Откройте для себя другие интересные и полезные материалы
Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материаловИстория
Հին Հայաստանի մշակույթը․ հանրապետական գիտական նստաշրջանի XI նստաշրջանի նյութեր
Ժողովածուն նվիրված է հին Հայաստանի մշակույթի ուսումնասիրությանը և ներառում է հանրապետական գիտական նստաշրջանի շրջանակում ներկայացված հետազոտական նյութեր։ Հին Հայաստանի մշակույթը ձևավորվել և զարգացել է երկարատև պատմական գործընթացների ընթացքում՝ ներառելով նյութական ու հոգևոր կյանքի բազմազան դրսևորումներ, հասարակական հարաբերություններ, կրոնական պատկերացումներ, գեղարվեստական ավանդույթներ և հարևան ժողովուրդների հետ մշակութային փոխազդեցություններ։ Այս ոլորտի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հնագույն բնակչության կենսակերպի, արհեստների, արվեստի, ճարտարապետության, ծիսական սովորույթների և մշակութային արժեքների առանձնահատկությունները։ Գիտական նստաշրջանի նյութերը կարևոր են տարբեր մասնագիտական մոտեցումների ներկայացման, պատմական և հնագիտական տվյալների քննարկման, ինչպես նաև հին Հայաստանի մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության արդիական խնդիրների բացահայտման տեսանկյունից։ Նման ժողովածուները նպաստում են գիտական արդյունքների շրջանառությանը, հետազոտողների միջև մասնագիտական երկխոսությանը և հին հայկական մշակույթի վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը։ Հին Հայաստանի մշակույթի ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև տարածաշրջանի հնագույն քաղաքակրթությունների, մշակութային կապերի և պատմական զարգացման ընդհանուր պատկերը հասկանալու համար։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբաններին, հնագետներին, մշակութաբաններին, արվեստաբաններին, հայագետներին, գիտական աշխատողներին և հին Հայաստանի պատմամշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին ու ընթերցողներին։
Обновлено. 2026-10-28
Литература
Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ինֆորմացիա : Գրականության ընթացիկ տեղեկատու
Հրատարակությունը ընթացիկ մատենագիտական բնույթի մասնագիտական տեղեկատու է, որի հիմնական նպատակն է համակարգված ձևով ներկայացնել ՀԽՍՀ մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառներին վերաբերող նոր հրատարակությունների ու հրապարակումների վերաբերյալ տեղեկատվությունը։ Այն նախատեսված է գրադարանների, գիտական և մշակութային հաստատությունների աշխատակիցների, արվեստաբանների, մշակութաբանների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և համապատասխան թեմաներով գրականություն որոնող ընթերցողների համար։ Մատենագիտական նյութը կարող է ընդգրկել գրքեր, գրքույկներ, ժողովածուներ, պարբերական մամուլում հրապարակված հոդվածներ և այլ տպագիր նյութեր՝ դասակարգված ըստ մշակույթի և արվեստի առանձին ոլորտների։ Թեմատիկ բաժիններում կարող են ներկայացվել կերպարվեստին, երաժշտությանը, թատրոնին, կինոյին, ճարտարապետությանը, ժողովրդական ստեղծագործությանը, մշակութային հաստատությունների գործունեությանը, հուշարձանների պահպանությանը և մշակութային կյանքի այլ ուղղություններին վերաբերող աղբյուրներ։ Մատենագիտական գրառումները հնարավորություն են տալիս նույնականացնելու համապատասխան հրատարակությունները և ստանալու դրանց որոնման համար անհրաժեշտ հիմնական տվյալները՝ հեղինակ, անվանում, հրատարակության աղբյուր, թվական և այլ նկարագրական տեղեկություններ։ Նյութերի պարբերական հավաքագրումն ու համակարգումը տեղեկատուին տալիս են նաև փաստագրական նշանակություն, քանի որ տարբեր թողարկումների հաջորդականությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու տվյալ ժամանակաշրջանում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ հրատարակչական ակտիվությանը, հետազոտական հետաքրքրությունների փոփոխություններին և առանձին թեմաների զարգացման ընթացքին։ Այն կարևոր գործիք է թեմատիկ մատենագիտական որոնման համար՝ օգնելով արագ կողմնորոշվել տվյալ ժամանակահատվածի նոր գրականության մեջ և ընտրել անհրաժեշտ աղբյուրները հետագա ուսումնասիրության համար։ Միաժամանակ նման հրատարակությունները նպաստում են գրադարանային հավաքածուների համալրմանը, տեղեկատու-մատենագիտական սպասարկմանը և մասնագիտական տեղեկատվության տարածմանը։ Պատմական տեսանկյունից տեղեկատուն արժեքավոր է նաև խորհրդային Հայաստանի մշակութային կյանքի ուսումնասիրության համար, քանի որ մատենագիտական տվյալների միջոցով արտացոլում է ժամանակաշրջանի հրատարակչական և գիտական գործունեության թեմատիկ պատկերը։ Տարբեր տարիների համար կազմված թողարկումների համադրումը կարող է հիմք հանդիսանալ մշակույթի առանձին ոլորտների վերաբերյալ գրականության քանակական և բովանդակային զարգացման ուսումնասիրության համար։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը համատեղում է տեղեկատվական, որոնողական, հաշվառման և փաստագրական գործառույթները՝ ապահովելով մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ ընթացիկ գրականության համակարգված ներկայացումն ու մասնագիտական օգտագործումը։
Обновлено. 2026-11-02
История
Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզը 1960-1988 թվականներին
Այս աշխատությունը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզի պատմության ուսումնասիրությանը 1960-1988 թվականներին՝ խորհրդային ժամանակաշրջանի քաղաքական, վարչական, ժողովրդագրական, սոցիալ-տնտեսական և մշակութային գործընթացների համատեքստում։ Ուսումնասիրության կենտրոնում մարզի ներքին զարգացումներն են, նրա վարչական կարգավիճակի առանձնահատկությունները և Խորհրդային Հայաստանի ու Ադրբեջանի ԽՍՀ կազմում տեղի ունեցող քաղաքական ու սոցիալ-տնտեսական գործընթացների ազդեցությունը տարածաշրջանի կյանքի վրա։ Աշխատանքում կարող են վերլուծվել մարզի կառավարման համակարգը, տեղական իշխանությունների գործունեությունը, տնտեսական զարգացման ուղղությունները, արդյունաբերության և գյուղատնտեսության վիճակը, ենթակառուցվածքների զարգացումը և բնակչության կենսապայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ժողովրդագրական գործընթացներին, բնակչության ազգային կազմի փոփոխություններին, բնակավայրերի զարգացմանը և այդ փոփոխությունների հասարակական նշանակությանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում կրթության, մշակույթի, լեզվական միջավայրի, պատմամշակութային ժառանգության պահպանության և հասարակական կյանքի այլ ոլորտների ուսումնասիրությանը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև մարզի սոցիալ-տնտեսական զարգացման անհամաչափություններին և այն խնդիրներին, որոնք առկա էին տեղական բնակչության շրջանում։ 1960-1980-ական թվականների ընթացքում կուտակված սոցիալական և քաղաքական խնդիրների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու այն գործընթացները, որոնք աստիճանաբար հանգեցրին հասարակական ակտիվության աճին և քաղաքական պահանջների ձևավորմանը։ Առանձին կարևորություն ունի 1980-ականների երկրորդ կեսի իրադարձությունների վերլուծությունը, երբ Խորհրդային Միությունում սկսված վերակառուցման և քաղաքական ազատականացման պայմաններում տարածաշրջանում ավելի բացահայտ դարձան նախկինում կուտակված հակասություններն ու դժգոհությունները։ Աշխատանքը կարող է դիտարկել այդ շրջանի հանրահավաքները, հասարակական շարժումները, քաղաքական գործընթացները և դրանց ազդեցությունը մարզի հետագա պատմական զարգացման վրա։ Միաժամանակ թեման հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու կենտրոնական խորհրդային իշխանությունների, հանրապետական իշխանությունների և տեղական կառավարման մարմինների փոխհարաբերությունները և դրանց դերը տարածաշրջանում ստեղծված իրավիճակի ձևավորման գործում։ Հետազոտությունը կարևոր է Լեռնային Ղարաբաղի՝ մինչև 1988 թվականը ունեցած քաղաքական, սոցիալ-տնտեսական և ժողովրդագրական վիճակի ամբողջական պատկերը ներկայացնելու համար և կարող է օգտակար լինել խորհրդային շրջանի Հարավային Կովկասի պատմության, ազգային հարաբերությունների և տարածաշրջանային քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրության համար։
Обновлено. 2026-09-14
География
Աշխարհամասերի ֆիզիկական աշխարհագրություն. Պր.3. Աֆրիա, Ավստրալիա, Օվկանիա
Օհանյան Կ.Օ., հանդիսանում է ուսումնական և գիտամեթոդական ձեռնարկ, որը նվիրված է նշված մայրցամաքների և տարածաշրջանների ֆիզիկական աշխարհագրության համակարգված ուսումնասիրությանը։ Այն ընդգրկում է Աֆրիկայի, Ավստրալիայի և Օվկիանիայի բնական միջավայրի հիմնական բաղադրիչները՝ երկրաբանական կառուցվածքը, ռելիեֆի ձևերը, կլիմայական պայմանները, ջրագրական ցանցը, հողային և կենսաբազմազանության առանձնահատկությունները։ Գրքում մանրամասն ներկայացված են բնական գոտիների տարածական բաշխվածությունը, անապատային, սավանային, արևադարձային և մերձարևադարձային գոտիների բնութագրերը, ինչպես նաև օվկիանոսային կղզիների և կղզեխմբերի յուրահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված բնական ռեսուրսների, էնդեմիկ տեսակների և էկոլոգիական խնդիրների ուսումնասիրմանը, ինչպես նաև մարդու գործունեության ազդեցությանը այս տարածաշրջանների բնական համակարգերի վրա։ Ներառված են քարտեզագրական և տարածաշրջանային վերլուծություններ, որոնք օգնում են ավելի լավ հասկանալ մայրցամաքների բնության տարածքային տարբերությունները և փոխկապակցված գործընթացները։ Գիրքը նախատեսված է ուսանողների, ուսուցիչների և աշխարհագրության ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով Աֆրիկայի, Ավստրալիայի և Օվկիանիայի ֆիզիկական աշխարհագրության խորքային և համակարգված ընկալմանը։
Обновлено. 2026-09-13
Экономика
Պետական հատվածի գործունեության աառաջարկը և պահանջարկը. Կոլեկտիվ շուկայական գործունեությունների նմանություններն ու տարբերությունները
Պետական հատվածի գործունեության առաջարկը և պահանջարկը տնտեսագիտական համակարգի կարևոր բաղադրիչներից են, որոնք արտացոլում են պետական մարմինների կողմից մատուցվող ծառայությունների և իրականացվող գործառույթների փոխազդեցությունը հասարակության կարիքների հետ։ Պետական հատվածի առաջարկը ներառում է այն ապրանքներն ու ծառայությունները, որոնք պետությունը տրամադրում է քաղաքացիներին՝ կրթություն, առողջապահություն, անվտանգություն, ենթակառուցվածքներ, սոցիալական պաշտպանություն և այլ հանրային բարիքներ։ Այս առաջարկը ձևավորվում է պետական բյուջեի, հարկերի և պետական քաղաքականության միջոցով։ Պահանջարկը, իր հերթին, արտահայտում է հասարակության և տնտեսության տարբեր խմբերի կարիքները պետական ծառայությունների նկատմամբ, օրինակ՝ բարձրորակ կրթության, մատչելի բժշկական օգնության կամ հասարակական անվտանգության ապահովման պահանջը։ Կոլեկտիվ շուկայական գործունեությունները վերաբերում են այն իրավիճակներին, երբ մի քանի սուբյեկտներ համատեղ ձևավորում են շուկայական վարքագիծ՝ նպատակ ունենալով առավել արդյունավետ բավարարել պահանջարկը կամ բարձրացնել իրենց ազդեցությունը շուկայում։ Պետական հատվածի և կոլեկտիվ շուկայական գործունեությունների նմանություններից կարելի է նշել այն, որ երկուսն էլ ուղղված են հասարակական կարիքների բավարարմանը և պահանջում են ռեսուրսների համատեղ կազմակերպում ու կառավարում։ Սակայն նրանց միջև կան նաև կարևոր տարբերություններ․ պետական հատվածը գործում է հասարակական շահի և պետական քաղաքականության հիման վրա, հաճախ առանց շահույթ ստանալու նպատակադրության, մինչդեռ կոլեկտիվ շուկայական գործունեությունները հիմնականում ունեն տնտեսական շահույթ ստանալու նպատակ և հիմնված են մասնավոր կամ կիսամասնավոր համագործակցության վրա։ Բացի այդ, պետական հատվածը ղեկավարվում է իրավական և վարչական մեխանիզմներով, իսկ կոլեկտիվ շուկայական գործունեությունները՝ շուկայական մրցակցության և պայմանագրային հարաբերությունների միջոցով։ Այսպիսով, պետական հատվածի առաջարկն ու պահանջարկը և կոլեկտիվ շուկայական գործունեությունները միասին ձևավորում են տնտեսության հավասարակշռության և հասարակական կարիքների բավարարման կարևոր մեխանիզմներ։
Обновлено. 2026-10-23
Математика
Ատոմի համընթաց շարժման քվանտամեխանիկական վիճակները կանգուն ալիքի տարածապարբերական դաշտում
Այս աշխատությունը նվիրված է կանգուն ալիքի տարածապարբերական դաշտում ատոմի համընթաց շարժման քվանտամեխանիկական վիճակների տեսական ուսումնասիրությանը։ Աշխատության հիմքում քվանտային մեխանիկայի այն խնդիրն է, թե ինչպես է արտաքին պարբերական դաշտը ազդում ատոմի շարժման վրա և ինչպիսի առանձնահատկություններ են առաջանում, երբ ատոմը փոխազդում է կանգուն ալիքի տարածականորեն փոփոխվող դաշտի հետ։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են քվանտային վիճակների ձևավորման պայմանները, դրանց էներգետիկ կառուցվածքը և տարածական բաշխումը, ինչպես նաև ատոմի ներքին և համընթաց շարժման փոխազդեցության հնարավոր դրսևորումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տարածապարբերական պոտենցիալի ազդեցությանը, որի հետևանքով ատոմի ազատ շարժումը կարող է վերափոխվել ավելի բարդ քվանտային դինամիկայի, իսկ մասնիկի շարժման վիճակները՝ ձեռք բերել պարբերական դաշտին բնորոշ հատկություններ։ Աշխատության մեջ կարևոր դեր ունեն քվանտամեխանիկական ալիքային ֆունկցիայի, էներգետիկ մակարդակների և հավանականության բաշխման ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև պարբերական դաշտերում մասնիկների շարժումը նկարագրող տեսական մեթոդները։ Քննարկվում են այն երևույթները, որոնք կապված են ատոմի ալիքային հատկությունների և արտաքին դաշտի տարածական կառուցվածքի փոխազդեցության հետ, ներառյալ քվանտային միջամտության, դիսպերսիայի և վիճակների վերակառուցման հնարավոր դրսևորումները։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև այն հարցին, թե ինչպես են դաշտի պարամետրերի փոփոխությունը, դրա պարբերությունը և ինտենսիվությունը ազդում ատոմի շարժման քվանտային վիճակների բնույթի ու կայունության վրա։ Տեսական արդյունքները կարևոր են ատոմների և լույսի փոխազդեցության, քվանտային օպտիկայի, ատոմական համակարգերի կառավարման և պարբերական քվանտային համակարգերի ֆիզիկայի ավելի խոր ըմբռնման համար։ Աշխատությունը արժեքավոր է հատկապես նրանով, որ համադրում է քվանտային մեխանիկայի հիմնարար սկզբունքները և արտաքին պարբերական դաշտերում նյութի վարքի ուսումնասիրությունը՝ հնարավորություն տալով բացահայտել միկրոսկոպական համակարգերի շարժման այն օրինաչափությունները, որոնք չեն դրսևորվում դասական մեխանիկայի շրջանակում։ Այն կարող է հետաքրքրել տեսական ֆիզիկայի, քվանտային մեխանիկայի, ատոմային և մոլեկուլային ֆիզիկայի, ինչպես նաև քվանտային օպտիկայի ոլորտներում մասնագիտացող հետազոտողներին, դասախոսներին և ուսանողներին։
Обновлено. 2026-09-10