Влияние генитальной инфекции на иммунный статус беременных женщин и новорожденных детей

История

Այս աշխատանքը նվիրված է XIX դարի վերջի և XX դարի սկզբի հայ ազգային-ազատագրական պայքարի կարևոր փուլերից մեկի ուսումնասիրությանը, որտեղ դիտարկվում են ֆիդայական շարժման ձևավորման պատճառները, զարգացման ընթացքը և պատմական նշանակությունը։ Հեղինակը վերլուծում է այն քաղաքական, սոցիալ-տնտեսական և անվտանգային պայմանները, որոնք նպաստել են զինված ինքնապաշտպանական խմբերի առաջացմանը Օսմանյան կայսրությունում և Կովկասյան տարածաշրջանում՝ ընդգծելով հայ բնակչության իրավունքների պաշտպանության անհրաժեշտությունը այդ ժամանակաշրջանի պայմաններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆիդայական ջոկատների կազմակերպական կառուցվածքին, նրանց գործողությունների մարտավարությանը և տեղական համայնքների հետ համագործակցության ձևերին։ Աշխատությունը նաև ուսումնասիրում է նշանավոր ֆիդայիների գործունեությունը, նրանց առաջնորդական դերակատարությունը և գաղափարական մոտիվացիաները՝ կապված ազգային ինքնության պահպանման և ինքնապաշտպանության գաղափարի հետ։ Միաժամանակ ներկայացվում է շարժման ազդեցությունը հայ հասարակական-քաղաքական մտքի ձևավորման, ազգային ինքնագիտակցության բարձրացման և հետագա ազատագրական պայքարի զարգացման վրա։ Շեշտվում է, որ ֆիդայական շարժումը, չնայած իր տարբեր դրսևորումներին և պատմական բարդություններին, կարևոր դեր է ունեցել հայ ժողովրդի ազգային դիմադրողականության և քաղաքական ինքնակազմակերպման գործընթացում։

История

Ն. Վ. Հարությունյանի աշխատությունն ուսումնասիրում է Ուրարտու պետության տնտեսական կյանքի երկու կարևոր ճյուղերը՝ երկրագործությունն ու անասնապահությունը՝ հիմնվելով պատմական և հնագիտական տվյալների վրա։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու ուրարտական հասարակության արտադրական գործունեության, գյուղատնտեսական տնտեսության կազմակերպման և բնական պաշարների օգտագործման առանձնահատկությունների մասին։ Երկրագործության ուսումնասիրության շրջանակում կարևորվում են հողերի մշակման, ցանքատարածությունների օգտագործման, ոռոգման համակարգերի, մշակաբույսերի և գյուղատնտեսական աշխատանքների վերաբերյալ տեղեկությունները։ Անասնապահության քննությունը վերաբերում է կենդանիների բուծմանը, անասնագլխաքանակի նշանակությանը, անասնապահական տնտեսության կազմակերպմանը և դրա դերին բնակչության կենսապահովման ու պետության տնտեսական հզորության մեջ։ Այս երկու ոլորտների համադրական ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս բացահայտել դրանց փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև գյուղատնտեսության տեղը Ուրարտուի պետական տնտեսության և հասարակական կյանքի համակարգում։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հին հայկական լեռնաշխարհի տնտեսական պատմության, ուրարտական նյութական մշակույթի և Հին Արևելքի գյուղատնտեսական համակարգերի ուսումնասիրության համար։ Այն օգտակար է պատմաբանների, հնագետների, ուրարտագետների և հնագույն հասարակությունների տնտեսական կյանքով հետաքրքրվողների համար։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է Սևանա լճի ֆիտոպլանկտոնային համայնքի ալոգենային սուկցեսիայի ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով ջրային էկոհամակարգում արտաքին գործոնների ազդեցությամբ տեղի ունեցող կառուցվածքային և գործառութային փոփոխությունների վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են ֆիտոպլանկտոնի կազմը, տեսակային բազմազանությունը, տարածական և ժամանակային փոփոխությունները, ինչպես նաև տարբեր խմբերի ներկայացուցիչների հարաբերակցությունը լճի էկոլոգիական պայմանների փոփոխության ընթացքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն արտաքին ազդեցություններին, որոնք կարող են պայմանավորել ֆիտոպլանկտոնային համայնքի վերակազմավորումը՝ ջրի ֆիզիկաքիմիական հատկությունների, սննդանյութերի պարունակության, ջերմաստիճանային ռեժիմի, ջրաբանական պայմանների և մարդածին ազդեցության փոփոխությունների միջոցով։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են արտաքին միջավայրի գործոնները ներգործում ֆիտոպլանկտոնային օրգանիզմների տարածման, զարգացման և համայնքային կառուցվածքի վրա, ինչպես նաև ինչպես են այդ փոփոխություններն անդրադառնում ամբողջ լճային էկոհամակարգի կենսաբանական հավասարակշռության վրա։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է Սևանա լճի էկոլոգիական վիճակի գնահատումը ֆիտոպլանկտոնի ցուցանիշների միջոցով, քանի որ այդ համայնքները զգայուն արձագանքում են ջրային միջավայրի փոփոխություններին և կարող են ծառայել որպես էկոհամակարգային գործընթացների կարևոր կենսաբանական ցուցիչներ։ Նյութը կարող է օգտակար լինել հիդրոբիոլոգիայի, ջրային էկոլոգիայի, կենսաբանության, բնապահպանության և լիմնոլոգիայի ոլորտների ուսանողների, հետազոտողների և մասնագետների համար՝ նպաստելով Սևանա լճի կենսաբազմազանության, էկոլոգիական գործընթացների և արտաքին ազդեցությունների նկատմամբ համայնքային արձագանքների ավելի խորքային ըմբռնմանը։

География

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության գետերի նվազագույն հոսքի (low flow) ձևավորման օրինաչափությունների, հաշվարկային մեթոդների և գործնական կիրառությունների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են գետային հոսքի սեզոնային և բազմամյա փոփոխությունները, նվազագույն ջրատվության ձևավորման հիդրոկլիմայական գործոնները, ինչպես նաև դրանց կախվածությունը տեղումների, գոլորշացման, ջրհավաք ավազանի կառուցվածքի և մարդկային ազդեցության աստիճանից։ Հեղինակը վերլուծում է նվազագույն հոսքի գնահատման տարբեր մեթոդներ՝ ներառյալ վիճակագրական շարքեր, հավանականային բաշխումներ, ինդեքսային և մոդելային մոտեցումներ, որոնք կիրառվում են ջրային ռեսուրսների կառավարման և նախագծման խնդիրներում։ Աշխատության մեջ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գետերի ջրային ռեժիմի խոցելիությանը կլիմայական փոփոխությունների պայմաններում և ջրօգտագործման աճող պահանջների ազդեցությանը նվազագույն հոսքի վրա։ Ներկայացվում են հաշվարկային օրինակներ, տարածաշրջանային տվյալների վերլուծություններ և մեթոդական առաջարկություններ՝ ուղղված ջրային ռեսուրսների կայուն կառավարմանը և ջրամատակարարման համակարգերի նախագծման օպտիմալացմանը։ Գիրքը նախատեսված է հիդրոլոգների, ջրային ռեսուրսների ինժեներների, բնապահպանների, հետազոտողների և ջրային համակարգերի պլանավորման ոլորտի մասնագետների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է միգրացիոն գործընթացների ուսումնասիրության, դրանց զարգացման օրինաչափությունների բացահայտման և մոդելավորման տեսական, մեթոդաբանական ու կիրառական հիմնախնդիրներին՝ սահմանադրականության սկզբունքների և Հայաստանի Հանրապետության հասարակական-քաղաքական ու սոցիալ-տնտեսական զարգացման առանձնահատկությունների համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում են բնակչության տեղաշարժերի պատճառներն ու հետևանքները, միգրացիոն հոսքերի ձևավորման և փոփոխության գործոնները, ինչպես նաև միգրացիոն քաղաքականության և սահմանադրաիրավական կարգավորման փոխհարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սահմանադրականության հասկացությանը, իրավական պետության սկզբունքներին, մարդու հիմնարար իրավունքների և ազատությունների պաշտպանությանը, ինչպես նաև բնակչության ազատ տեղաշարժի, բնակության վայրի ընտրության և պետության կողմից քաղաքացիների իրավունքների ապահովման սահմանադրական երաշխիքներին։ Ուսումնասիրվում են միգրացիայի հիմնական տեսակները՝ արտաքին և ներքին, ժամանակավոր և մշտական, աշխատանքային, կրթական, ընտանեկան և հարկադիր տեղաշարժերը՝ դրանց առաջացման սոցիալական, տնտեսական, ժողովրդագրական ու քաղաքական նախադրյալների տեսանկյունից։ Կարևորվում է Հայաստանի Հանրապետությունում միգրացիոն գործընթացների պատմական զարգացումը, անկախությունից հետո բնակչության տեղաշարժերի առանձնահատկությունները, արտագաղթի և ներգաղթի միտումները, աշխատանքային միգրացիայի դերը և բնակչության տարածքային բաշխման փոփոխությունները։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակներում դիտարկվում են միգրացիոն գործընթացների վրա ազդող գործոնները, մասնավորապես՝ զբաղվածության հնարավորությունները, բնակչության եկամուտները, կենսամակարդակը, կրթական և մասնագիտական զարգացման պայմանները, անվտանգային միջավայրը, ժողովրդագրական կառուցվածքը և սոցիալական ենթակառուցվածքների հասանելիությունը։ Հատուկ ուշադրության են արժանանում միգրացիոն հոսքերի քանակական գնահատման և կանխատեսման մեթոդները, վիճակագրական տվյալների մշակումը, ժողովրդագրական ցուցանիշների վերլուծությունը և մաթեմատիկական ու տնտեսաչափական մոդելների կիրառման հնարավորությունները։ Քննարկվում են միգրացիոն գործընթացների մոդելավորման համակարգային մոտեցումները, պատճառահետևանքային կապերի բացահայտման մեթոդները, տարբեր գործոնների փոխազդեցության գնահատումը և հնարավոր զարգացման սցենարների կառուցման սկզբունքները։ Կարևորվում է մոդելավորման միջոցով միգրացիոն քաղաքականության տարբեր միջոցառումների հնարավոր հետևանքների ուսումնասիրությունը՝ հաշվի առնելով բնակչության թվաքանակի, աշխատուժի կառուցվածքի, տարածաշրջանային զարգացման և սոցիալական համակարգերի վրա դրանց ազդեցությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում սահմանադրական կարգավորման և միգրացիոն քաղաքականության փոխկապակցվածությանը, պետության իրավական պարտավորություններին, քաղաքացիների և օտարերկրացիների իրավական կարգավիճակին, ինչպես նաև միջազգային իրավունքի նորմերի և ներպետական օրենսդրության հարաբերակցությանը։ Անդրադարձ է կատարվում մարդու իրավունքների պաշտպանության, խտրականության բացառման, իրավական որոշակիության, համաչափության և պետական կառավարման հաշվետվողականության սկզբունքների նշանակությանը միգրացիոն գործընթացների կարգավորման գործում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է միգրացիայի սոցիալ-տնտեսական հետևանքների ուսումնասիրությունը, մասնավորապես՝ աշխատաշուկայի փոփոխությունները, մարդկային կապիտալի տեղաշարժը, մասնագիտական ներուժի կորուստների և ձեռքբերումների հնարավոր ազդեցությունները, դրամական փոխանցումների տնտեսական նշանակությունը և ընտանիքների սոցիալական կառուցվածքի փոփոխությունները։ Դիտարկվում են նաև միգրացիայի ժողովրդագրական հետևանքները՝ բնակչության տարիքային կազմի, ծնելիության, բնակավայրերի զարգացման և տարածաշրջանային անհամաչափությունների համատեքստում։ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով առանձնահատուկ ուշադրության կարող են արժանանալ սահմանամերձ և գյուղական բնակավայրերից բնակչության արտահոսքի, մայրաքաղաքի և մարզերի միջև ներքին տեղաշարժերի, ինչպես նաև վերադարձի միգրացիայի և վերաինտեգրման հիմնախնդիրները։ Քննարկվում են միգրանտների սոցիալական պաշտպանության, կրթության, առողջապահության և աշխատանքի իրավունքների ապահովման, ինչպես նաև պետական ծառայություններից օգտվելու իրավական ու կազմակերպական պայմանները։ Կարևորվում է պետական մարմինների, տեղական ինքնակառավարման համակարգի, միջազգային կազմակերպությունների և քաղաքացիական հասարակության համագործակցությունը միգրացիոն քաղաքականության մշակման և իրականացման գործընթացում։ Աշխատության շրջանակներում կարող են ուսումնասիրվել միգրացիոն տվյալների հավաքագրման և համակարգման խնդիրները, տեղեկատվական բազաների կատարելագործման հնարավորությունները, պաշտոնական վիճակագրության սահմանափակումները և հետազոտական արդյունքների արժանահավատության ապահովման մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում միգրացիոն գործընթացների կանխատեսման անորոշություններին, մոդելների կիրառելիության սահմաններին և սոցիալ-տնտեսական ու քաղաքական փոփոխությունների պայմաններում դրանց վերանայման անհրաժեշտությանը։ Հետազոտության տեսական հիմքում կարող են դիտարկվել միգրացիայի դասական և ժամանակակից տեսությունները, բնակչության շարժունակության տնտեսական մոդելները, համակարգային վերլուծության մեթոդները, սահմանադրական իրավունքի հայեցակարգերը և պետական քաղաքականության գնահատման մոտեցումները։ Կարևորվում է միջազգային փորձի համեմատական ուսումնասիրությունը՝ տարբեր պետություններում միգրացիոն գործընթացների կառավարման, իրավական կարգավորման և կանխատեսման մեխանիզմների առանձնահատկությունները բացահայտելու նպատակով։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս համադրելու ժողովրդագրական և սոցիալ-տնտեսական վերլուծությունը սահմանադրաիրավական ուսումնասիրության հետ՝ միգրացիոն քաղաքականության մշակման համար համալիր գիտական հիմքեր ձևավորելու նպատակով։ Հետազոտությունն ունի գիտական և կիրառական նշանակություն՝ նպաստելով Հայաստանի Հանրապետությունում միգրացիոն գործընթացների գնահատման մեթոդաբանության զարգացմանը, բնակչության շարժունակության օրինաչափությունների բացահայտմանը, մարդու իրավունքների վրա հիմնված պետական քաղաքականության ուսումնասիրությանը և ժողովրդագրական ու սոցիալ-տնտեսական զարգացման ռազմավարությունների հիմնավորմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել ժողովրդագիրների, տնտեսագետների, իրավաբանների, քաղաքագետների, սոցիոլոգների, միգրացիոն քաղաքականության մասնագետների, պետական կառավարման մարմինների աշխատակիցների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ասպիրանտների, ուսանողների և Հայաստանի միգրացիոն գործընթացների ու սահմանադրականության հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Лингвистика

Լեզվաբանական և հաղորդակցագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է թերթային և ամսագրային տարբեր ժանրերում խոսքային մտադրության և մոդալության արտահայտման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում լրագրողական տեքստերի հաղորդակցական նպատակները, հեղինակային դիրքորոշման դրսևորման միջոցները և ընթերցողի ընկալման վրա ազդելու լեզվական մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղեկատվական, վերլուծական, հրապարակախոսական և այլ ժանրերում մտադրական մոդալության արտահայտման տարբերություններին։ Վերլուծվում են գնահատողական բառապաշարի, քերականական կառուցվածքների, շարահյուսական միջոցների և ոճական հնարների դերը հեղինակային վերաբերմունքի ու հաղորդակցական նպատակների փոխանցման գործընթացում։ Քննարկվում են նաև տեքստի գործաբանական առանձնահատկությունները, խոսքային ազդեցության ռազմավարությունները և ժանրային պայմանավորվածության նշանակությունը լեզվական միջոցների ընտրության հարցում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու լրագրողական խոսքի մտադրական կառուցվածքի, հեղինակային գնահատականի և հաղորդակցական գործառույթների փոխկապակցվածությունը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել լեզվաբանության, մեդիալեզվաբանության, տեքստի վերլուծության, գործաբանության և լրագրության տեսության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։