Способы выражения компаративности в русском языке

Математика

Աշխատությունը նվիրված է կոշտ հիմքի վրա տեղադրված իզոտրոպ շերտում առաջացող առաձգական և մագնիսաառաձգական տատանումների տեսական ուսումնասիրմանը՝ շարունակական միջավայրի մեխանիկայի և մագնիսաառաձգականության շրջանակում։ Հետազոտության կենտրոնում մեխանիկական դեֆորմացիաների, տատանողական շարժումների և մագնիսական դաշտի փոխազդեցությունն է, ինչպես նաև այդ փոխազդեցության ազդեցությունը շերտային համակարգի դինամիկական բնութագրերի վրա։ Իզոտրոպ միջավայրը դիտարկվում է որպես նյութական համակարգ, որի մեխանիկական հատկությունները տարբեր ուղղություններով նույնական են, իսկ կոշտ հիմքի առկայությունը սահմանում է համապատասխան եզրային պայմաններ և էականորեն ազդում տատանումների տարածման ու ձևավորման վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննվում են շերտի սեփական և հարկադրական տատանումների ընդհանուր օրինաչափությունները, տատանման ձևերը, հաճախականային բնութագրերը և համակարգի երկրաչափական ու ֆիզիկական պարամետրերի ազդեցությունը դինամիկական վարքի վրա։ Մագնիսաառաձգական խնդրի դեպքում մեխանիկական և մագնիսական երևույթները դիտարկվում են փոխկապակցված համակարգում, ինչը հնարավորություն է տալիս գնահատելու արտաքին կամ ներքին մագնիսական դաշտի ազդեցությունը նյութի դեֆորմացիոն և տատանողական հատկությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում համապատասխան դիֆերենցիալ հավասարումների և եզրային պայմանների ձևակերպմանը, որոնց լուծումների միջոցով հնարավոր է որոշել համակարգի բնորոշ հաճախականությունները և տատանման ռեժիմները։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել նաև առաձգական և մագնիսաառաձգական դեպքերի համեմատական վերլուծություն՝ բացահայտելով մագնիսական փոխազդեցությամբ պայմանավորված փոփոխությունները։ Կարևոր նշանակություն ունի շերտի հաստության, նյութական հաստատունների և սահմանային ամրացման բնույթի ազդեցության ուսումնասիրությունը, քանի որ այդ գործոնները կարող են փոփոխել համակարգի դինամիկական արձագանքը։ Տեսական արդյունքները կարող են օգտակար լինել բազմաշերտ կառուցվածքների, ֆունկցիոնալ նյութերի և տարբեր ֆիզիկական դաշտերի ազդեցության տակ աշխատող մեխանիկական համակարգերի հետագա մոդելավորման համար։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է առաձգականության տեսության, տատանումների մեխանիկայի, մագնիսաառաձգականության և կիրառական մաթեմատիկայի մեթոդները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել կոշտ հիմքի հետ փոխազդող իզոտրոպ շերտի դինամիկական վարքի հիմնական օրինաչափությունները։

История

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է հայ ազգային-հեղափոխական շարժման նշանավոր գործիչներից մեկի՝ Ստեփան Զորյան-ի կյանքի ուղուն, հասարակական-քաղաքական գործունեությանը և գաղափարական ժառանգությանը։ Աշխատությունում դիտարկվում են նրա մասնակցությունը հայ ազգային ազատագրական շարժման կազմակերպմանը, կուսակցական գործունեության ձևավորմանը և քաղաքական պայքարի ռազմավարությունների մշակմանը XIX դարի վերջի և XX դարի սկզբի հեղափոխական գործընթացների համատեքստում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա կազմակերպչական աշխատանքին, քաղաքական մտածողության առանձնահատկություններին և տարբեր պատմական փուլերում ցուցաբերած առաջնորդական դերակատարությանը։ Քննարկվում են նաև նրա գործունեության ազդեցությունը հայկական քաղաքական մտքի զարգացման, ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման և ազատագրական շարժումների պատմության վրա։ Աշխատությունը նպատակ ունի ներկայացնել նրա կենսագրությունը որպես կարևոր էջ հայ քաղաքական և հասարակական պատմության մեջ։

Литература

Ալեքսանդր Շիրվանզադե - Վերջին շատրվանը Այս ստեղծագործությունը Շիրվանզադեի սոցիալ-հոգեբանական արձակի բնորոշ օրինակներից է, որտեղ հեղինակը խորհրդանշական պատկերների միջոցով ներկայացնում է մարդկային հարաբերությունների անկայունությունը, կյանքի անցողիկությունը և բարոյական արժեքների փոփոխական բնույթը։ «Վերջին շատրվան» պատկերն այստեղ ունի խորհրդանշական իմաստ՝ կապված անցնող ժամանակի, մարումի և երբեմնի կենսունակ իրականության աստիճանական քայքայման գաղափարի հետ, որի ֆոնին բացահայտվում են կերպարների ներքին ապրումները, հիասթափությունները և չիրականացված սպասումները։ Շիրվանզադեն հոգեբանական մանրակրկիտ վերլուծությամբ ցույց է տալիս, թե ինչպես են արտաքին հանգամանքները և հասարակական միջավայրը ազդում մարդու ճակատագրի վրա՝ հաճախ նրան հասցնելով ներքին դատարկության կամ արժեքային վերագնահատման։ Ստեղծագործությունը բնորոշ է իր ռեալիստական դիտարկումներով և խորհրդանշական շերտերով, որոնք միավորում են առօրյա կյանքի պատկերները ավելի խոր գաղափարական իմաստների հետ։ Լեզուն պարզ է, բայց հուզականորեն և մտավոր կերպով խտացված, ինչը թույլ է տալիս ընթերցողին ընկալել ինչպես սյուժեն, այնպես էլ դրա ենթատեքստային նշանակությունը։

Химия

Աշխատությունը նվիրված է հասանելի ֆորմիլպիրազոլների հիման վրա ընթացող քիմիական փոխակերպումների ուսումնասիրությանը և նոր կառուցվածք ունեցող միացությունների ստացման գիտական հնարավորությունների գնահատմանը։ Հետազոտության առանցքում պիրազոլային հետերոցիկլային համակարգի և ֆորմիլային ֆունկցիոնալ խմբի ռեակցիոն առանձնահատկությունների համադրումն է, որը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել տարբեր կառուցվածքային փոխակերպումներ և ընդլայնել պիրազոլի ածանցյալների շրջանակը։ Ֆորմիլպիրազոլները դիտարկվում են որպես բազմակողմանի սկզբնական նյութեր, որոնց կառուցվածքում առկա ֆունկցիոնալ կենտրոնները կարող են հիմք հանդիսանալ նոր կապերի և ավելի բարդ մոլեկուլային համակարգերի ձևավորման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ռեակցիաների ընդհանուր օրինաչափություններին, ելանյութերի կառուցվածքի և դրանց քիմիական ակտիվության միջև կապերին, ինչպես նաև տարբեր փոխակերպումների ընտրողականության ուսումնասիրությանը։ Քննվում է պիրազոլային օղակում տեղակալիչների բնույթի և դիրքի ազդեցությունը ռեակցիոն հատկությունների վրա, ինչը կարևոր է ստացվող նյութերի կառուցվածքային բազմազանությունը հասկանալու համար։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է տեխնոլոգիական տեսանկյունից իրագործելի և վերարտադրելի քիմիական գործընթացների գնահատումը՝ հաշվի առնելով ելանյութերի հասանելիությունը, փոխակերպումների արդյունավետությունը և վերջնական նյութերի առանձնացման ու բնութագրման հնարավորությունները։ Ստացված նոր միացությունների կառուցվածքի հաստատումը կարող է հիմնվել ժամանակակից ֆիզիկաքիմիական և սպեկտրային հետազոտությունների տվյալների համադրման վրա, ինչը հնարավորություն է տալիս պարզաբանել մոլեկուլային կառուցվածքը և գնահատել կատարված փոխակերպումների ուղղությունը։ Առանձին հետաքրքրություն է ներկայացնում կառուցվածք–հատկություն փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը, քանի որ հետերոցիկլային միացությունների կառուցվածքային փոփոխությունները կարող են էապես անդրադառնալ դրանց ֆիզիկաքիմիական և հնարավոր կենսաբանական հատկությունների վրա։ Նոր ածանցյալների ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել նաև հետագա հիմնարար հետազոտությունների համար հեռանկարային մոլեկուլային համակարգերի բացահայտմանը։ Աշխատությունն ընդհանուր առմամբ միավորում է հետերոցիկլային և օրգանական քիմիայի, կառուցվածքային վերլուծության ու քիմիական տեխնոլոգիայի մոտեցումները՝ նպաստելով ֆորմիլպիրազոլների ռեակցիոն հնարավորությունների վերաբերյալ պատկերացումների ընդլայնմանը և նոր կառուցվածքային միացությունների ստացման գիտական հիմքերի զարգացմանը։

История

Բագրատ Այվազյանը և Աշոտ Երկաթը հայկական պատմության կարևոր դեմքեր են, որոնք կապ ունեն Հայաստանի պետականության և արաբական դարաշրջանի քաղաքական գործընթացների հետ։ Աշոտ Երկաթը (մ.թ.ա. 867–890 թթ.) Բագրատունիների տոհմից արքա էր, ով համարվում է հայկական միջնադարյան պետության վերականգնման ու կայացման կարևոր դ64ի. Նա վերականգնեց Հայաստանի ինքնուրույն արքայությունը արաբական տիրապետությունից հետո, ամրացրեց կենտրոնական իշխանությունը, զարգացրեց տնտեսական ու ռազմական կառավարման համակարգը և նպաստեց եկեղեցական ու մշակութային կյանքի աճին։ Բագրատ Այվազյանը, որպես պատմական ուսումնասիրող և հեղինակ, հաճախ ներկայացնում է Աշոտ Երկաթի գործառույթներն ու նշանակությունը՝ ընդգծելով նրա դերը հայկական պետականության ու ազգային ինքնության պահպանման գործում։ Այս կերպ, Աշոտ Երկաթը դարձավ միջնադարյան Հայաստանի քաղաքական կայունության և մշակութային վերելքի խորհրդանիշ, իսկ Բագրատ Այվազյանի հետազոտությունները թույլ են տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմել այդ դարաշրջանի հայկական պետության կառավարման, արտաքին քաղաքականության և սոցիալ-տնտեսական զարգացումների մասին։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության քիմիական արդյունաբերության ձեռնարկություններում արտադրական ծախսերի կրճատման հիմնական ուղիների ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել արտադրանքի ինքնարժեքի նվազեցման, արտադրության արդյունավետության բարձրացման և ձեռնարկությունների մրցունակության ամրապնդման հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում է արտադրական ծախսերի կառուցվածքը, դրանց ձևավորման առանձնահատկությունները և առանձին ծախսային հոդվածների ազդեցությունը արտադրանքի ինքնարժեքի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հումքի, հիմնական և օժանդակ նյութերի, վառելիքի, էլեկտրաէներգիայի, աշխատուժի, սարքավորումների շահագործման և արտադրության կազմակերպման հետ կապված ծախսերին։ Քիմիական արդյունաբերության առանձնահատկությունների պայմաններում ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը կարևոր նշանակություն ունի, քանի որ հումքի և էներգիայի բարձր տեսակարար ծախսերը կարող են զգալիորեն ազդել արտադրանքի վերջնական ինքնարժեքի և շուկայական մրցունակության վրա։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են նյութական ռեսուրսների խնայողության, արտադրական կորուստների և թափոնների նվազեցման, տեխնոլոգիական գործընթացների կատարելագործման և արտադրության կազմակերպման արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Կարևորվում է նաև արտադրական սարքավորումների տեխնիկական վիճակի բարելավումը, դրանց առավել լիարժեք և արդյունավետ օգտագործումը, արտադրական հզորությունների բեռնվածության բարձրացումը և պարապուրդների կրճատումը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է աշխատանքի արտադրողականության բարձրացման խնդիրը, որը կարող է իրականացվել աշխատանքի կազմակերպման կատարելագործման, աշխատատարության նվազեցման, արտադրական գործընթացների մեքենայացման և ավտոմատացման, ինչպես նաև աշխատուժի ավելի արդյունավետ օգտագործման միջոցով։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են դիտարկվել նաև արտադրանքի տեսականու և կառուցվածքի օպտիմալացման, արտադրության մասնագիտացման ու կոոպերացման, օժանդակ արտադրությունների արդյունավետ կազմակերպման և կառավարման ծախսերի նվազեցման հնարավորությունները։ Աշխատությունը արտադրական ծախսերի կրճատումը դիտարկում է ոչ թե որպես ծախսերի մեխանիկական նվազեցման գործընթաց, այլ որպես համալիր տնտեսական խնդիր, որը պահանջում է տեխնոլոգիական, կազմակերպական և կառավարչական միջոցառումների համակցված կիրառում։ Այդ տեսանկյունից կարևորվում է արտադրության տեխնիկական վերազինումը, նոր տեխնոլոգիաների ներդրումը, էներգախնայող լուծումների կիրառումը և արտադրական գործընթացների ռացիոնալացումը։ Հետազոտության ընթացքում կարող է գնահատվել տարբեր միջոցառումների տնտեսական արդյունավետությունը՝ որոշելով դրանց արդյունքում ստացվող տնտեսումը, արտադրանքի ինքնարժեքի փոփոխությունը և ձեռնարկության շահութաբերության վրա ունեցած ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև ծախսերի պլանավորման, հաշվառման և վերահսկողության կատարելագործումը, քանի որ ծախսերի կառուցվածքի և դրանց փոփոխության մշտական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս ժամանակին բացահայտել անարդյունավետության աղբյուրները և մշակել դրանց վերացման համապատասխան միջոցառումներ։ Հայաստանի քիմիական արդյունաբերության օրինակով ուսումնասիրությունը կարող է բացահայտել ոլորտի տեխնիկական, արտադրական և տնտեսական առանձնահատկություններով պայմանավորված խնդիրները և դրանց լուծման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ քիմիական ձեռնարկությունների արտադրական և ֆինանսատնտեսական գործունեության կազմակերպման, ինքնարժեքի նվազեցման և մրցունակության բարձրացման գործընթացներում։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետներին, արտադրության կազմակերպման և կառավարման մասնագետներին, արդյունաբերական ձեռնարկությունների ղեկավարներին, ֆինանսական վերլուծաբաններին, ինչպես նաև քիմիական արդյունաբերության տնտեսական խնդիրներով զբաղվող ուսանողներին և հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը նպատակ ունի բացահայտելու ՀՀ քիմիական արդյունաբերության արտադրական ծախսերի նվազեցման առավել արդյունավետ տեխնիկական, կազմակերպական և տնտեսական միջոցները՝ շեշտադրելով ռեսուրսների խնայողության, արտադրողականության բարձրացման, տեխնոլոգիական կատարելագործման և կառավարման արդյունավետության նշանակությունը ոլորտի զարգացման ու ձեռնարկությունների մրցունակության ապահովման գործում։