Откройте для себя другие интересные и полезные материалы
Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материаловЛингвистика
Անվանաբայական բաղադրյալ ստորոգյալը ժամանակակից հայերենում
Լեզվաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ժամանակակից հայերենի շարահյուսական համակարգում անվանաբայական բաղադրյալ ստորոգյալի կառուցվածքային, քերականական և իմաստային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ստորոգյալի այս տեսակի կազմության սկզբունքները, դրա բաղադրիչների փոխհարաբերությունները և նախադասության կառուցվածքում ունեցած գործառույթները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հանգույցի և անվանական բաղադրիչի քերականական դերին, դրանց արտահայտման միջոցներին, ձևաբանական առանձնահատկություններին և համաձայնության դրսևորումներին։ Վերլուծվում են գոյականով, ածականով, դերանունով, թվականով և անվանական արժեք ունեցող այլ միավորներով արտահայտված ստորոգելիական բաղադրիչների կիրառությունները։ Քննարկվում են նաև անվանաբայական բաղադրյալ ստորոգյալի ժամանակային, եղանակային և դիմային հարաբերությունների արտահայտման միջոցները, ինչպես նաև դրա տարբերակման հարցերը ստորոգյալի այլ կառուցվածքային տեսակներից։ Լեզվական նյութի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու այս շարահյուսական միավորի կառուցվածքային բազմազանությունը և նրա դերը ժամանակակից հայերենի նախադասության կազմակերպման մեջ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց լեզվի շարահյուսությամբ, քերականությամբ և լեզվական կառուցվածքների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, դասախոսների և ուսանողների համար։
Обновлено. 2026-10-04
Другие предметы
Հայաստանի պետական ագրարային համալսարանում պաշտպանած ատենախոսությունների մատենագիտություն (1935- 2009)
Վարդանյան Լ., հանդիսանում է մատենագիտական և տեղեկատու բնույթի աշխատություն, որը համակարգված կերպով ներկայացնում է Հայաստանի պետական ագրարային համալսարանում տարբեր տարիներին՝ 1935–2009 թվականների ընթացքում պաշտպանված ատենախոսությունների ամբողջական ցանկը։ Այն ընդգրկում է գիտական աշխատանքների թեմատիկ բազմազանությունը, հեղինակներին, պաշտպանության տարիները և գիտական ուղղությունները՝ ապահովելով արժեքավոր տեղեկատվական բազա գիտական հետազոտությունների պատմության և զարգացման վերաբերյալ։ Գրքում արտացոլված են ագրարային գիտությունների տարբեր ճյուղերը՝ գյուղատնտեսություն, անասնաբուծություն, հողագիտություն, ագրոտեխնիկա, սննդի տեխնոլոգիա և հարակից ոլորտներ, ինչը հնարավորություն է տալիս տեսնել համալսարանի գիտական գործունեության զարգացումը երկարաժամկետ պատմական համատեքստում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված գիտական կադրերի պատրաստման գործընթացին, գիտահետազոտական ուղղությունների ձևավորմանը և դրանց ներդրմանը գյուղատնտեսության զարգացման մեջ։ Այս աշխատությունը ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատու աղբյուր հետազոտողների, դասախոսների, ասպիրանտների և գիտական գրադարանների համար՝ նպաստելով գիտական տեղեկատվության որոնման, համակարգման և օգտագործման արդյունավետությանը։
Обновлено. 2026-09-13
Другие предметы
Բնական տարեցույց․ 1872 թվականի նահանջ տարվա օրացույց
Այս տարեցույցը նախատեսված է 1872 թվականի՝ նահանջ տարվա օրացուցային ժամանակաշրջանի համար և ներկայացնում է ժամանակի հաշվարկման ու օրացուցային կազմակերպման հետ կապված տեղեկություններ։ Նման հրատարակությունները կարևոր դեր են ունեցել առօրյա կյանքի կազմակերպման գործում՝ ընթերցողներին տրամադրելով տարվա օրերի, ամիսների և ամսաթվերի վերաբերյալ համակարգված տեղեկություններ։ «Բնական» բնորոշումը կարող է մատնանշել օրացույցի կապը բնական ժամանակային պարբերությունների, տարվա ընթացքի և երկնային երևույթների վրա հիմնված հաշվարկների հետ։ Տարեցույցները հաճախ ունեցել են նաև տեղեկատու նշանակություն՝ ծառայելով որպես ժամանակի կազմակերպման, օրերի հաջորդականության հետևման և տարբեր իրադարձությունների պլանավորման գործիք։ Այս հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայ օրացուցային գրականության և տոմարագիտական գիտելիքների տարածման պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն հնարավորություն է տալիս դիտարկելու հայերեն տպագիր մշակույթում օրացույցների գործառույթը, դրանց կիրառական նշանակությունը և հասարակական կյանքի հետ կապը։ Գիրքը արժեքավոր մատենագիտական նյութ է նաև ժամանակի հաշվարկման համակարգերի, հայ տպագրության և տեղեկատու գրականության զարգացման պատմությամբ հետաքրքրվողների համար։
Обновлено. 2026-11-02
Технология
Որմնակոնստրուկցիաներ՝ տուֆաքարերի, դրանց արդյունահանման թափոնների ու բնական ծակոտկեն լցանյութերով թեթև բետոնների համալիր կիրառմամբ
Աշխատությունը նվիրված է շինարարության ոլորտում տուֆաքարերի, դրանց արդյունահանման և մշակման ընթացքում առաջացող թափոնների, ինչպես նաև բնական ծակոտկեն լցանյութերով պատրաստվող թեթև բետոնների համալիր կիրառման միջոցով արդյունավետ որմնակոնստրուկցիաների մշակման, նախագծման և օգտագործման տեսական, տեխնոլոգիական ու գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում են տեղական բնական շինանյութերի ռացիոնալ օգտագործման, շինարարական արտադրության նյութատարության նվազեցման, շենքերի արտաքին և ներքին պատերի ջերմատեխնիկական ու կառուցվածքային հատկությունների բարելավման, ինչպես նաև շինարարական թափոնների վերամշակման և երկրորդային օգտագործման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տուֆի՝ որպես բնական հրաբխային ծագման շինանյութի ֆիզիկամեխանիկական հատկություններին, ծակոտկեն կառուցվածքին, խտությանը, ամրությանը, ջերմահաղորդականությանը, խոնավության կլանման առանձնահատկություններին և շինարարական կոնստրուկցիաներում կիրառման տեխնոլոգիական պայմաններին։ Ուսումնասիրվում են տուֆաքարերի արդյունահանման, կտրման և մշակման ընթացքում առաջացող քարային մնացորդների, մանրացված նյութերի ու փոշենման բաղադրիչների օգտագործման հնարավորությունները՝ որպես շինարարական խառնուրդների, բետոնների և այլ կոմպոզիտային նյութերի բաղադրիչներ։ Քննարկվում են բնական ծակոտկեն լցանյութերի տեսակները, դրանց հատիկաչափական կազմը, ֆիզիկական և մեխանիկական բնութագրերը, ինչպես նաև թեթև բետոնների կառուցվածքի ձևավորման և շահագործական հատկությունների վրա դրանց ազդեցությունը։ Կարևորվում է տուֆաքարերի և թեթև բետոնների համատեղ կիրառման տեխնոլոգիական նպատակահարմարությունը, տարբեր նյութերի համադրությամբ բազմաշերտ և համակցված պատային կառուցվածքների ձևավորման հնարավորությունները, ինչպես նաև դրանց ամրության, կայունության և ջերմամեկուսացման ցուցանիշների գնահատումը։ Անդրադարձ է կատարվում որմնակոնստրուկցիաների կրողունակության, դեֆորմացիոն հատկությունների, ճաքակայունության, ջերմային դիմադրության, խոնավային ռեժիմի և երկարատև շահագործման հուսալիության հետ կապված հարցերին։ Հատուկ ուշադրության են արժանանում տարբեր բաղադրությամբ թեթև բետոնների պատրաստման տեխնոլոգիաները, կապակցանյութերի և լցանյութերի օպտիմալ հարաբերակցության ընտրությունը, բետոնային խառնուրդների մշակելիությունը, կարծրացման պայմանները և պատրաստի նյութերի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների գնահատման մեթոդները։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակներում դիտարկվում են նաև շինարարական կոնստրուկցիաների սեփական քաշի նվազեցման, շենքերի էներգաարդյունավետության բարձրացման, ջերմային կորուստների սահմանափակման և նյութական ռեսուրսների խնայողության հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում Հայաստանի Հանրապետության բնական քարային հումքի պաշարների, հատկապես հրաբխային ծագման ապարների օգտագործման առանձնահատկություններին, տեղական շինանյութերի արտադրության զարգացմանը և հանքարդյունաբերական թափոնների արդյունավետ վերամշակմանը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է տարբեր կառուցվածքային լուծումների համեմատական գնահատումը՝ հաշվի առնելով դրանց տեխնիկական բնութագրերը, արտադրության և տեղադրման ծախսերը, շինարարական աշխատանքների աշխատատարությունը և շահագործման ընթացքում ապահովվող արդյունավետությունը։ Քննարկվում են նաև որմնակոնստրուկցիաների նախագծման և հաշվարկման սկզբունքները, նյութերի համատեղ աշխատանքի առանձնահատկությունները, շինարարական նորմատիվ պահանջների ապահովումը և տարբեր բեռնվածքների պայմաններում կոնստրուկցիաների վարքի գնահատման հնարավորությունները։ Կարևորվում են երկրաշարժակայուն շինարարության պայմաններում պատային կառուցվածքների զանգվածի, ամրության և դեֆորմացիոն հատկությունների նշանակությունը, ինչպես նաև շենքերի ընդհանուր կառուցվածքային համակարգի հետ դրանց փոխազդեցության ուսումնասիրությունը։ Աշխատությունը անդրադառնում է նաև շինարարական արտադրության բնապահպանական խնդիրներին, բնական հումքի արդյունահանման հետևանքների նվազեցմանը, թափոնների կուտակման սահմանափակմանը և ռեսուրսախնայող տեխնոլոգիաների կիրառման հեռանկարներին։ Հետազոտության թեմատիկան հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես կարող է տեղական քարային նյութերի և թեթև բետոնների նպատակային համադրությունը նպաստել շինարարական արտադրանքի որակի բարձրացմանը, պատային կոնստրուկցիաների տեխնիկական հատկությունների կատարելագործմանը և շինարարության տնտեսական արդյունավետության ապահովմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նոր կառուցվածքային լուծումների գործնական կիրառելիությանը, դրանց արտադրական ներդրման հնարավորություններին և բնակելի, հասարակական ու արդյունաբերական նշանակության շենքերի կառուցման ընթացքում օգտագործման հեռանկարներին։ Աշխատությունն ունի գիտական և կիրառական նշանակություն՝ նպաստելով շինանյութերի տեխնոլոգիայի, շինարարական կոնստրուկցիաների նախագծման, բնական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և էներգախնայող շինարարության զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Այն կարող է օգտակար լինել շինարարական ինժեներների, կոնստրուկտորների, ճարտարապետների, շինանյութերի տեխնոլոգների, նյութագետների, շինարարական արտադրության կազմակերպիչների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ասպիրանտների, ուսանողների և ժամանակակից շինարարական նյութերի ու կառուցվածքային համակարգերի կատարելագործմամբ հետաքրքրվող մասնագետների համար։
Обновлено. 2026-10-10
Экономика
Տարածաշրջանային տնտեսության և տարածքային ապրանքային շուկաների զարգացման հիմնախնդիրները (ՀՀ Շիրակի մարզի օրինակով)
Այս աշխատանքը նվիրված է տարածաշրջանային տնտեսության և տարածքային ապրանքային շուկաների զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության Շիրակի մարզի օրինակով՝ որպես սոցիալ-տնտեսական զարգացման առումով առանձնահատուկ տարածաշրջան, որն աչքի է ընկնում արդյունաբերական ներուժի պատմական ձևավորմամբ, գյուղատնտեսական կառուցվածքով և սահմանամերձ աշխարհագրական դիրքով։ Հեղինակը վերլուծում է տարածաշրջանային շուկաների ձևավորման հիմնական գործոնները՝ արտադրական կարողությունները, տրանսպորտային և լոգիստիկ ենթակառուցվածքները, բնակչության վճարունակ պահանջարկը և պետական կարգավորման ազդեցությունը։ Աշխատության մեջ ընդգծվում է, որ Շիրակի մարզի տնտեսությունը երկար ժամանակ կրել է արդյունաբերական կենտրոնացման և հետագա դեգրադացիայի հետևանքները, ինչը հանգեցրել է արտադրական ներուժի թերի օգտագործման և աշխատաշուկայի կառուցվածքային խնդիրների։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուղատնտեսության դերին, մասնավորապես հողագործության և անասնապահության համադրությանը, ինչպես նաև դրանց կապին տեղական շուկաների հետ, որտեղ արտադրանքի իրացումը հաճախ սահմանափակվում է ենթակառուցվածքային և շուկայական գործոններով։ Վերլուծվում են նաև Գյումրու՝ որպես տարածաշրջանային կենտրոնի, դերակատարությունը և նրա ազդեցությունը ապրանքային հոսքերի, ծառայությունների և տնտեսական կապերի ձևավորման վրա։ Աշխատության մեջ քննարկվում են տարածաշրջանային զարգացման քաղաքականության խնդիրները՝ ներառյալ ներդրումային միջավայրի բարելավումը, փոքր և միջին բիզնեսի խթանումը, ինչպես նաև տարածքային անհավասարությունների նվազեցման անհրաժեշտությունը։ Միաժամանակ ընդգծվում է, որ արդյունավետ տարածաշրջանային քաղաքականությունը պետք է հիմնված լինի տեղական ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործման, շուկաների ինտեգրման և ենթակառուցվածքային զարգացման վրա։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է Շիրակի մարզի օրինակով տարածաշրջանային տնտեսության զարգացման հիմնախնդիրները որպես բազմագործոն համակարգ, որտեղ տնտեսական, սոցիալական և աշխարհագրական գործոնները փոխկապակցված են և միասին ձևավորում են տարածքային շուկաների զարգացման մակարդակը։
Обновлено. 2026-09-21
Медицина
Клинические особенности дифференциальная диагностика неосложненных и осложненных остаточными явлениями органического поражения головного мозга форм шизофрении с сексуальной любовно-эротической тематики
Работа посвящена клиническому изучению форм шизофрении, в структуре которых выраженное место занимают сексуальные и любовно-эротические переживания, а также вопросам их дифференциальной диагностики при наличии или отсутствии остаточных явлений органического поражения головного мозга. Основное внимание уделяется анализу клинической картины, особенностей психопатологических проявлений, характера эмоциональных и поведенческих нарушений и их взаимосвязи с органическими изменениями нервной системы. Исследование направлено на выявление признаков, позволяющих разграничивать неосложнённые варианты заболевания и состояния, при которых клиническая картина осложняется остаточными органическими проявлениями. Важное место занимает изучение особенностей сексуально-эротической тематики в структуре психопатологических расстройств: характера соответствующих переживаний, их устойчивости, связи с бредовыми, эмоциональными, поведенческими и другими симптомами, а также их влияния на социальное функционирование пациента. Существенное значение имеет дифференциально-диагностический анализ, поскольку сходные по внешним проявлениям нарушения могут иметь различное клиническое происхождение и требовать разной оценки. В работе могут рассматриваться анамнестические сведения, особенности начала и течения заболевания, структура психопатологических синдромов, когнитивные изменения и неврологические признаки, позволяющие определить роль органического компонента в формировании клинической картины. Отдельное внимание уделяется остаточным явлениям органического поражения головного мозга и их возможному влиянию на эмоциональную сферу, поведение, интеллектуально-мнестические функции и способность пациента адаптироваться к окружающей среде. Сопоставление различных клинических групп позволяет определить наиболее информативные диагностические признаки и установить закономерности сочетания эндогенных и органически обусловленных проявлений. Исследование также имеет значение для совершенствования клинической классификации и повышения точности психиатрической диагностики, особенно в случаях сложной или неоднозначной симптоматики. Полученные данные могут способствовать более обоснованной оценке состояния пациента, уточнению характера психопатологических нарушений и выбору соответствующей лечебно-реабилитационной тактики. Работа представляет интерес для психиатров, клинических психологов, неврологов, специалистов в области нейропсихиатрии и психопатологии, а также для исследователей и студентов медицинских специальностей.
Обновлено. 2026-09-14