Պատմական բովանդակությամբ փորձերը ֆիզիկայի ուսուցման գործընթացում

Технология

Աշխատանքը նվիրված է հումուսահումքի մշակման տեխնոլոգիայի կատարելագործմանը և այդ գործընթացում օգտագործվող մեքենաների բանող օրգանի հիմնական պարամետրերի գիտական հիմնավորմանը։ Հետազոտության հիմքում հողի և օրգանական նյութերի մշակման արդյունավետության բարձրացման խնդիրն է՝ հաշվի առնելով նյութի ֆիզիկական և մեխանիկական հատկությունները, մշակման պայմանները, աշխատանքային օրգանի կառուցվածքը և մեքենայի շարժման ռեժիմները։ Ուսումնասիրության ընթացքում ուշադրություն է դարձվում հումուսահումքի կառուցվածքային առանձնահատկություններին, խոնավությանը, խտությանը, մասնիկների չափերին և այլ գործոններին, որոնք կարող են ազդել մշակման գործընթացի էներգատարության, որակի և արտադրողականության վրա։ Բանող օրգանի պարամետրերի հիմնավորումը կարևոր է, քանի որ դրա երկրաչափական ձևը, չափերը, տեղադրման անկյունները, աշխատանքային խորությունը և շարժման արագությունը անմիջականորեն պայմանավորում են նյութի հետ փոխազդեցության բնույթը և մշակման վերջնական արդյունքը։ Աշխատանքը կարող է ներառել հումուսահումքի վրա գործող ուժերի և դիմադրությունների տեսական վերլուծություն, բանող օրգանի շարժման կինեմատիկական ու դինամիկական օրինաչափությունների ուսումնասիրություն, ինչպես նաև փորձարարական հետազոտություններ՝ օպտիմալ աշխատանքային ռեժիմների որոշման նպատակով։ Կարևոր խնդիր է մշակման այնպիսի պայմանների ընտրությունը, որոնց դեպքում հնարավոր կլինի ապահովել հումուսահումքի անհրաժեշտ մանրացումը, խառնումը կամ կառուցվածքային վերափոխումը՝ նվազագույն էներգետիկ ծախսերի պայմաններում։ Տեխնոլոգիայի կատարելագործումը կարող է ուղղված լինել նաև աշխատանքի արտադրողականության բարձրացմանը, մեքենայի շահագործման հուսալիության բարելավմանը և աշխատանքային օրգանի մաշվածության նվազեցմանը։ Հետազոտության ընթացքում ստացված տեսական և փորձարարական տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս որոշելու բանող օրգանի առավել նպատակահարմար կառուցվածքային և տեխնոլոգիական պարամետրերը և դրանց փոխկապակցվածությունը մշակման որակի հետ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի տեխնոլոգիական գործընթացի գնահատումը ոչ միայն առանձին մեքենայի աշխատանքի մակարդակով, այլև ամբողջ համակարգի արդյունավետության տեսանկյունից՝ ներառելով վառելիքի կամ էներգիայի ծախսը, աշխատանքի արագությունը, մշակման հավասարաչափությունը և վերջնական նյութի որակական ցուցանիշները։ Նման մոտեցումը կարող է նպաստել գյուղատնտեսական աշխատանքների մեքենայացման մակարդակի բարձրացմանը և օրգանական հումքի ավելի արդյունավետ օգտագործմանը։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ գյուղատնտեսական տեխնիկայի նախագծման, հողի և օրգանական նյութերի մշակման տեխնոլոգիաների կատարելագործման, ինչպես նաև համապատասխան մեքենաների աշխատանքային օրգանների ընտրության և օպտիմալացման համար։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը համադրում է գյուղատնտեսական տեխնոլոգիայի, մեքենաշինության, մեխանիկայի և փորձարարական ուսումնասիրության սկզբունքները՝ նպատակ ունենալով մշակման գործընթացը դարձնել ավելի արդյունավետ, էներգախնայող և տեխնոլոգիապես հիմնավորված։

Другие предметы

Աշխատությունը նվիրված է արտոնագրային նկարագրությունների և ստանդարտների գրադարանային մշակման գործընթացի կազմակերպման սկզբունքներին և մեթոդներին։ Ներկայացվում են տեխնիկական փաստաթղթերի դասակարգման, նկարագրման, ինդեքսավորման, պահպանման և տեղեկատվական որոնման համակարգերում ընդգրկման առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են արտոնագրային նյութերի և ստանդարտային փաստաթղթերի մշակման միասնական մոտեցումները, գրադարանային կատալոգավորման պահանջները, տեղեկատվության կառուցվածքային ներկայացման եղանակները և մասնագիտացված ֆոնդերի կազմակերպման հարցերը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի գիտատեխնիկական տեղեկատվության արդյունավետ կառավարման, փաստաթղթերի հասանելիության բարձրացման և տեղեկատվական ռեսուրսների ճիշտ օգտագործման համար։ Գիրքը նախատեսված է գրադարանավարների, տեղեկատվական կենտրոնների աշխատակիցների, փաստաթղթագետների, հետազոտողների, ուսանողների և գիտատեխնիկական տեղեկատվության ոլորտով հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Математика

Գիրքը նվիրված է բարդ կառուցվածք ունեցող և դինամիկ համակարգերի կայունացման կառավարման խնդիրների տեսական ու գործնական ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են այն համակարգերը, որոնց վարքագիծը ժամանակի ընթացքում փոփոխվում է և որոնց բաղադրիչների փոխազդեցությունը պահանջում է կառավարման հատուկ մեթոդների կիրառում։ Հեղինակը ներկայացնում է դինամիկ համակարգերի մաթեմատիկական նկարագրման, դրանց վիճակի և շարժման բնութագրման, կայունության գնահատման և կառավարման ազդանշանների ձևավորման հիմնական սկզբունքները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բաղադրյալ համակարգերի կառուցվածքին, ենթահամակարգերի փոխկապակցվածությանը և դրանց համատեղ աշխատանքի արդյունքում առաջացող կառավարման խնդիրներին։ Ուսումնասիրվում են համակարգի կայունության պայմանները, անցումային գործընթացները, արտաքին խանգարումների ազդեցությունը և կառավարման որակի գնահատման չափանիշները։ Գրքում քննարկվում են կայունացման տարբեր մոտեցումներ՝ նպատակ ունենալով ապահովել համակարգի ցանկալի վիճակի պահպանումը, նվազեցնել անցանկալի տատանումները և բարձրացնել կառավարման գործընթացի հուսալիությունն ու արդյունավետությունը։ Վերլուծվում են նաև այն դեպքերը, երբ համակարգի պարամետրերը ժամանակի ընթացքում փոփոխվում են կամ երբ առանձին բաղադրիչների վարքագիծը կարող է ազդել ամբողջ համակարգի կայունության վրա։ Աշխատության տեսական դրույթները կարող են կիրառվել տեխնիկական, արտադրական, էներգետիկ, տրանսպորտային և այլ բարդ կառավարվող համակարգերի մոդելավորման ու կառավարման խնդիրներում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում կառավարման ալգորիթմների ընտրությանը, համակարգի արձագանքի վերլուծությանը և կայունության ապահովման արդյունավետ մեթոդների համեմատությանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել ավտոմատ կառավարման տեսության, համակարգերի տեսության, դինամիկայի և կիրառական մաթեմատիկայի մասնագետների, ինժեներների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Литература

Աշխատանքը նվիրված է Վ. Ա. Բլոկի և Ա. Բելի վաղ շրջանի քնարերգության մեջ առասպելաստեղծման երևույթի, դրա գեղարվեստական գործառույթների և ձևավորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում ռուսական սիմվոլիզմի երկու կարևոր ներկայացուցիչների ստեղծագործական վաղ շրջանն է, երբ նրանց պոեզիայում ձևավորվում են այն հիմնական պատկերային, խորհրդանշական և փիլիսոփայական համակարգերը, որոնք հետագայում դառնում են նրանց անհատական գեղարվեստական աշխարհների բնորոշ հատկանիշները։ Աշխատանքը դիտարկում է առասպելաստեղծումը ոչ միայն որպես հին առասպելների, կրոնական պատկերների կամ մշակութային սյուժեների օգտագործում, այլև որպես բանաստեղծական իրականության ինքնուրույն կառուցման եղանակ։ Այս մոտեցման շրջանակում բանաստեղծը վերափոխում է իրականության առանձին երևույթները, կերպարներն ու ապրումները՝ դրանք ներառելով խորհրդանշական և համամարդկային իմաստների ավելի լայն համակարգում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է Բլոկի և Բելի ստեղծագործական աշխարհների համեմատական ուսումնասիրությունը։ Երկու հեղինակների պոեզիայում առասպելական մտածողությունը կապված է իրականության սովորական սահմանների հաղթահարման, հոգևոր որոնումների և խորհրդավոր աշխարհի զգացողության հետ, սակայն յուրաքանչյուր հեղինակ ձևավորում է դրա արտահայտման սեփական համակարգը։ Բլոկի վաղ քնարերգության մեջ կարևոր դեր են ստանում իդեալական, խորհրդավոր և կանացի կերպարները, որոնք հաճախ վերածվում են բարձրագույն հոգևոր իրականության նշանների։ Կերպարի կոնկրետ կենսագրական կամ իրավիճակային հատկանիշները աստիճանաբար ենթարկվում են խորհրդանշական վերաիմաստավորման՝ ստեղծելով բանաստեղծական առասպելի զգացողություն։ Բելի ստեղծագործական համակարգում ևս էական նշանակություն ունեն խորհրդանշական կերպարները, հոգևոր որոնումը և իրականության երկակի ընկալումը, սակայն նրա գեղարվեստական աշխարհում առավել ընդգծված են գաղափարների, փիլիսոփայական պատկերացումների և մշակութային տարբեր շերտերի փոխազդեցությունները։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ այն աղբյուրներին, որոնք մասնակցել են հեղինակների առասպելական մտածողության ձևավորմանը։ Դրանց թվում կարող են լինել քրիստոնեական և հին դիցաբանական ավանդույթները, ռուսական մշակութային ժառանգությունը, եվրոպական սիմվոլիզմը, փիլիսոփայական ուսմունքները և ժամանակաշրջանի ինտելեկտուալ միջավայրում տարածված էզոթերիկ գաղափարները։ Սակայն այդ աղբյուրները հեղինակների ստեղծագործություններում չեն պահպանվում անփոփոխ․ դրանք վերամշակվում են և ստանում անհատական բանաստեղծական նշանակություն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խորհրդանիշի և առասպելի հարաբերակցությանը։ Սիմվոլիստական պոեզիայում խորհրդանիշը հաճախ հանդես է գալիս որպես բազմիմաստ նշան, որը չի սահմանափակվում մեկ հստակ մեկնաբանությամբ։ Երբ բազմաթիվ խորհրդանիշներ, կերպարներ և մոտիվներ միավորվում են կայուն համակարգի մեջ, ձևավորվում է յուրօրինակ առասպելական աշխարհ, որտեղ իրականության տարբեր երևույթներ ձեռք են բերում փոխկապակցված և վերաիմաստավորված նշանակություն։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել նաև ժամանակի և տարածության կազմակերպումը։ Վաղ շրջանի բանաստեղծություններում իրական աշխարհը հաճախ ներկայացվում է որպես առօրյա և խորհրդավոր իրականությունների սահմանագիծ, որտեղ սովորական իրադարձությունները կարող են ընկալվել որպես ավելի բարձր կամ գաղտնի նշանակություն ունեցող նշաններ։ Այսպիսի երկշերտ կառուցվածքը նպաստում է առասպելաստեղծ մտածողության ձևավորմանը և ընթերցողին ներգրավում է բանաստեղծական մեկնաբանության գործընթացում։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է նաև քնարական հերոսի կերպարի ուսումնասիրությունը։ Հերոսը հաճախ հանդես է գալիս որպես որոնող, սպասող կամ խորհրդավոր աշխարհի հետ հաղորդակցության ձգտող սուբյեկտ, իսկ նրա անձնական ապրումները վերածվում են ավելի ընդհանրական հոգևոր փորձառության։ Այդպիսով անձնական քնարական խոսքը ձեռք է բերում առասպելական ընդհանրացման մակարդակ։ Բլոկի և Բելի ստեղծագործությունների համեմատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել ինչպես ընդհանուր սիմվոլիստական սկզբունքները, այնպես էլ նրանց գեղարվեստական մտածողության տարբերությունները։ Նրանց մոտ առասպելաստեղծումը կարող է ունենալ տարբեր կառուցվածքային և իմաստային շեշտադրումներ՝ կապված հեղինակային աշխարհընկալման, փիլիսոփայական հետաքրքրությունների և գեղարվեստական լեզվի առանձնահատկությունների հետ։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել նաև վաղ շրջանի ստեղծագործություններից հետագա պոետիկայի ձևավորման գործընթացը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են այդ ժամանակաշրջանում ձևավորված առասպելական մոտիվները և խորհրդանշական պատկերները հետագայում զարգանում ու վերափոխվում։ Այս տեսանկյունից վաղ քնարերգությունը դիտարկվում է որպես հեղինակների գեղարվեստական համակարգերի ձևավորման կարևոր փուլ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը բացահայտում է, թե ինչպես են Բլոկն ու Բելին իրականության բանաստեղծական վերափոխման միջոցով ստեղծում սեփական խորհրդանշական աշխարհները և ինչ դեր է այդ գործընթացում կատարում առասպելական մտածողությունը։ Թեման կարևոր է ռուսական սիմվոլիզմի գեղագիտության, 20-րդ դարասկզբի ռուս գրականության, առասպելի և գրականության փոխհարաբերության, ինչպես նաև բանաստեղծական խորհրդանիշի և հեղինակային առասպելի ձևավորման մեխանիզմների ուսումնասիրության համար։

Биология

Այս գիտական հետազոտությունը նվիրված է հակաուռուցքային ազդեցությամբ հայտնի անտրացիկլինային հակաբիոտիկ ադրիամիցինի և նրա՝ երկաթի (Fe³⁺), պղնձի (Cu²⁺) ու կոբալտի (Co²⁺) իոնների հետ առաջացրած համալիրների ազդեցության ուսումնասիրմանը մարդու լիմֆոցիտների իմունային պատասխանի վրա։ Աշխատության մեջ հետազոտվում են բջջային իմունիտետի հիմնական մեխանիզմները, լիմֆոցիտների կենսագործունեության առանձնահատկությունները և հակաուռուցքային դեղամիջոցների իմունամոդուլացնող հատկությունները։ Հեղինակը վերլուծում է, թե ինչպես են ադրիամիցինը և նրա մետաղական համալիրները ազդում լիմֆոցիտների աճի, բազմացման, կենսունակության և ֆունկցիոնալ ակտիվության վրա՝ օգտագործելով բջջային կուլտուրաների վրա իրականացված փորձարարական ուսումնասիրությունների արդյունքները։ Ուշադրություն է դարձվում ազատ ռադիկալների առաջացման, օքսիդատիվ սթրեսի, բջջաթունավորման և իմունային կարգավորման գործընթացներում մետաղական իոնների դերին, ինչպես նաև դրանց հնարավոր ազդեցությանը հակաուռուցքային բուժման արդյունավետության վրա։ Հետազոտության արդյունքները նպաստում են հակաքաղցկեղային դեղամիջոցների ազդեցության մեխանիզմների առավել խոր ըմբռնմանը և կարող են հիմք ծառայել նոր, ավելի արդյունավետ ու նվազ կողմնակի ազդեցություններով դեղաբանական միացությունների մշակման համար։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում իմունոլոգիայի, կենսաքիմիայի, դեղաբանության, ուռուցքաբանության և մոլեկուլային կենսաբանության ոլորտների գիտաշխատողների, բժիշկների և ուսանողների համար։

История

Աշխատությունը նվիրված է XIII դարի կեսերից մինչև XIV դարի երկրորդ կեսը Կիլիկյան Հայաստանի և Եգիպտոսի Մամլուքյան սուլթանության միջև ձևավորված քաղաքական, ռազմական, դիվանագիտական և տնտեսական հարաբերությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում երկու պետությունների փոխհարաբերությունների փոփոխական բնույթն է՝ պայմանավորված Մերձավոր Արևելքում ուժերի հարաբերակցության վերափոխումներով, խաչակրաց պետությունների թուլացմամբ, մոնղոլական առաջխաղացմամբ և տարածաշրջանային առևտրական ուղիների նկատմամբ վերահսկողության համար ընթացող պայքարով։ Քննվում է Կիլիկյան Հայաստանի արտաքին քաղաքական դիրքավորումը և տարբեր ուժային կենտրոնների հետ դաշինքների ու համաձայնությունների միջոցով սեփական պետական անվտանգությունն ապահովելու փորձերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հայ-մամլուքյան ռազմական հակամարտությունների պատճառներին, դրանց քաղաքական հետևանքներին, խաղաղության և զինադադարի պայմանավորվածություններին, դեսպանությունների գործունեությանը և կողմերի միջև բանակցային հարաբերություններին։ Վերլուծվում է նաև Կիլիկիայի հայկական իշխանությունների և մոնղոլական պետությունների հարաբերությունների ազդեցությունը Եգիպտոսի սուլթանության հետ փոխհարաբերությունների վրա, քանի որ տարածաշրջանային դաշինքային համակարգերը կարևոր դեր էին կատարում կողմերի քաղաքական որոշումների ձևավորման մեջ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում տնտեսական գործոնը՝ միջերկրածովյան առևտրի, ցամաքային ճանապարհների, նավահանգիստների և միջազգային առևտրական կապերի նշանակության դիտարկմամբ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել հայկական, արաբական, լատինական և այլ միջնադարյան սկզբնաղբյուրների տեղեկությունները՝ համադրելով տարբեր քաղաքական և մշակութային միջավայրերում ստեղծված պատմական վկայությունները։ Ժամանակագրական լայն ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս հետևելու հարաբերությունների տարբեր փուլերին՝ ռազմական բախումների ուժեղացումից և ժամանակավոր համաձայնություններից մինչև Կիլիկյան հայկական պետականության վերջին շրջանը։ Առանձին ուշադրության է արժանի XIV դարում տարածաշրջանային քաղաքական հավասարակշռության փոփոխությունը, արտաքին աջակցության սահմանափակումը և ներքին ու արտաքին գործոնների համադրությունը, որոնք աստիճանաբար բարդացնում էին հայկական թագավորության դիրքը։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը հայ-եգիպտական հարաբերությունները ներկայացնում է միջնադարյան Մերձավոր Արևելքի միջազգային հարաբերությունների լայն համատեքստում՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական հասկանալու Կիլիկյան Հայաստանի արտաքին քաղաքականությունը, դիվանագիտությունը և տարածաշրջանային դերակատարությունը։