Откройте для себя другие интересные и полезные материалы
Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материаловРелигия
Исторические памятники вероучения Армянской церкви, относящиеся к XII столетию
Աշխատությունը նվիրված է XII դարին վերաբերող Հայոց եկեղեցու դավանաբանական և եկեղեցագիտական գրավոր հուշարձանների ուսումնասիրությանը՝ դրանք դիտարկելով միջնադարյան Հայաստանի կրոնական, մտավոր և եկեղեցաքաղաքական կյանքի համատեքստում։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն սկզբնաղբյուրների վրա, որոնց միջոցով հնարավոր է բացահայտել ժամանակաշրջանի հայ աստվածաբանական մտքի առանձնահատկությունները, քրիստոնեական վարդապետության մեկնաբանությունները, եկեղեցական ինքնության ձևավորման սկզբունքները և այլ քրիստոնեական ավանդույթների հետ հարաբերությունների բնույթը։ XII դարը ներկայացվում է որպես Հայոց եկեղեցու պատմության կարևոր ժամանակաշրջան, երբ աստվածաբանական հարցերի քննարկումը սերտորեն կապված էր ինչպես ներքին եկեղեցական կյանքի, այնպես էլ հարևան քրիստոնեական կենտրոնների հետ ընթացող դավանաբանական երկխոսությունների հետ։ Քննության են առնվում հավատքի հիմնարար դրույթներին վերաբերող գրավոր վկայությունները, դավանաբանական շարադրանքները, եկեղեցական նամակագրությունը, ժողովական փաստաթղթերը և աստվածաբանական բնույթի այլ նյութեր, որոնք հնարավորություն են տալիս վերականգնել ժամանակաշրջանի եկեղեցական մտքի հիմնական ուղղությունները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում քրիստոսաբանական խնդիրներին, Սուրբ Երրորդության վերաբերյալ պատկերացումներին, եկեղեցու խորհուրդների մեկնաբանությանը, ծիսական ավանդույթներին և հավատքի արտահայտման ձևերին։ Դավանաբանական նյութերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պարզել, թե ինչպիսի փաստարկներով էին հայ հոգևորականներն ու աստվածաբանները հիմնավորում իրենց եկեղեցու դիրքորոշումները և ինչպես էին դրանք ներկայացնում այլ եկեղեցիների ներկայացուցիչների հետ հաղորդակցության ընթացքում։ Կարևորվում է Հայոց եկեղեցու և բյուզանդական, վրացական ու արևելյան քրիստոնեական այլ ավանդույթների փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությունը։ Դավանաբանական տարբերությունները դիտարկվում են ոչ միայն զուտ աստվածաբանական, այլև պատմական ու եկեղեցաքաղաքական համատեքստում, քանի որ միջեկեղեցական հարաբերությունների վրա կարող էին ազդել քաղաքական դաշինքները, տարածաշրջանային փոփոխությունները և տարբեր իշխանությունների միջև հարաբերությունները։ Առանձին նշանակություն է տրվում Կիլիկյան Հայաստանի պայմաններում ձևավորված եկեղեցական և մտավոր միջավայրին, որտեղ հայ հոգևորականները ավելի ակտիվորեն էին հաղորդակցվում նաև արևմտյան քրիստոնեական աշխարհի ներկայացուցիչների հետ։ Այդ շփումները առաջ էին բերում հավատքի, ծեսի, եկեղեցական կառավարման և միության հնարավորությունների վերաբերյալ նոր քննարկումներ։ Ուսումնասիրվում է միջեկեղեցական երկխոսության լեզուն և փաստարկման համակարգը՝ բացահայտելով, թե ինչ ձևով էին ներկայացվում սեփական դավանաբանական դիրքորոշումները և մեկնաբանվում մյուս կողմի ուսմունքները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում եկեղեցական միության վերաբերյալ քննարկումներին և այն պայմաններին, որոնց շրջանակում հնարավոր էր համարվում տարբեր քրիստոնեական ավանդույթների միջև համաձայնության հաստատումը։ Միաժամանակ քննության են առնվում այն հարցերը, որոնց շուրջ պահպանվում էին էական տարաձայնություններ։ Աղբյուրների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել ոչ միայն պաշտոնական եկեղեցական դիրքորոշումները, այլև միջնադարյան հայ աստվածաբանական մտածողության զարգացման մակարդակը, կիրառվող հասկացությունները և մեկնողական ավանդույթները։ Կարևորվում է նախորդ դարերի հայրաբանական և հայ մատենագրական ժառանգության ազդեցությունը XII դարի հեղինակների վրա։ Հին հեղինակությունների վկայակոչումը, սուրբգրային մեկնությունները և ավելի վաղ ձևավորված դավանաբանական բանաձևերը հաճախ ծառայում էին ժամանակակից խնդիրների մեկնաբանման և եկեղեցական դիրքորոշումների հիմնավորման համար։ Առանձին քննության առարկա է գրավոր հուշարձանների աղբյուրագիտական արժեքը։ Ուսումնասիրվում են դրանց ստեղծման պատմական պայմանները, հեղինակային պատկանելությունը, ձեռագրային փոխանցումը, տարբեր խմբագրությունների և տարբերակների գոյությունը, ինչպես նաև հետագա դարերում դրանց կիրառությունն ու ընկալումը։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս տարբերակել տվյալ ժամանակաշրջանին անմիջականորեն վերաբերող տեղեկությունները հետագա ընդօրինակությունների կամ մեկնաբանությունների ընթացքում առաջացած շերտերից։ Կարևորվում է նաև ձեռագրական ավանդույթը, որի շնորհիվ պահպանվել են միջնադարյան աստվածաբանական և եկեղեցական բնույթի բազմաթիվ նյութեր։ Ձեռագրերի համեմատական ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել բնագրերի վերականգնմանը, տարբեր ընթերցումների բացահայտմանը և առանձին երկերի տարածման պատմության ուսումնասիրությանը։ Դավանաբանական հուշարձանները միաժամանակ արժեքավոր աղբյուրներ են ժամանակաշրջանի քաղաքական և մշակութային պատմության համար, քանի որ դրանցում կարող են արտացոլվել եկեղեցական կենտրոնների հարաբերությունները, հոգևորականության հասարակական դերը, կրթական միջավայրի առանձնահատկությունները և հայկական աշխարհի կապերը հարևան երկրների հետ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ցույց տալ, որ միջնադարյան աստվածաբանական գրականությունը միայն հավատքի տեսական հարցերի շարադրանք չէր, այլ նաև եկեղեցական ինքնության պահպանման, մտավոր ավանդույթի փոխանցման և արտաքին կրոնական ազդեցությունների հետ երկխոսության միջոց։ XII դարի նյութերի համակարգված քննությունը կարևոր է Հայոց եկեղեցու դավանաբանական զարգացման հաջորդականությունը հասկանալու համար, քանի որ այդ ժամանակաշրջանում արտահայտված մի շարք գաղափարներ և ձևակերպումներ շարունակել են նշանակություն ունենալ հետագա դարերի եկեղեցական գրականության ու միջեկեղեցական հարաբերությունների համար։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է պատմական, աստվածաբանական, բանասիրական և աղբյուրագիտական մոտեցումների համադրմամբ, որը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել միջնադարյան հայ եկեղեցական մտքի զարգացման մասին։ Նյութը կարող է օգտակար լինել Հայոց եկեղեցու պատմության, հայագիտության, աստվածաբանության, միջնադարյան պատմության, ձեռագրագիտության և հայ մատենագրության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, հոգևորականների, պատմաբանների, բանասերների, դասախոսների և ուսանողների համար։
Обновлено. 2026-09-23Другие предметы
Նոր գրքեր: Տեխնիկա: Ինֆորմացիոն ցանկ =Новые книги: Техника (1983, Ноябрь, №11)
Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է տեխնիկական ոլորտին վերաբերող նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական համառոտ ցուցակը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, ուսանողների և մասնագետների արագ կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրականության հոսքում։ Այն ընդգրկում է ինժեներական գիտությունների տարբեր ճյուղերին՝ մեքենաշինությանը, էլեկտրոնիկային, ավտոմատացմանը, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներին, էներգետիկային, շինարարությանը և այլ կիրառական ոլորտներին վերաբերող հրատարակություններ՝ արտացոլելով գիտատեխնիկական առաջընթացի արդի միտումները և նորագույն հետազոտությունների ուղղությունները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության ճշգրտությունն ու համակարգված ներկայացումը, և ծառայում է որպես կարևոր օժանդակ գործիք գիտական ու մասնագիտական գործունեության համար՝ հնարավորություն տալով արագ գտնել անհրաժեշտ գրականություն, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառել այն ուսումնական կամ հետազոտական նպատակներով։
Обновлено. 2026-08-21Литература
Նորագույն շրջանի հայ մանկապատանեկան արձակը: Զարգացման միտումներն ու օրինաչափությունները (1960-1980-ական թթ)
Սա գրականագիտական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է նորագույն շրջանի հայ մանկապատանեկան արձակի զարգացման հիմնական միտումների և օրինաչափությունների վերլուծությանը՝ 1960–1980-ական թվականների ընթացքում։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են մանկապատանեկան գրականության գաղափարական, թեմատիկ և գեղարվեստական առանձնահատկությունները՝ ընդգծելով ժամանակաշրջանի սոցիալ-մշակութային ազդեցությունները ստեղծագործական գործընթացների վրա։ Վերլուծվում են մանկական կերպարի ձևավորման մոտեցումները, բարոյադաստիարակչական խնդիրների արտացոլումը, ինչպես նաև արկածային, պատմական և սոցիալ-հոգեբանական ուղղությունների զարգացումը հայ արձակում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լեզվաոճական առանձնահատկություններին, պատմողական տեխնիկաներին և մանկական ընթերցողի հոգեբանության հաշվառմանը գրական ստեղծագործություններում։ Քննարկվում են նաև ժանրային բազմազանությունը, գրողների ստեղծագործական անհատականությունները և մանկապատանեկան գրականության դերը հասարակական արժեքների փոխանցման գործում։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ գրականագիտության և մանկապատանեկան գրականության ուսումնասիրությունների ոլորտներում՝ նպաստելով այդ շրջանի գրական գործընթացների համակարգված գիտական գնահատմանը։
Обновлено. 2026-09-18История
Армянская ССР в год Великого перелома (1929 г.)
Աշխատությունը նվիրված է Խորհրդային Հայաստանի հասարակական, տնտեսական և քաղաքական կյանքի ուսումնասիրությանը 1929 թվականի խորքային վերափոխումների համատեքստում։ Քննության կենտրոնում խորհրդային տնտեսական և սոցիալական քաղաքականության փոփոխություններն են, որոնք կապված էին արագացված արդյունաբերականացման, գյուղատնտեսության կոլեկտիվացման, տնտեսության կենտրոնացված կառավարման ընդլայնման և հասարակական հարաբերությունների վերակազմավորման հետ։ Ուսումնասիրվում է հանրապետության տնտեսության վիճակը, արդյունաբերական արտադրության զարգացման ուղղությունները, նոր արտադրական կարողությունների ստեղծման քաղաքականությունը, կապիտալ ներդրումների նշանակությունը և աշխատուժի կառուցվածքում տեղի ունեցող փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում գյուղատնտեսությանը, որտեղ պետական քաղաքականության փոփոխությունը էական ազդեցություն էր ունենում գյուղացիական տնտեսությունների կազմակերպման ձևերի, հողօգտագործման, արտադրության կառավարման և գյուղական հասարակության սոցիալական հարաբերությունների վրա։ Դիտարկվում են կոլեկտիվ տնտեսությունների ձևավորման սկզբնական գործընթացները, դրանց նկատմամբ գյուղացիության տարբեր խմբերի վերաբերմունքը և գյուղի ավանդական տնտեսական կառուցվածքի վերափոխման հետ կապված հակասությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում պետական կառավարման և կուսակցական մարմինների դերակատարության ուսումնասիրությունը՝ տնտեսական ծրագրերի իրականացման, արտադրական ռեսուրսների կենտրոնացման և հասարակական կյանքի վերահսկման համատեքստում։ Անդրադարձ է կատարվում նաև աշխատավորության սոցիալական վիճակին, քաղաքային բնակչության աճին, աշխատանքային հարաբերությունների փոփոխությանը և նոր տնտեսական քաղաքականությունից կենտրոնացված պլանային համակարգին անցնելու հետևանքներին։ Մշակութային և կրթական գործընթացները դիտարկվում են սոցիալական վերափոխումների ընդհանուր միջավայրում՝ ուշադրություն դարձնելով գրագիտության տարածմանը, մասնագիտական կադրերի պատրաստմանը և նոր հասարակական արժեքների հաստատմանն ուղղված քաղաքականությանը։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են այդ փոփոխությունների հակասական կողմերը՝ վարչական մեթոդների ուժեղացումը, տնտեսական և սոցիալական ճնշումները և հասարակության տարբեր խմբերի առջև առաջացած դժվարությունները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը հնարավորություն է տալիս 1929 թվականը դիտարկել որպես Խորհրդային Հայաստանի պատմության կարևոր անցումային փուլ՝ բացահայտելով տնտեսական կառուցվածքի, գյուղատնտեսության, արդյունաբերության, պետական կառավարման և հասարակական հարաբերությունների վերափոխումների փոխկապակցված բնույթը։
Обновлено. 2026-09-22Литература
Աբսուրդի և օտարացման խնդիրները Էժեն Իոնեսկոյի դրամատուրգիայում
Աշխատությունը նվիրված է Էժեն Իոնեսկոյի դրամատուրգիական ժառանգության մեջ աբսուրդի և օտարացման երևույթների գեղարվեստական, փիլիսոփայական և թատերագիտական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն առանձնահատուկ աշխարհընկալումն է, որի միջոցով մարդկային գոյությունը ներկայացվում է որպես հակասություններով, հաղորդակցական խզումներով, անորոշությամբ և իրականության սովորական տրամաբանության խախտմամբ բնութագրվող վիճակ։ Աբսուրդը դիտարկվում է ոչ միայն որպես դրամատիկական կառուցվածքի կամ ոճական արտահայտչամիջոցների համակարգ, այլև որպես մարդու և շրջապատող աշխարհի միջև հարաբերությունների մեկնաբանման սկզբունք։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կերպարների օտարացմանը, նրանց միջև լիարժեք հաղորդակցության դժվարություններին, անհատի մեկուսացմանը և հասարակական միջավայրում սեփական ինքնության պահպանման խնդրին։ Հետազոտության շրջանակում կարող են քննության առնվել երկխոսությունների կառուցվածքը, կրկնությունները, լեզվական կաղապարները, տրամաբանական կապերի խախտումները, գրոտեսկային իրավիճակները և պայմանական բեմական իրականությունը՝ բացահայտելու դրանց դերը աբսուրդի զգացողության ձևավորման մեջ։ Կարևորվում է հատկապես լեզվի գործառույթը, քանի որ խոսքը հաճախ դադարում է մարդկանց միջև արդյունավետ հաղորդակցության միջոց լինելուց և վերածվում է նրանց մեկուսացումն ու փոխադարձ անհասկացողությունը ընդգծող գեղարվեստական գործոնի։ Օտարացման խնդիրը կարող է ուսումնասիրվել նաև անձի և հասարակության հարաբերությունների տեսանկյունից՝ դիտարկելով զանգվածային վարքագծի, հասարակական կարծրատիպերի, անհատականության կորստի և իրականության նկատմամբ մարդու անզորության թեմաները։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև կատակերգականի և ողբերգականի փոխներթափանցմանը, քանի որ արտաքինից զավեշտական իրավիճակները հաճախ բացահայտում են գոյաբանական անհանգստության և մարդկային հարաբերությունների ճգնաժամի ավելի խոր շերտեր։ Իոնեսկոյի ստեղծագործական մեթոդի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պարզաբանելու նաև աբսուրդի թատրոնի գեղագիտական սկզբունքները և նրա տեղը XX դարի եվրոպական դրամատուրգիայի զարգացման մեջ։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է գրականագիտության, թատերագիտության, փիլիսոփայական մեկնաբանության և դրամայի տեսության մոտեցումները՝ բացահայտելով աբսուրդի ու օտարացման փոխկապակցվածությունը և դրանց նշանակությունը Իոնեսկոյի գեղարվեստական աշխարհի կառուցման մեջ։
Обновлено. 2026-09-27История
Հայերը և Բաքուն(1850-ական թթ. - 1920թ.)-Խաչատուր Դադայան
Այս աշխատությունը անդրադառնում է 19-րդ դարի կեսերից մինչև 1920 թվականը Բաքվում հայերի սոցիալ-քաղաքական և տնտեսական կյանքի պատմությանը, ընդգրկելով համայնքային հարաբերությունները, բնակչության վիճակը, առևտրական և շինարարական գործունեությունը, կրթության և մշակույթի զարգացումը, ինչպես նաև քաղաքական խառնաշփոթների և ազգային շարժումների ազդեցությունը: Գրքում մանրամասն ներկայացվում են հայերի ներգրավվածությունը արդյունաբերության, նավթային ոլորտի ու առևտրի մեջ, համայնքային կազմակերպությունների դերակատարը, կրոնական ու մշակութային հաստատությունների ձևավորումը և պահպանությունը, ինչպես նաև միջհանրային հարաբերությունները տարբեր ազգային խմբերի հետ, ներառյալ բախումներ և համագործակցություն: Աշխատությունը օգտակար է ինչպես պատմաբանների, այնպես էլ սոցիոլոգների, էթնոլոգների ու լայն ընթերցողի համար, ովքեր հետաքրքրված են Կովկասի տարածաշրջանի բազմազգ համայնքների ու ազգային ինքնության զարգացմամբ, ներկայացնելով նաև քաղաքական անկայունության, բռնությունների ու գաղթականության հետևանքները և հայ համայնքի հանդեպ տեղի ունեցած մարտահրավերները, որոնք արտացոլում են այդ շրջանի բարդ ու հակասական պատմությունը՝ ներառելով նաև մարդկային պատմությունների ու տեղական փաստերի համադրություն, ինչը թույլ է տալիս ընթերցողին լիարժեք պատկերացում կազմել Բաքվի հայերի կյանքից, նրանց առօրյա փորձառություններից, սոցիալական դինամիկայից և ազգային ինքնագիտակցության ձևավորումից:
Обновлено. 2026-09-19