Պատշաճության և բարեկրթության մասին

Религия

Քրիստոնեական հոգևոր գրականության խորհրդածական և խրատական ավանդույթին պատկանող ստեղծագործություն է, որի գաղափարական հիմքում ընկած է Հիսուս Քրիստոսի և հավատացյալ մարդու հոգու միջև հոգևոր երկխոսության պատկերումը։ Երկի կենտրոնական թեման մարդու հոգևոր կյանքի, հավատքի ամրապնդման, աստվածային սիրո գիտակցման և փրկության ճանապարհին հոգու ներքին վերափոխման խնդիրն է։ Ստեղծագործության մեջ Քրիստոսի ձայնը խորհրդանշում է աստվածային ճշմարտությունը, առաջնորդությունը, ողորմությունն ու փրկարար պատգամը, իսկ հավատացյալ հոգու ձայնը մարմնավորում է մարդու ներքին ապրումները, հոգևոր որոնումները, կասկածները, զղջումը, աղոթական ձգտումները և Աստծուն մոտենալու ցանկությունը։ Այս երկխոսական կառուցվածքը քրիստոնեական խորհրդածական գրականության կարևոր արտահայտչամիջոցներից է, որի միջոցով բացահայտվում են մարդու և Աստծո հարաբերությունների տարբեր կողմերը։ Քրիստոսի խոսքը հոգևոր առաջնորդության և մխիթարության աղբյուր է, որը հավատացյալին հրավիրում է հեռանալ մեղավոր ընթացքից, ճանաչել սեփական թուլությունները, ապավինել աստվածային ողորմությանը և ընտրել առաքինի կյանքի ուղին։ Հավատացյալ հոգու պատասխանը, իր հերթին, արտահայտում է մարդկային բնության խոցելիությունը, մեղավորության գիտակցումը, ապաշխարության անհրաժեշտությունը և աստվածային սիրո հանդեպ անվերապահ վստահությունը։ Ստեղծագործության գաղափարական առանցքում առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում քրիստոնեական բարոյագիտության հիմնարար արժեքները՝ խոնարհությունը, հավատարմությունը, սերը, ներողամտությունը, հնազանդությունը, հոգևոր մաքրությունը և մերձավորի հանդեպ կարեկցանքը։ Կարևորվում է այն միտքը, որ մարդու հոգևոր կատարելագործումը հնարավոր է ոչ միայն արտաքին բարեպաշտության, այլև ներքին աշխարհի գիտակցված վերափոխման, խղճի մաքրության և աստվածային կամքին հետևելու միջոցով։ Հոգու և Քրիստոսի երկխոսությունը հնարավորություն է տալիս ներկայացնելու նաև քրիստոնեական մարդաբանության կարևոր հարցադրումները՝ մարդու մեղավոր բնությունը, ազատ կամքը, բարոյական ընտրությունը, աստվածային շնորհի անհրաժեշտությունը և փրկության հնարավորությունը։ Գրական առումով երկը կապված է միջնադարյան քրիստոնեական խորհրդածական ու երկխոսական գրականության ավանդույթի հետ, որտեղ հոգևոր գաղափարները ներկայացվում են անձնական ապրումների, աղոթական խոսքի և բարոյական խորհրդածությունների միջոցով։ Այսպիսի ստեղծագործություններին բնորոշ են հանդիսավոր ու ներգործուն շարադրանքը, դիմումների և պատասխանների կիրառությունը, հոգևոր հակադրությունները, խորհրդանշական պատկերները և աստվածաշնչյան գաղափարների վերաիմաստավորումը։ Երկխոսության ձևը ստեղծագործությանը հաղորդում է անմիջականություն՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով իրեն նույնացնել հավատացյալ հոգու հետ և սեփական ներաշխարհում վերապրել ներկայացվող հոգևոր հարցադրումները։ Պատմամշակութային տեսանկյունից գիրքը կարևոր տեղ ունի հայ կրոնական գրականության և թարգմանական հոգևոր ժառանգության ուսումնասիրության համատեքստում։ Վենետիկի Սուրբ Ղազար կղզու Մխիթարյան միաբանությունը XIX դարում հայ գրավոր մշակույթի, կրոնական գրականության, թարգմանության և գիտական հրատարակչության կարևորագույն կենտրոններից էր։ Միաբանության տպագրական գործունեությունը մեծապես նպաստել է եվրոպական քրիստոնեական գրականության և հոգևոր մտքի տարածմանը հայերենով, ինչպես նաև հայ ընթերցողի հաղորդակցությանը համաքրիստոնեական մշակութային ժառանգության հետ։ Այս հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ կրոնական գրականության զարգացման, հոգևոր երկխոսության գրական ձևի, քրիստոնեական բարոյագիտության և Մխիթարյանների մատենագիտական գործունեության պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն արժեքավոր է աստվածաբանների, հայագետների, գրականագետների, կրոնական մտքի պատմությամբ հետաքրքրվողների և այն ընթերցողների համար, ովքեր ցանկանում են խորանալ մարդու հոգևոր ինքնաճանաչման, հավատքի, ապաշխարության և աստվածային սիրո քրիստոնեական ընկալման մեջ։

География

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության հիդրոօդերևութաբանական ապահովվածության տնտեսական արդյունավետության բարձրացման ուղիների ուսումնասիրությանը՝ շեշտադրելով եղանակային և կլիմայական տեղեկատվության տնտեսական արժեքը, դրա կիրառման արդյունավետությունը և տարբեր ոլորտների համար կանխատեսումների ու նախազգուշացումների կատարելագործման անհրաժեշտությունը։ Աշխատության կենտրոնում այն խնդիրն է, թե ինչպես կարելի է հիդրոօդերևութաբանական ծառայությունների միջոցով նվազեցնել եղանակային վտանգավոր երևույթների և կլիմայական փոփոխությունների հետևանքով առաջացող տնտեսական կորուստները և միաժամանակ բարձրացնել տարբեր ոլորտներում կառավարման ու պլանավորման արդյունավետությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել գյուղատնտեսության, էներգետիկայի, տրանսպորտի, շինարարության, ջրային տնտեսության և այլ ոլորտների կախվածությունը եղանակային պայմաններից, ինչպես նաև այդ ոլորտներում ժամանակին և ճշգրիտ տեղեկատվության օգտագործման տնտեսական նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հիդրոօդերևութաբանական դիտարկումների, կանխատեսումների, եղանակային նախազգուշացումների և տեղեկատվական համակարգերի զարգացմանը, ինչպես նաև դրանց տեխնիկական ու կազմակերպական արդյունավետության բարձրացման հնարավորություններին։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև եղանակային և կլիմայական ռիսկերի տնտեսական գնահատմանը, հնարավոր վնասների կանխարգելմանը, կանխատեսման ծառայությունների արդիականացմանը և տեղեկատվության սպառողներին ավելի նպատակային ծառայությունների մատուցմանը։ Կարևոր ուղղություն է հիդրոօդերևութաբանական համակարգի նյութատեխնիկական և տեխնոլոգիական զարգացման, տվյալների մշակման ու տարածման կատարելագործման և ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունների ուսումնասիրությունը։ Աշխատության արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ ոլորտի կառավարման արդյունավետության բարձրացման, պետական և մասնավոր հատվածի որոշումների կայացման բարելավման, բնական վտանգների տնտեսական հետևանքների նվազեցման և հիդրոօդերևութաբանական տեղեկատվության տնտեսական ներուժի առավել լիարժեք օգտագործման համար։ Նյութը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, հիդրոօդերևութաբաններին, բնապահպանության և աղետների ռիսկերի կառավարման մասնագետներին, պետական կառավարման ոլորտի ներկայացուցիչներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Литература

Հրատարակությունը կենսամատենագիտական բնույթի աշխատություն է, որը համակարգում և ներկայացնում է 2001–2020 թվականներին Հովհաննես Թումանյանի կյանքի, ստեղծագործական ժառանգության, գրական գործունեության և նրա ստեղծագործությունների ուսումնասիրության վերաբերյալ հրատարակված նյութերը։ Այն նպատակ ունի մեկտեղել տվյալ ժամանակահատվածի մատենագիտական տեղեկությունները և հետազոտողներին տրամադրել անհրաժեշտ աղբյուրների որոնման ու կողմնորոշման համակարգված գործիք։ Ներառվող նյութերը կարող են ընդգրկել գրողի ստեղծագործությունների նոր հրատարակությունները, ժողովածուները, վերահրատարակությունները, թարգմանությունները, գիտական մենագրությունները, հոդվածները, գրախոսությունները, գիտաժողովների նյութերը, հուշագրական հրապարակումները և նրա կյանքին ու գրական ժառանգությանը նվիրված այլ ուսումնասիրություններ։ Առանձին նշանակություն ունեն ստեղծագործությունների գրականագիտական մեկնաբանություններին, լեզվաոճական առանձնահատկություններին, բանահյուսական ակունքներին, ազգային մշակույթի հետ կապերին և հայ գրականության զարգացման մեջ ունեցած դերին վերաբերող աղբյուրները։ Կենսամատենագիտական սկզբունքով նյութերի կազմակերպումը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն գտնել անհրաժեշտ հրատարակությունները, այլև հետևել թումանյանագիտության զարգացմանը, հետազոտական հետաքրքրությունների փոփոխություններին և նոր թեմատիկ ուղղությունների ձևավորմանը երկու տասնամյակների ընթացքում։ Մատենագիտական տվյալները կարող են ընդգրկել նաև գրողի ստեղծագործությունների բեմական, երաժշտական և մշակութային այլ մեկնաբանությունների, հոբելյանական միջոցառումների, գիտաժողովների, ցուցահանդեսների և նրա ժառանգության հանրայնացման վերաբերյալ հրապարակումներ։ Հատուկ արժեք է ներկայացնում տարբեր բնույթի աղբյուրների մեկ համակարգում համախմբումը, ինչը հնարավորություն է տալիս գրողի ժառանգությունը դիտարկել ոչ միայն գրականագիտական, այլև պատմամշակութային, լեզվաբանական, բանահյուսական և արվեստագիտական տեսանկյուններից։ Ժամանակագրական ընդգրկումը նպաստում է XXI դարի առաջին երկու տասնամյակներում իրականացված ուսումնասիրությունների ընդհանուր պատկերի ձևավորմանը և հնարավորություն է տալիս բացահայտել նախկինում ուսումնասիրված թեմաների նոր մեկնաբանություններն ու հետազոտական մոտեցումները։ Հրատարակությունն ունի տեղեկատվական, գիտահետազոտական և աղբյուրագիտական նշանակություն՝ շարունակելով հայ մեծ գրողի վերաբերյալ մատենագիտական նյութերի հավաքագրման և համակարգման ավանդույթը։ Այն կարող է օգտակար լինել գրականագետների, թումանյանագետների, մատենագետների, գրադարանային և թանգարանային աշխատողների, բանասերների, դասախոսների, ուսանողների և հայ գրական ու մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Религия

Աշխատությունը պատկանում է քրիստոնեական կրոնական և դավանաբանական գրականության այն երկերի շարքին, որոնք նպատակ ունեն քննելու և հերքելու եկեղեցական ուսմունքներին հակադրվող կրոնական հայացքներն ու գաղափարները։ Նման երկերում սովորաբար ներկայացվում են տարբեր դավանաբանական դիրքորոշումներ, քննարկվում են դրանց հիմնավորումները և համադրվում քրիստոնեական վարդապետության սկզբունքների հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հավատի ուսմունքների մեկնաբանությանը, եկեղեցական ավանդության պահպանմանը և կրոնական համոզմունքների ճշգրտմանը։ Աշխատության վերնագիրը վկայում է բանավիճային ու հերքող ուղղվածության մասին, որը բնորոշ է եկեղեցական գրականության այն ժանրին, որի նպատակն է պաշտպանել ընդունված դավանանքը և հակադարձել այլընտրանքային կրոնական մեկնաբանություններին։ Այն կարևոր նյութ կարող է լինել հայ աստվածաբանական մտքի, դավանաբանական վեճերի և եկեղեցական գրականության պատմության ուսումնասիրության համար։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել հայ եկեղեցու պատմությամբ, քրիստոնեական ուսմունքների զարգացմամբ, կրոնական բանավեճերի ավանդույթով և հայերեն աստվածաբանական գրականության պատմությամբ զբաղվող ընթերցողներին ու հետազոտողներին։

Экономика

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում շուկայական տնտեսության ձևավորման և զարգացման տեսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Աշխատությունում վերլուծվում են շուկայական հարաբերությունների էությունը, տնտեսական համակարգի վերափոխման գործընթացները, շուկայի հիմնական մեխանիզմները, մրցակցության դերը, սեփականության ձևերի փոփոխությունը և տնտեսական կառավարման նոր մոտեցումները։ Քննարկվում են անցումային տնտեսության առանձնահատկությունները, պետական կարգավորման և ազատ շուկայական մեխանիզմների փոխհարաբերությունները, ձեռնարկատիրության զարգացման պայմանները, ներդրումային միջավայրի ձևավորումը և տնտեսական կայունության ապահովման ուղիները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի տնտեսական բարեփոխումների ընթացքին, շուկայական ենթակառուցվածքների զարգացմանը, արդյունավետ տնտեսական քաղաքականության մշակման և կիրառման խնդիրներին։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների, տնտեսագիտական մասնագիտությունների ուսանողների և շուկայական տնտեսության զարգացման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

История

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի առաջին հանրապետության գոյության սկզբնական շրջանում գաղթականության խնդրի պատմական, սոցիալական, տնտեսական և վարչական կողմերի ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով 1918 թվականի ամռանից մինչև 1919 թվականի գարունը։ Հետազոտության կենտրոնում զանգվածային տեղահանությունների հետևանքով հանրապետության տարածքում հայտնված գաղթական բնակչության վիճակը, պետական կառույցների առջև առաջացած խնդիրները և մարդասիրական ճգնաժամի հաղթահարման ուղղությամբ իրականացված միջոցառումներն են։ Քննվում են գաղթականական հոսքերի ձևավորման պատմական նախադրյալները, բնակչության տեղաշարժերի հիմնական ուղղությունները, գաղթականների տեղավորման, պարենավորման, կացարանով ապահովման, առողջապահական սպասարկման և սոցիալական աջակցության կազմակերպման դժվարությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում նորաստեղծ պետական համակարգի սահմանափակ նյութական և կազմակերպական հնարավորությունների պայմաններում գաղթականության հարցի կառավարմանը, երբ միաժամանակ անհրաժեշտ էր լուծել պետականաշինության, տնտեսական վերականգնման և բնակչության կենսական կարիքների ապահովման բազմաթիվ խնդիրներ։ Վերլուծվում է պետական և տեղական կառավարման մարմինների գործունեությունը, ինչպես նաև հասարակական, բարեգործական և մարդասիրական կազմակերպությունների մասնակցությունը օգնության կազմակերպմանը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում գաղթականության ժողովրդագրական և սոցիալ-տնտեսական հետևանքների ուսումնասիրությունը՝ ներառյալ բնակչության տարածքային տեղաբաշխման փոփոխությունները, աշխատուժի վիճակը, բնակարանային դժվարությունները և սոցիալական լարվածության առաջացման գործոնները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև որբերի, անապահով ընտանիքների և հատուկ աջակցության կարիք ունեցող այլ խմբերի վիճակին՝ որպես ընդհանուր գաղթականական ճգնաժամի կարևոր բաղադրիչ։ Խնդիրը դիտարկվում է պետական քաղաքականության ձևավորման համատեքստում՝ բացահայտելով համապատասխան կառույցների գործունեության կազմակերպական առանձնահատկությունները, ընդունված որոշումների նպատակները և դրանց իրականացման ընթացքում ի հայտ եկած խոչընդոտները։ Ժամանակաշրջանի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել այն մասին, թե ինչպես էր լայնածավալ մարդասիրական խնդիրը փոխկապակցվում նորանկախ պետության սոցիալական և տնտեսական կայացման գործընթացների հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է քաղաքական, սոցիալական և ժողովրդագրական պատմության մոտեցումները՝ ներկայացնելով գաղթականության խնդիրը որպես Հայաստանի առաջին հանրապետության վաղ շրջանի կարևորագույն մարտահրավերներից մեկը։