Սպիտակի 1988թ. երկրաշարժի էպիկենտրոնային գոտու սեյսմաբանա-տեկտոնական բնութագրերը

Математика

Աշխատությունը նվիրված է տեխնեցիում-99m ռադիոիզոտոպի արագացուցիչային եղանակով ստացման տեխնոլոգիական գործընթացների ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով թիրախի նախապատրաստմանը և մշակմանը, ինչպես նաև ճառագայթման փնջի վերահսկման մեթոդներին։ Տեխնեցիում-99m-ը միջուկային բժշկության մեջ լայնորեն կիրառվող ռադիոնուկլիդ է, հատկապես ախտորոշիչ ռադիոֆարմացևտիկների ստեղծման և բժշկական պատկերավորման համար, ուստի դրա ստացման արդյունավետ և վերահսկելի եղանակների ուսումնասիրությունն ունի կարևոր գիտագործնական նշանակություն։ Աշխատության կենտրոնում արագացուցիչային արտադրության տեխնոլոգիական շղթան է, որի ընթացքում անհրաժեշտ է ապահովել թիրախային նյութի համապատասխան նախապատրաստում, ճառագայթման կայուն պայմաններ և ստացված ռադիոնուկլիդի հետագա մշակման ու որակի վերահսկման հնարավորություն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թիրախի նյութական և կառուցվածքային բնութագրերին, դրա պատրաստման և տեղադրման տեխնոլոգիական պահանջներին, ջերմային ու մեխանիկական բեռնվածությունների կառավարմանը և ճառագայթումից հետո թիրախի մշակման առանձնահատկություններին։ Փնջի վերահսկման բաժինը վերաբերում է արագացուցիչից ստացվող մասնիկների հոսքի հիմնական բնութագրերի՝ ուղղության, ինտենսիվության, կայունության և ճառագայթման պայմանների մոնիթորինգին, քանի որ այդ պարամետրերի վերահսկումը կարևոր է թիրախի արդյունավետ և կանխատեսելի ճառագայթահարման համար։ Աշխատանքում կարող են դիտարկվել նաև արագացուցիչային համակարգի և թիրախային հանգույցի փոխազդեցության խնդիրները, չափիչ և վերահսկիչ համակարգերի կիրառումը, փորձարարական տվյալների գրանցումը և ստացված արդյունքների գնահատման մեթոդները։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է գործընթացի տեխնոլոգիական հուսալիության ապահովումը, քանի որ ռադիոնուկլիդների արտադրության ժամանակ անհրաժեշտ է միաժամանակ հաշվի առնել արտադրողականությունը, ստացված նյութի որակը, գործընթացի վերարտադրելիությունը և ճառագայթային անվտանգության պահանջները։ Այս տեսանկյունից աշխատանքը միավորում է միջուկային ֆիզիկայի, արագացուցիչների ֆիզիկայի, ռադիոքիմիայի, նյութագիտության և չափագիտության մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը կարող է արժեքավոր լինել այն մասնագետների համար, ովքեր զբաղվում են բժշկական ռադիոնուկլիդների արտադրությամբ, արագացուցիչային տեխնոլոգիաներով, միջուկային բժշկությամբ և ռադիոֆարմացևտիկների որակի ապահովմամբ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է տեխնեցիում-99m-ի արագացուցիչային ստացման տեխնոլոգիական և չափիչ-վերահսկիչ ասպեկտները՝ շեշտադրելով թիրախի նախապատրաստման, ճառագայթման գործընթացի կառավարման և փնջի պարամետրերի վերահսկման նշանակությունը ռադիոնուկլիդի արդյունավետ ու որակյալ արտադրության համար։

Другие предметы

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է օտար լեզուներով նոր լույս տեսած և գրադարանային հավաքածուներում համալրված գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նպատակ ունենալով ընթերցողներին, գիտաշխատողներին, ուսանողներին և մասնագետներին տրամադրել արդիական տեղեկատվություն միջազգային հրատարակչական դաշտի նոր գրականության մասին։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր լեզուներով հրատարակված գիտական, գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական, տեխնիկական, մշակութային և կրթական բնույթի աշխատություններ, որոնք արտացոլում են համաշխարհային գիտության, մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման ժամանակակից միտումները։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել օտարալեզու նոր գրականության մեջ, ծանոթանալ տարբեր երկրների հեղինակների և հետազոտողների աշխատանքներին, ինչպես նաև ընտրել համապատասխան աղբյուրներ ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն կարևոր տեղեկատվական ռեսուրս է, որը նպաստում է միջազգային գիտելիքների տարածմանը, միջմշակութային հաղորդակցության զարգացմանը և համաշխարհային գրական ու գիտական ժառանգության հասանելիության ընդլայնմանը։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է Սևանա լճի և նրա վտակների ջրերի էկոլոգամիկրոբիոլոգիական բնութագրի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով գնահատել ջրային էկոհամակարգի վիճակը և կենսաբանական մաքրության մակարդակը։ Գրքում ներկայացվում են ջրային միջավայրում միկրոօրգանիզմների տարածման օրինաչափությունները, դրանց քանակական և որակական կազմը, ինչպես նաև շրջակա միջավայրի գործոնների ազդեցությունը մանրէաբանական համայնքների վրա։ Հեղինակը վերլուծում է ջրի աղտոտվածության աղբյուրները՝ ներառյալ կենցաղային, գյուղատնտեսական և արդյունաբերական ազդեցությունները, և դրանց կապը միկրոբիոլոգիական ցուցանիշների փոփոխության հետ։ Աշխատության մեջ քննարկվում են ջրի ինքնամաքրման գործընթացները, կենսաքիմիական ցիկլերը և էկոհամակարգի կայունության պահպանման մեխանիզմները։ Ներկայացվում են լաբորատոր և դաշտային հետազոտությունների արդյունքներ, որոնք թույլ են տալիս գնահատել ջրի որակի փոփոխությունները տարածական և ժամանակային կտրվածքներով։ Գիրքը ընդգծում է Սևանա լճի էկոլոգիական հավասարակշռության պահպանման կարևորությունը և առաջարկում է գիտական մոտեցումներ ջրային ռեսուրսների մոնիթորինգի և կառավարման համար։ Աշխատությունը նախատեսված է էկոլոգների, մանրէաբանների, հիդրոէկոլոգների, հետազոտողների և ջրային միջավայրի պահպանության ոլորտի մասնագետների համար։

Сельское хозяйство

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է հողի մշակման տարբեր տեխնոլոգիաների ազդեցության ուսումնասիրմանը աշնանացան ցորենի աճի, զարգացման և բերքատվության վրա՝ Հայաստանի Հանրապետության Արմավիրի մարզի Էջմիածնի տարածաշրջանի կոնկրետ հողակլիմայական պայմաններում։ Ուսումնասիրության հիմքում ընկած է այն գաղափարը, որ հողի մշակման եղանակը կարևոր դեր է կատարում մշակաբույսի համար անհրաժեշտ ջրային, օդային և սննդային պայմանների ձևավորման գործում, ինչն իր հերթին անմիջականորեն անդրադառնում է բույսերի աճի ինտենսիվության, արմատային համակարգի զարգացման, հողում խոնավության պահպանման և վերջնական բերքի չափի ու որակի վրա։ Աշխատանքում համեմատական տեսանկյունից կարող են դիտարկվել հողի մշակման տարբեր համակարգեր՝ ավանդական և նվազ մշակման մոտեցումներից մինչև ավելի խնայողական կամ ժամանակակից տեխնոլոգիաներ՝ գնահատելով դրանց ազդեցությունը ցորենի զարգացման հիմնական փուլերում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այնպիսի գործոնների փոխազդեցությանը, ինչպիսիք են հողի կառուցվածքը, փխրեցվածության աստիճանը, խոնավության պահպանման կարողությունը, մոլախոտերի տարածվածությունը, սննդանյութերի հասանելիությունը և մշակման ժամանակացույցը։ Արմավիրի մարզի պայմաններում նման ուսումնասիրությունը առանձնահատուկ կարևորություն ունի, քանի որ տարածաշրջանի հողակլիմայական առանձնահատկությունները, ոռոգման հնարավորությունները, տեղումների քանակը և ջերմային ռեժիմը կարող են էապես ազդել աշնանացան ցորենի արտադրողականության վրա։ Հետազոտության ընթացքում տարբեր տեխնոլոգիաների արդյունավետությունը կարող է գնահատվել բույսերի ծլման և թփակալման ցուցանիշներով, ձմեռումից հետո բույսերի պահպանվածությամբ, բույսերի բարձրությամբ, հասկերի ձևավորմամբ, մեկ հասկում հատիկների քանակով, հատիկների զանգվածով և վերջնական բերքատվությամբ։ Կարևոր է նաև հողի մշակման տեխնոլոգիաների ազդեցության գնահատումը ոչ միայն բերքի քանակական, այլև տնտեսական տեսանկյունից, քանի որ տարբեր մեթոդներ պահանջում են տարբեր քանակի վառելիք, աշխատուժ, ժամանակ և տեխնիկական ռեսուրսներ։ Այդ պատճառով ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել այնպիսի տեխնոլոգիայի ընտրությանը, որը միաժամանակ ապահովում է բարձր և կայուն բերք, նվազեցնում արտադրական ծախսերը և նպաստում հողի բերրիության պահպանմանը։ Աշխատանքի գործնական նշանակությունն այն է, որ ստացված արդյունքները կարող են կիրառվել Արմավիրի մարզի և համանման հողակլիմայական պայմաններ ունեցող այլ տարածաշրջանների տնտեսություններում՝ աշնանացան ցորենի մշակության արդյունավետ համակարգեր ընտրելու համար։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև հողի ռեսուրսների երկարաժամկետ պահպանության տեսանկյունից, քանի որ հողի չափազանց ինտենսիվ կամ ոչ համապատասխան մշակումը կարող է հանգեցնել կառուցվածքի վատացման, խոնավության կորստի, էրոզիոն գործընթացների ուժեղացման և արտադրողականության նվազման։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է ագրոնոմիական, հողագիտական և տնտեսական մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով պարզել, թե հողի մշակման որ տեխնոլոգիական լուծումներն են առավել նպաստավոր աշնանացան ցորենի կայուն և բարձր բերքատվության ապահովման համար Էջմիածնի տարածաշրջանի պայմաններում։

Информатика

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է հատկանիշների համապատասխանեցման քարտեզի հայտնաբերման խնդրի վիճակագրական և հաշվողական բարդության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն խնդիրն է, թե ինչ պայմաններում և ինչպիսի հաշվարկային ռեսուրսների օգտագործմամբ հնարավոր է տարբեր տվյալների, օբյեկտների կամ դիտարկումների միջև հայտնաբերել համապատասխանող հատկանիշների կառուցվածքն ու որոշել դրանց փոխադարձ կապերը։ Հատկանիշների համապատասխանեցումը կարևոր նշանակություն ունի տվյալների վերլուծության, օրինաչափությունների ճանաչման, համակարգչային տեսողության, մեքենայական ուսուցման և այլ ոլորտներում, որտեղ անհրաժեշտ է տարբեր աղբյուրներից ստացված տեղեկատվության միջև գտնել համապատասխանություններ։ Աշխատանքում խնդիրը դիտարկվում է երկու փոխկապակցված տեսանկյունից՝ վիճակագրական և հաշվողական։ Վիճակագրական բարդությունը վերաբերում է այն հարցին, թե որքան տեղեկատվություն է անհրաժեշտ համապատասխանեցման քարտեզը հուսալիորեն հայտնաբերելու համար, ինչպես են ազդում տվյալների քանակը, աղմուկը, ազդանշանի ուժգնությունը և վիճակագրական կառուցվածքը հայտնաբերման հնարավորության վրա։ Հաշվողական բարդությունը, իր հերթին, կապված է խնդրի լուծման համար պահանջվող ժամանակի, հիշողության և այլ հաշվարկային ռեսուրսների հետ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է խնդրի ձևական մաթեմատիկական ձևակերպումը։ Սահմանվում են տվյալների, հատկանիշների և դրանց միջև հնարավոր համապատասխանությունների մոդելները, այնուհետև ուսումնասիրվում է համապատասխան քարտեզի վերականգնման խնդիրը տարբեր պայմաններում։ Նման ձևակերպումը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել այն հիմնական պարամետրերը, որոնց փոփոխությունից կախված է խնդրի լուծելիությունը և անհրաժեշտ հաշվարկային ռեսուրսների ծավալը։ Աշխատանքում հատուկ ուշադրություն է դարձվում աղմուկի և անորոշության ազդեցությանը։ Իրական տվյալներում համապատասխան հատկանիշները սովորաբար չեն դիտարկվում իդեալական պայմաններում․ առկա են չափման սխալներ, պատահական տատանումներ, բացակայող կամ ոչ ճշգրիտ տվյալներ և այլ խանգարող գործոններ։ Այդ պատճառով անհրաժեշտ է ուսումնասիրել, թե ինչ մակարդակի աղմուկի դեպքում է հնարավոր դեռևս վստահորեն տարբերակել ճիշտ համապատասխանությունները սխալներից։ Վիճակագրական վերլուծությունը կարող է ներառել սխալի հավանականության, հայտնաբերման հզորության, նմուշի անհրաժեշտ ծավալի և այլ համապատասխան չափանիշների ուսումնասիրություն։ Հաշվողական բարդության տեսանկյունից աշխատանքը դիտարկում է խնդրի լուծման տարբեր ալգորիթմական մոտեցումներ և դրանց արդյունավետության սահմանները։ Հատկանիշների հնարավոր համապատասխանությունների թիվը կարող է արագ աճել տվյալների չափի մեծացմանը զուգահեռ, ինչի հետևանքով պարզ սպառիչ որոնումը կարող է դառնալ հաշվարկային առումով անարդյունավետ։ Այդ պատճառով կարևոր է ուսումնասիրել, թե ինչպիսի ալգորիթմներ, մոտարկումներ կամ կառուցվածքային սահմանափակումներ կարող են նվազեցնել հաշվարկային բեռը՝ պահպանելով լուծման անհրաժեշտ ճշգրտությունը։ Հետազոտության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում վիճակագրական և հաշվողական բարդությունների փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը։ Որոշ խնդիրների դեպքում համապատասխան քարտեզի հայտնաբերումը կարող է վիճակագրորեն հնարավոր լինել, սակայն գործնականում չափազանց թանկ լինել հաշվողական ռեսուրսների տեսանկյունից։ Հակառակ դեպքում կարող են գոյություն ունենալ հաշվարկային առումով արագ մեթոդներ, որոնց արդյունքները վիճակագրորեն անվստահելի են աղմկոտ կամ սահմանափակ տվյալների պայմաններում։ Այս երկու սահմանների տարբերակումը հնարավորություն է տալիս ավելի հստակ գնահատել խնդրի իրական լուծելիությունը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել նաև խնդրի հեշտացնող հատուկ պայմանները։ Տվյալների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, հատկանիշների սահմանափակ քանակը, համապատասխանությունների վերաբերյալ նախնական տեղեկատվությունը կամ աղմուկի որոշակի մակարդակը կարող են էապես փոխել խնդրի բարդությունը։ Այդ պայմանների բացահայտումը կարևոր է գործնական ալգորիթմների նախագծման համար, քանի որ թույլ է տալիս օգտագործել տվյալների ներքին կառուցվածքը և խուսափել ավելորդ հաշվարկներից։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է նաև տեսական արդյունքների և հաշվողական փորձերի համադրումը։ Սիմուլյացիաների միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել ալգորիթմների աշխատանքը տարբեր չափի տվյալների, աղմուկի մակարդակների և կառուցվածքային պայմանների դեպքում, իսկ ստացված արդյունքները համեմատել տեսական կանխատեսումների հետ։ Այդպիսի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս գնահատել ոչ միայն ասիմպտոտիկ բարդությունը, այլև մեթոդների գործնական արդյունավետությունը։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ այնպիսի խնդիրներում, որտեղ անհրաժեշտ է տարբեր տվյալների բազմությունների միջև հայտնաբերել համապատասխան կառուցվածքներ։ Դրանք կարող են օգտակար լինել մեքենայական ուսուցման, տվյալների ինտեգրման, համակարգչային տեսողության, ցանցային կառուցվածքների վերլուծության և օրինաչափությունների ճանաչման համակարգերի մշակման ժամանակ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը նպատակ ունի բացահայտելու հատկանիշների համապատասխանեցման քարտեզի հայտնաբերման խնդրի վիճակագրական հնարավորություններն ու հաշվողական սահմանափակումները՝ ուսումնասիրելով տվյալների ծավալի, աղմուկի, կառուցվածքային պայմանների և ալգորիթմական մոտեցումների ազդեցությունը։ Այն կարող է հետաքրքրել վիճակագիրներին, համակարգչային գիտության մասնագետներին, մեքենայական ուսուցման հետազոտողներին, ալգորիթմների տեսաբաններին և բարդ տվյալների համապատասխանեցման խնդիրներով զբաղվող մասնագետներին։

Литература

Ավետիք Իսահակյան․ Բանաստեղծություններ — հայ մեծանուն բանաստեղծ Ավետիք Իսահակյան-ի քնարական ստեղծագործությունների ժողովածու է, որտեղ ներկայացված են նրա պոեզիայի ամենակարևոր թեմաները՝ հայրենիք, սեր, կարոտ, կյանքի իմաստի որոնում, մարդկային ճակատագիր և բնության գեղեցկություն։ Իսահակյանի պոեզիան առանձնանում է խոր զգացմունքայնությամբ և պարզ, բայց միաժամանակ հզոր պատկերային լեզվով, որտեղ յուրաքանչյուր բանաստեղծություն կրում է ներքին երաժշտություն և հոգևոր լիցք։ Նրա ստեղծագործություններում հաճախ հանդիպում են հայրենիքի ցավի ու սիրո մոտիվներ՝ կապված Հայաստանի պատմական ճակատագրի, ժողովրդի տառապանքների և ազգային վերածննդի գաղափարի հետ։ Միևնույն ժամանակ Իսահակյանի քնարերգությունը շատ անձնական է՝ արտահայտելով մարդու ներաշխարհի նուրբ շարժումները, սիրո հույսն ու կորուստի տխրությունը։ Բնության պատկերները նրա մոտ դառնում են զգացմունքների արտահայտման միջոց՝ լեռներ, գետեր, քամի և գիշերային լռություն, որոնք խորհրդանշում են մարդու հոգեկան վիճակները։ Նրա լեզուն պարզ է, հնչեղ և խորապես երաժշտական, ինչի շնորհիվ նրա բանաստեղծությունները հեշտությամբ ընկալվում են և երկար մնում հիշողության մեջ։ Այս ժողովածուն կարևոր տեղ ունի հայ դասական գրականության մեջ և ներկայացնում է Իսահակյանի ստեղծագործական ամբողջական աշխարհը՝ քնարական, փիլիսոփայական և հայրենասիրական շերտերով։