Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги юным (1987, Հունվար, թիվ 1)

Биология

Կենսաքիմիական և ֆիզիոլոգիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ՊԲՊ-1 նեյրոպեպտիդի դերի ուսումնասիրությանը ածխաջրաֆոսֆորային փոխանակությանը մասնակցող ֆերմենտների ակտիվության կարգավորման գործընթացներում։ Քննության են առնվում նեյրոպեպտիդների ազդեցության կենսաքիմիական մեխանիզմները, բջջային նյութափոխանակության տարբեր օղակների հետ դրանց փոխազդեցությունը և ֆերմենտային համակարգերի գործունեության կարգավորման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ածխաջրերի փոխակերպման և ֆոսֆորային միացությունների նյութափոխանակության հետ կապված ֆերմենտների ակտիվության փոփոխություններին։ Վերլուծվում են ՊԲՊ-1-ի ազդեցության պայմաններում նյութափոխանակային գործընթացների հնարավոր փոփոխությունները և դրանց կապը բջիջների էներգետիկ ու ֆունկցիոնալ վիճակի հետ։ Քննարկվում են նաև նյարդային և կենսաքիմիական կարգավորման փոխկապակցվածությունը, ֆերմենտային ռեակցիաների ինտենսիվության վերահսկման մեխանիզմները և նեյրոպեպտիդների մասնակցությունը օրգանիզմի նյութափոխանակային հավասարակշռության պահպանմանը։ Հետազոտությունը նպաստում է նեյրոպեպտիդային կարգավորման և ածխաջրաֆոսֆորային փոխանակության կենսաքիմիական հիմքերի առավել ամբողջական ըմբռնմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել կենսաքիմիայի, ֆիզիոլոգիայի, նյարդաքիմիայի և մոլեկուլային կենսաբանության ոլորտների հետազոտողների ու համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Технология

Այս աշխատությունը նվիրված է պրոցեսորային ինտեգրալ սխեմաների էներգասպառման նվազեցման միջոցների մշակմանը և հետազոտմանը՝ ժամանակակից միկրոէլեկտրոնիկայի և ցածր էներգասպառմամբ հաշվողական համակարգերի նախագծման համատեքստում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ուսումնասիրել պրոցեսորային սխեմաներում էներգիայի սպառման ձևավորման մեխանիզմները, բացահայտել դրա վրա ազդող հիմնական գործոնները և մշակել այնպիսի նախագծային լուծումներ, որոնք հնարավորություն կտան նվազեցնել էներգիայի ծախսը՝ պահպանելով համակարգի պահանջվող արտադրողականությունն ու հուսալիությունը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են ինտեգրալ սխեմաների դինամիկ և ստատիկ էներգասպառման բաղադրիչները, դրանց կախվածությունը աշխատանքի հաճախականությունից, մատակարարման լարումից, տրանզիստորների քանակից, բեռնվածությունից և տեխնոլոգիական պարամետրերից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում էներգաարդյունավետ նախագծման այն մեթոդներին, որոնք կիրառելի են պրոցեսորային հանգույցների և դրանց առանձին ֆունկցիոնալ բլոկների մակարդակներում։ Կարող են ուսումնասիրվել ժամացույցային ազդանշանի անջատման, չօգտագործվող բլոկների ժամանակավոր անջատման, լարման և հաճախականության կառավարման, տվյալների փոխանցումների օպտիմալացման և տրամաբանական կառուցվածքի կատարելագործման մեթոդները։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է էներգասպառման նվազեցման և հաշվարկային արագագործության միջև փոխզիջման ուսումնասիրությունը, քանի որ չափազանց մեծ էներգախնայողությունը կարող է անդրադառնալ պրոցեսորի արտադրողականության և արձագանքման ժամանակի վրա։ Հետազոտության ընթացքում կարող են կիրառվել մոդելավորման և սիմուլյացիայի մեթոդներ՝ տարբեր ճարտարապետական և տեխնոլոգիական լուծումների էներգետիկ բնութագրերը համեմատելու համար։ Ուսումնասիրվում են նաև պրոցեսորային սխեմաների առանձին բաղադրիչների՝ թվաբանական-տրամաբանական միավորների, գրանցիչների, հիշողության հանգույցների, կառավարման բլոկների և տվյալների հաղորդակցման ուղիների էներգասպառման առանձնահատկությունները։ Կարևորվում է նախագծման վաղ փուլերում էներգետիկ ցուցանիշների գնահատումը, քանի որ այդ փուլում հնարավոր է ավելի արդյունավետ կերպով հայտնաբերել էներգիայի ավելորդ ծախսի աղբյուրները և կատարել համապատասխան կառուցվածքային փոփոխություններ։ Աշխատությունը կարող է ներառել մշակված լուծումների փորձարարական կամ մոդելային հետազոտություն, դրանց արդյունավետության քանակական գնահատում և ստացված արդյունքների համեմատություն այլ մոտեցումների հետ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում այնպիսի մեթոդների մշակմանը, որոնք թույլ են տալիս նվազեցնել էներգասպառումը ոչ միայն առանձին տրամաբանական տարրերի, այլև ամբողջ պրոցեսորային համակարգի մակարդակում։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել ցածր էներգասպառմամբ պրոցեսորների և ներկառուցված հաշվողական համակարգերի նախագծման կատարելագործմանը, հատկապես շարժական, ինքնավար և սահմանափակ էներգետիկ ռեսուրսներով սարքերի համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել միկրոէլեկտրոնիկայի և էլեկտրոնիկայի մասնագետների, ինտեգրալ սխեմաների նախագծողների, համակարգչային ճարտարապետների, ինժեներների, հետազոտողների, դասախոսների, ասպիրանտների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Экономика

Տնտեսագիտական, մակրոտնտեսական և տնտեսական զարգացման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության իրական հատվածի արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների, դրանց առաջացման պատճառների և լուծման հնարավոր ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում իրական հատվածի կառուցվածքը, արդյունաբերության, գյուղատնտեսության, շինարարության և նյութական արտադրության այլ ոլորտների զարգացման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց դերը երկրի տնտեսական աճի ապահովման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արտադրողականության, հիմնական կապիտալի օգտագործման, աշխատանքային ռեսուրսների արդյունավետության և արտադրական ծախսերի կառավարման ցուցանիշներին։ Վերլուծվում են տնտեսության իրական հատվածի զարգացման վրա ազդող ներդրումային, տեխնոլոգիական, ֆինանսական և ինստիտուցիոնալ գործոնները։ Քննարկվում են արտադրական ձեռնարկությունների մրցունակության բարձրացման, նորարարական տեխնոլոգիաների ներդրման, արտադրական կարողությունների արդիականացման և ռեսուրսների արդյունավետ բաշխման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել Հայաստանի տնտեսության ճյուղային կառուցվածքի փոփոխությունները, արտադրության ծավալների շարժընթացը, ավելացված արժեքի ձևավորումը և առանձին ոլորտների տնտեսական արդյունավետության համեմատական ցուցանիշները։ Անդրադարձ է կատարվում պետական տնտեսական քաղաքականության, հարկային և ներդրումային խթանների, ֆինանսավորման հասանելիության և գործարար միջավայրի ազդեցությանը իրական հատվածի զարգացման վրա։ Կարևորվում է արտահանման ներուժի ընդլայնումը, տեղական արտադրության մրցունակության ամրապնդումը և տնտեսական գործունեության բազմազանեցումը։ Աշխատանքը կարող է նպաստել տնտեսության իրական հատվածի կառուցվածքային հիմնախնդիրների բացահայտմանը, արտադրողականության բարձրացման մեխանիզմների մշակմանը և տնտեսական աճի կայունության ապահովմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել մակրոտնտեսագիտության, արդյունաբերական տնտեսագիտության, տնտեսական քաղաքականության, ներդրումային կառավարման և Հայաստանի տնտեսական զարգացման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Медицина

Գիտական աշխատությունը նվիրված է ստամոքսի և տասներկումատնյա աղիքի խոցային հիվանդության հետևանքով առաջացող արյունահոսությունների կլինիկական առանձնահատկությունների, ախտածագման մեխանիզմների, ախտորոշման և բուժման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ սրտանոթային համակարգի տարբեր ախտահարումներով հիվանդների շրջանում։ Հետազոտության թեմատիկ շրջանակում քննության են առնվում մարսողական համակարգի խոցային ախտահարումների և սրտանոթային հիվանդությունների փոխկապակցվածությունը, համակցված ախտաբանությունների ազդեցությունը հիվանդության կլինիկական ընթացքի վրա, ինչպես նաև արյունահոսությունների առաջացմանը և ծանրացմանը նպաստող գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սրտի իշեմիկ հիվանդության, զարկերակային գերճնշման, սրտային անբավարարության և սրտանոթային այլ խանգարումների պայմաններում գաստրոդուոդենալ խոցային արյունահոսությունների զարգացման առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրվում են ստամոքսի և տասներկումատնյա աղիքի լորձաթաղանթի պաշտպանական մեխանիզմները, տեղային արյան շրջանառության խանգարումների ազդեցությունը հյուսվածքների վիճակի վրա, ինչպես նաև սրտանոթային համակարգի ֆունկցիոնալ փոփոխությունների հնարավոր մասնակցությունը խոցային գործընթացների զարգացմանը։ Քննարկվում են սրտանոթային հիվանդությունների բուժման նպատակով կիրառվող հակաթրոմբոցիտային, հակամակարդիչ և որոշ այլ դեղամիջոցների ազդեցությունը ստամոքսաղիքային արյունահոսությունների առաջացման հավանականության և կլինիկական ընթացքի վրա։ Անդրադարձ է կատարվում արյունահոսության կլինիկական դրսևորումներին, արյան կորստի աստիճանի գնահատմանը, հեմոդինամիկ փոփոխություններին, սակավարյունության զարգացմանը և սրտանոթային համակարգի վրա դրանց հնարավոր հետևանքներին։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է համակցված հիվանդություններով պացիենտների ախտորոշման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը՝ ներառելով կլինիկական տվյալների, լաբորատոր ցուցանիշների, էնդոսկոպիկ հետազոտությունների և սրտանոթային համակարգի ֆունկցիոնալ վիճակի գնահատման արդյունքների համադրումը։ Դիտարկվում են խոցային արյունահոսությունների ծանրության աստիճանի որոշման, կրկնակի արյունահոսության հավանականության գնահատման և հնարավոր բարդությունների կանխատեսման հարցերը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում բուժական մարտավարության ընտրության դժվարություններին, որոնք պայմանավորված են միաժամանակ մարսողական համակարգի արյունահոսության վերահսկման և սրտանոթային հիվանդությունների հետ կապված ռիսկերի կառավարման անհրաժեշտությամբ։ Քննության են առնվում դեղորայքային, էնդոսկոպիկ և անհրաժեշտության դեպքում վիրաբուժական բուժման մոտեցումների կիրառման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տարբեր մասնագիտությունների բժիշկների համագործակցության նշանակությունը համակցված ախտաբանություններով հիվանդների բուժման գործընթացում։ Կարևորվում են արյունահոսության դադարեցման, շրջանառվող արյան ծավալի և հեմոդինամիկ կայունության վերականգնման, սրտանոթային բարդությունների կանխարգելման և հետագա բուժման արդյունավետության գնահատման հիմնախնդիրները։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակում ուսումնասիրվում են նաև հիվանդների տարիքային առանձնահատկությունները, ուղեկցող հիվանդությունների ազդեցությունը բուժման արդյունքների վրա, խոցային արյունահոսությունների կրկնության կանխարգելման հնարավորությունները և հիվանդների երկարաժամկետ կլինիկական հսկողության նշանակությունը։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել գաստրոդուոդենալ խոցային արյունահոսությունների ախտածագման և կլինիկական ընթացքի վերաբերյալ գիտական պատկերացումների խորացմանը, համակցված սրտանոթային ախտահարումներով հիվանդների ռիսկերի գնահատման մեթոդների կատարելագործմանը և ախտորոշման ու բուժման առավել արդյունավետ մոտեցումների գիտական հիմնավորմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գաստրոէնտերոլոգների, սրտաբանների, ընդհանուր և անհետաձգելի վիրաբուժության մասնագետների, էնդոսկոպիստների, թերապևտների, անեսթեզիոլոգ-ռեանիմատոլոգների, բժշկական գիտաշխատողների, ասպիրանտների և բժշկական բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ուսանողների, ինչպես նաև մարսողական և սրտանոթային համակարգերի համակցված հիվանդությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների համար։

Экономика

Տնտեսագիտական և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության տեղեկատվական ենթակառուցվածքների ձևավորման, մոդելավորման և զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տեղեկատվական ենթակառուցվածքների տնտեսական նշանակությունը, դրանց կառուցվածքային բաղադրիչները, զարգացման հիմնական գործոնները և դերը տնտեսության թվայնացման ու մրցունակության բարձրացման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հեռահաղորդակցական ցանցերի, տվյալների մշակման և պահպանման համակարգերի, տեղեկատվական ծառայությունների, թվային հարթակների և կազմակերպությունների տեղեկատվական փոխգործակցության մեխանիզմներին։ Վերլուծվում են տեղեկատվական ենթակառուցվածքների զարգացման մակարդակի գնահատման, դրանց արդյունավետության չափման, տարածքային անհամաչափությունների և տեխնոլոգիական հասանելիության հետ կապված հիմնախնդիրները։ Քննարկվում են նաև տնտեսական և մաթեմատիկական մոդելավորման, համակարգային վերլուծության, կանխատեսման և տեղեկատվական հոսքերի կառավարման մեթոդների կիրառման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են տեղեկատվական ենթակառուցվածքների զարգացման վրա պետական քաղաքականության, մասնավոր ներդրումների, նորարարական գործունեության և միջազգային տեխնոլոգիական համագործակցության ազդեցությունները։ Անդրադարձ է կատարվում թվային տնտեսության զարգացման, էլեկտրոնային կառավարման, տեղեկատվական անվտանգության, տնտեսական գործընթացների ավտոմատացման և տեղեկատվական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման նշանակությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տեղեկատվական տնտեսագիտության, տնտեսական մոդելավորման, թվային փոխակերպման, տեղեկատվական համակարգերի կառավարման և Հայաստանի տնտեսական զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Другие предметы

Այն նախատեսված է խաղողագործների, գյուղատնտեսության մասնագետների, ֆիտոպաթոլոգների և ուսանողների համար, ովքեր զբաղվում են խաղողագործությամբ և բույսերի պաշտպանության համակարգերով։ Նյութում մանրամասն ներկայացվում են խաղողի վազի հիմնական հիվանդությունները՝ սնկային, բակտերիալ և վիրուսային բնույթի ախտահարումներ, ինչպես նաև դրանց զարգացման պայմանները և տնտեսական վնասի մակարդակը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև հիմնական վնասատուներին՝ միջատներ, տիզեր և այլ օրգանիզմներ, որոնք ազդում են վազի աճի, բերքատվության և պտղի որակի վրա։ Աշխատությունում ներկայացվում են հիվանդությունների և վնասատուների դեմ պայքարի ինտեգրված համակարգերը՝ ներառյալ ագրոտեխնիկական, կենսաբանական և քիմիական միջոցառումները, ինչպես նաև կանխարգելիչ մոտեցումները։ Նյութը ընդգրկում է նաև խաղողի այգիների սանիտարական վիճակի պահպանման, ճիշտ էտման և խնամքի դերը հիվանդությունների նվազեցման գործում։ Բացի այդ, քննարկվում են վնասի կանխատեսման և մոնիթորինգի մեթոդները, որոնք օգնում են ժամանակին արձագանքել ախտահարումների դեպքում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը համադրում է տեսական գիտելիքները և գործնական առաջարկները՝ ապահովելով խաղողի վազի պաշտպանության համակարգված և արդյունավետ կազմակերպման ամբողջական պատկերացում։