Նշանավոր և հիշարժան տարեթվերի օրացույց 1969: Ապրիլ, մայիս, հունիս

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հարկային վարչարարության համակարգի արդյունավետության բարձրացման, առկա խնդիրների բացահայտման և դրանց լուծման հնարավոր ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում հարկային վարչարարությունը դիտարկվում է որպես պետական ֆինանսական կառավարման կարևոր բաղադրիչ, որի արդյունավետությունից կախված են հարկային եկամուտների հավաքագրումը, հարկային պարտավորությունների պատշաճ կատարումը, տնտեսավարող սուբյեկտների և պետական մարմինների փոխհարաբերությունների որակը, ինչպես նաև հարկային համակարգի նկատմամբ վստահության մակարդակը։ Ուսումնասիրվում են հարկային հաշվառման, հայտարարագրման, վերահսկողության, ստուգումների, հարկային պարտավորությունների կատարման և հարկային խախտումների կանխարգելման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում վարչարարական ընթացակարգերի պարզեցմանը, հարկ վճարողների համար դրանց հասկանալիության բարձրացմանը և հարկային մարմինների գործունեության արդյունավետ կազմակերպմանը։ Քննվում են հարկային օրենսդրության կիրառման ընթացքում առաջացող գործնական խնդիրները, իրավական կարգավորումների որոշակիության և կայունության նշանակությունը, ինչպես նաև հարկ վճարողների իրավունքների պաշտպանության և պարտականությունների կատարման միջև հավասարակշռության ապահովման հարցերը։ Կարևորվում է ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և էլեկտրոնային կառավարման համակարգերի կիրառումը, որոնք կարող են նպաստել հաշվետվությունների ներկայացման գործընթացների ավտոմատացմանը, տվյալների մշակման արագացմանը, վարչարարական ծախսերի նվազեցմանը և հարկային վերահսկողության նպատակային կազմակերպմանը։ Հետազոտության մեջ կարող են դիտարկվել ռիսկերի գնահատման վրա հիմնված վերահսկողական մոտեցումները, որոնց միջոցով հնարավոր է հարկային մարմինների ռեսուրսներն առավել արդյունավետ ուղղել բարձր ռիսկայնություն ունեցող ոլորտների և գործարքների ուսումնասիրությանը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում հարկային կարգապահության բարձրացմանը, հարկային խախտումների և ստվերային տնտեսական գործունեության նվազեցմանը, ինչպես նաև կամավոր հարկային համապատասխանության խթանմանը։ Քննարկվում է հարկային մարմինների և հարկ վճարողների միջև հաղորդակցության բարելավման, խորհրդատվական ծառայությունների զարգացման և վարչարարական գործընթացների թափանցիկության բարձրացման նշանակությունը։ Հնարավոր բարեփոխումները դիտարկվում են նաև պետական բյուջեի եկամուտների կայունության, գործարար միջավայրի և տնտեսության զարգացման հետ փոխկապակցված։ Համակարգային վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս ձևակերպելու հարկային վարչարարության կատարելագործման կազմակերպական, իրավական, տեխնոլոգիական և տնտեսական ուղղություններ՝ միաժամանակ հաշվի առնելով պետական շահերը և հարկ վճարողների օրինական իրավունքները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել հարկային համակարգի, պետական ֆինանսների, տնտեսագիտության, հանրային կառավարման և ֆինանսական իրավունքի խնդիրներով զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Философия

Փիլիսոփայական և պատմափիլիսոփայական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հայ միջնադարյան նշանավոր մտածող Դավիթ Անհաղթի երկասիրություններում փաստարկման հիմնախնդիրների, տրամաբանական դատողության սկզբունքների և ապացուցման մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում Դավիթ Անհաղթի փիլիսոփայական ժառանգության տեսական հիմունքները, նրա տրամաբանական հայացքների ձևավորման պատմական նախադրյալները և անտիկ հունական փիլիսոփայական ավանդույթների ազդեցությունը փաստարկման վերաբերյալ պատկերացումների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հասկացությունների սահմանման, դատողությունների կառուցման, մտահանգումների հիմնավորման և գիտելիքի ճշմարտացիության հաստատման տրամաբանական եղանակներին։ Վերլուծվում են փաստարկի կառուցվածքը, նախադրյալների և եզրակացությունների փոխհարաբերությունները, ապացուցման ու հերքման միջոցները, ինչպես նաև փիլիսոփայական բանավեճում տրամաբանական հետևողականության նշանակությունը։ Դիտարկվում են Արիստոտելի տրամաբանության և նեոպլատոնական փիլիսոփայության ազդեցությունները Դավիթ Անհաղթի մտածողության վրա՝ ընդգծելով դրանց յուրացման և մեկնաբանման առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են նաև գիտական ճանաչողության, փիլիսոփայական հիմնավորման, տրամաբանական սխալների բացահայտման և բանավիճային մտածողության զարգացման հետ կապված հարցերը։ Անդրադարձ է կատարվում Դավիթ Անհաղթի երկասիրությունների նշանակությանը հայ փիլիսոփայական մտքի, տրամաբանության և փաստարկման մշակույթի ձևավորման ու զարգացման պատմության մեջ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայ փիլիսոփայության պատմության, տրամաբանության, փաստարկման տեսության, միջնադարյան փիլիսոփայության և հայ միջնադարյան մտավոր ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Педагогика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է հիմնական դպրոցում առողջ ապրելակերպի մշակույթի ձևավորման մանկավարժական պայմանների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով կրթական միջավայրի և դաստիարակության գործընթացի դերը սովորողների առողջության պահպանման ու բարելավման գործում։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են առողջ ապրելակերպի մշակույթի բովանդակությունը, դրա բաղադրիչները, ձևավորման մեխանիզմները և դպրոցական տարիքի երեխաների գիտելիքների, արժեքային համակարգի ու վարքային սովորությունների զարգացման առանձնահատկությունները։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են ուսուցման և դաստիարակության արդյունավետ մեթոդները, ուսուցիչների, ընտանիքի և կրթական հաստատության համագործակցության նշանակությունը, ինչպես նաև այն մանկավարժական պայմանները, որոնք նպաստում են առողջությանը նպաստող վարքագծի ձևավորմանը։ Հեղինակը ներկայացնում է առողջության պահպանման, ֆիզիկական ակտիվության, ճիշտ սննդակարգի, հիգիենայի, հոգեբանական բարեկեցության և առողջ որոշումներ ընդունելու կարողությունների զարգացման ուղիները դպրոցական կրթության շրջանակում։ Աշխատությունում ներառված են տեսական հիմնավորումներ, գործնական առաջարկություններ և մեթոդական մոտեցումներ, որոնք կարող են կիրառվել ուսումնական գործընթացի կազմակերպման ժամանակ՝ սովորողների առողջության վերաբերյալ գիտակցված վերաբերմունքի ձևավորման նպատակով։ Այն նախատեսված է մանկավարժների, դասվարների, կրթության կազմակերպիչների, առողջապահական կրթության մասնագետների, բուհերի դասախոսների և ուսանողների, ինչպես նաև բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են դպրոցական կրթության միջոցով առողջ ապրելակերպի արժեքների տարածմամբ։

Лингвистика

1880 թվականին Կոստանդնուպոլսում՝ Հովսեփ Գավաֆյանի տպարանում հրատարակված այս՝ 65 էջից բաղկացած աշխատությունն ըստ վերնագրի քերականական համառոտ ձեռնարկ է, որը նախատեսված է լեզվական կանոնների հակիրճ և մատչելի ներկայացման համար։ Քերականության ուսուցումը XIX դարի կրթական համակարգում կարևոր տեղ էր զբաղեցնում, քանի որ այն նպաստում էր գրագիտության զարգացմանը, գրավոր խոսքի ճիշտ կառուցմանը և լեզվի կառուցվածքի գիտակցված ընկալմանը։ Նման ձեռնարկներում սովորաբար ներկայացվում էին լեզվի հիմնական օրինաչափությունները՝ բառերի տեսակները, դրանց ձևափոխությունները, բառերի միջև քերականական կապերը և նախադասության կառուցման սկզբունքները։ Այնուամենայնիվ, տվյալ գրքի վերնագիրը չի նշում, թե որ լեզվի քերականությունն է ներկայացված, ուստի հնարավոր չէ հաստատապես պնդել, որ այն վերաբերում է հայերենին կամ որևէ այլ լեզվի՝ առանց բովանդակության կամ բնագրի ուսումնասիրության։ «Նոր քերականություն» ձևակերպումը կարող է մատնանշել քերականական նյութի նորացված շարադրանք կամ տվյալ ժամանակի ուսուցման պահանջներին համապատասխան կազմված ձեռնարկ, սակայն դրա կոնկրետ նշանակությունը պարզելու համար անհրաժեշտ են լրացուցիչ տեղեկություններ։ XIX դարի վերջին Կոստանդնուպոլիսը հայալեզու տպագրության և կրթական կյանքի կարևոր կենտրոններից էր, որտեղ հրատարակվում էին դպրոցական դասագրքեր, լեզվական ձեռնարկներ և գիտակրթական այլ նյութեր։ Այս հրատարակությունը կարող է արժեքավոր աղբյուր լինել ժամանակաշրջանի լեզվական կրթության, քերականության դասավանդման և տպագրական մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Գրքի ճշգրիտ բովանդակությունը, լեզվական ուղղվածությունը, հեղինակությունը և նախատեսված ընթերցողների շրջանակը որոշելու համար անհրաժեշտ է ուսումնասիրել դրա ներածությունը, բովանդակության ցանկը կամ ամբողջական բնագիրը։

Право

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում և Ռուսաստանի Դաշնությունում մարդու և քաղաքացու միավորվելու սահմանադրական իրավունքի համեմատական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում անհատի՝ իր ընդհանուր շահերի, համոզմունքների, մասնագիտական, հասարակական կամ քաղաքական նպատակների շուրջ այլ անձանց հետ կամավոր միավորվելու իրավական հնարավորությունն է, ինչպես նաև այդ ազատության սահմանադրական ճանաչման, պաշտպանության և իրականացման մեխանիզմները։ Միավորվելու իրավունքը ժողովրդավարական և իրավական պետության կարևորագույն քաղաքական իրավունքներից է և սերտորեն կապված է խոսքի, հավաքների, քաղաքական մասնակցության, խղճի և արտահայտվելու ազատությունների հետ։ Ռուսաստանի սահմանադրական համակարգում այս իրավունքը ամրագրված է Սահմանադրության 30-րդ հոդվածով, որը ճանաչում է յուրաքանչյուրի միավորվելու իրավունքը և արգելում անձին հարկադրել անդամակցելու որևէ միավորման կամ մնալու դրա կազմում։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել միավորման իրավունքի սահմանադրաիրավական բնույթը, դրա սուբյեկտների շրջանակը, իրականացման ձևերը և իրավական երաշխիքները։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել հասարակական միավորումների, քաղաքական կուսակցությունների, արհմիությունների, հասարակական կազմակերպությունների և այլ ինքնակազմակերպվող կառույցների ստեղծման ու գործունեության իրավական հիմքերին։ Հետազոտության կարևոր խնդիրներից է մարդու և քաղաքացու իրավունքների տարբերակման ուսումնասիրությունը։ Միավորվելու ազատությունն իր բնույթով կարող է վերաբերել յուրաքանչյուր անձի՝ անկախ քաղաքացիությունից, սակայն դրա առանձին դրսևորումները, հատկապես քաղաքական մասնակցության և կուսակցական գործունեության ոլորտում, կարող են կապված լինել քաղաքացիական կարգավիճակի հետ։ Այս հանգամանքը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու մարդու ընդհանուր իրավունքների և քաղաքացու քաղաքական իրավունքների փոխհարաբերությունը։ Համեմատական վերլուծությունը թույլ է տալիս ուսումնասիրել Հայաստանի և Ռուսաստանի սահմանադրական կարգավորումների նմանություններն ու տարբերությունները՝ սկսած իրավունքի ձևակերպումից մինչև հասարակական միավորումների ստեղծման, գրանցման, գործունեության և լուծարման իրավական ընթացակարգերը։ Կարևոր ուղղություն է նաև պետության միջամտության սահմանների ուսումնասիրությունը։ Միավորվելու իրավունքի արդյունավետ պաշտպանությունը ենթադրում է, որ պետական մարմինները չպետք է անհիմն կերպով խոչընդոտեն անձանց ինքնակազմակերպմանը, սակայն միաժամանակ օրենսդրությունը կարող է սահմանել որոշակի սահմանափակումներ՝ կապված սահմանադրական կարգի, հանրային անվտանգության, այլ անձանց իրավունքների և օրինական շահերի պաշտպանության հետ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև միավորման ազատության և քաղաքական բազմակարծության փոխկապակցվածությանը։ Հասարակական միավորումների բազմազանությունը քաղաքացիական հասարակության կարևոր բաղադրիչ է, իսկ քաղաքական կուսակցությունների ազատ գործունեությունը՝ ժողովրդավարական քաղաքական համակարգի հիմնարար պայմաններից մեկը։ Այս տեսանկյունից հետազոտությունը կարող է գնահատել, թե սահմանադրական և օրենսդրական ինչ երաշխիքներ են նախատեսված կազմակերպությունների ինքնուրույնության և ներքին գործունեության ազատության ապահովման համար։ Առանձին նշանակություն ունի իրավական պաշտպանության մեխանիզմների ուսումնասիրությունը՝ ներառյալ դատական պաշտպանության հնարավորությունները, պետական մարմինների որոշումների վիճարկումը և սահմանադրական վերահսկողության գործիքները։ Հետազոտությունը կարող է նաև դիտարկել միջազգային իրավական չափանիշների ազդեցությունը միավորվելու իրավունքի ազգային կարգավորման վրա և պարզել, թե ինչպես են այդ չափանիշներն արտացոլվում երկու երկրների սահմանադրական և ընթացիկ օրենսդրության մեջ։ Համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն նկարագրել գործող իրավական համակարգերը, այլև բացահայտել դրանց առավելություններն ու խնդիրները, գնահատել իրավակարգավորման արդյունավետությունը և մշակել օրենսդրության կատարելագործման հնարավոր ուղղություններ։ Աշխատության տեսական նշանակությունը պայմանավորված է միավորվելու իրավունքի՝ որպես մարդու և քաղաքացու սահմանադրական կարգավիճակի կարևոր բաղադրատարրի առավել ամբողջական բնութագրմամբ։ Գործնական նշանակությունը կարող է դրսևորվել հասարակական կազմակերպությունների և քաղաքական միավորումների իրավական կարգավիճակի կատարելագործման, քաղաքացիների սահմանադրական իրավունքների պաշտպանության և պետական մարմինների կողմից այդ իրավունքների իրացման համար անհրաժեշտ երաշխիքների ապահովման ոլորտներում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել սահմանադրագետներին, իրավաբաններին, մարդու իրավունքների մասնագետներին, քաղաքական ինստիտուտների և քաղաքացիական հասարակության հետազոտողներին, դատավորներին, փաստաբաններին, իրավագիտության դասախոսներին, ասպիրանտներին և սահմանադրական իրավունքով զբաղվող ուսանողներին։

Другие предметы

Աշխատությունը ներկայացնում է կուլտուրայի և արվեստի ոլորտներին նվիրված նորագույն գրականության համակարգված մատենագիտական ցանկ, որը նպատակ ունի ապահովել գիտական և տեղեկատվական աղբյուրների հասանելիություն հետազոտողների, ուսանողների և ոլորտի մասնագետների համար։ Այն ընդգրկում է արվեստի պատմության, տեսության և քննադատության, կերպարվեստի, երաժշտության, թատրոնի, կինոյի, ինչպես նաև մշակութային գործընթացների ժամանակակից ուսումնասիրությունների վերաբերյալ հրատարակություններ։ Գրքում նյութերը դասակարգված են ըստ թեմատիկ ուղղությունների և ոլորտների՝ ապահովելով տեղեկատվության արագ որոնման և օգտագործման հնարավորություն։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արդի հրատարակություններին, որոնք արտացոլում են արվեստագիտական գիտության նոր զարգացումները և մեթոդաբանական մոտեցումների արդիականացումը։ Մատենագիտական ցանկը ներառում է ինչպես հայերեն, այնպես էլ օտարալեզու աղբյուրներ՝ նպաստելով համեմատական ուսումնասիրությունների և միջազգային գիտական կապերի զարգացմանը։ Աշխատությունը ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական ուղեցույց գրադարանների, գիտական հաստատությունների և արվեստագիտական հետազոտությունների համար՝ նպաստելով գիտական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը և համակարգմանը։