Նոր Ջուղայի ապարանքների ճարտարապետությունը (XVII-XIX դարեր)

География

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տարածքում ձնածածկույթի ձևավորման, տարածական և ժամանակային փոփոխությունների, ինչպես նաև դրա ջրաբանական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են ձյան կուտակման և հալման գործընթացները, դրանց կախվածությունը բարձրությունից, ռելիեֆից, կլիմայական պայմաններից և օդերևութաբանական գործոններից։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ձնածածկույթի՝ որպես ջրային ռեսուրսների ձևավորման կարևոր բնական բաղադրիչի դերին, քանի որ ձմռանը կուտակված ձյան զանգվածը գարնանային և վաղամառային հալոցքի ժամանակ կարող է զգալի ներդրում ունենալ գետերի հոսքի, լճերի սնուցման և ջրամբարների ջրային պաշարների համալրման գործում։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են ձնածածկույթի տարածքային բաշխման առանձնահատկությունները Հայաստանի տարբեր բարձրադիր և կլիմայական գոտիներում, դրա պահպանման տևողությունը և հալման ինտենսիվությունը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ձյան ջրային պաշարների գնահատմանը և դրանց հնարավոր ազդեցությանը գետային հոսքի սեզոնային ռեժիմի վրա։ Այս տեսանկյունից ձնածածկույթի ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի ջրային ռեսուրսների պլանավորման, գյուղատնտեսական ջրամատակարարման, ոռոգման համակարգերի կառավարման և ջրային հաշվեկշռի գնահատման համար։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև կլիմայական փոփոխությունների պայմաններում ձնածածկույթի քանակի, տարածման և հալման ժամկետների հնարավոր փոփոխություններին, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ Հայաստանի ջրային ռեսուրսների սեզոնային հասանելիության վրա։ Ձնածածկույթի վերաբերյալ երկարաժամկետ դիտարկումների և ջրաբանական տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալ ձյան դերը երկրի ջրային հաշվեկշռում և կանխատեսել դրա փոփոխությունների հնարավոր հետևանքները։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են օգտակար լինել ջրային ռեսուրսների կառավարման, հիդրոլոգիական կանխատեսումների, կլիմայական հետազոտությունների, գյուղատնտեսության և բնական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման ոլորտներում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել ջրաբաններին, կլիմայագետներին, աշխարհագրագետներին, բնապահպաններին, գյուղատնտեսության մասնագետներին, ինչպես նաև Հայաստանի ջրային ռեսուրսների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին և ուսանողներին։

Культура

«Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ. մատենագիտական տեղեկատվություն և ընթացիկ տեղեկատու» բնույթի աշխատանքները ներկայացնում են համակարգված տեղեկատվական աղբյուրների հավաքածու, որը նպատակ ունի արձանագրել և նկարագրել Հայաստանի Սովետական Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթի, արվեստի և արվեստագիտության վերաբերյալ նոր հրատարակված գրականությունը, հոդվածները, ուսումնասիրությունները և տեղեկատու նյութերը։ Այսպիսի մատենագիտական տեղեկատուները սովորաբար ներառում են գրքերի, գիտական ժողովածուների, ամսագրային հոդվածների և զեկույցների նկարագրություններ՝ դասակարգված ըստ թեմատիկ բաժինների, ինչպիսիք են կերպարվեստը, երաժշտությունը, թատրոնը, կինոն, գրականագիտությունը և մշակութային քաղաքականությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հրատարակությունների բիբլիոգրաֆիկ տվյալների ճշգրիտ արձանագրմանը՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և էջերի քանակ, ինչը հնարավորություն է տալիս օգտագործողներին հեշտությամբ կողմնորոշվել տեղեկատվական հոսքի մեջ։ Այս տեսակի ընթացիկ տեղեկատուները կարևոր դեր են խաղացել գիտական և մշակութային հետազոտությունների համակարգման մեջ՝ ապահովելով նոր նյութերի արագ հասանելիություն և նպաստելով ոլորտային ուսումնասիրությունների զարգացմանը։ Բացի այդ, դրանք ծառայել են որպես տեղեկատվական հենք գիտնականների, արվեստաբանների և ուսանողների համար՝ օգնելով հետևել ժամանակակից մշակութային գործընթացներին և դրանց վերաբերյալ գիտական քննարկումներին։ Ընդհանուր առմամբ, նման մատենագիտական աշխատանքները համարվում են կարևոր տեղեկատվական ռեսուրսներ, որոնք ապահովում են մշակութային և արվեստագիտական գրականության շարունակական հաշվառում և համակարգված ներկայացում ՀՍՍՀ գիտական դաշտում։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության էներգետիկ համակարգի զարգացման հիմնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ էներգետիկ անվտանգության, տնտեսական արդյունավետության, ենթակառուցվածքների արդիականացման և երկարաժամկետ կայուն զարգացման համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում երկրի էներգետիկ համակարգի կառուցվածքը, դրա զարգացման վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները, էներգիայի արտադրության և սպառման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև համակարգի արդյունավետության բարձրացման հնարավորություններն են։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է Հայաստանի համար, քանի որ էներգետիկ համակարգի կայունությունն անմիջականորեն կապված է տնտեսության բնականոն գործունեության, արդյունաբերության և ենթակառուցվածքների զարգացման, բնակչության էներգամատակարարման հուսալիության և ազգային անվտանգության հետ։ Աշխատանքում կարող են վերլուծվել էլեկտրաէներգիայի արտադրության և բաշխման համակարգի զարգացման միտումները, էներգետիկ ենթակառուցվածքների տեխնիկական վիճակը, արտադրական հզորությունների արդյունավետ օգտագործումը և համակարգի արդիականացման անհրաժեշտությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում էներգետիկ ռեսուրսների բազմազանեցման և էներգետիկ կախվածության նվազեցման խնդիրներին, քանի որ սահմանափակ ներքին ռեսուրսներով երկրի համար արտաքին մատակարարումների կայունությունն ու էներգակիրների հասանելիությունը ռազմավարական նշանակություն ունեն։ Կարևոր ուղղություն է նաև վերականգնվող էներգետիկայի զարգացումը, մասնավորապես արևային, հիդրոէներգետիկ և այլ այլընտրանքային աղբյուրների օգտագործման ընդլայնումը, որը կարող է նպաստել ինչպես էներգետիկ անվտանգության ամրապնդմանը, այնպես էլ շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության նվազեցմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ էներգախնայողության և էներգաարդյունավետության բարձրացման խնդիրներին՝ ընդգծելով բնակելի, արդյունաբերական և հասարակական ոլորտներում էներգիայի ռացիոնալ օգտագործման նշանակությունը։ Միաժամանակ դիտարկվում են էներգետիկ համակարգի զարգացման տնտեսական, ներդրումային, տեխնոլոգիական և կառավարչական խոչընդոտները, ինչպես նաև ոլորտի պետական կարգավորման և ռազմավարական պլանավորման հարցերը։ Հայաստանի Հանրապետության պայմաններում էներգետիկ համակարգի զարգացման հեռանկարները կարող են կապված լինել նոր տեխնոլոգիաների ներդրման, արտադրական հզորությունների վերազինման, ցանցերի արդիականացման, էներգիայի կուտակման և համակարգի ճկունության բարձրացման հետ։ Աշխատության գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ էներգետիկ ոլորտի խնդիրների համակարգային ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու զարգացման սահմանափակումները և ձևավորելու դրանց հաղթահարման ռազմավարական ուղղություններ։ Այն կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, էներգետիկայի մասնագետներին, ինժեներներին, պետական կառավարման և քաղաքականության մշակման ոլորտի ներկայացուցիչներին, ինչպես նաև ոլորտի հետազոտողներին և ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է Հայաստանի էներգետիկ համակարգի զարգացման մարտահրավերները՝ համադրելով էներգետիկ անվտանգության, տնտեսական արդյունավետության, տեխնոլոգիական արդիականացման և կայուն զարգացման խնդիրները և ընդգծելով ոլորտի երկարաժամկետ ու հավասարակշռված զարգացման անհրաժեշտությունը։

Другие предметы

Սույն հրատարակությունը ներկայացնում է Հայաստանի ազգային գրադարանի գործունեության տարեկան ծրագիրը՝ 2012 թվականի համար, և արտացոլում է այդ ժամանակաշրջանում գրադարանի առջև դրված հիմնական խնդիրները, առաջնահերթություններն ու զարգացման ուղղությունները։ Այն արժեքավոր է ոչ միայն որպես կազմակերպչական փաստաթուղթ, այլև որպես տվյալ ժամանակահատվածում Հայաստանի գրադարանային համակարգի, տեղեկատվական միջավայրի և մշակութային քաղաքականության զարգացման մասին պատկերացում կազմելու աղբյուր։ Փաստաթղթում ներկայացվող աշխատանքները կապված են գրադարանային հավաքածուների համալրման, պահպանության և սպասարկման, ընթերցողների տեղեկատվական պահանջների բավարարման, մատենագիտական և տեղեկատվական ծառայությունների կատարելագործման, ինչպես նաև ազգային գրական ժառանգության պահպանման ու հանրահռչակման հետ։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում գրադարանի տեխնոլոգիական արդիականացմանը և էլեկտրոնային ծառայությունների զարգացմանը։ Այդ ժամանակաշրջանում մեկնարկած կարևոր ուղղություններից էր թվայնացման կենտրոնի և հանրային էլեկտրոնային ընթերցասրահի ստեղծման ծրագիրը, որի նպատակն էր ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների միջոցով ընդլայնել գրադարանային հավաքածուների հասանելիությունը և ապահովել մշակութային ժառանգության թվային պահպանումը։ Ծրագիրը կարելի է դիտարկել նաև 2012 թվականին գրադարանային ոլորտում տեղի ունեցած ավելի լայն ինստիտուցիոնալ փոփոխությունների համատեքստում, քանի որ նույն տարում ընդունվել է «Գրադարանների և գրադարանային գործի մասին» ՀՀ օրենքը, որը սահմանեց գրադարանների գործունեության, ֆինանսավորման, հավաքածուների հաշվառման, համալրման, պահպանության և օգտագործման իրավական հիմքերը։ Հրատարակության բովանդակությունը կարևոր է նաև ազգային մշակութային ժառանգության պահպանության տեսանկյունից, քանի որ ազգային գրադարանը միաժամանակ հանդես է գալիս որպես հայկական տպագիր և գրավոր ժառանգության հավաքագրման, պահպանման, համակարգման և հանրությանը ներկայացնելու կարևորագույն հաստատություն։ 2012 թվականից գրադարանը նաև առաջատար դեր է ստանձնել «Հայ գիրք» էլեկտրոնային շտեմարանի զարգացման գործում, որի նպատակն է հնարավորինս ամբողջական ներկայացնել հայ գրքի պատմությունը և հասանելի դարձնել աշխարհով մեկ պահպանվող հայերեն գրական ժառանգությունը։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել գրադարանագետներին, մշակութաբաններին, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և թվայնացման ոլորտի մասնագետներին, պատմաբաններին, հետազոտողներին, ինչպես նաև այն ընթերցողներին, ովքեր ուսումնասիրում են Հայաստանի մշակութային հաստատությունների և գրադարանային համակարգի զարգացման պատմությունը։ Ազգային գրադարանի թվայնացման, տեղեկատվական ծառայությունների կատարելագործման, հավաքածուների պահպանության և հանրային հասանելիության ընդլայնման ուղղությունները թույլ են տալիս այս նյութը դիտարկել որպես 2012 թվականի գրադարանային զարգացման առաջնահերթությունների վերաբերյալ կարևոր աղբյուր։

Другие предметы

K-200-130 շոգետուրբինի ջերմային հաշվարկը նպատակ ունի որոշել տուրբինի աշխատանքի հիմնական ջերմային և էներգետիկ պարամետրերը՝ ապահովելով արդյունավետ և անվտանգ էլեկտրաէներգիայի արտադրություն։ Այս տիպի կոնդենսացիոն շոգետուրբինը նախատեսված է բարձր ճնշման և բարձր ջերմաստիճանի գոլորշու օգտագործման համար, որի ընթացքում գոլորշու ջերմային էներգիան փոխակերպվում է մեխանիկական աշխատանքի, իսկ այնուհետև՝ էլեկտրական էներգիայի գեներատորի միջոցով։ Ջերմային հաշվարկի ընթացքում որոշվում են մուտքային և ելքային գոլորշու պարամետրերը, իզենտրոպիկ ընդարձակման գործընթացը, ներքին և ընդհանուր արդյունավետությունը, ինչպես նաև ջերմային կորուստները տարբեր փուլերում։ Հաշվարկը թույլ է տալիս գնահատել տուրբինի էներգետիկ շահավետությունը, վառելիքի օգտագործման արդյունավետությունը և ընդհանուր կայանի աշխատանքի տնտեսական ցուցանիշները։ K-200-130 տուրբինի ճիշտ հաշվարկը կարևոր է կայուն աշխատանքի, բարձր հզորության և երկարաժամկետ հուսալիության ապահովման համար։

Медицина

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է համակարգային բորբոքային ռեակցիայի համախտանիշով հիվանդների բուժման ընթացքում վաղաժամ դեկոմպրեսիոն որովայնահատման կիրառման արդյունավետության ուսումնասիրությանը։ Աշխատությունում քննարկվում են հիվանդության զարգացման մեխանիզմները, ներորովայնային ճնշման բարձրացման հետևանքները, վիրահատական միջամտության ցուցումները, ժամանակին կատարված դեկոմպրեսիայի նշանակությունը և դրա ազդեցությունը հիվանդների կլինիկական ելքերի վրա։ Հեղինակը ներկայացնում է ախտորոշման, հիվանդների ընտրության, վիրահատական տեխնիկայի և հետվիրահատական վարման առանձնահատկությունները՝ հիմնվելով կլինիկական դիտարկումների և հետազոտությունների արդյունքների վրա։ Ուսումնասիրության մեջ վերլուծվում են նաև բուժման արդյունավետության գնահատման չափանիշները, հնարավոր բարդությունները, ինտենսիվ թերապիայի դերը և բազմապրոֆիլ բուժման մոտեցումների կարևորությունը՝ նպատակ ունենալով նվազեցնել մահացությունը և բարելավել հիվանդների վերականգնման հնարավորությունները։ Գիրքը նախատեսված է ընդհանուր և որովայնային վիրաբույժների, անեսթեզիոլոգ-ռեանիմատոլոգների, ինտենսիվ թերապիայի մասնագետների, բժշկական գիտաշխատողների, կլինիկական օրդինատորների, ուսանողների և կրիտիկական վիճակների բուժմամբ զբաղվող առողջապահության մասնագետների համար։