Տնտեսական ինդեքսներ

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հարկային բազայի ընդլայնման և հարկային վարչարարության կատարելագործման փոխկապակցված խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ հարկային համակարգի արդյունավետության, պետական բյուջեի եկամուտների կայունության և տնտեսական գործունեության խթանման տեսանկյունից։ Աշխատանքը 2013 թվականին հրապարակված Գորիուն Սարգսի Ադամյանի տնտեսագիտական գիտությունների թեկնածուի ատենախոսությունն է՝ 26 էջ ծավալով, որը վերաբերում է հենց ՀՀ նյութերի հիման վրա հարկային բազայի և վարչարարության զարգացման ուղղություններին։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ պետական եկամուտների ավելացումը չպետք է պայմանավորվի միայն հարկային դրույքաչափերի բարձրացմամբ կամ հարկատուների նկատմամբ վարչական ճնշման ուժեղացմամբ․ առավել արդյունավետ մոտեցումը հարկման բազայի ընդլայնումն է, ստվերային տնտեսական գործունեության կրճատումը, հարկային պարտավորությունների կամավոր կատարման խթանումը և վարչարարական գործընթացների կատարելագործումը։ Այս համատեքստում ուսումնասիրվում են հարկային բազայի ձևավորման վրա ազդող տնտեսական, իրավական և ինստիտուցիոնալ գործոնները, հարկային պարտավորությունների հաշվարկման ու հավաքագրման առանձնահատկությունները և հարկային համակարգի արդյունավետության վրա վարչարարության ազդեցությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ստվերային տնտեսությանը, քանի որ չհայտարարագրված կամ թերի փաստաթղթավորված տնտեսական գործունեությունը նվազեցնում է հարկման ենթակա իրական շրջանառությունը և խաթարում մրցակցային հավասար պայմանները։ Այդ պատճառով հարկային բազայի զարգացման կարևոր ուղղություններից է տնտեսական գործարքների թափանցիկության բարձրացումը, հարկային հաշվառման կատարելագործումը և հարկային մարմինների վերլուծական ու վերահսկողական կարողությունների զարգացումը։ Հետազոտությունը կարևորում է նաև հարկային վարչարարության այնպիսի մոդելի ձևավորումը, որը միաժամանակ կապահովի պետական եկամուտների հավաքագրումը և չի ստեղծի տնտեսավարողների համար անհարկի վարչական ու ֆինանսական ծախսեր։ Վարչարարության պարզեցումը, հարկային գործընթացների թվայնացումը, տեղեկատվության փոխանակման կատարելագործումը և ռիսկերի վրա հիմնված հարկային հսկողությունը կարող են նպաստել ինչպես հարկային կարգապահության բարձրացմանը, այնպես էլ հարկ վճարողների և պետության միջև ավելի կանխատեսելի հարաբերությունների ձևավորմանը։ ՀՀ հարկային քաղաքականության զարգացման փաստաթղթերում ևս կարևոր ուղղություններ են դիտարկվել հարկեր/ՀՆԱ հարաբերակցության բարձրացումը, ստվերային և ոչ ֆորմալ հատվածի կրճատումը, ռիսկային տնտեսավարողների նկատմամբ տարբերակված վերահսկողությունը, էլեկտրոնային հաշվետվությունների զարգացումը և փոքր ու միջին բիզնեսի համար պարզեցված վարչարարության ապահովումը։ Աշխատության շրջանակում կարող են վերլուծվել նաև հարկային բազայի ընդլայնման հնարավորությունները՝ ըստ տնտեսության առանձին հատվածների և հարկատեսակների, հարկման բազայի ամբողջական հաշվառման խնդիրները, հարկային արտոնությունների ազդեցությունը, հարկային պարտավորություններից խուսափելու մեխանիզմները և վարչարարական վերահսկողության արդյունավետությունը։ Կարևոր է նաև հարկային քաղաքականության և վարչարարության հավասարակշռությունը․ չափազանց խիստ վարչարարությունը կարող է մեծացնել բիզնեսի ծախսերը և խոչընդոտել տնտեսական ակտիվությանը, մինչդեռ թույլ վերահսկողությունը կարող է նպաստել հարկային խախտումների և ստվերային շրջանառության աճին։ Հետևաբար առավել արդյունավետ է այնպիսի համակարգի ձևավորումը, որտեղ վերահսկողական ռեսուրսները կենտրոնացվում են բարձր ռիսկայնություն ունեցող հարկատուների վրա, իսկ օրինապահ տնտեսավարողների նկատմամբ վարչական միջամտությունը նվազագույնի է հասցվում։ Հարկային վարչարարության զարգացման ժամանակակից մոտեցումները ևս շեշտադրում են էլեկտրոնային համակարգերի արդիականացումը, հարկ վճարողների սպասարկման որակի բարձրացումը, ռիսկերի կառավարման համակարգերի կատարելագործումը, գործարքների ամբողջական փաստաթղթավորումը և ստվերային շրջանառության կրճատումը։ Աշխատության գիտական և գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ հարկային բազայի ընդլայնումն ու վարչարարության բարելավումը դիտարկվում են որպես պետական ֆինանսների կայունության փոխկապակցված նախապայմաններ։ Առաջարկվող մոտեցումները կարող են կիրառվել հարկային քաղաքականության մշակման, հարկային եկամուտների կանխատեսման, հարկային վերահսկողության կազմակերպման և հարկ վճարողների սպասարկման կատարելագործման գործընթացներում։ Միաժամանակ դրանք կարող են նպաստել հարկային համակարգի արդարության բարձրացմանը, քանի որ հարկման բազայի ամբողջական բացահայտումը թույլ է տալիս նվազեցնել այն իրավիճակները, երբ հարկային պարտավորությունները անհավասարաչափ են բաշխվում տնտեսության տարբեր մասնակիցների միջև։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը հարկային բազայի զարգացումը դիտարկում է ոչ միայն որպես բյուջետային եկամուտների ավելացման միջոց, այլև որպես տնտեսական գործունեության թափանցիկության, մրցակցային հավասարության և հարկային համակարգի երկարաժամկետ արդյունավետության ապահովման գործիք՝ վարչարարական մեխանիզմների կատարելագործումը համադրելով հարկային քաղաքականության տնտեսական նպատակների հետ։

Право

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում կազմակերպված հանցավորության քրեաիրավական բնութագրի, դրա դրսևորման առանձնահատկությունների և արդյունավետ հակազդման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Աշխատությունում վերլուծվում են կազմակերպված հանցավորության հասկացությունը, իրավական բնորոշման չափանիշները, ձևավորման պատճառներն ու պայմանները, հանցավոր խմբերի գործունեության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց հասարակական վտանգավորության աստիճանը։ Քննարկվում են քրեական օրենսդրության համապատասխան դրույթները, իրավակիրառական պրակտիկան, հանցագործությունների կանխարգելման և բացահայտման մեխանիզմները, իրավապահ մարմինների համագործակցության արդյունավետության բարձրացման ուղիները և միջազգային փորձի կիրառման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կազմակերպված հանցավորության դեմ պետական քաղաքականության կատարելագործմանը, իրավական կարգավորման զարգացմանը և քրեական արդարադատության համակարգի արդյունավետության բարձրացմանը։ Գիրքը նախատեսված է իրավաբանների, դատավորների, դատախազների, քննիչների, իրավապահ մարմինների աշխատակիցների, գիտաշխատողների, իրավաբանական ֆակուլտետների ուսանողների և քրեական իրավունքի ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է առևտրական ռիսկերի կառավարման ժամանակակից հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության մանրածախ կազմակերպությունների գործունեության օրինակով։ Ներկայացվում են առևտրային գործունեության ընթացքում առաջացող ռիսկերի տեսակները, դրանց առաջացման պատճառները, գնահատման մեթոդները և կառավարման արդյունավետ գործիքները։ Քննարկվում են մանրածախ ոլորտի առանձնահատկությունները, շուկայական փոփոխությունների ազդեցությունը, ֆինանսական և գործառնական անորոշությունների նվազեցման ուղիները, ինչպես նաև կազմակերպությունների մրցունակության բարձրացման ռազմավարությունները ռիսկերի կառավարման միջոցով։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են ռիսկերի կանխատեսման, վերահսկման և նվազեցման մեխանիզմները՝ հիմնված հայկական մանրածախ կազմակերպությունների գործնական տվյալների և վերլուծությունների վրա։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, կառավարման մասնագետների, ձեռնարկատերերի, հետազոտողների, դասախոսների և տնտեսագիտական ուղղություններով սովորող ուսանողների համար։

Социология

Այս կուրսային աշխատանքը նվիրված է սոցիալական ժամանակի կազմակերպման ուսումնասիրությանը՝ որպես հասարակության կյանքի, սոցիալական կառուցվածքների և անհատի առօրյա վարքագծի կարևոր բաղադրիչ։ Աշխատանքում ներկայացվում է, թե ինչպես է ժամանակը ոչ միայն ֆիզիկական չափելի միավոր, այլ նաև սոցիալական կառուցվածք, որը ձևավորվում է մշակութային նորմերի, տնտեսական պահանջների, ինստիտուցիոնալ կարգավորումների և անհատական սովորությունների ազդեցությամբ։ Վերլուծվում է ժամանակի բաշխման գործընթացը տարբեր սոցիալական խմբերում՝ աշխատանքային, կրթական և ազատ ժամանակի համատեքստում, ինչպես նաև դրա ազդեցությունը մարդու կենսակերպի և սոցիալական դերերի իրականացման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ժամանակի կազմակերպման ինստիտուցիոնալ ձևերին՝ աշխատանքային գրաֆիկներին, կրթական համակարգի ժամանակացույցին, պետական և հասարակական ռիթմերին, որոնք կարգավորում են մարդկանց ամենօրյա գործունեությունը։ Աշխատանքում քննարկվում է նաև ժամանակի սոցիալական ընկալման փոփոխությունը ժամանակակից հասարակություններում՝ արագացված կյանքի տեմպերի, թվայնացման և գլոբալիզացիայի ազդեցությամբ, որոնք ձևավորում են նոր վարքագծային մոդելներ և ժամանակի կառավարման պահանջներ։ Ներկայացվում է նաև այն գաղափարը, որ ժամանակի արդյունավետ կազմակերպումը կարևոր դեր ունի ինչպես անհատի արտադրողականության և կյանքի որակի բարձրացման, այնպես էլ հասարակական համակարգերի կայուն գործունեության համար։ Կուրսայինի նպատակն է ձևավորել ամբողջական պատկերացում սոցիալական ժամանակի կազմակերպման մասին՝ ընդգծելով դրա սոցիալական, մշակութային և ինստիտուցիոնալ բազմաշերտ բնույթը։

Другие предметы

Այս նյութը կենտրոնանում է քննություններին արդյունավետ պատրաստվելու մեթոդների վրա՝ ներկայացնելով ժամանակի ճիշտ կազմակերպման, ուսումնական նյութի համակարգված յուրացման և հոգեբանական լարվածության հաղթահարման տարբեր եղանակներ։ Հեղինակը անդրադառնում է սովորելու ընթացքում առաջացող դժվարություններին, ուշադրության կենտրոնացման խնդիրներին, վախերի և անհանգստության հաղթահարմանը՝ դրանք ներկայացնելով որպես խոչընդոտներ, որոնցից կարելի է «ազատվել» ճիշտ մոտեցումների միջոցով։ Նյութում քննարկվում են հիշողության զարգացման, ինքնակարգապահության, նպատակների հստակեցման և քննության ընթացքում վստահության պահպանման կարևոր սկզբունքները։ Այն օգտակար է սովորողների համար, ովքեր ցանկանում են բարձրացնել իրենց առաջադիմությունը և ավելի հանգիստ ու կազմակերպված մոտենալ քննաշրջանին։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է երիտասարդ տարիքի անձանց շրջանում գլխապտույտի և կյանքի որակի տարբեր բաղադրիչների միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունների ուսումնասիրությանը՝ Երևանի ուսանողական բնակչության օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում գլխապտույտը դիտարկվում է ոչ միայն որպես սուբյեկտիվ գանգատ, այլև որպես գործոն, որը կարող է առնչվել առօրյա ակտիվության, ուսումնական գործունեության, ֆիզիկական ինքնազգացողության և սոցիալական գործառույթների հետ։ Ուսանողական տարիքը առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում, քանի որ այս շրջանում բարձր ուսումնական ծանրաբեռնվածությունը, օրվա ռեժիմի փոփոխությունները և կենսակերպի այլ գործոններ կարող են փոխկապակցված լինել ընդհանուր ինքնազգացողության հետ։ Քննվում են գլխապտույտի տարածվածության, հաճախականության և արտահայտվածության գնահատման ընդհանուր մոտեցումները, ինչպես նաև երիտասարդների կողմից սեփական առողջական վիճակի և կյանքի որակի ընկալումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն հարցին, թե նման գանգատների առկայությունը որքանով կարող է կապված լինել ֆիզիկական ակտիվության սահմանափակման, կենտրոնացման դժվարությունների, ուսումնական առօրյայի և սոցիալական մասնակցության փոփոխությունների հետ։ Կյանքի որակը դիտարկվում է որպես բազմաբաղադրիչ հասկացություն, որը ներառում է ֆիզիկական, հոգեբանական, սոցիալական և առօրյա գործունեությանը վերաբերող ցուցանիշներ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել հարցաթերթային և վիճակագրական գնահատման մեթոդներ՝ տարբեր ցուցանիշների միջև կապերը բացահայտելու և ուսումնասիրվող խմբում ընդհանուր միտումները նկարագրելու համար։ Միաժամանակ կարևոր է տարբերակել վիճակագրական փոխկապակցվածությունը պատճառահետևանքային կապից, քանի որ գլխապտույտը կարող է ունենալ բազմազան պատճառներ, իսկ կյանքի որակի վրա կարող են ազդել բազմաթիվ այլ գործոններ։ Ուսանողների տվյալների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել երիտասարդ բնակչությանը բնորոշ առանձնահատկությունները և գնահատել առողջական գանգատների հնարավոր նշանակությունը նրանց առօրյա գործունեության տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է նպաստել նաև երիտասարդների առողջության վերաբերյալ հետազոտություններում կյանքի որակի ցուցանիշների կիրառման մեթոդաբանության զարգացմանը։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է հանրային առողջության, կլինիկական բժշկության, համաճարակաբանության և կյանքի որակի գնահատման մոտեցումները՝ երիտասարդների առողջական վիճակի և առօրյա բարեկեցության միջև կապերն առավել ամբողջական ուսումնասիրելու նպատակով։