Նոր գրքեր: Տեխնիկա: Ինֆորմացիոն ցանկ =Новые книги: Техника (1986, Ноябрь, №11)

История

Աշխատությունը ներկայացնում է միջնադարյան հայ պատմագրության կարևոր սկզբնաղբյուրներից մեկի թարգմանական և գիտական հրատարակությունը՝ նվիրված VIII դարի Հայաստանի և հարակից տարածաշրջանների քաղաքական, ռազմական, հասարակական ու կրոնական զարգացումներին։ Պատմական շարադրանքի առանցքում արաբական տիրապետության հաստատման և ամրապնդման պայմաններում հայկական իշխանական տների, եկեղեցու և բնակչության դրությունն է, ինչպես նաև տեղի քաղաքական ուժերի հարաբերությունները խալիֆայության վարչական համակարգի հետ։ Հեղինակի պատմական պատումը կարևոր տեղեկություններ է հաղորդում հայ-արաբական հարաբերությունների, հարկային ու վարչական քաղաքականության, իշխանական վերնախավի դիրքի և տարբեր ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած դիմադրությունների վերաբերյալ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի VIII դարի հայկական ապստամբական շարժումների նկարագրությունը, որի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել տեղի ազնվականության քաղաքական նպատակները, ներքին հակասությունները և արտաքին ուժերի հետ հարաբերությունները։ Պատմական իրադարձությունները ներկայացվում են միջնադարյան քրիստոնեական աշխարհընկալմանը բնորոշ մեկնաբանական համակարգում, որտեղ քաղաքական զարգացումները հաճախ իմաստավորվում են բարոյական, կրոնական և աստվածաբանական պատկերացումների միջոցով։ Այդ հանգամանքը նյութը կարևոր է դարձնում ոչ միայն քաղաքական պատմության, այլև միջնադարյան հայ հասարակության մտավոր աշխարհի ուսումնասիրության համար։ Շարադրանքում զգալի տեղ են զբաղեցնում հայկական իշխանական տների գործունեությունը, եկեղեցական գործիչները, ռազմական հակամարտությունները և Հայաստանի տարբեր շրջաններում տեղի ունեցած իրադարձությունները։ Միաժամանակ աղբյուրը հնարավորություն է տալիս դիտարկել Հայաստանը ավելի լայն տարածաշրջանային միջավայրում՝ Բյուզանդական կայսրության, Արաբական խալիֆայության և Հարավային Կովկասի քաղաքական գործընթացների փոխկապակցվածության շրջանակում։ Հատուկ արժեք ունի նաև պատմական աշխատության մեջ պահպանված նամակագրական և վավերագրական բնույթի նյութը, որն ընդլայնում է ժամանակաշրջանի գաղափարական ու քաղաքական հարաբերությունների վերաբերյալ պատկերացումները։ Թարգմանությունն ու գիտական մեկնաբանությունները նպաստում են բնագրում հանդիպող անձանց, տեղանունների, պատմական իրադարձությունների և հասկացությունների նույնականացմանն ու ժամանակագրական համատեքստի պարզաբանմանը։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը կարևոր աղբյուրագիտական նշանակություն ունի վաղ միջնադարյան Հայաստանի պատմության, հայ-արաբական հարաբերությունների և հայկական պատմագրական ավանդույթի ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով VIII դարի իրադարձությունները դիտարկել ժամանակակցին մոտ հայ պատմագրական ընկալման տեսանկյունից։

Технология

Շինարարական ճարտարագիտության, սեյսմակայուն շինարարության և կառուցվածքային մեխանիկայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է շենքերի ու շինությունների սեյսմակայունության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ հաշվի առնելով կառույցների և հիմնատակերի փոխազդեցությունը, տատանումների տարածական բնույթը և դեֆորմացման ոչ գծային առանձնահատկությունները։ Քննության են առնվում երկրաշարժերի ազդեցության պայմաններում շինարարական կառուցվածքների դինամիկական վարքագիծը, սեյսմիկ բեռնվածքների առաջացման մեխանիզմները և կառույցների լարվածադեֆորմացիոն վիճակի փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրունտի և կառույցի փոխազդեցությանը, հիմնատակերի դեֆորմացվող հատկություններին, գրունտային պայմանների ազդեցությանը տատանումների հաճախականությունների և ամպլիտուդների վրա։ Վերլուծվում են շենքերի տարածական տատանումները, հորիզոնական և ուղղահայաց սեյսմիկ ազդեցությունների համակցված դրսևորումները, ինչպես նաև կառուցվածքային տարրերի փոխկապակցված աշխատանքի առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են նյութերի և կառուցվածքների ոչ գծային դեֆորմացման, ճաքերի առաջացման, պլաստիկ դեֆորմացիաների և էներգիայի ցրման գործընթացների նշանակությունը սեյսմիկ դիմադրության գնահատման համար։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել դինամիկական հաշվարկների, վերջավոր տարրերի մեթոդի, մաթեմատիկական մոդելավորման և փորձարարական հետազոտությունների կիրառման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում սեյսմիկ ազդեցությունների պայմաններում կառույցների կայունության, ամրության, տեղաշարժերի և հնարավոր վնասվածքների գնահատման մեթոդներին։ Կարևորվում է գրունտի հատկությունների, կառույցների երկրաչափական առանձնահատկությունների և նյութերի ոչ գծային վարքագծի համատեղ հաշվառումը՝ սեյսմակայուն նախագծման հաշվարկային մեթոդների ճշգրտության բարձրացման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սեյսմակայուն շինարարության, կառուցվածքային դինամիկայի, երկրատեխնիկական ճարտարագիտության, շինարարական մեխանիկայի և շենքերի սեյսմիկ անվտանգության գնահատման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Политология

Հրատարակությունը լուսաբանում է Ադրբեջանի ռազմական հարձակման հետևանքով Լեռնային Ղարաբաղից Հայաստան տեղափոխված փախստականների իրավիճակը և նրանց հաշվառման գործընթացը։ Նյութի կենտրոնում տեղահանված բնակչության թվաքանակը, նրանց Հայաստան հասնելու հանգամանքները և նոր միջավայրում առաջացած սոցիալական ու հումանիտար խնդիրներն են։ Ուշադրություն է դարձվում փախստականների ընդունման և գրանցման գործընթացներին, նրանց ժամանակավոր կացության ապահովմանը, սննդի, բժշկական օգնության, սոցիալական աջակցության և այլ առաջնային կարիքների բավարարմանը։ Հրապարակումը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու լայնածավալ տեղահանության հետևանքների և Հայաստանի համար առաջացած հումանիտար մարտահրավերների մասին։ Քննարկվող հարցերը ներառում են նաև փախստականների երկարաժամկետ ինտեգրման, բնակարանային ապահովության, զբաղվածության, կրթության և սոցիալական պաշտպանության խնդիրները։ Նյութը կարևոր է տարածաշրջանում տեղի ունեցած ռազմական և քաղաքական զարգացումների հումանիտար հետևանքները հասկանալու տեսանկյունից, ինչպես նաև Լեռնային Ղարաբաղից բնակչության զանգվածային տեղահանության վերաբերյալ ժամանակաշրջանի տեղեկատվական պատկերը ուսումնասիրելու համար։ Այն կարող է հետաքրքրել միջազգային հարաբերությունների, ժամանակակից պատմության, տարածաշրջանային քաղաքականության, միգրացիայի և հումանիտար հարցերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին և ուսանողներին։

География

Ստրաբոնի «Աշխարհագրությունը» համադրում է աշխարհագրական նկարագրություններն ու պատմական տեղեկությունները՝ նպատակ ունենալով ներկայացնել այն ժամանակ հայտնի աշխարհի ամբողջական պատկերը։ Հիմնական բովանդակությունը․ Աշխարհի նկարագրություն Եվրոպայի, Ասիայի և Աֆրիկայի երկրների և տարածաշրջանների ընդհանուր բնութագրում։ Ժողովուրդների նկարագրություն Տարբեր ազգերի սովորույթներ, կենցաղ, մշակույթ և պետական կառուցվածք։ Հայաստանի վերաբերյալ տեղեկություններ Հայաստանը ներկայացվում է որպես կարևոր երկիր՝ իր ռազմավարական դիրքով և հարուստ մշակույթով։ Պատմական և աշխարհագրական համադրում Աշխատությունը միավորում է աշխարհագրությունը պատմական իրադարձությունների հետ։ Հին աշխարհի պատկերացում Ցույց է տալիս, թե ինչպես էին հին գիտնականները պատկերացնում աշխարհը։

Педагогика

Մանկավարժական, լեզվաբանական և օտար լեզուների դասավանդման մեթոդիկայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է մասնագիտական բառապաշարի ընտրության և ուսուցման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ նախադպրոցական անգլերենի բուհական դասընթացի շրջանակներում։ Քննության են առնվում մասնագիտական բառապաշարի ձևավորման լեզվաբանական և մեթոդական հիմքերը, դրա դերը ապագա մանկավարժների մասնագիտական հաղորդակցական կարողությունների զարգացման և օտար լեզվով մասնագիտական գործունեության նախապատրաստման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նախադպրոցական կրթության ոլորտին առնչվող անգլերեն եզրույթների, մանկավարժական հասկացությունների, կրթական գործունեության և երեխաների զարգացման գործընթացները նկարագրող բառային միավորների ընտրության չափանիշներին։ Վերլուծվում են մասնագիտական բառապաշարի թեմատիկ խմբավորման, հաճախականության, գործածականության, իմաստային առանձնահատկությունների և ուսումնական նպատակներին համապատասխանության գնահատման մոտեցումները։ Քննարկվում են բառապաշարի ուսուցման հաղորդակցական, համատեքստային և գործնական մեթոդները, ինչպես նաև մասնագիտական տեքստերի, երկխոսությունների, իրավիճակային առաջադրանքների և ինտերակտիվ վարժությունների կիրառման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ուսանողների բառապաշարային գիտելիքների յուրացման, մասնագիտական խոսքի զարգացման, տերմինաբանական ճշգրտության և ձեռք բերված լեզվական կարողությունների գնահատման մեթոդաբանական հարցերը։ Անդրադարձ է կատարվում բուհական կրթական ծրագրերի կատարելագործման, միջառարկայական կապերի ամրապնդման և ապագա նախադպրոցական մանկավարժների օտարալեզու մասնագիտական պատրաստվածության բարձրացման հնարավորություններին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել անգլերենի դասավանդման մեթոդիկայի, կիրառական լեզվաբանության, նախադպրոցական մանկավարժության և մասնագիտական օտարալեզու կրթության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Культура

Հրատարակությունը մատենագիտական ցանկ է, որը ներկայացնում է մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառներին վերաբերող նոր հրատարակված գրականությունը՝ նպաստելով համապատասխան մասնագիտական աղբյուրների բացահայտմանը, համակարգմանը և օգտագործմանը։ Ցանկում ներկայացվող նյութերը կարող են ընդգրկել մշակույթի պատմության և տեսության, կերպարվեստի, երաժշտության, թատրոնի, կինոյի, ճարտարապետության, ժողովրդական ստեղծագործության, մշակութային ժառանգության և արվեստի այլ ոլորտների վերաբերյալ գրքեր, հոդվածներ, ժողովածուներ ու մասնագիտական հրատարակություններ։ Մատենագիտական տվյալների համակարգված ներկայացումը հնարավորություն է տալիս ընթերցողներին հետևելու տվյալ ժամանակաշրջանում հրատարակված նոր գրականությանը և արագ կողմնորոշվելու անհրաժեշտ աղբյուրների ընտրության հարցում։ Հրատարակության կարևոր նպատակներից է մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ տեղեկատվության տարածումը, մասնագիտական ընթերցանության խթանումը և գրադարանների տեղեկատվական ու մատենագիտական աշխատանքի աջակցումը։ Նյութերի թեմատիկ դասակարգումը կարող է նպաստել տարբեր արվեստագիտական ուղղությունների վերաբերյալ գրականության նպատակային որոնմանը և համապատասխան տեղեկատվության արդյունավետ օգտագործմանը։ Ցանկը կարող է ծառայել նաև որպես տվյալ ժամանակաշրջանի հրատարակչական գործունեությունն արտացոլող տեղեկատվական աղբյուր՝ հնարավորություն տալով պատկերացում կազմելու մշակույթի և արվեստի ոլորտներում ուսումնասիրվող թեմաների ու մասնագիտական հետաքրքրությունների շրջանակի մասին։ Հրատարակությունը նախատեսված է գրադարանավարների, մատենագետների, մշակույթի և արվեստի բնագավառների մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և թեմատիկ գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։