Նոր գրքեր օտար լեզուներով: Ինֆորմացիոն ցանկ (1986, Հուլիս, թիվ 7)

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից անգլերենում խրախուսման հաղորդակցական դրսևորումների լեզվաբանական ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով դրանց գործաբանական և կառուցվածքային առանձնահատկությունների վրա։ Հետազոտության շրջանակում խրախուսումը դիտարկվում է որպես հաղորդակցական վարքի կարևոր բաղադրիչ, որի միջոցով խոսողը կարող է արտահայտել հավանություն, աջակցություն, դրական գնահատական, վստահություն, ոգևորում կամ դրդել զրուցակցին որոշակի գործողության շարունակմանն ու իրականացմանը։ Վերլուծվում են այն լեզվական միջոցներն ու խոսքային ռազմավարությունները, որոնց օգնությամբ անգլերենում կառուցվում և փոխանցվում է խրախուսական նշանակությունը տարբեր հաղորդակցական իրավիճակներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում խոսքային ակտերի գործառույթներին, խոսողի հաղորդակցական նպատակներին, զրուցակիցների փոխհարաբերություններին և համատեքստի ազդեցությանը արտահայտության իմաստի ձևավորման վրա։ Քննարկվում են խրախուսական խոսքի բառային, քերականական և շարահյուսական կառուցվածքները, դրանց համակցման հնարավորությունները և տարբեր լեզվական ձևերի միջոցով միևնույն կամ մոտ հաղորդակցական նպատակների արտահայտումը։ Ուսումնասիրվում է նաև ուղղակի և անուղղակի խրախուսման տարբերությունը, քանի որ հաղորդակցական նպատակը կարող է արտահայտվել ինչպես բացահայտ գնահատողական կամ դրդողական ձևակերպումներով, այնպես էլ համատեքստից բխող ավելի անուղղակի միջոցներով։ Կարևորվում է խոսքային իրավիճակի, սոցիալական հարաբերությունների, հաղորդակիցների կարգավիճակի, մտերմության աստիճանի և հաղորդակցության միջավայրի ազդեցությունը համապատասխան լեզվական միջոցների ընտրության վրա։ Հետազոտության մեջ խրախուսական հաղորդակցությունը դիտարկվում է որպես բազմաշերտ երևույթ, որտեղ լեզվական կառուցվածքը փոխկապակցված է խոսողի մտադրության, արտահայտության գործառույթի և հասցեատիրոջ վրա ակնկալվող ազդեցության հետ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև խրախուսական արտահայտությունների կառուցվածքային մոդելներին, դրանց կրկնվող օրինաչափություններին և տարբեր հաղորդակցական պայմաններում կիրառվող ձևերի առանձնահատկություններին։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են ժամանակակից անգլերենի լեզվական միջոցները ծառայում միջանձնային հարաբերությունների պահպանմանը, դրական հաղորդակցական մթնոլորտի ստեղծմանը և զրուցակցի գործողությունների կամ վերաբերմունքի վրա ազդեցություն գործադրելուն։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ գործաբանության, դիսկուրսի վերլուծության, հաղորդակցական լեզվաբանության և անգլերենի ուսումնասիրության համար, ինչպես նաև կիրառվել օտար լեզուների ուսուցման, թարգմանության և միջմշակութային հաղորդակցության ոլորտներում։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է մատենական գեղանկարչության ուսուցման մեթոդիկայի ուսումնասիրությանը գեղարվեստական կրթօջախներում՝ նպատակ ունենալով բացահայտել այս առանձնահատուկ արվեստի ուսուցման արդյունավետ սկզբունքները, մեթոդներն ու կազմակերպման ձևերը։ Հետազոտության կենտրոնում մանրանկարչական արվեստի ուսուցման առանձնահատկություններն են, դրա տեսական հիմքերի և գործնական հմտությունների փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև սովորողների գեղարվեստական մտածողության և ստեղծագործական կարողությունների զարգացումը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են մատենական գեղանկարչության պատմական ու գեղարվեստական առանձնահատկությունները, հայկական մանրանկարչության ավանդույթները, պատկերային համակարգը, կոմպոզիցիոն սկզբունքները, գունային լուծումները և զարդանախշային մշակույթը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսուցման գործընթացի փուլային կազմակերպմանը՝ սկսած տեսական գիտելիքների և արվեստի պատմության ուսումնասիրությունից մինչև նկարելու, գունավորման, կոմպոզիցիայի կառուցման և մանրակրկիտ մշակման գործնական հմտությունների ձևավորումը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հայկական միջնադարյան ձեռագրերի և մանրանկարների ուսումնասիրությանը, քանի որ դրանց վերլուծությունը սովորողներին հնարավորություն է տալիս հասկանալու ավանդական պատկերային լեզուն և յուրացնելու ազգային գեղարվեստական ժառանգության առանձնահատկությունները։ Ուսուցման ընթացքում կարող են կիրառվել բնօրինակների և վերարտադրությունների դիտարկում, պատճենում, փուլային վարժություններ, գունային և կոմպոզիցիոն առաջադրանքներ, զարդանախշերի ուսումնասիրություն և ինքնուրույն ստեղծագործական աշխատանքներ։ Աշխատության մեջ կարևորվում է նաև ուսուցչի դերը՝ որպես ոչ միայն տեխնիկական հմտությունների փոխանցող, այլև սովորողի ստեղծագործական մտածողությունը, դիտողականությունը, գեղագիտական ճաշակը և մշակութային ինքնագիտակցությունը զարգացնող մասնագետ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ տարբեր տարիքային և պատրաստվածության մակարդակ ունեցող սովորողների համար ուսումնական նյութի ընտրության, առաջադրանքների բարդության աստիճանական բարձրացման և անհատական մոտեցման կիրառման խնդիրներին։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում մատենական գեղանկարչության տեխնիկական առանձնահատկություններին՝ նյութերի և գործիքների ճիշտ ընտրությանը, մանրակրկիտ աշխատանքի հմտությունների զարգացմանը, գծանկարի, հարթապատկերային ձևերի, գունային հարաբերությունների և մանրամասների մշակման յուրացմանը։ Աշխատության գործնական նշանակությունն այն է, որ առաջարկվող մեթոդական մոտեցումները կարող են կիրառվել արվեստի դպրոցներում, գեղարվեստական ուսումնարաններում և այլ մասնագիտացված կրթական հաստատություններում՝ մատենական գեղանկարչության ուսուցման գործընթացը համակարգված և արդյունավետ կազմակերպելու համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել կերպարվեստի ուսուցիչներին, նկարիչ-մանկավարժներին, արվեստաբաններին, արվեստի կրթությամբ զբաղվող մասնագետներին, ուսանողներին և հայկական մանրանկարչության ավանդույթների պահպանման ու փոխանցման խնդիրներով հետաքրքրվող հետազոտողներին։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է ֆրանսիական պոեզիայի ընկալմանը, թարգմանությանը և գրականագիտական գնահատմանը ռուս նշանավոր բանաստեղծ, թարգմանիչ և քննադատ Վալերի Բրյուսովի ստեղծագործական գործունեության շրջանակում։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն սկզբունքների վրա, որոնցով Բրյուսովը մոտեցել է ֆրանսիացի բանաստեղծների ստեղծագործությունների ընտրությանը, մեկնաբանությանը և ռուսերեն վերարտադրմանը՝ փորձելով պահպանել բնագրի գաղափարական բովանդակությունը, գեղարվեստական կառուցվածքը, պատկերային համակարգը, ռիթմը և ոճական առանձնահատկությունները։ Քննության են առնվում տարբեր ժամանակաշրջանների և գրական ուղղությունների ներկայացուցիչների ստեղծագործությունների նկատմամբ նրա հետաքրքրությունը, հատկապես XIX դարի ֆրանսիական պոեզիայի և սիմվոլիստական ու հարակից գեղագիտական հոսանքների ազդեցությունը նրա գրական հայացքների ձևավորման վրա։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում թարգմանության տեսական և գործնական խնդիրներին՝ բառային ճշգրտության և գեղարվեստական համարժեքության հարաբերակցությանը, չափածոյի կառուցվածքի պահպանմանը, հանգավորման համակարգի վերարտադրմանը և ազգային լեզվամշակութային առանձնահատկությունների փոխանցմանը։ Ուսումնասիրվում է նաև Բրյուսովի՝ որպես գրական քննադատի գործունեությունը, նրա կողմից ֆրանսիացի հեղինակներին տրված գնահատականները, ստեղծագործական անհատականությունների բնութագրումները և եվրոպական գրական գործընթացների վերաբերյալ արտահայտած տեսակետները։ Կարևորվում է այն հանգամանքը, որ թարգմանությունը նրա համար հանդես էր գալիս ոչ միայն որպես օտարալեզու ստեղծագործությունը մեկ այլ լեզվով ներկայացնելու միջոց, այլև որպես մշակույթների միջև գրական հաղորդակցության ձև։ Այդ գործունեությունը նպաստել է ֆրանսիական պոեզիայի տարածմանը ռուսալեզու ընթերցողների շրջանում և եվրոպական գեղարվեստական նոր միտումների յուրացմանը ռուսական գրական միջավայրում։ Համեմատական վերլուծության միջոցով հնարավոր է բացահայտել բնագրերի և թարգմանությունների միջև առկա ոճական ու իմաստային համապատասխանությունները, ինչպես նաև այն ստեղծագործական փոփոխությունները, որոնք պայմանավորված են ռուսաց լեզվի կառուցվածքով և թարգմանչի անհատական գեղագիտական սկզբունքներով։ Անդրադարձ է կատարվում նաև Բրյուսովի սեփական բանաստեղծական աշխարհի և նրա թարգմանական աշխատանքի փոխազդեցությանը՝ ցույց տալով, թե ինչպես է ֆրանսիական գրական փորձը մասնակցել նրա գեղարվեստական մտածողության ձևավորմանը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս թարգմանական ժառանգությունը դիտարկել ռուս-ֆրանսիական գրական կապերի, համեմատական գրականագիտության և մշակութային փոխազդեցությունների ավելի լայն համատեքստում։ Նյութը կարող է օգտակար լինել ֆրանսիական և ռուսական գրականության, պոեզիայի պատմության, թարգմանության տեսության, համեմատական գրականագիտության և եվրոպական սիմվոլիզմի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, ուսանողների և ընթերցողների համար։

Биология

Աշխատանքը նվիրված է օրգանիզմի տարբեր հյուսվածքների բջջային կառուցվածքների հիստոքիմիական ուսումնասիրման նոր և կատարելագործված մոտեցումներին՝ նորմալ և ախտաբանական վիճակների համեմատական վերլուծության համատեքստում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բջիջների և հյուսվածքների կառուցվածքային, քիմիական ու ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունների առավել մանրամասն բացահայտումը, ինչպես նաև տարբեր հիվանդությունների և ախտաբանական գործընթացների ընթացքում դրանցում տեղի ունեցող փոփոխությունների հայտնաբերումը։ Ներկայացվում են հիստոքիմիական հետազոտությունների տեսական և մեթոդաբանական հիմքերը, հյուսվածքների նմուշների նախապատրաստման, ֆիքսման և մշակման առանձնահատկությունները, տարբեր բջջային բաղադրիչների հայտնաբերման եղանակները և մանրադիտակային հետազոտության սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բջիջներում և հյուսվածքներում սպիտակուցների, ֆերմենտների, լիպիդների, ածխաջրերի, նուկլեինաթթուների և այլ կենսաքիմիական բաղադրիչների տեղակայման ու քանակական կամ որակական փոփոխությունների ուսումնասիրմանը։ Նորմալ հյուսվածքների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բնութագրել դրանց բնական կառուցվածքն ու քիմիական կազմակերպվածությունը, իսկ ախտաբանական նմուշների հետ համեմատությունը՝ բացահայտել բջջային մակարդակում առաջացող շեղումները և դրանց հնարավոր կապը հիվանդության զարգացման մեխանիզմների հետ։ Աշխատանքի կարևոր բաղադրիչ է նոր մեթոդների և տեխնիկական մոտեցումների կիրառման արդյունավետության գնահատումը՝ դրանց զգայունության, ընտրողականության, վերարտադրելիության և տեղեկատվական արժեքի տեսանկյունից։ Հիստոքիմիական մեթոդների կատարելագործումը կարող է ընդլայնել բջջային և հյուսվածքային փոփոխությունների հայտնաբերման հնարավորությունները՝ նպաստելով ախտաբանական գործընթացների առավել խորքային ուսումնասիրմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ հյուսվածաբանության, ցիտոլոգիայի, ախտաբանական անատոմիայի, փորձարարական բժշկության և կենսաբանական հետազոտությունների ոլորտներում՝ հատկապես այն դեպքերում, երբ անհրաժեշտ է կապ հաստատել հյուսվածքի մորֆոլոգիական պատկերի և դրա քիմիական ու ֆունկցիոնալ փոփոխությունների միջև։ Նյութը կարող է օգտակար լինել բժշկական և կենսաբանական մասնագիտությունների ուսանողների, ասպիրանտների, հետազոտողների, հյուսվածաբանների, ախտաբանների և հարակից ոլորտների մասնագետների համար՝ որպես հիմք բջջային կառուցվածքների ուսումնասիրության ժամանակակից մեթոդների, նորմայի և պաթոլոգիայի միջև տարբերությունների և հիստոքիմիական հետազոտությունների հնարավորությունների ավելի խոր ընկալման համար։

Религия

Ժամագիրքը Հայ առաքելական եկեղեցու ծիսական գրականության կարևոր տեսակներից է, որը նախատեսված է օրվա տարբեր ժամերին կատարվող եկեղեցական աղոթքների և ժամերգությունների համար։ Այն միավորում է աղոթքներ, սաղմոսներ, օրհնություններ, հոգևոր երգեր և ծիսական այլ բնագրեր, որոնց միջոցով կազմակերպվում է եկեղեցու ամենօրյա պաշտամունքային կյանքը։ «Ատենի» բառը մատնանշում է ժամի կամ որոշակի ժամանակի հետ կապված կարգը, ուստի վերնագիրը կարելի է կապել ժամերգության համար նախատեսված գրքի հետ։ Հայ եկեղեցական ավանդության մեջ ժամերգությունները կարևոր դեր են ունեցել հավատացյալների հոգևոր կյանքի կազմակերպման, աստվածաշնչյան խոսքի ընթերցման և աղոթական սովորույթների պահպանման գործում։ Ժամագրքի կառուցվածքն ու բովանդակությունը կապված են եկեղեցական օրացույցի, օրվա ժամերի և ծիսական կարգերի հետ՝ ապահովելով պաշտամունքի շարունակականությունն ու աղոթքների կիրառման միասնական ավանդույթը։ Նման գրքերը նշանակալի են նաև հայերեն կրոնական լեզվի, հոգևոր գրականության և եկեղեցական երաժշտության ուսումնասիրության համար, քանի որ դրանցում պահպանված բնագրերը արտացոլում են դարերի ընթացքում ձևավորված աղոթական ու ծիսական ժառանգությունը։ Հրատարակությունը կարևոր աղբյուր է Հայ առաքելական եկեղեցու ժամերգության ավանդույթների, ծիսական գրականության տարածման և հայ հոգևոր մշակույթի պատմության հետազոտման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել աստվածաբանների, եկեղեցու պատմությամբ զբաղվող մասնագետների, հայագետների և հայ եկեղեցական ծեսերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

История

Այս տեղեկատու բնույթի հրատարակությունը նվիրված է 2014 թվականին լրացող և այդ տարվա ընթացքում նշվող հիշարժան տարեթվերի, կարևոր պատմական իրադարձությունների, նշանավոր անձանց ծննդյան ու մահվան տարելիցների և հասարակական, մշակութային ու գիտական նշանակություն ունեցող տարեդարձերի ներկայացմանը։ Նյութը կառուցված է ժամանակագրական սկզբունքով և կարող է ծառայել որպես հարմար տեղեկատու՝ տարբեր ոլորտների կարևոր ամսաթվերի արագ որոնման և հիշատակման համար։ Հավաքածուում ընդգրկված տարեթվերը հնարավորություն են տալիս անդրադառնալու հայ և համաշխարհային պատմության տարբեր ժամանակաշրջանների իրադարձություններին՝ ընդգծելով դրանց պատմական նշանակությունն ու հետագա զարգացման վրա ունեցած ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ տեղ կարող է հատկացվել Հայաստանի պատմության, հայ մշակույթի, գրականության, արվեստի, գիտության, կրթության և հասարակական կյանքի հետ կապված հոբելյաններին։ Միաժամանակ ներկայացվում են համաշխարհային նշանակություն ունեցող քաղաքական, ռազմական, գիտական և մշակութային իրադարձությունների տարելիցներ, ինչպես նաև տարբեր երկրների ու ժողովուրդների պատմության մեջ կարևոր դեր ունեցած անձանց հոբելյանական ամսաթվերը։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել պատմության և մշակույթի վերաբերյալ դասերի, միջոցառումների, ցուցահանդեսների, գրադարանային և կրթական աշխատանքների կազմակերպման ժամանակ։ Այն հնարավորություն է տալիս ոչ միայն հիշել որոշակի ամսաթվեր, այլև դրանց միջոցով բացահայտել պատմական գործընթացների փոխկապակցվածությունը և տարբեր դարաշրջանների կարևոր իրադարձությունների շարունակական ազդեցությունը։ Տեղեկատուի գործնական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն մեկտեղում է տարբեր բնագավառների հիշարժան ամսաթվեր և կարող է օգտագործվել որպես օժանդակ նյութ ուսուցիչների, գրադարանավարների, մշակութային հաստատությունների աշխատակիցների, ուսանողների և հետազոտողների կողմից։ Հրատարակությունը հատկապես հարմար է տարեդարձերի և հոբելյանների հետ կապված միջոցառումների նախապատրաստման, թեմատիկ դասախոսությունների ու զեկուցումների կազմման, ինչպես նաև պատմական և մշակութային հիշողության պահպանման նպատակով։