Состояние баланса стресс-гормонов в крови беременных крыс, переносящих хронический стресс, и у их потомства в различные периоды развития и иммобилизации

История

Աշխատությունը նվիրված է հին աշխարհի ժողովուրդների պատմության, քաղաքակրթությունների ձևավորման, պետականությունների զարգացման և մարդկության վաղ շրջանի քաղաքական, հասարակական ու մշակութային կյանքի ուսումնասիրությանը։ Այն նպատակ ունի ընթերցողին ներկայացնելու հնագույն ժողովուրդների անցած պատմական ուղին՝ բացահայտելով նրանց ծագման, բնակության տարածքների, հասարակական կազմակերպման, պետական կառավարման, կրոնական պատկերացումների, տնտեսական գործունեության և մշակութային նվաճումների հիմնական առանձնահատկությունները։ Հին ժողովուրդների պատմությունը դիտարկվում է որպես մարդկային քաղաքակրթության ձևավորման և զարգացման հիմնարար փուլ, որի ընթացքում ստեղծվել են հետագա հասարակությունների քաղաքական, իրավական, կրոնական ու մշակութային համակարգերի կարևոր նախադրյալները։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը ներառում է Հին Արևելքի, Միջերկրական աշխարհի և այլ պատմական տարածաշրջանների ժողովուրդների ու քաղաքակրթությունների ճանաչումը՝ ուշադրություն դարձնելով նրանց պատմական զարգացման առանձնահատկություններին և միմյանց հետ ունեցած կապերին։ Հին Եգիպտոսի, Միջագետքի, Պարսկաստանի, Հունաստանի և Հռոմի նման քաղաքակրթությունների պատմությունը կարևոր նշանակություն ունի մարդկության քաղաքական ու մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության համար։ Այս քաղաքակրթությունների միջոցով հնարավոր է ճանաչել պետականության վաղ ձևերը, օրենսդրական համակարգերի առաջացումը, քաղաքային կյանքի զարգացումը, կրոնական հաստատությունների դերը, առևտրական հարաբերությունների ընդլայնումը և մտավոր մշակույթի ձևավորումը։ Ժողովուրդների պատմական ուղին ներկայացնելիս կարևոր տեղ են զբաղեցնում նաև պատերազմները, նվաճումները, դաշինքները, տոհմական ու արքայական իշխանության հաստատումը, կայսրությունների վերելքն ու անկումը, ինչպես նաև տարբեր հասարակությունների միջև քաղաքական և մշակութային փոխազդեցությունները։ Այս իրադարձությունները հնարավորություն են տալիս հասկանալու, թե ինչպես են աշխարհագրական պայմանները, բնական պաշարները, տնտեսական հարաբերությունները և հասարակական կառուցվածքը ազդել ժողովուրդների պատմական ճակատագրերի վրա։ Աշխատության կարևոր ճանաչողական ուղղություններից է հին ժողովուրդների մշակութային ժառանգության ներկայացումը։ Կրոնական հավատալիքները, դիցաբանությունը, գրային համակարգերը, գրականությունը, ճարտարապետությունը, արվեստը, գիտական գիտելիքներն ու փիլիսոփայական պատկերացումները դիտարկվում են որպես քաղաքակրթությունների ինքնատիպության և զարգացման կարևոր արտահայտություններ։ Հին ժողովուրդների ստեղծած մշակութային արժեքները ոչ միայն արտացոլում են իրենց ժամանակաշրջանի աշխարհընկալումը, այլև մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա սերունդների մտավոր և հասարակական կյանքի վրա։ Պատմական նյութի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու նաև հին քաղաքակրթությունների միջև գոյություն ունեցած ընդհանրություններն ու տարբերությունները, մշակութային ժառանգության փոխանցման ուղիները և ժողովուրդների փոխադարձ ազդեցության նշանակությունը համաշխարհային պատմության ընթացքի մեջ։ Երկի կարևոր գաղափարական նշանակություններից է պատմական հիշողության և պատմական գիտակցության ձևավորումը։ Հին ժողովուրդների փորձի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու պետականության, հասարակական կարգի, օրենքի, իշխանության, պատերազմի, խաղաղության և մշակութային զարգացման երկարատև պատմական գործընթացները։ Այն նաև ընդգծում է, որ ժամանակակից քաղաքակրթությունը ձևավորվել է բազմաթիվ ժողովուրդների ու մշակույթների փոխազդեցության արդյունքում, և յուրաքանչյուր հին հասարակություն իր ներդրումն է ունեցել մարդկության ընդհանուր ժառանգության մեջ։ Գրական և մեթոդական առումով աշխատությունը պատկանում է պատմագիտական ու ուսումնական շարադրանքի ավանդույթին, որի նպատակն է պատմական տեղեկությունները ներկայացնել հաջորդական, համակարգված և ճանաչողական նշանակություն ունեցող ձևով։ Պատմական իրադարձությունների, ժողովուրդների և քաղաքակրթությունների համադրումը նպաստում է ընթերցողի համեմատական մտածողության զարգացմանը և պատմական պատճառահետևանքային կապերի ըմբռնմանը։ Հատկապես կարևոր է հին աշխարհի պատմության ուսումնասիրությունը հայ ընթերցողի համար, քանի որ Հայաստանի պատմական անցյալը սերտորեն կապված է եղել Հին Արևելքի և հարակից քաղաքակրթությունների քաղաքական, տնտեսական ու մշակութային գործընթացների հետ։ Հայկական լեռնաշխարհը գտնվելով տարբեր աշխարհաքաղաքական և մշակութային աշխարհների հատման գոտում՝ պատմականորեն առնչվել է Միջագետքի, Ասորեստանի, Բաբելոնի, Պարսկաստանի, Հունաստանի և այլ ժողովուրդների հետ։ Այդ փոխհարաբերությունների ճանաչումը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու նաև հայ ժողովրդի հնագույն պատմական միջավայրի և տարածաշրջանային կապերի մասին։ Պատմական և մշակութային առումով աշխատությունը կարևոր տեղ ունի տասնիններորդ դարի հայ գիտակրթական գրականության զարգացման համատեքստում։ Այդ ժամանակաշրջանում համաշխարհային պատմության վերաբերյալ գիտելիքների տարածումը հայ հասարակության լուսավորության և կրթական առաջընթացի կարևոր պայմաններից էր։ Վենետիկի Սուրբ Ղազարի Մխիթարյան միաբանությունը մեծ դեր է ունեցել հայերեն պատմագիտական գրականության զարգացման, պատմական գիտելիքների համակարգման և համաշխարհային մշակույթի վերաբերյալ աշխատությունների հրատարակման գործում։ Այսպիսի հրատարակությունները նպաստում էին հայ ընթերցողի պատմական աշխարհայացքի ընդլայնմանը՝ ազգային պատմությունը դիտարկելով համաշխարհային պատմության ավելի լայն համատեքստում։ Աշխատությունը արժեքավոր է հին աշխարհի պատմության, պատմագիտական մտքի, համեմատական պատմության և հայ կրթական մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում պատմաբանների, հնագետների, մշակութաբանների, մանկավարժների, ուսանողների և համաշխարհային քաղաքակրթությունների պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Նրա ընթերցողական նշանակությունը պայմանավորված է հին ժողովուրդների պատմական փորձի ճանաչման, մարդկության մշակութային ժառանգության արժևորման և անցյալի իրադարձությունների միջոցով հասարակությունների զարգացման օրինաչափությունները հասկանալու հնարավորությամբ։

Другие предметы

Հեղինակ Անդրեաս Մելիքյանը գրքում ներկայացնում է արտաքին կարանտին օրգանիզմների՝ վնասատուների, հիվանդությունների հարուցիչների և մոլախոտերի բացահայտման գիտական հիմքերը՝ շեշտադրելով դրանց ներմուծման և տարածման կանխման կարևորությունը միջազգային և ներքին գյուղատնտեսական առևտրի պայմաններում։ Աշխատությունը մանրամասն բացատրում է բուսասանիտարական փորձաքննության կազմակերպման փուլերը՝ նմուշառում, լաբորատոր հետազոտություն, մորֆոլոգիական և ֆիտոսանիտարական վերլուծություն, ինչպես նաև արդյունքների փաստաթղթավորում և եզրակացությունների ձևավորում։ Գրքում ընդգրկված են նաև կարանտինային վերահսկողության մեթոդները սահմանային անցակետերում և արտադրական տնտեսություններում՝ նպատակ ունենալով կանխել վտանգավոր օրգանիզմների ներթափանցումը նոր տարածքներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ախտորոշման ժամանակակից մեթոդներին, ներառյալ մանրադիտական, կենսաքիմիական և արագ թեստավորման տեխնոլոգիաները, որոնք բարձրացնում են հայտնաբերման ճշգրտությունն ու արագությունը։ Աշխատությունը նախատեսված է բուսասանիտարական ծառայությունների մասնագետների, ագրոնոմների, կարանտին տեսուչների, գյուղատնտեսական բուհերի ուսանողների և հետազոտողների համար, ովքեր զբաղվում են բույսերի առողջության վերահսկմամբ և կարանտին անվտանգության ապահովմամբ։

История

Այս պատմագիտական հրատարակությունը նվիրված է 1854 թվականին հայ ժողովրդի կյանքին, հասարակական դրությանը և պատմական միջավայրին՝ 19-րդ դարի կեսերի քաղաքական ու սոցիալ-տնտեսական իրադարձությունների համատեքստում։ Աշխատությունը արժեքավոր է հատկապես այն տեսանկյունից, որ հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել տվյալ ժամանակաշրջանի հայ բնակչության կենցաղը, հասարակական հարաբերությունները, տնտեսական գործունեությունը, կրթական ու մշակութային կյանքը և քաղաքական իրադրությունը։ 1854 թվականը կարևոր ժամանակաշրջան էր ինչպես Հայկական լեռնաշխարհի և Անդրկովկասի, այնպես էլ Օսմանյան և Ռուսական կայսրությունների միջև ընթացող քաղաքական գործընթացների տեսանկյունից։ Հրատարակության նյութերը կարող են անդրադառնալ տարբեր տարածքներում բնակվող հայերի թվաքանակին, սոցիալական խմբերին, զբաղմունքներին, առևտրական և տնտեսական գործունեությանը, համայնքային կազմակերպվածությանը և հասարակական հարաբերություններին։ Առանձնահատուկ նշանակություն կարող են ունենալ հայ համայնքների կրթական և հոգևոր կյանքին վերաբերող տեղեկությունները, եկեղեցական կառույցների գործունեությունը, դպրոցների վիճակը, մշակութային միջավայրն ու ազգային ինքնության պահպանման գործընթացները։ Աշխատանքը կարող է նաև պատկերացում տալ 19-րդ դարի կեսերին հայերի և նրանց հարևան ժողովուրդների փոխհարաբերությունների, վարչական կառավարման առանձնահատկությունների և տարածաշրջանի քաղաքական փոփոխությունների ազդեցության մասին հայ բնակչության կյանքի վրա։ Պատմական համատեքստում կարևոր է նաև Ղրիմի պատերազմի շրջանը, որը 1853–1856 թվականներին էական ազդեցություն ունեցավ Ռուսական և Օսմանյան կայսրությունների հարաբերությունների և տարածաշրջանային քաղաքական իրավիճակի վրա։ Այդ իրադարձությունների ֆոնին հայ բնակչության դրության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու կայսերական քաղաքականության, ռազմական զարգացումների և սոցիալ-տնտեսական փոփոխությունների ազդեցությունը հայկական համայնքների վրա։ Հրատարակությունը կարող է պարունակել ժամանակաշրջանի վերաբերյալ նկարագրական, վիճակագրական, ազգագրական կամ պատմական տեղեկություններ, որոնք արժեքավոր են սկզբնաղբյուրագիտական ուսումնասիրությունների համար։ Այն կարող է օգտագործվել նաև 19-րդ դարի հայկական հասարակության կառուցվածքը, համայնքային կյանքը, տնտեսական գործունեությունը, կրթության և մշակույթի զարգացումը և ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման գործընթացները հետազոտելու նպատակով։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը կարևոր աղբյուր է 1854 թվականի հայ հասարակության պատմական պատկերը վերականգնելու համար և կարող է հետաքրքրել հայագետներին, պատմաբաններին, ազգագրագետներին, աղբյուրագետներին և 19-րդ դարի Կովկասի ու Օսմանյան կայսրության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին։

Медицина

Բժշկահիգիենիկ բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է զինծառայողների առողջական վիճակի և դրա վրա ազդող շրջակա միջավայրի, կենցաղային ու ծառայողական որոշ գործոնների համալիր ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում զինվորական ծառայության պայմաններում առողջության պահպանման առանձնահատկությունները, օրվա ռեժիմի, ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության, սննդի, հանգստի և կենցաղային պայմանների հիգիենիկ նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ծառայության միջավայրի հնարավոր ռիսկային գործոնների բացահայտմանը և դրանց ազդեցության գնահատման մեթոդական մոտեցումներին։ Վերլուծվում են առողջական վիճակը բնութագրող ցուցանիշների և ծառայության պայմանների միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունները, ինչպես նաև կանխարգելիչ միջոցառումների կազմակերպման սկզբունքները։ Քննարկվում են զինծառայողների առողջության պահպանման, հիվանդությունների կանխարգելման, սանիտարահիգիենիկ պայմանների բարելավման և առողջապահական վերահսկողության արդյունավետության բարձրացման խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու զինվորական միջավայրում առողջության վրա ազդող գործոնների նշանակությունը և հիմնավորելու համապատասխան կանխարգելիչ ու հիգիենիկ միջոցառումների կատարելագործման ուղղությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հիգիենայի, հանրային առողջության, կանխարգելիչ բժշկության և ռազմաբժշկության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Биология

Գիրքը նվիրված է միասուբստրատ երկֆերմենտային ռեակցիաների կինետիկայի համակարգչային մոդելավորմանը տարբեր տիպի ինհիբիցիաների պայմաններում։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են ֆերմենտային ռեակցիաների կինետիկական օրինաչափությունները, մաթեմատիկական մոդելների կառուցման սկզբունքները և համակարգչային մոդելավորման կիրառումը կենսաքիմիական գործընթացների վերլուծության համար։ Քննարկվում են մրցակցային, ոչ մրցակցային, ոչ մրցունակ և այլ տիպի ինհիբիցիաների ազդեցությունը ռեակցիաների արագության, ֆերմենտային ակտիվության և կենսաքիմիական համակարգերի վարքագծի վրա։ Ներկայացվում են հաշվարկային մեթոդներ, մոդելավորման ալգորիթմներ և արդյունքների վերլուծության մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն են տալիս կանխատեսել ֆերմենտային համակարգերի աշխատանքը տարբեր պայմաններում։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել կենսաքիմիկոսների, կենսաինֆորմատիկայի և կենսատեխնոլոգիայի ոլորտի մասնագետների, դեղագիտության հետազոտողների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և կենսաբանական ու բժշկական գիտությունների ուսանողների համար։

Другие предметы

Աշխատությունը նվիրված է խորհրդային ժամանակաշրջանի Հայաստանում ձևավորված հասարակական նշանակության մշակութային կառույցների ճարտարապետական առանձնահատկությունների, պատմական զարգացման և ժառանգական արժեքի համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում քաղաքներում և գյուղական բնակավայրերում կառուցված ակումբային շենքերը, մշակութային կենտրոնները և պալատները՝ որպես խորհրդային հասարակական կյանքի կազմակերպման կարևոր տարածքներ։ Վերլուծվում են դրանց հատակագծային լուծումները, ծավալատարածական կառուցվածքը, ճակատների ձևավորումը, շինարարական նյութերի և կոնստրուկտիվ համակարգերի կիրառումը, ինչպես նաև տարբեր ժամանակաշրջաններին բնորոշ գեղարվեստական ու ոճական մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, թե ինչպես են խորհրդային ճարտարապետական սկզբունքները Հայաստանում համադրվել տեղական շինարարական ավանդույթների, ազգային ճարտարապետության տարրերի, բնական միջավայրի և քաղաքաշինական առանձնահատկությունների հետ։ Դիտարկվում է նաև այդ կառույցների հասարակական գործառույթը՝ որպես թատերական ներկայացումների, համերգների, կինոդիտումների, ժողովների, կրթական խմբակների, ցուցահանդեսների և համայնքային այլ միջոցառումների անցկացման վայրեր։ Ճարտարապետական զարգացման տարբեր փուլերի համեմատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ոճական փոփոխությունները՝ վաղ խորհրդային շրջանի կառուցողական և համեմատաբար զուսպ լուծումներից մինչև հետագա տասնամյակների մոնումենտալ, արդիական և փորձարարական մոտեցումները։ Կարևորվում է շենքերի ներկայիս ֆիզիկական վիճակի, սկզբնական գործառույթի փոփոխության, վերակառուցումների և պահպանության խնդիրների ուսումնասիրությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև այն կառույցներին, որոնք ժամանակի ընթացքում կորցրել են իրենց նախկին նշանակությունը, ենթարկվել են էական փոփոխությունների կամ հայտնվել քայքայման ու վերացման վտանգի առջև։ Դրանց փաստագրումը, արժեքավորումը և պահպանության հնարավոր մեխանիզմների մշակումը դիտարկվում են որպես Հայաստանի նորագույն ճարտարապետական ժառանգության պահպանման կարևոր ուղղություններ։ Ուսումնասիրությունը նպաստում է խորհրդային ժամանակաշրջանի հայկական ճարտարապետության պատմության առավել ամբողջական ընկալմանը և հնարավորություն է տալիս գնահատելու այդ կառույցները ոչ միայն որպես որոշակի ժամանակաշրջանի գաղափարական ու հասարակական միջավայրի արտահայտություն, այլև որպես Հայաստանի քաղաքների և բնակավայրերի ճարտարապետական դիմագիծը ձևավորող մշակութային ժառանգության կարևոր բաղադրիչներ։