Հայ գրականության պարբերացման հարցեր

Технология

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է արագագործ ինտեգրալ սխեմաների մուտքային և ելքային հանգույցների ավտոմատ կարգաբերման սարքի մշակմանը և հետազոտմանը։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է ստեղծել այնպիսի տեխնիկական լուծում, որը կկարողանա ավտոմատ կերպով հարմարեցնել ինտեգրալ սխեմայի մուտք/ելք հանգույցների աշխատանքային պարամետրերը՝ ապահովելով ազդանշանների փոխանցման անհրաժեշտ որակը, ժամանակային ճշգրտությունը և համակարգի կայուն աշխատանքը տարբեր պայմաններում։ Արագագործ թվային համակարգերում տվյալների փոխանցման արագության աճի հետ մեկտեղ մեծանում է մուտքային և ելքային հանգույցների նկատմամբ ներկայացվող պահանջների խստությունը․ ազդանշանի փոքր ժամանակային շեղումները, լարման մակարդակների փոփոխությունները, ջերմաստիճանային տատանումները և արտադրական տեխնոլոգիական շեղումները կարող են ազդել ամբողջ համակարգի աշխատանքի հուսալիության վրա։ Այդ պատճառով ավտոմատ կարգաբերման մեխանիզմների կիրառումը կարևոր նշանակություն ունի բարձր արագությամբ ինտեգրալ սխեմաների նախագծման և շահագործման համար։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել մուտքային և ելքային հանգույցների հիմնական էլեկտրական և ժամանակային պարամետրերը, դրանց փոխկապակցվածությունը և արտաքին պայմանների փոփոխության նկատմամբ զգայունությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն մեխանիզմներին, որոնց միջոցով սարքը կարող է հայտնաբերել աշխատանքային ռեժիմի շեղումները և համապատասխանաբար փոփոխել հանգույցների կարգավորումները։ Ավտոմատ կարգաբերման համակարգը կարող է հիմնվել հետադարձ կապի սկզբունքի վրա, երբ իրական աշխատանքային պարամետրերը համեմատվում են պահանջվող արժեքների հետ, իսկ հայտնաբերված տարբերությունը օգտագործվում է կարգավորման ազդանշան ստեղծելու համար։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս նվազեցնել ձեռքով կարգաբերման անհրաժեշտությունը և համակարգը հարմարեցնել աշխատանքի փոփոխվող պայմաններին։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է սարքի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ սխեմայի մշակումը, ինչպես նաև դրա առանձին հանգույցների աշխատանքի մոդելավորումն ու փորձարարական ստուգումը։ Կարող են ուսումնասիրվել կարգավորման արագությունը, ճշգրտությունը, կայունությունը, արձագանքման ժամանակը և էներգիայի սպառումը։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել մուտքային և ելքային ազդանշանների ժամանակային համաժամացմանը, ազդանշանների ձևի պահպանմանը և բարձր հաճախականությունների դեպքում առաջացող անցումային գործընթացների նվազեցմանը։ Աշխատության մեջ կարող են դիտարկվել նաև ջերմաստիճանի, սնուցման լարման և տեխնոլոգիական շեղումների ազդեցությունները, քանի որ իրական ինտեգրալ սխեմաների պարամետրերը կարող են զգալիորեն տարբերվել նախագծային իդեալական արժեքներից։ Ավտոմատ կարգավորման կիրառումը թույլ է տալիս որոշ չափով փոխհատուցել այդ տարբերությունները և բարձրացնել սարքի աշխատանքի կայունությունը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել բարձր արագագործ պրոցեսորների, հիշողության համակարգերի, կապի սարքավորումների, թվային ազդանշանների մշակման համակարգերի և այլ ինտեգրալ էլեկտրոնային սարքերի նախագծման ժամանակ։ Գիտական և գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ մուտք/ելք հանգույցների արդյունավետ ավտոմատ կարգավորումը կարող է նպաստել բարձր արագության, հուսալիության և արտադրական կայունության ապահովմանը՝ առանց սխեմայի յուրաքանչյուր օրինակ անհատական ձեռքով կարգաբերելու անհրաժեշտության։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել միկրոէլեկտրոնիկայի, թվային էլեկտրոնիկայի, ինտեգրալ սխեմաների նախագծման, ավտոմատ կառավարման և բարձր արագագործ տվյալների փոխանցման համակարգերի մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը համադրում է ինտեգրալ սխեմաների նախագծման և ավտոմատ կառավարման սկզբունքները՝ նպատակ ունենալով մշակել արագագործ մուտքային և ելքային հանգույցների ինքնակարգավորվող համակարգ, որը կբարձրացնի էլեկտրոնային սարքերի աշխատանքի ճշգրտությունն ու հուսալիությունը փոփոխվող աշխատանքային պայմաններում։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է ճնշումային ջրային համակարգերի շահագործման արդյունավետության բարձրացմանն ուղղված մի շարք ինժեներական և կազմակերպատեխնիկական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում այն համակարգերի աշխատանքի կատարելագործումն է, որոնցում ջրի տեղափոխումն ու բաշխումն իրականացվում է ճնշման պայմաններում, և որոնց արդյունավետությունը մեծապես կախված է հիդրավլիկական ռեժիմից, պոմպային սարքավորումների աշխատանքից, խողովակաշարերի վիճակից և էներգիայի ծախսերից։ Թեմայի արդիականությունը պայմանավորված է հատկապես Հայաստանի պայմաններով, որտեղ լեռնային ռելիեֆի պատճառով գյուղատնտեսական տարածքների զգալի մասի ոռոգումն առանց ճնշումային համակարգերի դժվար կամ անհնար է իրականացնել։ Արդյունավետության բարձրացման անհրաժեշտությունը կապված է նաև էներգետիկ ծախսերի նվազեցման, ջրային ռեսուրսների խնայող օգտագործման և ոռոգման համակարգերի տեխնիկական վիճակի բարելավման հետ։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են ճնշումային համակարգերի հիդրավլիկական աշխատանքի առանձնահատկությունները, ջրի կորուստների նվազեցման հնարավորությունները, պոմպային կայանների և խողովակաշարերի աշխատանքի օպտիմալացման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համակարգի տարբեր տարրերի փոխկապակցվածությանը, քանի որ ջրի պահանջվող ճնշման և ծախսի ապահովումը պետք է համադրվի էներգիայի ռացիոնալ օգտագործման և շահագործման ծախսերի նվազեցման հետ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից կարող է լինել ջրօգտագործման ռեժիմների կատարելագործումը, ջրի բաշխման արդյունավետության բարձրացումը և համակարգի առանձին հատվածներում առաջացող հիդրավլիկական կորուստների գնահատումը։ Քննարկվում են նաև շահագործման ընթացքում առաջացող տեխնիկական խնդիրները, սարքավորումների մաշվածությունը, համակարգերի հուսալիության ապահովումը և դրանց արդիականացման անհրաժեշտությունը։ Ճնշումային ջրային համակարգերի արդյունավետ շահագործման համար կարևոր նշանակություն ունի մշտադիտարկումը և չափման տվյալների կիրառումը, քանի որ ջրաերկրաբանական ու հիդրավլիկական պարամետրերի պարբերական դիտարկումը հնարավորություն է տալիս առավել հիմնավորված գնահատել համակարգի աշխատանքը և ժամանակին հայտնաբերել փոփոխությունները։ Աշխատության առանձնահատուկ արժեքը կարող է պայմանավորված լինել ջրօգտագործման արդյունավետության և շրջակա միջավայրի պահպանության խնդիրների համատեղ դիտարկմամբ։ Ջրային ռեսուրսների ոչ արդյունավետ օգտագործումը կարող է հանգեցնել ինչպես տնտեսական կորուստների, այնպես էլ ջրային համակարգերի վրա լրացուցիչ ճնշման, ուստի համակարգերի շահագործման կատարելագործումը կարևոր է նաև ջրային ռեսուրսների երկարաժամկետ պահպանության տեսանկյունից։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել ճնշումային ոռոգման և այլ ջրատնտեսական համակարգերի նախագծման, վերակառուցման և շահագործման ընթացքում՝ նպաստելով էներգետիկ և ջրային ռեսուրսների ավելի արդյունավետ օգտագործմանը, շահագործման ծախսերի նվազեցմանը և համակարգերի հուսալիության բարձրացմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հիդրոտեխնիկներին, ջրատնտեսական համակարգերի նախագծողներին և շահագործողներին, ջրային ռեսուրսների կառավարման մասնագետներին, գյուղատնտեսական ինժեներներին, հետազոտողներին և համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողներին։

Технология

Այս թեման վերաբերում է շենքերի ջեռուցման համակարգերի օպտիմալացման մեթոդների մշակմանը և էներգաարդյունավետության բարձրացման ուղիների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակը ջերմային էներգիայի սպառման նվազեցումն է՝ միաժամանակ ապահովելով ներքին միջավայրի հարմարավետ ջերմաստիճանային պայմաններ և համակարգի կայուն աշխատանք։ Ջեռուցման համակարգերի օպտիմալացումը ներառում է ջերմային բեռնվածության ճշգրիտ հաշվարկ, սարքավորումների ճիշտ ընտրություն, ջերմափոխանակման գործընթացների արդյունավետ կառավարում և ավտոմատացված կարգավորման համակարգերի կիրառում։ Կարևոր դեր ունի նաև շենքի ջերմամեկուսացման մակարդակը, քանի որ արտաքին ջերմային կորուստների նվազեցումը ուղղակիորեն ազդում է էներգաարդյունավետության վրա։ Էներգախնայողության բարձրացման մեթոդներից են նաև խելացի կառավարման համակարգերի ներդրումը, վերականգնվող էներգիայի աղբյուրների օգտագործումը, ինչպես նաև ջերմային ռեժիմի դինամիկ կարգավորումը՝ կախված արտաքին ջերմաստիճանից և օգտագործման ինտենսիվությունից։ Բացի տեխնիկական լուծումներից, կարևոր է նաև էներգիայի օգտագործման մոնիթորինգը և համակարգի աշխատանքային ռեժիմների մշտական վերլուծությունը՝ կորուստները նվազեցնելու նպատակով։ Այսպիսով, ջեռուցման համակարգերի օպտիմալացման խնդիրները պահանջում են համալիր մոտեցում, որտեղ համադրվում են ինժեներական հաշվարկները, ավտոմատացումը և էներգետիկ քաղաքականության սկզբունքները՝ ապահովելով ինչպես տնտեսական, այնպես էլ էկոլոգիական արդյունավետություն։

История

Այս աշխատությունը ներկայացնում է Էրզրումի և Բիթլիսի վիլայեթներին հարակից տարածքների տեղագրական, աշխարհագրական և ճանապարհային առանձնահատկությունների ուսումնասիրություն՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով այն հատվածներին, որոնք կապվում էին ռազմական գործողությունների գոտու և դեպի Էրզրում տանող ուղղությունների հետ։ Նյութում նկարագրվում են ուսումնասիրվող տարածաշրջանի բնակավայրերը, ճանապարհները, լեռնանցքները, գետերը, հովիտները, բնական պայմանները և հաղորդակցության հնարավորությունները՝ այդ տվյալները դիտարկելով նաև ռազմական տեսանկյունից։ Առանձնահատուկ արժեք ունեն երթուղային նկարագրությունները, որոնք կարող են տեղեկություններ հաղորդել տարբեր ուղղություններով տեղաշարժի պայմանների, ճանապարհների վիճակի, բնակավայրերի միջև հեռավորությունների, տեղանքի անցանելիության և տարածաշրջանի բնական խոչընդոտների մասին։ Աշխատությունը կարևոր աղբյուրագիտական նշանակություն ունի Օսմանյան կայսրության արևելյան նահանգների պատմաաշխարհագրական ուսումնասիրության համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանի վարչական, բնակեցված և հաղորդակցական տարածքի մասին։ Տեղագրական նկարագրությունները միաժամանակ կարող են օգտակար լինել Առաջին համաշխարհային պատերազմի Կովկասյան ռազմաճակատի իրադարձությունները հասկանալու համար, քանի որ ռազմական գործողությունների ընթացքի վրա մեծ ազդեցություն ունեին լեռնային ռելիեֆը, ճանապարհային ցանցը, եղանակային պայմանները և զորքերի տեղաշարժի հնարավորությունները։ Նյութը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, ռազմական պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, աշխարհագրագետներին, քարտեզագետներին և Օսմանյան կայսրության արևելյան շրջանների պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Այն հատկապես արժեքավոր է որպես ժամանակաշրջանի տարածքային ու երթուղային պայմանների մասին տեղեկատվություն պարունակող փաստագրական աղբյուր, որը թույլ է տալիս ուսումնասիրել տարածաշրջանը ոչ միայն քաղաքական և ռազմական իրադարձությունների, այլև նրա իրական աշխարհագրական միջավայրի համատեքստում։

Право

Աշխատությունը նվիրված է անձի նկատմամբ ֆիզիկական բռնության հետ կապված իրավախախտումների մոտիվացիոն և հոգեբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ քրեաբանական, իրավաբանական և սոցիալ-հոգեբանական տեսանկյուններից։ Հետազոտության կենտրոնում այն շարժառիթներն ու պայմաններն են, որոնք կարող են կապված լինել բռնի վարքագծի ձևավորման և դրսևորման հետ՝ առանց դրանք դիտարկելու որպես նման գործողությունների արդարացում։ Քննվում են անձնական հակամարտությունների, թշնամանքի, վրեժի, գերիշխելու ձգտման, խմբային ազդեցության, իրավիճակային լարվածության և սոցիալական միջավայրի հնարավոր դերերը՝ հաշվի առնելով, որ կոնկրետ դեպքերում շարժառիթները կարող են լինել բազմագործոն և փոխկապակցված։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մոտիվի, նպատակի, դիտավորության և հուզական վիճակի տարբերակմանը, քանի որ դրանք իրավական ու հոգեբանական գնահատման ընթացքում ունեն տարբեր նշանակություն։ Ուսումնասիրվում են նաև անձի վարքագծի ձևավորման վրա սոցիալականացման, ընտանեկան և միջանձնային հարաբերությունների, կոնֆլիկտների լուծման սովորությունների և շրջապատի ազդեցության ընդհանուր մեխանիզմները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում տարբեր բնույթի բռնի արարքների մոտիվացիոն կառուցվածքների համեմատական ուսումնասիրությունը՝ դրանց միջև հնարավոր ընդհանրություններն ու տարբերությունները բացահայտելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում քրեական վարքագծի պատճառների և պայմանների տարբերակման խնդրին, ինչպես նաև այն հանգամանքին, որ որևէ առանձին հոգեբանական կամ սոցիալական գործոն ինքնին չի նշանակում բռնի վարքագծի անխուսափելիություն։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել դատահոգեբանական գնահատման, քրեաբանական վերլուծության և իրավական որակման փոխհարաբերությունները՝ հատկապես շարժառիթի բացահայտման նշանակության տեսանկյունից։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է նաև կանխարգելման հարցերը՝ շեշտադրելով հակամարտությունների խաղաղ կարգավորման, բռնության ռիսկային գործոնների վաղ ճանաչման և համապատասխան սոցիալական ու իրավական կանխարգելիչ մեխանիզմների նշանակությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է քրեաբանության, քրեական հոգեբանության և իրավագիտության մոտեցումները՝ ֆիզիկական բռնության հետ կապված վարքագծի մոտիվացիոն հիմքերը գիտականորեն վերլուծելու և կանխարգելման հնարավոր ուղղությունները հասկանալու նպատակով։

Педагогика

Ուսումնասիրությունը նվիրված է հոգեկան զարգացման հապաղում ունեցող երեխաների ժամանակի զգացողության և ժամանակային կողմնորոշման առանձնահատկությունների ուսումնասիրմանն ու դրանց կատարելագործման արդյունավետ ուղիների բացահայտմանը։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են ժամանակային պատկերացումների ձևավորման հոգեբանական և մանկավարժական նախադրյալները, երեխաների կողմից ժամանակի տևողության, հաջորդականության, արագության և ժամանակային հարաբերությունների ընկալման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն դժվարություններին, որոնք կարող են առաջանալ անցյալի, ներկայի և ապագայի տարբերակման, օրվա մասերի, շաբաթվա օրերի, ամիսների և եղանակների ընկալման, ինչպես նաև գործողությունների տևողության գնահատման ընթացքում։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է հատուկ մանկավարժական և հոգեբանական մեթոդների կիրառումը՝ երեխաների ժամանակային պատկերացումները զարգացնելու և առօրյա ու ուսումնական գործունեության մեջ ժամանակը ճիշտ կողմնորոշվելու կարողությունները ձևավորելու նպատակով։ Կարող են դիտարկվել խաղային վարժություններ, տեսողական նյութեր, գործնական առաջադրանքներ, գործողությունների հաջորդականության կազմակերպում և կրկնության վրա հիմնված մեթոդներ, որոնք նպաստում են ժամանակային հասկացությունների աստիճանական յուրացմանը։ Աշխատությունը կարևոր է այն տեսանկյունից, որ ժամանակային կողմնորոշումը երեխայի ինքնուրույնության, ուսումնական գործունեության կազմակերպման և սոցիալական հարմարման կարևոր բաղադրիչներից է։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են օգտակար լինել հատուկ մանկավարժներին, հոգեբաններին, ուսուցիչներին, դաստիարակներին, ծնողներին և համապատասխան ոլորտների ուսանողներին՝ հոգեկան զարգացման հապաղում ունեցող երեխաների ճանաչողական կարողությունների և ժամանակային կողմնորոշման հմտությունների զարգացման արդյունավետ մոտեցումներ ընտրելու համար։