Принцесса или тигр

Медицина

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է նոր սինթեզված ջրալույծ կատիոնային մեզո-տետրա-պիրիդիլ պորֆիրինի և դրա մետաղական կոմպլեքսների կենսաբանական և դեղաբանական հատկությունների համալիր ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են տվյալ միացությունների ազդեցությունները օրգանիզմի տարբեր ֆիզիոլոգիական համակարգերի վրա՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով դրանց ուղեղանոթային, հակաօքսիդանտային և անալգետիկ հատկություններին։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են միացությունների քիմիական կառուցվածքային առանձնահատկությունները, սինթեզի մեթոդները և մետաղական կոմպլեքսների ստացման գործընթացները, ինչպես նաև դրանց կենսաբանական ակտիվության գնահատման փորձարարական արդյունքները։ Վերլուծվում է միացությունների հնարավոր ազդեցությունը գլխուղեղի արյան շրջանառության կարգավորման վրա, ազատ ռադիկալների վնասակար ազդեցության նվազեցման մեխանիզմները և ցավազրկող ակտիվության դրսևորման առանձնահատկությունները։ Ստացված տվյալների հիման վրա գնահատվում է այս միացությունների կիրառական ներուժը բժշկության և դեղագործության ոլորտներում, մասնավորապես նյարդաբանական և անոթային խանգարումների կանխարգելման կամ բուժման ուղղությամբ հետագա հետազոտությունների համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել կենսաքիմիկոսներին, դեղաբաններին, օրգանական և բժշկական քիմիայի մասնագետներին, կենսաբժշկական հետազոտողներին և բարձրագույն կրթության համապատասխան ուղղություններով սովորողներին։

История

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Առաջին Հանրապետության արտաքին քաղաքականության կարևոր ուղղություններից մեկի՝ Վրաստանում հայկական դիվանագիտական մարմինների գործունեության պատմական ուսումնասիրությանը 1918–1920 թվականներին։ Հետազոտության կենտրոնում նորաստեղծ հայկական պետականության և հարևան Վրաստանի միջև պաշտոնական հարաբերությունների հաստատման ու զարգացման գործընթացն է, ինչպես նաև Թիֆլիսում և Վրաստանի այլ քաղաքներում գործող հայկական ներկայացուցչական կառույցների դերակատարությունը։ Քննության են առնվում դիվանագիտական հարաբերությունների ձևավորման քաղաքական նախադրյալները, ներկայացուցչության կազմակերպական կառուցվածքը, պաշտոնական բանակցությունների իրականացումը և երկու պետությունների միջև առաջացած խնդիրների կարգավորմանն ուղղված գործունեությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տնտեսական և առևտրային կապերին, հաղորդակցության ու տարանցման խնդիրներին, քանի որ Վրաստանի տարածքն առանձնահատուկ նշանակություն ուներ Հայաստանի արտաքին կապերի ապահովման համար։ Ներկայացուցչության գործունեության կարևոր ուղղություններից էին նաև Վրաստանում բնակվող հայության հետ կապված հարցերը, հյուպատոսական բնույթի աշխատանքները և Հայաստանի կառավարությանն անհրաժեշտ քաղաքական ու տնտեսական տեղեկատվության փոխանցումը։ 1918 թվականի վերջին հայ-վրացական ռազմական բախման հետևանքով երկու երկրների դիվանագիտական հարաբերությունները ժամանակավորապես ընդհատվեցին, ինչն ազդեց նաև ներկայացուցչության բնականոն աշխատանքի վրա, սակայն հարաբերությունների վերականգնումից հետո դիվանագիտական գործունեությունը շարունակվեց։ Հետագա շրջանում ներկայացուցչության կառուցվածքում գործել են մասնագիտացված ստորաբաժանումներ, որոնք զբաղվել են ֆինանսական, ռազմական և տեղեկատվական հարցերով։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարևոր է նաև դիվանագիտական ներկայացուցիչների գործունեության, նրանց պաշտոնական հաղորդագրությունների, բանակցությունների և պետական կառույցների հետ փոխգործակցության քննությունը։ Այդ նյութերը հնարավորություն են տալիս բացահայտելու ոչ միայն երկկողմ հարաբերությունների խնդիրները, այլև Հայաստանի արտաքին քաղաքականության ձևավորման ընդհանուր սկզբունքները պետականության վերականգնման սկզբնական շրջանում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է դիվանագիտության պատմության, միջազգային հարաբերությունների և Հայաստանի նորագույն պատմության ուսումնասիրության մոտեցումները՝ ներկայացնելով հարևան պետության տարածքում հայկական դիվանագիտական համակարգի ձևավորման, գործունեության և պետական շահերի ներկայացման առանձնահատկությունները։

Медицина

Այս աշխատությունը նվիրված է Երևանի քաղաքապետարանի ենթակայության ներքո գործող առողջության առաջնային պահպանման բուժհաստատությունների կառավարման համակարգում բարեփոխումների իրականացման անհրաժեշտության և հիմնավորման ուսումնասիրությանը։ Ուսումնասիրության կենտրոնում առաջնային առողջապահական օղակի կառավարման արդյունավետության բարձրացման, բուժծառայությունների որակի բարելավման և բնակչության համար առողջապահական ծառայությունների հասանելիության ու շարունակականության ապահովման խնդիրներն են։ Աշխատությունում կարող են վերլուծվել գործող կառավարման համակարգի կառուցվածքը, բուժհաստատությունների գործունեության կազմակերպման մեխանիզմները, կառավարման մակարդակների միջև փոխհարաբերությունները, ֆինանսավորման և ռեսուրսների բաշխման մոտեցումները, ինչպես նաև մարդկային ռեսուրսների կառավարման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն խնդիրներին, որոնք կարող են սահմանափակել առաջնային բուժօգնության համակարգի արդյունավետությունը՝ կառավարման գործընթացների բարդությունը, ռեսուրսների ոչ օպտիմալ օգտագործումը, տեղեկատվական համակարգերի թերի ինտեգրվածությունը, ծառայությունների որակի գնահատման և վերահսկման մեխանիզմների կատարելագործման անհրաժեշտությունը և բուժանձնակազմի մասնագիտական զարգացման հարցերը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է կառավարման բարեփոխումների հիմնավորման մշակումը՝ հիմնված բուժհաստատությունների գործունեության ցուցանիշների, բնակչության առողջապահական կարիքների, ծառայությունների օգտագործման տվյալների և կազմակերպչական արդյունավետության գնահատման վրա։ Աշխատությունը կարող է դիտարկել կառավարման նոր մոդելների ներդրման հնարավորությունները, ներառյալ կառավարման գործառույթների հստակեցումը, պատասխանատվության բաշխումը, արդյունքահեն կառավարման մեխանիզմների կիրառումը և բուժհաստատությունների գործունեության շարունակական գնահատումը։ Կարևորվում է նաև թվայնացման և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների դերը, քանի որ ժամանակակից կառավարման համակարգերում տվյալների արագ հասանելիությունն ու վերլուծությունը կարող են նպաստել ինչպես որոշումների կայացման, այնպես էլ բժշկական ծառայությունների որակի վերահսկմանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի պացիենտակենտրոն մոտեցման ամրապնդումը, որի շրջանակում բուժհաստատության արդյունավետությունը գնահատվում է ոչ միայն ներքին կառավարման ցուցանիշներով, այլև բնակչության գոհունակությամբ, ծառայությունների հասանելիությամբ, կանխարգելիչ միջոցառումների արդյունավետությամբ և առողջական արդյունքներով։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև բարեփոխումների իրականացման փուլերին, հնարավոր ռիսկերին, անհրաժեշտ ֆինանսական և մարդկային ռեսուրսներին, ինչպես նաև փոփոխությունների արդյունքների գնահատման չափանիշներին։ Նման համակարգային մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բարեփոխումների անհրաժեշտությունը հիմնավորել ոչ միայն առանձին կազմակերպչական խնդիրների, այլև Երևանի բնակչության առաջնային առողջապահական կարիքների և առողջապահական համակարգի երկարաժամկետ զարգացման նպատակների տեսանկյունից։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել առողջապահության կառավարման մասնագետներին, հանրային առողջության ոլորտի հետազոտողներին, բժշկական կազմակերպությունների ղեկավարներին, տեղական ինքնակառավարման մարմինների մասնագետներին և առողջապահական քաղաքականություն մշակողներին։ Աշխատությունը կարևոր է հատկապես առաջնային բուժօգնության կառավարման արդյունավետության բարձրացման, ռեսուրսների նպատակային օգտագործման և բնակչությանը մատուցվող ծառայությունների որակի ու հասանելիության բարելավման հնարավոր ուղղությունների բացահայտման տեսանկյունից։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործության հոգեբանական և հոգեվերլուծական առանձնահատկությունների բացահայտմանը՝ գրողի գեղարվեստական աշխարհի ներքին կառուցվածքը, կերպարների հոգեբանական դրսևորումները և մարդկային վարքի խորքային շարժառիթները վերլուծելու նպատակով։ Հետազոտության առանցքում այն հարցն է, թե ինչպես են մարդու գիտակցական և ենթագիտակցական ապրումները, ներքին հակասությունները, ցանկությունները, վախերը, մեղքի զգացումը, տառապանքը, սերը, կորուստը և ինքնության որոնումը վերածվում գեղարվեստական պատկերների ու կերպարային համակարգերի։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս Թումանյանի ստեղծագործությունը դիտարկել ոչ միայն ազգային բանահյուսական, սոցիալական և փիլիսոփայական համատեքստերում, այլև մարդու հոգեկանի խորքային շերտերի արտահայտության տեսանկյունից։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հեղինակի կերպարների հոգեբանական կառուցվածքին, նրանց ներքին մղումներին և արտաքին վարքի ու ներաշխարհի միջև առկա հարաբերություններին։ Կարող են ուսումնասիրվել մարդկային հարաբերությունների, ընտանեկան կապերի, սիրո, ծնողական զգացմունքների, սոցիալական ճնշումների և բարոյական ընտրության այնպիսի դրսևորումներ, որոնք բացահայտում են կերպարների հոգեկան բարդ աշխարհը։ Հոգեվերլուծական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալ նաև խորհրդանիշների, երազային կամ ենթագիտակցական պատկերների, կրկնվող մոտիվների և այլ խորքային իմաստային կառուցվածքների դերին։ Թումանյանի ստեղծագործություններում բնությունը, կենդանական աշխարհը, ճանապարհը, տունը, մութն ու լույսը, մահը և կյանքի շարունակականությունը կարող են հանդես գալ ոչ միայն որպես սյուժետային կամ գեղարվեստական բաղադրիչներ, այլև որպես հոգեբանական վիճակների ու ներքին գործընթացների խորհրդանշական արտահայտություններ։ Աշխատությունում կարևոր նշանակություն ունի նաև բանահյուսական նյութի և անհատական ստեղծագործական հոգեբանության փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը։ Թումանյանը հաճախ օգտագործում է ժողովրդական պատումներ, առասպելական ու հեքիաթային մոտիվներ, սակայն դրանք վերակազմավորում է՝ դրանց միջոցով արտահայտելով մարդու ներքին ապրումները, բարոյական հակասությունները և գոյաբանական հարցերը։ Հետազոտությունը կարող է դիտարկել նաև հեղինակի ստեղծագործության մեջ ողբերգականի և զավեշտականի համադրությունը՝ որպես մարդկային հոգեբանության հակասական կողմերի բացահայտման միջոց։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տառապանքի, կարեկցանքի, խղճի և արդարության թեմաներին, որոնք Թումանյանի գեղարվեստական աշխարհում հաճախ ձեռք են բերում ոչ միայն սոցիալական, այլև խորապես հոգեբանական նշանակություն։ Աշխատությունը կարող է ներառել նաև հեղինակի քնարական ստեղծագործությունների ուսումնասիրություն՝ բացահայտելով անձնական զգացմունքի, ինքնախորհրդածության, միայնության, սիրո և հոգևոր որոնման արտահայտությունները։ Այս համատեքստում գրական տեքստը դիտարկվում է որպես ներաշխարհի բացահայտման միջոց, որտեղ արտաքին իրադարձությունները հաճախ զուգահեռվում են կերպարի կամ քնարական հերոսի ներքին փոփոխությունների հետ։ Հետազոտության կարևոր կողմերից է հոգեբանական վերլուծության և հոգեվերլուծական մեկնաբանության սահմանների տարբերակումը՝ խուսափելով կերպարների և հեղինակային աշխարհի պարզեցված մեկնաբանություններից և փորձելով դրանք դիտարկել գեղարվեստական ամբողջության մեջ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գրականագետներին, հոգեբանության և հոգեվերլուծության մասնագետներին, հայ գրականության հետազոտողներին, մշակութաբաններին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին և հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը Թումանյանի ստեղծագործությունը ներկայացնում է որպես մարդկային հոգեկանի բազմաշերտ արտահայտության հարուստ գեղարվեստական համակարգ՝ բացահայտելով նրա կերպարների ներքին աշխարհը, ենթագիտակցական մղումները, հոգեբանական հակասությունները և խորհրդանշական կառուցվածքները և ցույց տալով, թե ինչպես են այդ բաղադրիչները ձևավորում գրողի ստեղծագործության խորքային գեղագիտական ու փիլիսոփայական նշանակությունը։

Другие предметы

Աշխատությունը նվիրված է ծիրանենու ցեղի բույսերի բուսաբանական, կենսաբանական և տարածման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ծիրանենու տեսակների և ձևերի կարգաբանական հատկանիշները, ծագման ու տարածման հարցերը, ինչպես նաև դրանց բնական և մշակովի պոպուլյացիաների առանձնահատկությունները։ Վերլուծվում են բույսերի ձևաբանական բնութագրերը՝ ծառի աճի ձևը, տերևների, ծաղիկների, պտուղների և կորիզների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, որոնք կարևոր նշանակություն ունեն տեսակների և սորտային ձևերի տարբերակման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ծիրանենու աճի և զարգացման կենսաբանական օրինաչափություններին, ծաղկման ու պտղաբերության փուլերին, ինչպես նաև կլիմայական և հողային պայմանների նկատմամբ հարմարվողականությանը։ Դիտարկվում են վայրի և մշակովի ձևերի փոխհարաբերությունները, գենետիկական բազմազանության պահպանման և արժեքավոր հատկանիշներով առանձնացող ձևերի ընտրության հնարավորությունները։ Քննարկվում է ծիրանենու նշանակությունը պտղաբուծության, սելեկցիայի և բուսական գենետիկական պաշարների պահպանության տեսանկյունից։ Կարևորվում են պտուղների որակական հատկանիշները, բերքատվությունը, ցրտի, երաշտի և շրջակա միջավայրի այլ գործոնների նկատմամբ դիմացկունությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև տարբեր տեսակների ու ձևերի աշխարհագրական տարածմանը և դրանց օգտագործման հնարավորություններին նոր սորտերի ստեղծման ու պտղաբուծության զարգացման համար։ Աշխատությունը կարող է ունենալ կարևոր գիտական և կիրառական նշանակություն ծիրանենու կենսաբազմազանության ուսումնասիրման, արժեքավոր գենետիկական նյութի պահպանման և մշակության արդյունավետ կազմակերպման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել բուսաբանների, պտղաբույծների, սելեկցիոներների, դենդրոլոգների և գյուղատնտեսական գիտությունների մասնագետների համար։

История

Այս ժողովածուն ներկայացնում է Պլուտարքոսի ստեղծագործություններից ընտրված երկերը՝ ընդգրկելով հատկապես նրա հայտնի «Զուգահեռ կենսագրությունները» և բարոյափիլիսոփայական էսսեները։ Պլուտարքոսը համադրում է հույն և հռոմեական պատմական գործիչների կյանքերը՝ բացահայտելով նրանց բնավորության գծերը, բարոյական ընտրությունները և քաղաքական գործունեության առանձնահատկությունները։ Նրա աշխատություններում կարևոր տեղ ունեն մարդու բարոյականության, առաջնորդության, առաքինության և պատասխանատվության խնդիրները։ Պլուտարքոսի մոտեցումը ոչ միայն պատմական է, այլև խորապես փիլիսոփայական՝ ուղղված մարդու ներաշխարհի և վարքագծի վերլուծությանը։ Այս ընտրանին հնարավորություն է տալիս ծանոթանալ անտիկ աշխարհի մտածողության կարևոր շերտերին և գնահատել Պլուտարքոսի ազդեցությունը եվրոպական պատմագրության և բարոյափիլիսոփայության զարգացման վրա։