Թարգմանության տեսության հիմունքներ

Лингвистика

Լեզվաբանական և սոցիոլեզվաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Պակիստանի հյուսիսային տարածքներում բնակվող փուշթուն միգրանտների լեզվական առանձնահատկությունների, լեզվական միջավայրի և բազմալեզու հասարակության պայմաններում նրանց հաղորդակցական վարքագծի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում փուշթու լեզվի տարածվածությունը, դրա բարբառային առանձնահատկությունները, միգրացիոն գործընթացների ազդեցությունը լեզվական գործածության վրա և փուշթուն համայնքների սոցիալ-մշակութային ինքնության պահպանման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում փուշթուի փոխազդեցությանը Պակիստանի հյուսիսային շրջաններում կիրառվող տեղական լեզուների, ինչպես նաև ուրդուի և անգլերենի հետ։ Վերլուծվում են երկլեզվության և բազմալեզվության դրսևորումները, լեզվական փոխարկման երևույթները, լեզվական փոխառությունները և տարբեր հաղորդակցական իրավիճակներում լեզվի ընտրության առանձնահատկությունները։ Դիտարկվում են միգրանտների լեզվական հարմարվողականության, կրթական միջավայրում լեզուների կիրառման, միջսերնդային լեզվական փոխանցման և համայնքային հաղորդակցության հետ կապված հարցերը։ Քննարկվում են նաև լեզվի և էթնիկական ինքնության փոխհարաբերությունները, սոցիալական ինտեգրման գործընթացները, լեզվական հեղինակության ու կարգավիճակի փոփոխությունները և լեզվական բազմազանության պահպանման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են կիրառվել սոցիոլեզվաբանական դիտարկման, հարցումների, լեզվական վարքագծի վերլուծության և համեմատական լեզվաբանական հետազոտության մեթոդներ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սոցիոլեզվաբանության, իրանական լեզուների ուսումնասիրության, միգրացիոն լեզվաբանության, ազգալեզվաբանության և Հարավային Ասիայի լեզվամշակութային միջավայրի հետազոտությամբ զբաղվող մասնագետների ու ուսանողների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի ձեռնարկություններում մարքեթինգային գործունեության կազմակերպման և կառավարման տնտեսական ու կառավարչական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում մարքեթինգը դիտարկվում է որպես ձեռնարկության ընդհանուր կառավարման համակարգի բաղադրիչ, որը կապում է շուկայի ուսումնասիրությունը, սպառողների պահանջարկի գնահատումը, արտադրանքի կամ ծառայությունների առաջարկի ձևավորումը, գնային քաղաքականությունը, իրացման ուղիները և հաղորդակցական գործունեությունը։ Քննության են առնվում ձեռնարկությունների շուկայական գործունեության կազմակերպական առանձնահատկությունները, մարքեթինգային ստորաբաժանումների կամ համապատասխան գործառույթների տեղը կառավարման կառուցվածքում և դրանց փոխհարաբերությունները արտադրական, ֆինանսական ու իրացման գործընթացների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում շուկայական տեղեկատվության հավաքագրման և վերլուծության նշանակությանը, մրցակցային միջավայրի ուսումնասիրությանը, սպառողների պահանջմունքների բացահայտմանը և դրանց հիման վրա կառավարչական որոշումների ընդունմանը։ Վերլուծվում են ապրանքային, գնային, բաշխման և առաջխաղացման քաղաքականությունների փոխկապակցվածության խնդիրները՝ դրանք դիտարկելով ձեռնարկության միասնական մարքեթինգային ռազմավարության համատեքստում։ Կարևորվում են նաև կազմակերպությունների չափերի, գործունեության ոլորտի, ֆինանսական հնարավորությունների և շուկայի առանձնահատկությունների ազդեցությունները մարքեթինգային կառավարման ձևերի ընտրության վրա։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ մարքեթինգային պլանավորման, վերահսկողության և գործունեության արդյունքների գնահատման մեխանիզմներին՝ բացահայտելով կառավարման արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղղությունները։ Առանձին նշանակություն ունի ձեռնարկությունների արտաքին միջավայրի փոփոխություններին հարմարվելու կարողության ուսումնասիրությունը, քանի որ սահմանափակ շուկաներում և տնտեսական անորոշության պայմաններում պահանջարկի փոփոխությունների ժամանակին գնահատումը կարող է էական նշանակություն ունենալ կազմակերպությունների գործունեության կայունության համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մարքեթինգի կառավարման, ձեռնարկությունների տնտեսագիտության և ռազմավարական պլանավորման մոտեցումները՝ համակարգելով ձեռնարկություններում շուկայական կողմնորոշված կառավարման ձևավորման ու կատարելագործման հիմնական խնդիրները և դրանց լուծման հնարավոր կազմակերպատնտեսական ուղղությունները։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է հեպատիտ C վիրուսային վարակի կենսաքիմիական, մոլեկուլային և իմունաբանական առանձնահատկությունների համալիր ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել վարակի զարգացման, օրգանիզմի պաշտպանական արձագանքի և լյարդային հյուսվածքում առաջացող փոփոխությունների մասին։ Հետազոտության կենտրոնում վիրուսի և հյուրընկալող օրգանիզմի փոխազդեցությունն է՝ սկսած վիրուսային գենետիկական նյութի և սպիտակուցների առանձնահատկություններից մինչև վարակված բջիջների նյութափոխանակային ու իմունային պատասխանները։ Քննվում են լյարդի ֆունկցիոնալ վիճակն արտացոլող կենսաքիմիական ցուցանիշների փոփոխությունները և դրանց հնարավոր կապը հիվանդության ընթացքի առանձնահատկությունների հետ։ Մոլեկուլային մակարդակում ուշադրություն է հատկացվում վիրուսի գենետիկական բազմազանությանը, վիրուսային նյութի հայտնաբերմանն ու բնութագրմանը և այն բջջային մեխանիզմներին, որոնց միջոցով վարակը կարող է պահպանվել օրգանիզմում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում իմունային պատասխանի ուսումնասիրությունը՝ ներառելով բնածին և ձեռքբերովի իմունիտետի բաղադրիչների, հակամարմինների, իմունային բջիջների և ցիտոկինային կարգավորման նշանակությունը։ Վերլուծվում է, թե արդյունավետ կամ ոչ բավարար իմունային պատասխանը ինչպես կարող է կապված լինել վարակի ընթացքի տարբեր ձևերի հետ։ Հետազոտության շրջանակում կենսաքիմիական, մոլեկուլային և իմունաբանական տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս գնահատելու հիվանդության տարբեր կենսաբանական կողմերի փոխկապակցվածությունը և առանձնացնելու այն ցուցանիշները, որոնք կարող են օգտակար լինել վարակի ընթացքի գիտական բնութագրման համար։ Անդրադարձ է կատարվում նաև վիրուսի երկարատև պահպանման պայմաններում առաջացող բջջային սթրեսին, բորբոքային գործընթացներին և լյարդի կառուցվածքային ու ֆունկցիոնալ փոփոխությունների կենսաբանական հիմքերին։ Նման բազմակողմանի ուսումնասիրությունները կարևոր են վիրուսային հեպատիտների ախտածագման մեխանիզմները հասկանալու և լաբորատոր գնահատման գիտական հիմքերը զարգացնելու համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է կենսաքիմիայի, մոլեկուլային վիրուսաբանության, իմունաբանության և լյարդաբանության մոտեցումները՝ հեպատիտ C-ի ժամանակ օրգանիզմում ընթացող մոլեկուլային և իմունաբանական գործընթացների փոխկապակցված պատկերը ներկայացնելու նպատակով։

Лингвистика

Հայագիտական, լեզվաբանական և պատմամշակութային բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության դերին հայոց աշխարհաբար լեզվի ձևավորման, զարգացման և գրական լեզվի կարգավիճակի վերաբերյալ քննարկումների պատմության մեջ։ Քննության են առնվում հայերենի լեզվական զարգացման պատմական նախադրյալները, գրաբարի և աշխարհաբարի փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև հայ գրավոր մշակույթի զարգացման առանձնահատկությունները մինչև XIX դարի 40-ական թվականները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Մխիթարյան միաբանության գիտակրթական գործունեությանը, լեզվաբանական աշխատություններին, թարգմանություններին և հրատարակչական նախաձեռնություններին՝ հայ գրական լեզվի զարգացման համատեքստում։ Վերլուծվում են գրաբարի պահպանման և աշխարհաբարի կիրառության ընդլայնման վերաբերյալ լեզվական պատկերացումները, դրանց գաղափարական հիմքերը և գործնական նշանակությունը։ Քննարկվում են ժողովրդախոսակցական լեզվի և գրական ավանդույթի փոխազդեցությունը, աշխարհաբարի բառապաշարի ու քերականական կառուցվածքի զարգացման հարցերը, ինչպես նաև լեզվական նորմավորման սկզբունքների ձևավորումը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել Մխիթարյան հեղինակների լեզվաբանական ու գրականագիտական աշխատությունները, դասագրքերը, բառարանները, պարբերական հրատարակությունները և նամակագրական նյութերը։ Անդրադարձ է կատարվում Վենետիկի Մխիթարյանների գործունեության ազդեցությանը հայ լուսավորական մտքի, կրթության, թարգմանական գրականության և ազգային մշակութային ինքնագիտակցության զարգացման վրա։ Կարևորվում է միաբանության լեզվական հայացքների ուսումնասիրությունը՝ գրաբարից աշխարհաբար անցման պատմական ընթացքը, լեզվական ավանդույթի շարունակականությունը և նոր գրական հայերենի ձևավորման նախադրյալները բացահայտելու տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց լեզվի պատմության, պատմական լեզվաբանության, հայագիտության, գրական լեզվի զարգացման և Մխիթարյան միաբանության գիտամշակութային ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Другие предметы

Ապրանքի մրցունակության ապահովումը ժամանակակից շուկայական տնտեսության կարևորագույն խնդիրներից է, քանի որ շուկայում հաջող գործունեություն ծավալելու և սպառողների վստահությունը պահպանելու համար յուրաքանչյուր կազմակերպություն պետք է արտադրի այնպիսի ապրանք, որը կարող է մրցակցել մյուս արտադրողների առաջարկների հետ։ Մրցունակությունը բնութագրում է արտադրանքի այն հատկությունների ամբողջությունը, որի շնորհիվ այն առավել գրավիչ է սպառողի համար՝ համեմատած նույնատիպ այլ ապրանքների հետ։ Այն ներառում է ոչ միայն արտադրանքի որակը, այլև գինը, դիզայնը, հուսալիությունը, օգտագործման հարմարավետությունը, սպասարկման մակարդակը, նորարարական առանձնահատկությունները և շուկայում ճանաչվածությունը։ Ապրանքի մրցունակության ապահովման հիմնական նախադրյալներից է շուկայի և սպառողների պահանջների մանրակրկիտ ուսումնասիրությունը, քանի որ արտադրողը պետք է հստակ պատկերացնի, թե ինչ կարիքներ և նախասիրություններ ունեն սպառողները։ Այս գործընթացում մեծ նշանակություն ունի մարքեթինգային հետազոտությունը, որի միջոցով բացահայտվում են շուկայի միտումները, մրցակիցների առավելություններն ու թերությունները, ինչպես նաև սպառողների վարքագիծը։ Մրցունակ արտադրանք ստեղծելու համար կազմակերպությունները մշտապես ձգտում են բարձրացնել արտադրանքի որակը՝ կիրառելով ժամանակակից տեխնոլոգիաներ, նորարարական լուծումներ և արդյունավետ կառավարման մեթոդներ։ Որակի բարձր մակարդակը նպաստում է սպառողների վստահության ձևավորմանը և շուկայում կայուն դիրքի ապահովմանը։ Միաժամանակ կարևոր դեր ունի արտադրանքի գնի ճիշտ ձևավորումը, քանի որ նույնիսկ բարձրորակ արտադրանքը չի կարող հաջող մրցակցել, եթե դրա գինը չի համապատասխանում սպառողի հնարավորություններին և շուկայի պահանջներին։ Ապրանքի մրցունակության ապահովման կարևոր գործոններից է նաև արտադրության արդյունավետ կազմակերպումը, որը հնարավորություն է տալիս նվազեցնել ծախսերը և բարձրացնել արտադրողականությունը։ Ժամանակակից պայմաններում մեծ նշանակություն ունեն նաև գովազդը, բրենդի ճանաչելիությունը և վաճառքի խթանման միջոցները, քանի որ դրանք նպաստում են արտադրանքի նկատմամբ հետաքրքրության մեծացմանը և սպառողների ուշադրության գրավմանը։ Բացի այդ, արտադրանքի մրցունակության վրա ազդում է հետվաճառքային սպասարկման մակարդակը, երաշխիքային պայմանների առկայությունը և հաճախորդների հետ արդյունավետ հաղորդակցությունը։ Միջազգային շուկաներում մրցունակություն ապահովելու համար անհրաժեշտ է համապատասխանել միջազգային չափանիշներին և որակի ստանդարտներին, քանի որ գլոբալ տնտեսության պայմաններում մրցակցությունը գնալով ավելի է սրվում։ Ապրանքի մրցունակության ապահովման գործընթացը շարունակական բնույթ ունի և պահանջում է մշտական կատարելագործում, նորարարությունների ներդրում և շուկայի փոփոխություններին արագ արձագանքելու ունակություն։ Այսպիսով, արտադրանքի մրցունակությունը հանդիսանում է կազմակերպության հաջողության, տնտեսական արդյունավետության և շուկայում երկարաժամկետ կայուն գործունեության կարևոր պայման, իսկ դրա ապահովումը պահանջում է համալիր մոտեցում և արդյունավետ կառավարման համակարգ։

Биология

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի տարածքում աճող վայրաճ նռան կենսաբանական, էկոլոգիական և բուսաբանական առանձնահատկությունների համալիր ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են բույսի տարածվածության շրջանները, աճման պայմանները, մորֆոլոգիական հատկանիշները, կենսաբանական առանձնահատկությունները և բնական պոպուլյացիաների վիճակը։ Ուսումնասիրվում են վայրաճ նռան գենետիկական բազմազանությունը, օգտակար հատկությունները, էկոլոգիական նշանակությունը և հնարավոր կիրառությունները գյուղատնտեսության, բուսաբուծության, սննդարդյունաբերության և կենսաբազմազանության պահպանության ոլորտներում։ Աշխատությունը ներառում է գիտական դիտարկումներ և վերլուծություններ, որոնք կարևոր են Հայաստանի բուսական աշխարհի ուսումնասիրության, արժեքավոր բուսատեսակների պահպանության և դրանց ռացիոնալ օգտագործման համար։