spergillus flavus Link. սնկով ընկուզավոր որոշ տեսակների և գետնանուշի աղտոտվածությունը ևպայքարի միջոցառումների մշակումը ԻԻՀ Խորասանե Ռազավի և Սեմնան նահանգներում

Другие предметы

Այս աշխատանքը վերաբերում է ոչխարաբուծության ոլորտում իրականացվող սելեկցիոն և բուծական աշխատանքներին՝ ուղղված Մարտունու տիպի հայկական կիսակոպտաբուրդ ոչխարի նոր արտադրողական ուղղության ստեղծմանը և դրա հետագա կատարելագործման հնարավորություններին։ Հետազոտությունը կենտրոնանում է տեղական ոչխարների գենետիկական պաշարների օգտագործման վրա՝ նպատակ ունենալով ձևավորել կայուն, կլիմայական պայմաններին հարմարվող և բարձր արտադրողականությամբ կենդանիների տիպ, որը կհամատեղի մսային և բրդային հատկանիշները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բուծման ընտրության մեթոդներին, զուգավորման սխեմաներին և ժառանգական հատկությունների ամրապնդման գործընթացներին, որոնք թույլ են տալիս աստիճանաբար ձևավորել ցանկալի արտադրողական տիպը։ Աշխատանքը վերլուծում է նաև կերակրման պայմանների, պահման տեխնոլոգիաների և անասնաբուժական վերահսկողության դերը կենդանիների արտադրողականության և առողջության բարելավման գործում։ Ներկայացվում են նաև ցեղի հետագա կատարելագործման ուղիներ՝ ներառյալ գենետիկական ընտրության խստացումը, արտաքին ներմուծված ցեղերի հետ նպատակային խաչասերումը և արտադրական ցուցանիշների շարունակական մոնիթորինգը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը կարևոր է գյուղատնտեսական արտադրության արդյունավետության բարձրացման, տեղական կենդանաբանական ռեսուրսների պահպանման և ոչխարաբուծության արդիականացման գործընթացում գիտական հիմքերի ձևավորման համար։

Химия

Նյութագիտական, ֆիզիկաքիմիական և անօրգանական քիմիայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հիմնահալոգենիդներ պարունակող ցինկալյումաբորատային համակարգերում ձևավորվող ապակեկերպ նյութերի կառուցվածքային առանձնահատկությունների և ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ցինկի, ալյումինի և բորի օքսիդների հիմքով ապակե համակարգերի ձևավորման օրինաչափությունները, դրանց բաղադրության առանձնահատկությունները և ապակեգոյացման գործընթացների տեսական հիմունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հիմնահալոգենիդային բաղադրիչների ազդեցությանը ապակեկերպ նյութերի ներքին կառուցվածքի, քիմիական կապերի բնույթի, կառուցվածքային միավորների փոխազդեցության և ապակեգոյացման տիրույթների վրա։ Վերլուծվում են նյութերի բաղադրության ու կառուցվածքի փոխկապակցվածությունը, ջերմային կայունությունը, բյուրեղացման նկատմամբ հակումը և ֆիզիկական ու քիմիական հատկությունների փոփոխության օրինաչափությունները։ Քննարկվում են ապակեկերպ համակարգերի խտության, ջերմային ընդարձակման, օպտիկական բնութագրերի, քիմիական կայունության և այլ գործառնական հատկությունների գնահատման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել ռենտգենակառուցվածքային վերլուծության, սպեկտրոսկոպիական հետազոտությունների, ջերմային անալիզի և ֆիզիկաքիմիական չափումների մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում հիմնահալոգենիդների ներմուծման արդյունքում ապակե ցանցի կառուցվածքային փոփոխություններին, բաղադրիչների հարաբերակցության ազդեցությանը և անհրաժեշտ հատկություններով նյութերի ստացման գիտական նախադրյալներին։ Կարևորվում է հետազոտվող համակարգերի նշանակությունը հատուկ նշանակության ապակիների, ֆունկցիոնալ անօրգանական նյութերի և ժամանակակից նյութագիտական տեխնոլոգիաների զարգացման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ապակու քիմիայի, անօրգանական նյութագիտության, ֆիզիկական քիմիայի, պինդ մարմնի ֆիզիկայի և նոր նյութերի մշակման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

История

Այս աշխատությունը նվիրված է Պուբլիոս Լենտուլոսի՝ Հիսուս Քրիստոսի մասին Հռոմի սենատին ուղղված հայտնի ուղերձի հետ առնչվող նորահայտ հայկական տեքստային նյութի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում գտնվում է այդ գրության հայկական տարբերակը կամ դրան հարակից նյութը, որի լեզվական, բովանդակային, պատմական և ձեռագրագիտական առանձնահատկությունների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս նոր տեսանկյունից դիտարկել վաղքրիստոնեական գրականության տարածման և վերարտադրության գործընթացները։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում Պուբլիոս Լենտուլոսին վերագրվող ուղերձի պատմությանը, դրա հեղինակության և իսկության վերաբերյալ գիտական քննարկումներին, ինչպես նաև այն հարցին, թե ինչպիսի տեղ է զբաղեցրել այդ ավանդությունը քրիստոնեական պատմագրության և գրականության մեջ։ Հայկական նյութի ուսումնասիրությունը կատարվում է համեմատական մոտեցմամբ՝ հաշվի առնելով այլ լեզուներով պահպանված տարբերակների և հարակից ավանդությունների առանձնահատկությունները։ Առանձին կարևորություն է տրվում տեքստի լեզվական կառուցվածքին, բառապաշարին, թարգմանական կամ վերամշակման հնարավոր հետքերին և այն առանձնահատկություններին, որոնք կարող են վկայել դրա ձևավորման ու փոխանցման պատմության մասին։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է հայկական ձեռագրական և թարգմանական ավանդույթին՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող էին քրիստոնեական տարբեր գրություններ, պատմություններ և ապոկրիֆ կամ կիսապատմական բնույթի նյութեր ներթափանցել հայկական մտավոր և կրոնական միջավայր։ Նորահայտ նյութի ուսումնասիրությունը կարող է նշանակություն ունենալ ոչ միայն տվյալ գրության պատմության, այլև հայ միջնադարյան գրականության, հայագիտության, վաղքրիստոնեական աղբյուրագիտության և տեքստաբանության համար։ Հեղինակը ձգտում է առանձնացնել պատմական փաստերը հետագա ավանդական կամ լեգենդային շերտերից՝ ուշադրություն դարձնելով աղբյուրների համադրությանը և տեքստի գիտական քննությանը։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում պատմաբանների, հայագետների, ձեռագրագետների, աստվածաբանների և քրիստոնեական գրականության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների համար, քանի որ նորահայտ հայկական նյութը հնարավորություն է տալիս լրացուցիչ տվյալների միջոցով ուսումնասիրելու Հիսուս Քրիստոսի մասին վաղ քրիստոնեական գրությունների շրջանառությունը, դրանց տարբերակների փոխհարաբերությունները և հայկական մշակութային միջավայրում դրանց ընկալման առանձնահատկությունները։

История

Աշխատանքը պատմավիմագրագիտական ուսումնասիրություն է, որի կենտրոնում 9-14-րդ դարերի հայկական վիմագրերն են՝ որպես Հայաստանի քաղաքական պատմության կարևոր սկզբնաղբյուրներ։ Ուսումնասիրությունը հիմնված է քարերի, շինությունների, եկեղեցիների, վանական համալիրների, ամրոցների և այլ պատմական հուշարձանների վրա պահպանված արձանագրությունների քննության վրա՝ դրանք դիտարկելով ոչ միայն որպես epigraphic նյութ, այլև որպես իրենց ժամանակաշրջանի քաղաքական, վարչական, սոցիալական և մշակութային իրողությունների անմիջական վկայություններ։ Աշխատանքի կարևորագույն նպատակներից է ցույց տալ, թե ինչպես կարող են վիմագրական աղբյուրները լրացնել, ճշգրտել կամ վերաիմաստավորել միջնադարյան Հայաստանի պատմության վերաբերյալ գրավոր այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունները։ Հետազոտության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում արձանագրությունների թվագրմանը, ընթերցմանը, բովանդակության մեկնաբանությանը, տեղագրական կապերին և դրանցում հիշատակվող անձանց, իշխանական տների, թագավորական ու վարչական կառույցների նույնականացմանը։ Վիմագրերի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել իշխանության տարածքային կազմակերպումը, տարբեր իշխանական և թագավորական տների հարաբերությունները, վարչական կենտրոնների գոյությունը, հողատիրական հարաբերությունները, նվիրատվությունները և շինարարական գործունեությունը։ Առանձին կարևորություն ունի արձանագրություններում հիշատակվող աշխարհիկ և հոգևոր գործիչների ուսումնասիրությունը, քանի որ նրանց անունները, տիտղոսները և պաշտոնները կարող են արժեքավոր տեղեկություններ հաղորդել միջնադարյան Հայաստանի քաղաքական կառուցվածքի և իշխանական հարաբերությունների մասին։ Աշխատանքը նաև ընդգծում է վիմագրերի տեղագրական նշանակությունը․ արձանագրության գտնվելու վայրը հաճախ հնարավորություն է տալիս կապել կոնկրետ քաղաքական կամ վարչական իրադարձությունը որոշակի բնակավայրի, գավառի, ամրոցի կամ վանական կենտրոնի հետ։ Այս հանգամանքը հատկապես կարևոր է այն ժամանակաշրջանների ուսումնասիրության համար, երբ գրավոր պատմիչների տեղեկությունները սահմանափակ են կամ մասնատված։ 9-14-րդ դարերի ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս հետևելու Հայաստանի քաղաքական կյանքի փոփոխություններին՝ տարբեր թագավորությունների, իշխանությունների և օտար տերությունների գերիշխանության պայմաններում։ Վիմագրական նյութը կարող է անդրադառնալ ինչպես հայկական պետականության և տեղական իշխանական համակարգերի գոյությանը, այնպես էլ արտաքին քաղաքական ազդեցություններին, տարածքային փոփոխություններին և ռազմական ու վարչական իրադարձություններին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արձանագրությունների լեզվական և բանաձևային առանձնահատկություններին, քանի որ դրանցում օգտագործվող տիտղոսները, ձևակերպումները և իրավական արտահայտությունները կարող են կարևոր աղբյուրագիտական նշանակություն ունենալ։ Նվիրատվական և շինարարական արձանագրությունները, օրինակ, կարող են տեղեկություններ հաղորդել հողի և սեփականության վերաբերյալ, իսկ եկեղեցական կառույցների հետ կապված գրությունները՝ հոգևոր իշխանության, հովանավորության և հասարակական հարաբերությունների մասին։

История

Գիրքը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղից բռնի տեղահանված փախստականների փորձառությանը և նրանց կողմից սրբազան քաղաքում ապաստան գտնելու գործընթացին՝ միավորելով պատմական, սոցիալական, մարդասիրական և կրոնական դիտանկյուններ։ Ուսումնասիրության կենտրոնում այն մարդկանց ճակատագրերն են, որոնք ստիպված են եղել լքել իրենց բնակավայրերը և նոր միջավայրում վերակառուցել իրենց առօրյան, սոցիալական կապերն ու ինքնության զգացումը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ տեղահանության պատճառներին, փախստականների ճանապարհին հանդիպած դժվարություններին, ընդունող միջավայրում նրանց դիմավորման առանձնահատկություններին և նոր համայնքում ինտեգրվելու կամ սեփական մշակութային ու ազգային ինքնությունը պահպանելու գործընթացներին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սրբազան քաղաքի նշանակությանը՝ որպես ոչ միայն ֆիզիկական ապաստանի, այլև հոգևոր, մշակութային և սոցիալական հենարանի։ Կրոնական միջավայրը, սրբավայրերը, համայնքային կառույցները և հավատքի հետ կապված ավանդույթները դիտարկվում են որպես այն գործոններ, որոնք կարող են աջակցել տեղահանված մարդկանց հոգեբանական կայունությանը, փոխադարձ համերաշխությանը և նոր պայմաններում կյանքի կազմակերպմանը։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են փախստականների առօրյա խնդիրները՝ բնակության, աշխատանքի, կրթության, սոցիալական աջակցության, համայնքային կապերի և մշակութային ինքնության պահպանման հետ կապված հարցերը։ Գրքում կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել անհատական պատմությունները և վկայությունները, որոնց միջոցով ավելի անմիջականորեն են ներկայացվում տեղահանության մարդկային հետևանքները և նոր միջավայրում ապաստան գտած մարդկանց ապրումները։ Այսպիսի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս պատմական իրադարձությունները դիտարկել ոչ միայն քաղաքական կամ աշխարհաքաղաքական մակարդակում, այլև առանձին մարդկանց և ընտանիքների կյանքի փոփոխությունների տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել Լեռնային Ղարաբաղի պատմությամբ, տարածաշրջանային գործընթացներով, փախստականների և բռնի տեղահանության հիմնախնդիրներով, կրոնի սոցիալական դերով և մշակութային ինքնության պահպանման հարցերով զբաղվող հետազոտողներին։ Այն արժեքավոր է նաև որպես մարդկային փորձառությունների և հիշողության պահպանման աղբյուր՝ ցույց տալով, թե ինչպես են տեղահանված համայնքները հաղթահարում կորստի հետևանքները, ձևավորում նոր սոցիալական կապեր և փորձում շարունակել իրենց մշակութային ու հոգևոր կյանքը նոր միջավայրում։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է վահանաձև գեղձի գերակտիվությամբ պայմանավորված հիվանդության դեպքում սրտամկանի ֆունկցիոնալ վիճակի և արյան շրջանառության հիմնական ցուցանիշների փոփոխությունների ուսումնասիրմանը՝ հատկապես վիրաբուժական բուժման համատեքստում։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է վահանաձև գեղձի հորմոնների ավելցուկային ազդեցության և սրտանոթային համակարգի գործունեության միջև գոյություն ունեցող փոխկապակցվածության վրա։ Քննության են առնվում սրտի աշխատանքի այն փոփոխությունները, որոնք կարող են զարգանալ հորմոնային հավասարակշռության խանգարման պայմաններում՝ անդրադառնալով սրտամկանի կծկողականությանը, սրտի ռիթմին, արյան շրջանառության ինտենսիվությանը և օրգանիզմի ընդհանուր հեմոդինամիկ վիճակին։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում հիվանդների սրտանոթային համակարգի վիճակի գնահատմանը վիրաբուժական միջամտությունից առաջ և հետո՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել բուժման ազդեցությունը սրտի ֆունկցիոնալ ցուցանիշների վրա։ Վերլուծվում են կենտրոնական հեմոդինամիկայի հիմնական բնութագրերը, սրտի աշխատանքի արդյունավետությունը և դրանց փոփոխությունների հնարավոր կապը հիվանդության ծանրության ու տևողության հետ։ Կարևորվում է այն հանգամանքը, որ վահանաձև գեղձի ֆունկցիայի արտահայտված բարձրացումը կարող է զգալի ծանրաբեռնվածություն ստեղծել սրտանոթային համակարգի համար, ուստի սրտի վիճակի գնահատումը կարևոր բաղադրիչ է բուժման ընդհանուր ռազմավարության ընտրության ժամանակ։ Ուսումնասիրվում է նաև, թե վիրաբուժական բուժումից հետո հորմոնային վիճակի կարգավորումն ինչպես կարող է անդրադառնալ սրտամկանի գործունեության և արյան շրջանառության ցուցանիշների վերականգնման վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել կլինիկական, էլեկտրասրտագրական և հեմոդինամիկ տվյալները՝ սրտանոթային փոփոխությունների առավել ամբողջական գնահատման նպատակով։ Առանձին նշանակություն է տրվում նախավիրահատական շրջանում հիվանդների վիճակի գնահատմանը, քանի որ սրտանոթային համակարգի ֆունկցիոնալ հնարավորությունների իմացությունը կարևոր է վիրաբուժական բուժման պլանավորման և հետվիրահատական ընթացքի գնահատման համար։ Անդրադարձ է կատարվում նաև սրտամկանի ֆունկցիոնալ փոփոխությունների հետադարձելիության խնդրին՝ ուսումնասիրելով, թե հիմնական էնդոկրին խանգարման բուժումից հետո որքանով են կարգավորվում սրտի աշխատանքի և հեմոդինամիկայի փոփոխված ցուցանիշները։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է էնդոկրին և սրտանոթային համակարգերի փոխազդեցության մեխանիզմների ավելի ամբողջական բացահայտմամբ և վիրաբուժական բուժման արդյունքների բազմակողմանի գնահատմամբ։ Կլինիկական տեսանկյունից նման հետազոտությունները նպաստում են հիվանդների վիճակի գնահատման չափանիշների կատարելագործմանը, բուժման տարբեր փուլերում սրտանոթային փոփոխությունների վերահսկմանը և հիվանդության ընթացքի վերաբերյալ առավել ամբողջական պատկերացման ձևավորմանը։ Հետազոտությունը միջառարկայական նշանակություն ունի՝ միավորելով էնդոկրինոլոգիայի, սրտաբանության, ֆունկցիոնալ ախտորոշման և վիրաբուժության խնդիրները։ Նյութը կարող է օգտակար լինել էնդոկրինոլոգների, սրտաբանների, վիրաբույժների, կլինիկական հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան բժշկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։