Սահմանադրությունը ազգային օրենսդրության համակարգում. տեսական-իրավական վերլուծություն

История

Այս հրատարակությունը պատկանում է հայերեն պատմագրական գրականության այն շրջանակին, որի միջոցով ընթերցողին ներկայացվել են պատմական անցյալի վերաբերյալ տեղեկություններ, ժամանակագրական հիշողություններ և պատմության մեկնաբանման ավանդական մոտեցումներ։ Վերնագրում օգտագործված «տիեզերական պատմություն» արտահայտությունը պատմական գրականության հին գործածության մեջ կարող է նշանակել համընդհանուր կամ համաշխարհային պատմություն՝ մարդկության, ժողովուրդների, պետությունների և տարբեր ժամանակաշրջանների անցյալի ամբողջական կամ ընդհանրական շարադրանք։ Այն պարտադիր չէ, որ վերաբերի տիեզերքին՝ ժամանակակից աստղագիտական իմաստով. պատմական համատեքստում «տիեզերական» բառը կարող է ընդգծել պատմության համընդհանուր ընդգրկումը և իրադարձությունները լայն պատմական շրջանակում ներկայացնելու ձգտումը։ Վերնագրում հիշատակված Ստեփաննոս վարդապետ Տարոնեցին հայ միջնադարյան պատմագրական ավանդույթի հետ կապվող հեղինակային անուն է, սակայն միայն այս մատենագիտական տվյալներից հնարավոր չէ հաստատել, թե հրատարակության մեջ ներկայացված է նրա ո՛ր կոնկրետ երկը, ինչ բնագրային տարբերակ է օգտագործվել, կամ արդյոք նյութը ներառում է խմբագրական հավելումներ։ Այդ պատճառով գրքի բովանդակության ճշգրիտ կառուցվածքի, պատմական ժամանակաշրջանների ընդգրկման և առանձին իրադարձությունների վերաբերյալ պնդումները պահանջում են հենց հրատարակության տեքստի ուսումնասիրություն։ Ընդհանուր առմամբ, նման վերնագրով պատմագրական աշխատությունը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ անցյալի վերաբերյալ տեղեկությունների համակարգման, պատմական դեպքերի ժամանակագրական ընկալման և տարբեր ժողովուրդների պատմությունը համընդհանուր պատմական ընթացքի մեջ դիտարկելու համար։ Այն կարող է հետաքրքրել հայ պատմագրության, միջնադարյան պատմական մտածողության, պատմական երկերի հետագա հրատարակությունների և հայերեն գրավոր ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվողներին։ Գրքի ուսումնասիրությունը կարող է նաև օգնել հասկանալու, թե ինչպես են պատմական տեղեկությունները փոխանցվել տարբեր դարաշրջանների ընթերցողներին, ինչպիսի նշանակություն է տրվել պատմական հիշողությանը և ինչպես է հայերեն գրական միջավայրում ներկայացվել անցյալի մասին գիտելիքը։ Տասնիններորդ դարի հայերեն տպագրական միջավայրում նման աշխատությունների հրատարակումը նպաստել է պատմական երկերի պահպանմանը, շրջանառությանը և ընթերցողների ավելի լայն շրջանակներին հասանելի դառնալուն։ Հրատարակության արժեքը կարող է լինել ոչ միայն պատմական տեղեկությունների մեջ, այլև որպես հայ գրքի պատմության և պատմագրական ժառանգության ուսումնասիրման նյութ։ Միևնույն ժամանակ, առանց գրքի բովանդակության կամ վերնաթերթի լրացուցիչ քննության հնարավոր չէ վստահորեն նշել դրա բաժինները, պատմական պատմությունների հաջորդականությունը, աղբյուրները կամ այն, թե արդյոք այն ներառում է մեկնաբանություններ և ծանոթագրություններ։ Հետևաբար, այս գրառման նկարագրությունը հիմնվում է վերնագրի և մատենագիտական տվյալների պատմագրական իմաստի վրա, իսկ աշխատության կոնկրետ բովանդակության վերջնական բնութագրումը պետք է կատարել հրատարակության ամբողջական օրինակի հիման վրա։

Философия

Այս գիրքը ներկայացնում է փիլիսոփայության պատմական և սիստեմատիկ դասընթացը՝ ընդգրկելով փիլիսոփայական մտքի զարգացման հիմնական փուլերը և նրա հիմնարար բաժինները։ Պատմական մասում քննարկվում են հին հունական փիլիսոփայությունից մինչև ժամանակակից ուղղություններ ընկած գաղափարական համակարգերը՝ ընդգծելով Պլատոնի, Արիստոտելի, միջնադարյան մտածողների և նոր ժամանակների փիլիսոփաների ներդրումը։ Սիստեմատիկ հատվածում ներկայացվում են փիլիսոփայության հիմնական ոլորտները՝ գոյաբանություն, իմացաբանություն, արժեքաբանություն, տրամաբանություն և էթիկա։ Հեղինակը բացատրում է փիլիսոփայական հիմնական խնդիրները, դրանց ձևակերպումները և տարբեր լուծման մոտեցումները։ Նյութը կառուցված է համակարգված և ուսումնական տրամաբանությամբ՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով ստանալ ամբողջական պատկերացում փիլիսոփայության թե՛ պատմական զարգացման, թե՛ տեսական կառուցվածքի մասին։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է տատանվող դանակով հողամշակման ֆրեզի կառուցվածքային սխեմայի մշակմանը և դրա հիմնական տեխնիկական ու աշխատանքային պարամետրերի գիտական հիմնավորմանը։ Քննության են առնվում հողի մեխանիկական մշակման գործընթացի առանձնահատկությունները, ֆրեզային աշխատանքային օրգանների փոխազդեցությունը հողային միջավայրի հետ և մշակման արդյունավետության վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դանակի տատանողական շարժման բնութագրերին, շարժման հետագծին, աշխատանքային արագությանը, մշակման խորությանը և կառուցվածքային չափերին։ Վերլուծվում է նշված պարամետրերի ազդեցությունը հողի փխրեցման ու մանրացման աստիճանի, աշխատանքային դիմադրության, էներգածախսի և մեքենայի արտադրողականության վրա։ Քննարկվում են աշխատանքային օրգանի կառուցվածքի ընտրության, շարժաբերման մեխանիզմի կազմակերպման և առանձին հանգույցների փոխադարձ տեղադրման հնարավոր տարբերակները։ Կարևորվում է հողի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների և աշխատանքային պայմանների հաշվառումը՝ մեքենայի օպտիմալ ռեժիմների որոշման ժամանակ։ Տեսական հաշվարկների և փորձարարական հետազոտությունների միջոցով կարող են գնահատվել աշխատանքային օրգանի շարժման օրինաչափությունները, առաջացող ուժերը և էներգետիկական ցուցանիշները, ինչպես նաև հիմնավորվել կառուցվածքային ու տեխնոլոգիական պարամետրերի նպատակահարմար արժեքները։ Անդրադարձ է կատարվում մշակված սարքի աշխատանքի հուսալիությանը, հողամշակման որակին և գյուղատնտեսական ագրեգատների հետ դրա կիրառման հնարավորություններին։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել հողամշակման մեքենաների կառուցվածքների կատարելագործմանը, տեխնոլոգիական գործողությունների էներգատարության նվազեցմանը, հողի մշակման որակի բարձրացմանը և գյուղատնտեսական աշխատանքների մեքենայացման արդյունավետության բարելավմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գյուղատնտեսական մեքենաշինության, ագրոճարտարագիտության և հողամշակման տեխնոլոգիաների ոլորտների մասնագետների, նախագծողների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է բանկային գործունեության գլոբալացման գործընթացների և դրանց՝ ազգային տնտեսությունների վրա ունեցած ազդեցության ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի օրինակով։ Քննության են առնվում համաշխարհային ֆինանսական համակարգի զարգացման միտումները, բանկային կապիտալի միջազգային շարժը, ֆինանսական շուկաների փոխկապակցվածության խորացումը և բանկային ծառայությունների միջազգայնացման հիմնական առանձնահատկությունները։ Վերլուծվում է օտարերկրյա կապիտալի, միջազգային ֆինանսական կազմակերպությունների, միջբանկային կապերի և ժամանակակից ֆինանսական տեխնոլոգիաների ազդեցությունը ազգային բանկային համակարգի գործունեության ու մրցակցային միջավայրի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գլոբալ ֆինանսական գործընթացների պայմաններում բանկային համակարգի կայունության, արդյունավետության և արտաքին տնտեսական փոփոխություններին արձագանքելու կարողության հարցերին։ Քննարկվում են ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիության ընդլայնման, նոր բանկային ծառայությունների և տեխնոլոգիաների ներդրման, միջազգային չափանիշների կիրառման ու կառավարման մեխանիզմների կատարելագործման հնարավորությունները։ Միաժամանակ դիտարկվում են արտաքին ֆինանսական շուկաներից կախվածության, կապիտալի շարժի տատանումների, արժութային և վարկային ռիսկերի, ինչպես նաև միջազգային ֆինանսական ճգնաժամերի հնարավոր փոխանցման հետ կապված խնդիրները։ Վերլուծվում է բանկային գլոբալացման փոխկապակցվածությունը ներդրումային ակտիվության, վարկավորման, տնտեսական աճի և ազգային ֆինանսական շուկայի զարգացման հետ։ Կարևորվում են արդյունավետ բանկային վերահսկողությունը, ռիսկերի կառավարումը և ֆինանսական կայունության ապահովման մեխանիզմները։ Հայաստանի օրինակով ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու փոքր և բաց տնտեսության պայմաններում բանկային գլոբալացման հնարավոր ազդեցությունները և բացահայտելու ֆինանսական համակարգի զարգացման հիմնական մարտահրավերները։ Աշխատության արդյունքները կարող են կիրառվել բանկային քաղաքականության, ֆինանսական կարգավորման և ազգային տնտեսության ֆինանսական կայունության ամրապնդման ուղղությունների մշակման գործընթացում։

Культура

Գորգագործությունը հայկական ժողովրդական արվեստի ամենահին և արժեքավոր ճյուղերից մեկն է, որը դարեր շարունակ կարևոր դեր է ունեցել հայ ժողովրդի մշակութային կյանքում։ Հայկական գորգերը հայտնի են իրենց յուրահատուկ զարդանախշերով, գունային հարուստ համադրություններով և բարձր որակով, որոնք արտացոլում են ժողովրդի պատմությունը, ավանդույթներն ու աշխարհայացքը։ Գորգագործության արվեստը Հայաստանում ձևավորվել է դեռևս հին ժամանակներում և սերնդեսերունդ փոխանցվել որպես ընտանեկան ու ազգային արժեք։ Հայ կանայք հիմնականում զբաղվել են գորգագործությամբ՝ ձեռքով պատրաստելով գորգեր, կարպետներ և այլ գործվածքներ, որոնք օգտագործվել են ինչպես կենցաղում, այնպես էլ հանդիսավոր արարողությունների ժամանակ։ Գորգերի վրա պատկերված նախշերն ու խորհրդանիշները հաճախ ունեցել են հատուկ նշանակություն՝ արտահայտելով բնության երևույթներ, կենդանիներ, բույսեր կամ հավատալիքներ։ Հայկական գորգերը առանձնանում են բնական ներկերի կիրառմամբ, որոնք ստացվել են բույսերից, արմատներից և այլ բնական նյութերից, ինչի շնորհիվ գույները երկար ժամանակ պահպանել են իրենց պայծառությունն ու գեղեցկությունը։ Տարբեր շրջաններում ձևավորվել են գորգագործության սեփական ավանդույթներն ու ոճերը, որոնցից հայտնի են հատկապես Արցախյան, Սյունյաց և Վասպուրականի գորգերը։ Գորգագործությունը ոչ միայն տնտեսական գործունեություն էր, այլև արվեստի ձև, որը նպաստում էր ազգային ինքնության պահպանմանը։ Հայկական գորգերը մեծ պահանջարկ են ունեցել նաև արտասահմանում և համարվել են բարձրարժեք արվեստի նմուշներ։

Право

Աշխատությունը նվիրված է Ռուսաստանի Դաշնության սուբյեկտներում անցկացվող ընտրություններին քաղաքական կուսակցությունների և դրանց տարածաշրջանային բաժանմունքների մասնակցության սահմանադրաիրավական կարգավիճակի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում քաղաքական կուսակցությունների՝ որպես ընտրական գործընթացի կազմակերպված մասնակիցների իրավական բնույթը, նրանց իրավունքները, պարտականությունները և ընտրական իրավահարաբերությունների այլ սուբյեկտների հետ փոխգործակցության սկզբունքներն են։ Քննության են առնվում կուսակցությունների սահմանադրաիրավական կարգավիճակի ձևավորման հիմքերը, դրանց ստեղծման և գործունեության ընդհանուր իրավական պայմանները, ինչպես նաև դաշնային ու տարածաշրջանային մակարդակներում ընտրություններին մասնակցելու առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տարածաշրջանային բաժանմունքների իրավական դիրքին, քանի որ դրանք կուսակցության կազմակերպական կառուցվածքի մաս կազմելով՝ անմիջական դեր կարող են ունենալ համապատասխան տարածքում ընտրական գործընթացներին մասնակցելու ընթացքում։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել թեկնածուների և թեկնածուների ցուցակների առաջադրման, ընտրական միավորումների գործունեության, նախընտրական միջոցառումների, ֆինանսական հաշվետվողականության և ընտրական հանձնաժողովների հետ իրավական փոխհարաբերությունների ընդհանուր սկզբունքները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում դաշնային օրենսդրության և Ռուսաստանի Դաշնության սուբյեկտների իրավական կարգավորումների հարաբերակցությունը՝ ընտրական հարաբերությունների կարգավորման իրավասությունների բաշխման տեսանկյունից։ Քննության են առնվում նաև քաղաքական կուսակցությունների կազմակերպական ինքնուրույնության և ընտրական օրենսդրությամբ սահմանված պահանջների միջև հարաբերությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել ընտրություններին մասնակցության ընթացքում կուսակցությունների իրավական պատասխանատվության, ընտրական իրավունքների պաշտպանության և առաջացող իրավական վեճերի լուծման ընդհանուր մեխանիզմները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե քաղաքական կուսակցությունների և դրանց տարածքային կառույցների իրավական կարգավիճակի հստակեցումն ինչպես է կապված ընտրական գործընթացների իրավական կազմակերպման և քաղաքական ներկայացուցչության ինստիտուցիոնալ կառուցվածքի հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է սահմանադրական իրավունքի, ընտրական իրավունքի և քաղաքական կուսակցությունների իրավական կարգավորման ուսումնասիրության մոտեցումները՝ համակարգված ներկայացնելով կուսակցությունների ու դրանց տարածաշրջանային բաժանմունքների տեղը Ռուսաստանի Դաշնության սուբյեկտների ընտրական իրավահարաբերությունների համակարգում։