Թիֆլիսի հայ հասարակական կյանքի, հրատարակչական նախաձեռնությունների և հայերեն գրքի տարածման կազմակերպական ձևերի ուսումնասիրության համար։ Այն նաև կարող է տեղեկություններ տրամադրել այն մասին, թե ինչպես էին հայ հասարակական կազմակերպությունները փորձում միավորել միջոցներն ու ջանքերը՝ գրատպության և մշակութային զարգացմանն աջակցելու նպատակով։ Կանոնադրության ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել հայ գրքի պատմությամբ, հրատարակչական գործի զարգացմամբ, կրթական մշակույթով և հայ համայնքի հասարակական նախաձեռնություններով հետաքրքրվողների համար։ Միաժամանակ, միայն վերնագրից հնարավոր չէ հաստատել ընկերության հրատարակած գրքերի ցանկը, գործունեության տևողությունը կամ կանոնադրությամբ նախատեսված բոլոր վարչական ու ֆինանսական դրույթները։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է կոլոռեկտալ քաղցկեղով հիվանդների բուժման արդյունքների և երկարաժամկետ ապրելիության վրա հաստ աղիքում առաջնային ուռուցքի տեղակայման ազդեցության ուսումնասիրությանը։ Ուշադրության կենտրոնում կարող է լինել ուռուցքի տեղակայման տարբերությունը հաստ աղիքի աջ և ձախ հատվածներում, ինչպես նաև առանձին անատոմիական հատվածներում, և դրա կապը հիվանդության կլինիկական ու ախտաբանական առանձնահատկությունների, հիվանդության տարածվածության, մետաստազավորման հավանականության և կանխատեսման հետ։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել հիվանդների կլինիկական տվյալների, ուռուցքի փուլավորման, հյուսվածաբանական բնութագրերի, վիրաբուժական և դեղորայքային բուժման արդյունքների համեմատական գնահատում, ինչպես նաև ընդհանուր և հիվանդությունից ազատ ապրելիության ցուցանիշների վերլուծություն։ Առանձին կարևորություն է տրվում այն հարցին, թե արդյոք առաջնային ուռուցքի տեղակայումը կարող է հանդես գալ որպես բուժման արդյունավետության և հիվանդության ելքի կանխատեսող գործոն՝ հաշվի առնելով հիվանդի անհատական կլինիկական առանձնահատկությունները և կիրառված բուժման տեսակը։ Արդյունքները կարող են նպաստել կոլոռեկտալ քաղցկեղի կանխատեսման ավելի ճշգրիտ գնահատմանը, բուժման տակտիկայի ընտրությանը և հիվանդների անհատականացված բուժման մոտեցումների կատարելագործմանը։