Ռամկորենից հայերեն բառարան

Литература

Գրականագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Ռափայել Պատկանյանի արձակ ժառանգության այն հատվածի ուսումնասիրությանը, որն առնչվում է Նոր Նախիջևանի հայ համայնքի կյանքին, կենցաղին և հասարակական հարաբերություններին։ Քննության են առնվում պատմվածքների թեմատիկ շրջանակը, սյուժետային կառուցվածքը, կերպարների համակարգը և հեղինակի գեղարվեստական մտածողության առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքային ու ընտանեկան միջավայրի պատկերմանը, մարդկային փոխհարաբերություններին, բարքերին, սովորույթներին և ժամանակի հասարակական խնդիրների գրական արտացոլմանը։ Վերլուծվում են կերպարների խոսքային բնութագրերը, երգիծական ու հումորային տարրերը, պատմողական եղանակները և լեզվաոճական առանձնահատկությունները։ Քննարկվում է նաև Նոր Նախիջևանի միջավայրի դերը ստեղծագործությունների գաղափարական և գեղարվեստական համակարգի ձևավորման մեջ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու գրողի արձակի առանձնահատկությունների և նրա ստեղծագործություններում համայնքային կյանքի արտացոլման մասին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայ գրականության պատմության, գրականագիտության, մշակութաբանության և նորնախիջևանահայության մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

История

Այս պատմագիտական և տարածաշրջանագիտական հրատարակությունը նվիրված է Անդրկովկասի տարածքին՝ դրա պատմական, աշխարհագրական, քաղաքական, տնտեսական և հասարակական առանձնահատկությունների ուսումնասիրության համատեքստում։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել տարածաշրջանի ժողովուրդների, բնակավայրերի, վարչական բաժանման, սոցիալ-տնտեսական կյանքի և քաղաքական հարաբերությունների մասին՝ որոշակի պատմական ժամանակաշրջանի շրջանակներում։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից կարող են լինել Անդրկովկասի աշխարհագրական դիրքը, բնական պայմանները, բնակչության տեղաբաշխումը, քաղաքների և գյուղական բնակավայրերի զարգացումը, հաղորդակցության ուղիները և տարածաշրջանի տնտեսական ներուժը։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել տարածաշրջանում բնակվող տարբեր ժողովուրդների փոխհարաբերություններին, նրանց մշակութային և հասարակական առանձնահատկություններին, ինչպես նաև ազգային և կրոնական համայնքների կազմակերպվածությանը։ Անդրկովկասը պատմականորեն գտնվել է խոշոր քաղաքական ուժերի շահերի հատման գոտում, ուստի հրատարակության մեջ կարող են դիտարկվել նաև Ռուսաստանի, Օսմանյան կայսրության, Պարսկաստանի և տարածաշրջանի ժողովուրդների միջև ձևավորված քաղաքական հարաբերությունները։ Այս համատեքստում հատկապես կարևոր են վարչաքաղաքական փոփոխությունները, ռազմական հակամարտությունները, սահմանների վերաձևավորումները և դրանց ազդեցությունը տեղի բնակչության կյանքի վրա։ Աշխատանքը կարող է արժեքավոր տեղեկություններ պարունակել նաև Հայաստանի, Վրաստանի և Ադրբեջանի տարածքների պատմական զարգացման, բնակչության ազգային կազմի, տնտեսական գործունեության, առևտրի, գյուղատնտեսության և արհեստների վերաբերյալ։ Տարածաշրջանի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու նաև մշակութային փոխազդեցությունները, լեզվական և կրոնական բազմազանությունը, կրթական ու հոգևոր կյանքի առանձնահատկությունները։ Եթե հրատարակությունը վերաբերում է 19-րդ կամ 20-րդ դարի պատմական իրականությանը, դրա նյութերը կարող են կարևոր սկզբնաղբյուր լինել այդ ժամանակաշրջանի վարչական համակարգի, հասարակական հարաբերությունների և տարածաշրջանային քաղաքականության ուսումնասիրության համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, աշխարհագրագետների, ազգագրագետների, տարածաշրջանագետների և Կովկասի պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների համար՝ որպես Անդրկովկասի բազմաշերտ պատմական և հասարակական իրականության ուսումնասիրության նյութ։

Журналистика

Գիտական աշխատանքը նվիրված է ամսագրի՝ որպես լրատվամիջոցի առանձնահատկությունների, գործառույթների, կառուցվածքի և հասարակական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Ամսագիրը պարբերական մամուլի կարևոր տեսակ է, որը տարբերվում է տեղեկատվության տարածման այլ ձևերից իր պարբերականությամբ, թեմատիկ ուղղվածությամբ, նյութերի ընտրության և մատուցման առանձնահատկություններով։ Այն կարող է հանդես գալ որպես տեղեկատվական, վերլուծական, մշակութային, գիտական, հասարակական, քաղաքական կամ մասնագիտական հաղորդակցության միջոց և իր բովանդակությունը համապատասխանեցնել որոշակի լսարանի հետաքրքրություններին ու պահանջներին։ Աշխատանքի շրջանակում կարող է ուսումնասիրվել ամսագրի ձևավորման և զարգացման պատմությունը՝ սկսած պարբերական մամուլի առաջացման վաղ փուլերից մինչև ժամանակակից մեդիա միջավայր։ Պարբերական հրատարակությունների զարգացումը սերտորեն կապված է տպագրական տեխնոլոգիաների կատարելագործման, կրթվածության տարածման, ընթերցողական հանրության ընդլայնման և հասարակական հաղորդակցության նոր պահանջների ձևավորման հետ։ Ամսագիրը ժամանակի ընթացքում վերածվել է ոչ միայն տեղեկատվության փոխանցման, այլև հասարակական կարծիքի ձևավորման, մշակութային արժեքների տարածման և մասնագիտական գիտելիքի շրջանառության կարևոր հարթակի։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է ամսագրի հիմնական գործառույթների բացահայտումը։ Տեղեկատվական գործառույթը ենթադրում է հասարակությանը նորությունների, փաստերի և իրադարձությունների մասին տեղեկությունների տրամադրում, իսկ վերլուծական գործառույթը՝ տվյալ իրադարձությունների պատճառների, հետևանքների և նշանակության մեկնաբանում։ Միաժամանակ ամսագիրը կարող է իրականացնել կրթական, մշակութային, ժամանցային և հասարակական կապերի գործառույթներ։ Բովանդակության բնույթից կախված՝ տարբեր ամսագրեր կարող են առաջնահերթություն տալ այդ գործառույթներից մեկին կամ միավորել դրանցից մի քանիսը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել ամսագրային նյութերի ժանրային բազմազանությանը։ Հրապարակումներում կարող են ընդգրկվել հոդվածներ, հարցազրույցներ, ակնարկներ, վերլուծություններ, մեկնաբանություններ, էսսեներ, ռեպորտաժներ և այլ ժանրեր։ Յուրաքանչյուր ժանր ունի տեղեկատվության հավաքագրման, մշակման և մատուցման իր սկզբունքները, իսկ դրանց ճիշտ համադրումը ձևավորում է տվյալ հրատարակության անհատական ոճն ու բովանդակային դիմագիծը։ Ամսագրի՝ որպես լրատվամիջոցի կարևոր առանձնահատկություններից է թեմատիկ մասնագիտացումը։ Ի տարբերություն լայն թեմատիկ ընդգրկում ունեցող որոշ այլ պարբերականների՝ ամսագիրը հաճախ ուղղված է կոնկրետ լսարանի։ Այն կարող է մասնագիտանալ գիտության, գրականության, արվեստի, տնտեսության, քաղաքականության, սպորտի, նորաձևության, տեխնոլոգիաների կամ այլ ոլորտներում։ Այդպիսի մասնագիտացումը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին ստանալ ավելի խորքային և նպատակային տեղեկատվություն։ Աշխատության շրջանակում կարող է ուսումնասիրվել նաև խմբագրական քաղաքականության դերը։ Ամսագրի բովանդակության ընտրությունը, հեղինակների և թեմաների ընտրության սկզբունքները, նյութերի դասավորությունը, վերնագրերի ձևավորումը և պատկերային բաղադրիչի օգտագործումը ձևավորում են հրատարակության ընդհանուր հաղորդակցական ռազմավարությունը։ Խմբագրական քաղաքականությունը միաժամանակ ազդում է լսարանի ձևավորման և ամսագրի նկատմամբ վստահության մակարդակի վրա։ Կարևոր խնդիր է նաև լրագրողական էթիկայի և տեղեկատվության հավաստիության ապահովումը։ Որպես լրատվամիջոց՝ ամսագիրը պատասխանատվություն է կրում հրապարակվող տեղեկատվության ճշգրտության, աղբյուրների նկատմամբ պատշաճ վերաբերմունքի, հեղինակային իրավունքի պահպանման և հանրության նկատմամբ մասնագիտական պատասխանատվության համար։ Ժամանակակից մեդիա միջավայրում ամսագրի գործունեությունը զգալիորեն փոխվել է թվայնացման ազդեցությամբ։ Տպագիր տարբերակին զուգահեռ կարող են գործել էլեկտրոնային հրատարակություններ, կայքեր և սոցիալական հարթակներ, որոնց միջոցով բովանդակությունը հասանելի է դառնում ավելի լայն լսարանի։ Թվային միջավայրը հնարավորություն է տալիս արագ տարածել նյութերը, օգտագործել տեսանյութեր, ձայնագրություններ, ինտերակտիվ գրաֆիկա և այլ մուլտիմեդիա միջոցներ, սակայն միաժամանակ մեծացնում է մրցակցությունը տեղեկատվական դաշտում։ Աշխատանքի կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել տպագիր և թվային ամսագրերի համեմատական ուսումնասիրությունը։ Տպագիր հրատարակության ուժեղ կողմերից են նյութի ամբողջականությունը, ձևավորված ընթերցողական փորձը և երկարաժամկետ պահպանման հնարավորությունը, մինչդեռ թվային տարբերակն առավելություն ունի արագության, հասանելիության, ինտերակտիվության և տարածման ծավալի առումով։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ամսագիրը դիտարկում է որպես բազմաֆունկցիոնալ լրատվամիջոց, որը միավորում է տեղեկատվական, վերլուծական, կրթական և մշակութային դերեր։ Նրա բովանդակային և տեխնոլոգիական զարգացման ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու պարբերական մամուլի տեղն ու նշանակությունը հասարակական հաղորդակցության համակարգում և գնահատելու դրա փոխակերպումները ժամանակակից մեդիա միջավայրի պայմաններում։

Литература

Հրատարակությունը նվիրված է միջնադարյան հայ բանաստեղծ Գրիգորիս Աղթամարցու կյանքին, գրական ժառանգությանը և հատկապես նրա ստեղծած տաղերին։ Աղթամարցին հայ միջնադարյան տաղերգության ներկայացուցիչներից է, որի ստեղծագործությունները կարևոր տեղ են զբաղեցնում հոգևոր և աշխարհիկ բանաստեղծական ավանդույթների ուսումնասիրության մեջ։ Տաղը հայ գրականության մեջ առանձնահատուկ քնարական ժանր է, որը հաճախ կապվում է երգեցողության, երաժշտական կատարման և պատկերավոր բանաստեղծական խոսքի հետ։ Գրիգորիս Աղթամարցու գրական ժառանգության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու միջնադարյան հայ բանաստեղծության լեզվին, պատկերային համակարգին, տաղաչափական առանձնահատկություններին և ժամանակաշրջանի հոգևոր ու մշակութային աշխարհընկալմանը։ Նրա տաղերը կարող են արտացոլել կրոնական ապրումներ, բարոյական խորհրդածություններ, մարդկային զգացմունքներ և գեղագիտական պատկերացումներ՝ ներկայացնելով միջնադարյան գրականության բազմաշերտ բնույթը։ Նման ուսումնասիրությունն արժեքավոր է նաև հայ բանաստեղծական ժանրերի զարգացման ընթացքը, ձեռագրային ու գրական ավանդույթի շարունակականությունը և միջնադարյան ստեղծագործությունների հետագա ընկալումը հասկանալու համար։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել հայ գրականության պատմությամբ, միջնադարյան պոեզիայով, հայագիտությամբ և հին գրական ժառանգության ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։

Лингвистика

Գրաբարի դարձվածաբանություն-ը լեզվաբանական և հայերենագիտության բնույթի ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է գրաբարի՝ հին հայերենի դարձվածքային համակարգի վերլուծությանը՝ բացահայտելով կայուն արտահայտությունների, բառակապակցությունների և դարձվածքների կառուցվածքը, ծագումը և իմաստային զարգացումը, աշխատությունում ներկայացվում են գրաբարի դարձվածքների հիմնական տեսակները՝ բիբլիական, եկեղեցական, պատմական և ժողովրդական ծագում ունեցող արտահայտություններ, ինչպես նաև դրանց կիրառությունը միջնադարյան գրականության մեջ, առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դարձվածքների իմաստափոխությանը ժամանակի ընթացքում և դրանց անցմանը աշխարհաբար հայերեն, միաժամանակ վերլուծվում է գրաբարի դարձվածաբանության դերը հայ գրական լեզվի ձևավորման, ոճական հարստացման և մշակութային հիշողության պահպանման գործում, աշխատությունը ցույց է տալիս, որ դարձվածքային համակարգը ոչ միայն լեզվական երևույթ է, այլ նաև պատմամշակութային տեղեկատվության կարևոր շերտ, որն արտացոլում է միջնադարյան հայ հասարակության մտածողությունը, պատկերային աշխարհը և արժեքային համակարգը։

Педагогика

Իրավաբանական մանկավարժության հայեցակարգային հիմքերը ձևավորվում են իրավագիտության և մանկավարժության միջգիտակարգային փոխազդեցության արդյունքում և նպատակ ունեն սահմանել իրավական կրթության բովանդակությունը, մեթոդաբանությունը և արժեքային ուղղվածությունը։ Այս ոլորտը դիտարկում է իրավական գիտելիքների փոխանցումը ոչ միայն որպես տեղեկատվության յուրացում, այլև որպես իրավական գիտակցության, իրավական մշակույթի և իրավական վարքագծի ձևավորման գործընթաց, որտեղ կենտրոնական դեր ունեն անձի արժեքային կողմնորոշումները և հասարակության իրավական համակարգի նկատմամբ վերաբերմունքը։ Հայեցակարգային մակարդակում իրավաբանական մանկավարժությունը հիմնվում է մի քանի առանցքային սկզբունքների վրա՝ իրավականության, հումանիզմի, համակարգայնության, գիտակցված ուսուցման և պրակտիկ ուղղվածության սկզբունքներ, որոնք միասին ապահովում են ուսուցման արդյունավետությունը և կիրառական նշանակությունը։ Կարևոր բաղադրիչ է իրավական գիտակցության ձևավորումը, որը ներառում է օրենքի նկատմամբ հարգանք, իրավական նորմերի ընկալում և դրանց կիրառման կարողություն իրական սոցիալական իրավիճակներում։ Մեթոդաբանական առումով օգտագործվում են ինտերակտիվ ուսուցման ձևեր՝ իրավաբանական վերլուծություն, դատական դեպքերի մոդելավորում, քննարկումներ և խնդիրային ուսուցում, որոնք նպաստում են քննադատական մտածողության զարգացմանը և իրավական մտածողության ձևավորմանը։ Իրավաբանական մանկավարժության տեսական հիմքերը սերտորեն կապված են ընդհանուր մանկավարժական գիտության, իրավունքի փիլիսոփայության և սոցիոլոգիայի հետ, ինչը թույլ է տալիս այն դիտարկել որպես համալիր գիտական ուղղություն։ Ընդհանուր առմամբ, այս հայեցակարգային համակարգը նպատակ ունի ձևավորել իրավագիտակից, սոցիալապես պատասխանատու և իրավական մշակույթով բարձր անհատներ, որոնք կարող են արդյունավետորեն գործել իրավական պետության պայմաններում։