Վերազգային կորպորացիաների գործունեությունը զարգացող երկրների տնտեսություններում (ՀՀ օրինակով)

Литература

Աշխատության երկրորդ հատորը շարունակում է նախորդ մասում ներկայացված գեղարվեստական պատումը՝ ընթերցողին տեղափոխելով խորհրդավոր և անսովոր իրադարձություններով հագեցած միջավայր։ Վերնագրում արտահայտված դյուցազնային կամ առեղծվածային բնույթը հուշում է խորհրդավոր վայրի և դրա շուրջ զարգացող իրադարձությունների կարևորության մասին։ Պատումը կարող է դիտարկվել 19-րդ դարի հայալեզու տպագիր գեղարվեստական գրականության համատեքստում՝ հաշվի առնելով այդ ժամանակաշրջանում տարածված թարգմանական և արկածային արձակի ավանդույթները։ Հատորը հետաքրքրություն է ներկայացնում ժամանակաշրջանի ընթերցողական մշակույթի, գրական ժանրերի և հայերեն տպագիր գրքի պատմության ուսումնասիրության համար։

Экономика

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է վարկունակության գնահատման կատարելագործման ուղիները Հայաստանի Հանրապետության խոշոր թռչնաբուծական կազմակերպությունների օրինակով՝ ընդգծելով ֆինանսական կայունության, ռիսկերի կառավարման և վարկային քաղաքականության փոխկապակցվածությունը։ Նյութում վերլուծվում են վարկունակության գնահատման հիմնական ցուցանիշները՝ շահութաբերություն, իրացվելիություն, սեփական կապիտալի և պարտավորությունների հարաբերակցություն, դրամական հոսքերի կայունություն, ինչպես նաև արտադրական արդյունավետության ցուցանիշներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուղատնտեսական և թռչնաբուծական ոլորտների առանձնահատկություններին՝ սեզոնայնություն, կերերի գների տատանումներ, կենսաբանական ռիսկեր և շուկայի անկայունություն, որոնք ուղղակիորեն ազդում են կազմակերպությունների վարկունակության վրա։ Աշխատությունը նաև քննարկում է վարկային ռիսկերի գնահատման ժամանակակից մոտեցումները՝ ֆինանսական մոդելավորում, վարկային ռեյթինգի համակարգեր և կանխատեսող վերլուծություններ, ինչպես նաև առաջարկում է վարկունակության բարձրացման ուղիներ՝ կառավարման բարելավում, ծախսերի օպտիմալացում և արտադրողականության աճ։ Ընդհանուր առմամբ, նյութը կարևոր է ֆինանսական կառավարման, ագրոբիզնեսի և վարկային քաղաքականության ոլորտների մասնագետների համար՝ ուղղված գյուղատնտեսական ձեռնարկությունների ֆինանսական կայունության ամրապնդմանը։

История

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Իսլամական կոնֆերանս կազմակերպության գործունեության, կառուցվածքի և քաղաքական զարգացման հիմնական փուլերի քննությանը 1969–2001 թվականներին։ Նյութում վերլուծվում են կազմակերպության ստեղծման պատմական նախադրյալները, անդամ պետությունների միջև համագործակցության ամրապնդման նպատակները և իսլամական աշխարհի քաղաքական, տնտեսական ու մշակութային շահերի համադրման ուղղությամբ իրականացված նախաձեռնությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կազմակերպության դերակատարությանը միջազգային հարաբերություններում, անդամ երկրների միջև համերաշխության խթանմանը, ինչպես նաև տարածաշրջանային հակամարտությունների, անվտանգության խնդիրների և արտաքին քաղաքական մարտահրավերների շուրջ ձևավորված դիրքորոշումներին։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է կազմակերպության ինստիտուցիոնալ կառուցվածքին, որոշումների ընդունման մեխանիզմներին և մասնագիտացված մարմինների գործունեությանը՝ գնահատելով դրանց արդյունավետությունը բազմազան քաղաքական և տնտեսական համակարգեր ունեցող երկրների համագործակցության պայմաններում։ Միաժամանակ քննարկվում են 20-րդ դարի վերջին տասնամյակների միջազգային գործընթացների ազդեցությունը կազմակերպության գործունեության վրա, ինչպես նաև դրա տեղն ու նշանակությունը գլոբալ և տարածաշրջանային քաղաքական համակարգում։

География

Աշխատությունը նվիրված է հրաբխային տարածքների երկրաբանական և հիդրոերկրաբանական պայմանների ուսումնասիրությանը՝ ստորերկրյա ջրային պաշարների ձևավորման, շարժման, խոցելիության և պահպանության խնդիրների տեսանկյունից՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքում կատարված հետազոտությունների օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում հրաբխային ապարների կառուցվածքային և ֆիլտրացիոն առանձնահատկություններն են, որոնք էական նշանակություն ունեն մթնոլորտային տեղումների ներթափանցման, ստորերկրյա ջրերի կուտակման և ջրատար հորիզոնների ձևավորման համար։ Քննվում են լավային հոսքերի, ճեղքավորված հրաբխային ապարների, հրաբխածին-նստվածքային գոյացությունների և դրանց միջև ձևավորված երկրաբանական սահմանների դերը ջրի տեղաշարժի ու բնական ելքերի առաջացման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում երկրաբանական կառուցվածքի անհամասեռությանը, ճեղքավորվածության աստիճանին և տարբեր ապարաշերտերի ջրաթափանցելիությանը, քանի որ այդ գործոնները կարող են պայմանավորել ինչպես ստորերկրյա ջրերի պաշարների ձևավորումը, այնպես էլ դրանց զգայունությունը մակերևույթից ներթափանցող աղտոտիչների նկատմամբ։ Ուսումնասիրվում են ստորերկրյա ջրերի սնման և բեռնաթափման տարածքները, հոսքի հիմնական ուղղությունները, աղբյուրների ձևավորման պայմանները և ջրատար համակարգերի փոխկապակցվածությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ստորերկրյա ջրերի բնական պաշտպանվածության գնահատումը՝ հաշվի առնելով վերադիր շերտերի կառուցվածքը, ապարների ֆիլտրացիոն հատկությունները, ռելիեֆը և մարդածին ծանրաբեռնվածությունը։ Դիտարկվում է նաև հողօգտագործման, բնակավայրերի, արդյունաբերական և գյուղատնտեսական գործունեության հնարավոր ազդեցությունը ջրային ռեսուրսների որակի վրա։ Հետազոտության շրջանակում երկրաբանական, հիդրոերկրաբանական և ջրաքիմիական տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս առանձնացնելու առավել խոցելի տարածքները և հիմնավորելու ստորերկրյա ջրերի պահպանության համար անհրաժեշտ տարածքային մոտեցումները։ Հայաստանի հրաբխային շրջանների ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև խմելու և տնտեսական նշանակություն ունեցող ջրային ռեսուրսների երկարաժամկետ կառավարման տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է երկրաբանության, հիդրոերկրաբանության, ջրային ռեսուրսների կառավարման և շրջակա միջավայրի պահպանության մոտեցումները՝ հրաբխային միջավայրերում ստորերկրյա ջրերի ձևավորման ու պաշտպանության առանձնահատկությունները բացահայտելու նպատակով։

Химия

Աշխատությունը նվիրված է երկրորդային ֆոսֆինների և ֆոսֆինօքսիդների ալկիլացման ռեակցիաների ուսումնասիրությանը՝ ացետիլենային ածխաջրածինների և վինիլհալոգենիդների մասնակցությամբ, ինչպես նաև միջֆազային կատալիզի և գերհիմնային միջավայրերի ազդեցության բացահայտմանը ֆոսֆորօրգանական միացությունների փոխակերպումների վրա։ Հետազոտության կենտրոնում ֆոսֆոր պարունակող ելանյութերի ռեակցունակության, ածխածին–ֆոսֆոր կապի ձևավորման ընդհանուր օրինաչափությունների և տարբեր ռեակցիոն միջավայրերում ընթացող փոխակերպումների ուղղվածության ուսումնասիրությունն է։ Քննվում է ֆոսֆինների և դրանց օքսիդացված ածանցյալների կառուցվածքի ազդեցությունը քիմիական վարքի վրա, ինչպես նաև չհագեցած օրգանական միացությունների կառուցվածքային առանձնահատկությունների դերը վերջնական արգասիքների ձևավորման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում միջֆազային կատալիզի սկզբունքներին, որոնց միջոցով հնարավոր է փոխազդեցության մեջ ներգրավել տարբեր ֆազերում գտնվող բաղադրիչներ և ուսումնասիրել միջավայրի ազդեցությունը ռեակցիայի արդյունավետության ու ընտրողականության վրա։ Գերհիմնային համակարգերը դիտարկվում են որպես բարձր ռեակցունակությամբ միջավայրեր, որոնք կարող են փոփոխել ֆոսֆորօրգանական միացությունների փոխազդեցության ուղիները և նպաստել նոր կառուցվածքային տիպերի ձևավորմանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ռեակցիայի հնարավոր մեխանիզմների և կառուցվածք–ռեակցունակություն փոխկապակցվածությունների տեսական մեկնաբանությունը՝ տարբեր ելանյութերի վարքի համեմատական վերլուծության միջոցով։ Ստացված միացությունների կառուցվածքային բնութագրումը հնարավորություն է տալիս գնահատելու փոխակերպումների ուղղվածությունը և բացահայտելու ֆոսֆոր պարունակող նոր ածանցյալների ձևավորման ընդհանուր օրինաչափությունները։ Ֆոսֆորօրգանական միացությունները հետաքրքրություն են ներկայացնում օրգանական սինթեզի, կոորդինացիոն քիմիայի, նյութագիտության և կատալիզի տարբեր ուղղությունների համար, ինչի պատճառով դրանց կառուցվածքային բազմազանության ընդլայնումն ունի ինչպես տեսական, այնպես էլ կիրառական նշանակություն։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ֆոսֆորօրգանական քիմիայի, օրգանական ռեակցիաների մեխանիզմների և կատալիզի մոտեցումները՝ նպաստելով չհագեցած ածխաջրածինների մասնակցությամբ ֆոսֆոր պարունակող միացությունների փոխակերպումների վերաբերյալ գիտական պատկերացումների խորացմանը։

Экономика

Շուկայական մեխանիզմը տնտեսության ինքնակարգավորվող համակարգ է, որը հիմնված է պահանջարկի և առաջարկի փոխազդեցության վրա և ապահովում է ռեսուրսների բաշխումը գների միջոցով։ Այն գործում է այնպես, որ ապրանքների և ծառայությունների գները ձևավորվում են շուկայում գնորդների և վաճառողների վարքագծի արդյունքում՝ արտացոլելով նրանց շահերը, հնարավորությունները և տեղեկատվությունը։ Երբ պահանջարկը աճում է, գները սովորաբար բարձրանում են, ինչը խթանում է արտադրողներին ավելացնել առաջարկը, իսկ պահանջարկի նվազման դեպքում գները իջնում են՝ նվազեցնելով արտադրությունը։ Այս մեխանիզմը թույլ է տալիս տնտեսությանը հասնել որոշակի հավասարակշռության կետի, որտեղ առաջարկը և պահանջարկը համընկնում են։ Շուկայական մեխանիզմի կարևոր տարրերից են մրցակցությունը, գները, շահույթը և սպառողների ընտրությունը, որոնք միասին ուղղորդում են տնտեսական որոշումները առանց կենտրոնացված կառավարման անհրաժեշտության։ Այնուամենայնիվ, իրական տնտեսությունում շուկայական մեխանիզմը միշտ չէ, որ գործում է կատարելապես, քանի որ կարող են առաջանալ շուկայական ձախողումներ՝ մենաշնորհներ, արտաքին ազդեցություններ, տեղեկատվական անհամաչափություն կամ սոցիալական անհավասարություն։ Այդ պատճառով շատ դեպքերում անհրաժեշտ է պետական միջամտություն՝ համակարգի կայունությունն ու արդարությունը ապահովելու համար։ Շուկայական մեխանիզմը համարվում է ժամանակակից տնտեսությունների հիմնական հիմքերից մեկը, քանի որ այն ապահովում է արդյունավետություն, ճկունություն և նորարարության խթանում։