Սաղմոսների մեկնություն, հատոր Գ

Религия

Աշխատությունը ներկայացնում է քրիստոնեական հավատքի հիմնական դրույթները՝ նպատակ ունենալով ընթերցողին ծանոթացնել եկեղեցու ուսմունքին, դավանաբանական սկզբունքներին և հավատացյալի հոգևոր կյանքի հիմքերին։ Այն պատկանում է կրոնական ուսուցողական գրականության այն տեսակին, որի միջոցով աստվածաբանական գիտելիքները փոխանցվում են համառոտ, համակարգված և մատչելի շարադրանքով։ Նման բնույթի ձեռնարկներում սովորաբար բացատրվում են մեկ Աստծու գոյության, Սուրբ Երրորդության, աշխարհի արարչագործության, մարդու ստեղծման ու մեղանչման, Հիսուս Քրիստոսի մարդեղության, փրկագործության, խաչելության և հարության վերաբերյալ քրիստոնեական համոզմունքները։ Կարևոր թեմաներ են նաև Սուրբ Հոգու գործունեությունը, եկեղեցու առաքելությունը, հավատքի և բարի գործերի փոխկապակցվածությունը, աղոթքի ու ապաշխարության նշանակությունը և եկեղեցական խորհուրդների դերը։ Վարդապետական գիտելիքները ներկայացվում են որպես հոգևոր կյանքի և բարոյական վարքի հիմք՝ ընդգծելով պատվիրանների պահպանումը, խոնարհությունը, սերը, գթասրտությունն ու ներողամտությունը։ Աշխատությունը կարող էր ծառայել որպես կրոնական կրթության օժանդակ նյութ՝ օգնելով ընթերցողին յուրացնել քրիստոնեական դավանանքի հիմնական հասկացությունները և խորացնել սեփական հավատքի ըմբռնումը։ Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի միջավայրում նման հրատարակությունները նպաստում էին հայերենով հոգևոր գիտելիքների տարածմանը և եկեղեցական ավանդությունների պահպանմանը։ Այն արժեքավոր է 19-րդ դարի հայ կրոնական գրականության, դավանաբանական ուսուցման և համայնքային հոգևոր կյանքի ուսումնասիրության համար։

Другие предметы

Աշխատությունը նվիրված է Հայկական ԽՍՀ տարածքում հանդիպող որոշ ավազատեսակների հիմքով շինարարական շաղախների բաղադրության, ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների և գործնական կիրառելիության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում տեղական ավազները դիտարկվում են որպես շինարարական շաղախների կարևոր լցանյութ՝ ուշադրություն դարձնելով դրանց հատիկաչափական կազմին, հանքաբանական բնույթին, խտությանը, ծակոտկենությանը, խոնավությանը, կավային ու փոշենման մասնիկների պարունակությանը և այլ բնութագրերին, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ պատրաստվող խառնուրդների որակի վրա։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում տարբեր ծագման ավազների համեմատական գնահատմանը և դրանց համապատասխանությանը շինարարական աշխատանքների տեխնոլոգիական պահանջներին։ Քննվում է լցանյութի հատիկային կազմի ազդեցությունը շաղախի շարժունակության, ջրապահունակության, միատարրության, կապակցանյութի պահանջվող քանակի և կարծրացած նյութի ամրության վրա։ Ուսումնասիրվում են տարբեր բաղադրություններով պատրաստված շաղախներ՝ պարզելու համար ավազի տեսակի, կապակցանյութի և ջրի հարաբերակցության ազդեցությունը վերջնական նյութի հատկությունների վրա։ Կարևորվում են սեղմման և այլ մեխանիկական ազդեցությունների նկատմամբ դիմադրությունը, կպչունությունը, խտությունը, ջրակլանումը, ցրտադիմացկունությունը և շահագործման ընթացքում նյութի կայունությունը բնութագրող ցուցանիշները։ Առանձին ուշադրություն կարող է հատկացվել բնական ավազներում առկա մանր մասնիկների և տարբեր խառնուրդների ազդեցությանը շաղախի կառուցվածքի ձևավորման և ամրացման գործընթացների վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է տեղական հումքի առավել արդյունավետ օգտագործման հնարավորության գնահատումը, քանի որ տարածաշրջանային շինանյութերի կիրառումը կարող է նվազեցնել հեռավոր շրջաններից լցանյութերի տեղափոխման անհրաժեշտությունը և նպաստել շինարարության նյութական ռեսուրսների առավել նպատակահարմար օգտագործմանը։ Լաբորատոր փորձարկումների և համեմատական վերլուծությունների միջոցով հնարավոր է որոշել տարբեր ավազատեսակների համար շաղախների նպատակահարմար բաղադրությունները և դրանց կիրառման հնարավոր ոլորտները։ Դիտարկվում են նաև պատրաստման տեխնոլոգիական պայմանները, խառնուրդների մշակելիությունը և կարծրացման ընթացքում տեղի ունեցող փոփոխությունները։ Տեղական ավազների հատկությունների համակարգված ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ձևավորելու տվյալ հումքի որակի գնահատման չափանիշներ և ընտրելու այնպիսի բաղադրություններ, որոնք ապահովում են շինարարական շաղախների պահանջվող տեխնիկական ցուցանիշները։ Աշխատանքը կարող է ունենալ ինչպես գիտական, այնպես էլ գործնական նշանակություն՝ նպաստելով Հայաստանի բնական հումքային պաշարների ուսումնասիրմանը, տեղական շինանյութերի արդյունավետ կիրառմանը և շինարարական տեխնոլոգիաների կատարելագործմանը։ Այն կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել շինարարական նյութագիտության, շինարարության տեխնոլոգիայի, հանքային հումքի և շինարարական խառնուրդների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

История

Գիրքը ներկայացնում է մեթոդական հանձնարարականներ և գործնական առաջարկություններ՝ նվիրված Ստեփան Շահումյանի ծննդյան 100-ամյակի առթիվ գրադարաններում, մշակութային և կրթական հաստատություններում հոբելյանական միջոցառումների կազմակերպմանը։ Աշխատությունը ներառում է նյութեր նրա կյանքի, հասարակական և քաղաքական գործունեության, գաղափարական ժառանգության և պատմական դերի վերաբերյալ՝ առաջարկելով թեմատիկ ցուցահանդեսների, գրական երեկոների, ընթերցողական քննարկումների, մատենագիտական ցուցակների և այլ տեղեկատվական միջոցառումների կազմակերպման ձևեր։ Հրատարակությունն ուղղված է գրադարանավարներին՝ աջակցելու նրանց հոբելյանական ծրագրերի նախապատրաստման, ընթերցողների իրազեկման և համապատասխան գրականության արդյունավետ ներկայացման գործում։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև մշակութային կազմակերպիչներին, մանկավարժներին, պատմաբաններին և բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են գրադարանային աշխատանքի մեթոդաբանությամբ և հասարակական գործիչների կենսագրական ժառանգության հանրայնացմամբ։

Другие предметы

Աշխատությունը նվիրված է Արարատյան հարթավայրի ոռոգվող հողերի մելիորատիվ և էկոլոգիական վիճակի համալիր ուսումնասիրությանը, հողային ռեսուրսների որակի վրա ազդող բնական ու մարդածին գործոնների բացահայտմանը և դրանց բարելավման գիտականորեն հիմնավորված ուղղությունների գնահատմանը։ Հետազոտության կենտրոնում ոռոգվող հողերի ֆիզիկական, քիմիական և ջրային հատկությունների փոփոխություններն են, որոնք պայմանավորված են երկարատև գյուղատնտեսական օգտագործմամբ, ոռոգման ռեժիմով, ստորերկրյա ջրերի մակարդակով, հողերի աղակալմամբ, գերխոնավացմամբ և դրենաժային համակարգերի վիճակով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հողերի աղային կազմի և աղակալման աստիճանի տարածական տարբերություններին, քանի որ դրանք կարող են էականորեն ազդել հողի բերրիության, բույսերի աճի և գյուղատնտեսական հողօգտագործման արդյունավետության վրա։ Քննվում են նաև ստորերկրյա ջրերի խորության և հանքայնացման առանձնահատկությունները, ոռոգման ջրի որակը, ջրահեռացման պայմանները և դրանց փոխազդեցությունը հողային միջավայրի հետ։ Մելիորատիվ վիճակի գնահատումը դիտարկվում է էկոլոգիական խնդիրների հետ միասնական համակարգում՝ հնարավորություն տալով բացահայտել այն տարածքները, որտեղ հողերի դեգրադացման վտանգն առավել արտահայտված է։ Ուսումնասիրվում են հողի կառուցվածքի, խոնավության ռեժիմի, օրգանական նյութերի պարունակության և այլ ագրոէկոլոգիական ցուցանիշների փոփոխությունները՝ գյուղատնտեսական օգտագործման կայունությունը գնահատելու նպատակով։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում տարածքային տարբերակված մոտեցումը, քանի որ հարթավայրի տարբեր հատվածներում բնական պայմանները, ջրային ռեժիմը և հողօգտագործման ինտենսիվությունը կարող են էապես տարբերվել։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել դաշտային դիտարկումները, լաբորատոր տվյալները, հողային և մելիորատիվ քարտեզները, ջրաբանական տեղեկատվությունը և տարածական վերլուծության մեթոդները։ Հողերի վիճակի բարելավման ուղղությունները դիտարկվում են ջրային ռեժիմի արդյունավետ կառավարման, դրենաժային պայմանների բարելավման, երկրորդային աղակալման կանխարգելման, հողի բերրիության պահպանման և հողօգտագործման առավել կայուն կազմակերպման տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է հողագիտության, մելիորացիայի, ագրոէկոլոգիայի և ջրային ռեսուրսների կառավարման մոտեցումները՝ Արարատյան հարթավայրի ոռոգվող հողերի պահպանության և արդյունավետ օգտագործման գիտական հիմքերը զարգացնելու նպատակով։

Педагогика

Գիրքը նախատեսված է հայ մանուկների կրթության և ուսուցման համար՝ նպատակ ունենալով զարգացնել նրանց գիտելիքները, լեզվական կարողությունները և ազգային մշակույթի վերաբերյալ պատկերացումները։ «Դասարան» անվանումը մատնանշում է ուսումնական բնույթի աշխատություն, որը կարող էր կիրառվել կրթական միջավայրում՝ որպես դասավանդման նյութ կամ աշակերտների ինքնուրույն ուսուցման միջոց։ 19-րդ դարի հայերեն ուսումնական գրականության մեջ կարևոր տեղ էին զբաղեցնում երեխաների գրագիտության զարգացումը, ընթերցանության և գրավոր խոսքի ուսուցումը, ինչպես նաև հայոց լեզվի ու մշակույթի փոխանցումը նոր սերնդին։ Այդպիսի գրքերը նպաստում էին կրթության կազմակերպմանը և հայալեզու ուսումնական նյութերի տարածմանը՝ ինչպես հայկական համայնքներում, այնպես էլ արտերկրի կրթական կենտրոններում։ Վերնագրում «Հայկազն» բնորոշումը կարող է ընդգծել հայ երեխաների ազգային պատկանելությունն ու կրթության կապը հայ մշակութային ինքնության պահպանման հետ։ Մանկական ուսումնական աշխատությունները հաճախ միավորում էին լեզվական գիտելիքները, ընթերցանության վարժությունները և դաստիարակչական նպատակները՝ սովորողին աստիճանաբար ծանոթացնելով գրավոր խոսքի և կրթական նյութերի հետ։ Այնուամենայնիվ, կոնկրետ դասերի, թեմաների կամ վարժությունների կազմը հնարավոր չէ հաստատել միայն մատենագիտական տվյալներով։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայ մանկավարժության, հայերեն դասագրքերի պատմության, մանկական կրթության զարգացման և սփյուռքահայ կրթական մշակույթի ուսումնասիրության համար։

Другие предметы

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Լոռու մարզի կլիմայական և հողային պայմաններում հացահատիկային մշակաբույսերի ցանքերում մոլախոտերի դեմ պայքարի արդյունավետ միջոցառումների մշակմանը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել բերքատվությունը և նվազեցնել գյուղատնտեսական կորուստները։ Աշխատանքը վերլուծում է մոլախոտային բուսականության կազմը, տարածվածության առանձնահատկությունները և դրանց կենսաբանական մրցակցությունը մշակաբույսերի հետ, ինչը հատկապես արտահայտված է խոնավ և մեղմ լեռնային կլիմայական պայմաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ագրոտեխնիկական, մեխանիկական և քիմիական պայքարի միջոցների համակցված կիրառմանը՝ ներառյալ ցանքաշրջանառությունը, հողի ճիշտ մշակումը, սերմացուի որակի վերահսկումը և հերբիցիդների նպատակային օգտագործումը։ Ներկայացվում են նաև կանխարգելիչ մոտեցումներ, որոնք ուղղված են մոլախոտերի տարածման նվազեցմանը դեռևս ցանքից առաջ և աճի վաղ փուլերում, երբ մշակաբույսերը առավել խոցելի են մրցակցության նկատմամբ։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է նաև տեղական պայմաններին հարմարեցված տեխնոլոգիաների կարևորությունը՝ հաշվի առնելով Լոռու մարզի ռելիեֆը, տեղումների բաշխվածությունը և գյուղատնտեսական արտադրության կառուցվածքը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը նպատակ ունի ձևավորել համալիր մոտեցում հացահատիկային մշակաբույսերի պաշտպանության համար՝ համադրելով գիտական մեթոդները և տեղական ագրոտեխնիկական փորձը՝ կայուն և արդյունավետ արտադրություն ապահովելու համար։