Վրացերենի ինքնուսույց

Право

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում առևտրային բանկերի նկատմամբ Կենտրոնական բանկի կողմից իրականացվող վերահսկողության իրավական ձևերի ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում է բանկային վերահսկողության նշանակությունը ֆինանսական համակարգի կայունության, բանկային գործունեության օրինականության և ավանդատուների ու ֆինանսական ծառայություններից օգտվող անձանց շահերի պաշտպանության տեսանկյունից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Կենտրոնական բանկի իրավական կարգավիճակին, նրա վերահսկողական լիազորություններին և առևտրային բանկերի գործունեության նկատմամբ պետական վերահսկողության իրականացման մեխանիզմներին։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում են վերահսկողության տարբեր իրավական ձևերը, դրանց կիրառման հիմքերը, ընթացակարգերը և իրավական հետևանքները, ինչպես նաև բանկերի կողմից օրենքով և այլ նորմատիվ իրավական ակտերով սահմանված պահանջների պահպանման նկատմամբ վերահսկողության առանձնահատկությունները։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում բանկերի ֆինանսական վիճակի, ռիսկերի կառավարման, կապիտալի և իրացվելիության, ներքին կառավարման և այլ կարևոր ցուցանիշների նկատմամբ վերահսկողության իրավական հիմքերին։ Քննության են առնվում նաև Կենտրոնական բանկի կողմից վերահսկողական և կարգավորիչ միջոցների կիրառման հարցերը, այդ թվում՝ խախտումների բացահայտման, դրանց վերացման պահանջների և անհրաժեշտության դեպքում համապատասխան ներգործության միջոցների կիրառման գործընթացները։ Կարևորվում է վերահսկողության արդյունավետության և բանկերի ինքնուրույնության միջև հավասարակշռության ապահովումը, քանի որ վերահսկողական միջամտությունը պետք է իրականացվի օրենքով սահմանված լիազորությունների շրջանակում և համապատասխան սկզբունքների պահպանմամբ։ Գրքում ուշադրություն է դարձվում նաև բանկային գաղտնիքի, տեղեկատվության ստացման ու օգտագործման, վերահսկողության ընթացակարգերի և բանկերի իրավունքների պաշտպանության հետ կապված իրավական հարցերին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ բանկային վերահսկողության իրավական մեխանիզմները և Կենտրոնական բանկի դերը ֆինանսական համակարգի հուսալիության ու կայունության ապահովման գործում։ Այն կարող է օգտակար լինել բանկային և ֆինանսական իրավունքի մասնագետների, իրավաբանների, տնտեսագետների, բանկային ոլորտի աշխատակիցների, իրավագիտության ուսանողների, գիտաշխատողների և ֆինանսական վերահսկողության հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Другие предметы

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է դրամավարկային քաղաքականության դինամիկ ստոխաստիկ ընդհանուր հավասարակշռության (DSGE) մոդելի մշակմանը և Հայաստանի տնտեսության համար դրա էմպիրիկ գնահատմանը։ Հետազոտության նպատակն է կառուցել մակրոտնտեսական փոխկապակցված գործընթացները նկարագրող մոդել, որը հնարավորություն կտա ուսումնասիրել դրամավարկային քաղաքականության ազդեցությունը գնաճի, արտադրության, սպառման, ներդրումների, տոկոսադրույքների և այլ առանցքային ցուցանիշների վրա։ Աշխատանքում տնտեսությունը ներկայացվում է որպես փոխկապակցված գործակալների համակարգ, որտեղ տնային տնտեսությունների, ընկերությունների, պետության և կենտրոնական բանկի վարքագիծը ձևավորում է ընդհանուր մակրոտնտեսական հավասարակշռությունը։ Մոդելում կարող են ներառվել սպառման և խնայողությունների որոշումները, արտադրության ու գնագոյացման գործընթացները, աշխատաշուկան, կապիտալի կուտակումը, անվանական տոկոսադրույքը և դրամավարկային քաղաքականության արձագանքի կանոնը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն ստոխաստիկ շոկերը՝ պահանջարկային, առաջարկային, գնաճային, դրամավարկային և արտաքին հատվածից եկող ցնցումները, որոնց միջոցով հնարավոր է գնահատել Հայաստանի տնտեսության արձագանքը տարբեր անսպասելի փոփոխություններին։ Հետազոտության կարևոր փուլ է մոդելի պարամետրերի գնահատումը Հայաստանի տնտեսության փաստացի մակրոտնտեսական տվյալների հիման վրա։ Այդ նպատակով կարող են կիրառվել բայեսյան գնահատման, առավելագույն հավանականության և այլ տնտեսաչափական մեթոդներ։ Գնահատված մոդելի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել շոկերի ազդեցության տարածումն ու տևողությունը, կառուցվածքային պարամետրերի նշանակությունը և դրամավարկային քաղաքականության փոխանցման մեխանիզմը։

История

Աշխատությունը նվիրված է «Կովկասի հնագրական հանձնաժողովի վավերագրերը» բազմահատոր ժողովածուի՝ որպես Արցախի (Ղարաբաղի) պատմության ուսումնասիրության կարևոր սկզբնաղբյուրի աղբյուրագիտական և պատմագիտական վերլուծությանը։ Ուսումնասիրվում են ժողովածուում հրապարակված պատմական փաստաթղթերի բովանդակությունը, դրանց ստեղծման հանգամանքները, տեղեկությունների հավաստիությունը և գիտական արժեքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Արցախի քաղաքական, վարչատարածքային, սոցիալ-տնտեսական և ժողովրդագրական պատմության վերաբերյալ պահպանված վավերագրական նյութերին։ Դիտարկվում են տարածաշրջանի կառավարման համակարգի, տեղական իշխանությունների գործունեության, բնակչության հասարակական հարաբերությունների և Ռուսական կայսրության կովկասյան քաղաքականության հետ առնչվող պատմական գործընթացները։ Քննարկվում են պաշտոնական գրագրությունների, զեկուցագրերի, հրամանագրերի և վարչական փաստաթղթերի ուսումնասիրության մեթոդները, դրանց տեղեկությունների համադրումը հայկական և օտարալեզու այլ սկզբնաղբյուրների հետ։ Անդրադարձ է կատարվում պատմական փաստերի մեկնաբանման, աղբյուրների քննադատական գնահատման և ժամանակաշրջանի քաղաքական ու վարչական առանձնահատկությունների հաշվառման անհրաժեշտությանը։ Կարևորվում է վավերագրական ժառանգության նշանակությունը Արցախի պատմության առանձին հիմնախնդիրների լուսաբանման և տարածաշրջանի պատմական զարգացումների առավել ամբողջական ուսումնասիրության համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, աղբյուրագետների, արխիվագետների, կովկասագետների, հայագետների և Արցախի պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Лингвистика

Հրատարակությունը նվիրված է գրաբարի՝ հայերենի դասական գրական լեզվի ուսուցմանը և ներկայացնում է ուսումնական դասընթացի երկրորդ տարվա նյութը։ Գրաբարը հայ մշակույթի, մատենագրության և եկեղեցական գրականության պատմական լեզուն է, որով ստեղծվել են բազմաթիվ կարևոր երկեր՝ պատմագրական, փիլիսոփայական, աստվածաբանական, թարգմանական և գեղարվեստական բնույթի։ Դրա ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ գրավոր ժառանգությունը բնագրով ընթերցելու, լեզվի պատմական զարգացման առանձնահատկությունները հասկանալու և դասական հայերենի քերականական ու բառապաշարային համակարգին ծանոթանալու համար։ Երկրորդ տարվա դասընթացի ձևաչափը ենթադրում է ուսուցման շարունակականություն և նախկինում ձեռք բերված գիտելիքների խորացում՝ նպաստելով գրաբարի լեզվական կառուցվածքի և գրավոր խոսքի յուրացմանը։ Նման ձեռնարկները կարևոր դեր են ունեցել հայագիտական կրթության մեջ՝ ապահովելով գրաբարի համակարգված ուսուցումը և ընթերցողների պատրաստումը դասական հայերենով ստեղծված գրականության ուսումնասիրությանը։ 19-րդ դարի հայերեն լեզվաբանական և ուսումնական գրականության զարգացումը կապված էր ազգային կրթության, լեզվական գիտելիքների տարածման և պատմական գրավոր ժառանգության նկատմամբ հետաքրքրության պահպանման հետ։ Հրատարակությունը արժեքավոր է գրաբարի դասավանդման պատմության, հայ լեզվաբանական մտքի զարգացման և հայերեն դասագրքերի կազմման ավանդույթների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել բանասերներին, հայագետներին, լեզվաբաններին, ուսուցիչներին և դասական հայերենով գրավոր աղբյուրներ ուսումնասիրող ընթերցողներին։

История

Աշխատությունը նվիրված է 1918-1930 թվականներին Հայաստանում Մերձավոր Արևելքի ամերիկյան նպաստամատույց կոմիտեի գործունեության ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո հայ ժողովրդի ծանր սոցիալ-տնտեսական և ժողովրդագրական իրավիճակի, փախստականների ու որբերի խնդիրների, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության գոյության առաջին տարիների պատմական համատեքստում։ Կազմակերպությունը սկզբնավորվել էր 1915 թվականին՝ Օսմանյան կայսրությունում հայերի զանգվածային տեղահանությունների և կոտորածների հետևանքով առաջացած մարդասիրական աղետին արձագանքելու նպատակով, իսկ 1918 թվականին գործունեության ընդլայնմանը զուգահեռ ստացավ Մերձավոր Արևելքի ամերիկյան նպաստամատույց կոմիտե անվանումը։ 1919 թվականի օգոստոսին այն ԱՄՆ Կոնգրեսի հատուկ ակտով վերակազմավորվեց որպես Near East Relief՝ պահպանելով լայնածավալ մարդասիրական առաքելությունը։ Աշխատության առանցքային թեմաներից է Հայաստանի տարածքում բնակչությանը ցուցաբերված օգնությունը, որը ներառում էր սննդամթերքի, հագուստի, կենցաղային անհրաժեշտ պարագաների և այլ նյութական միջոցների տրամադրում։ Հատկապես ծանր էր որբերի, անապահով ընտանիքների, գաղթականների և պատերազմի ու ցեղասպանության հետևանքով տեղահանված մարդկանց վիճակը, ուստի նպաստամատույց գործունեության կարևոր ուղղություն դարձավ նրանց ֆիզիկական գոյության ապահովումը և հետագա սոցիալական վերականգնումը։ Կազմակերպության գործունեությունը Հայաստանում սերտորեն առնչվում էր նաև որբանոցների, հիվանդանոցների, դպրոցների և այլ բարեգործական հաստատությունների ստեղծման ու պահպանման աշխատանքներին։ ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի պատմական փաստաթղթերը ցույց են տալիս, որ 1920 թվականին Հայաստանի Հանրապետությունում և Անդրկովկասում գործող որբանոցներն ու հիվանդանոցները փոխանցվել էին Near East Relief-ի կառավարմանը, ինչը վկայում է կազմակերպության՝ շտապ օգնությունից դեպի ավելի երկարաժամկետ սոցիալական և վերականգնողական աշխատանքի անցնելու մասին։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել կազմակերպության և Հայաստանի Հանրապետության պետական կառույցների, ինչպես նաև այլ միջազգային ու բարեգործական կազմակերպությունների փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությունը։ Այդ ժամանակաշրջանում օգնության արդյունավետ կազմակերպումը պահանջում էր սննդի և այլ բեռների տեղափոխում, դրանց բաշխման համակարգի ստեղծում, տեղական մասնագետների և աշխատակիցների ներգրավում, ինչպես նաև տարբեր հաստատությունների գործունեության համակարգում։ Միաժամանակ կազմակերպության գործունեությունը երբեմն ուղեկցվում էր քաղաքական կասկածներով և դրա իրական նպատակների վերաբերյալ քննարկումներով, թեև իր պաշտոնական դիրքորոշմամբ այն ընդգծում էր մարդասիրական և ոչ քաղաքական առաքելությունը։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել նաև ամերիկյան հասարակության կողմից կազմակերպված դրամահավաքների ուսումնասիրությունը։ Ամերիկյան քաղաքացիների անհատական նվիրատվությունները կազմակերպության գործունեության հիմնական ֆինանսական աղբյուրներից էին, իսկ մարդասիրական քարոզարշավները լայն արձագանք էին ստանում եկեղեցական, հասարակական և բարեգործական շրջանակներում։ 1915-1930 թվականների ընթացքում կազմակերպությունը հավաքագրել և տնօրինել է հսկայական միջոցներ՝ օգնություն հասցնելով տարածաշրջանի տարբեր ժողովուրդների և համայնքների ներկայացուցիչներին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի որբախնամության խնդիրը։ Հայոց ցեղասպանությունից հետո հազարավոր երեխաներ հայտնվել էին առանց ընտանիքի և սոցիալական պաշտպանության, և նրանց համար ստեղծվեցին բազմաթիվ որբանոցներ ու խնամքի կենտրոններ։ Կազմակերպության պատմական գործունեության վերաբերյալ աղբյուրները նշում են, որ մինչև 1930 թվականը այն խնամք է տրամադրել ավելի քան 132,000 որբերի, որոնց մեծ մասը հայեր էին։ Որբանոցների գործունեությունը չէր սահմանափակվում միայն սննդով և կացարանով․ երկարաժամկետ ծրագրերում կարևոր էին նաև կրթությունը, մասնագիտական պատրաստությունը, առողջապահական սպասարկումը և երեխաներին ինքնուրույն կյանքի նախապատրաստելը։ Այս առումով ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու կազմակերպության դերը ոչ միայն որպես արտակարգ իրավիճակներում օգնություն տրամադրող կառույցի, այլև որպես սոցիալական վերականգնման և մարդկային կապիտալի պահպանման գործոն։ Աշխատության մեջ կարող է ուսումնասիրվել նաև բժշկական օգնության կազմակերպումը։ Հիվանդանոցների, բուժկետերի և առողջապահական ծառայությունների գործունեությունը հատկապես կարևոր էր այն պայմաններում, երբ պատերազմը, սովը, համաճարակները և բնակչության տեղաշարժերը զգալիորեն վատթարացրել էին հանրային առողջության վիճակը։ Նպաստամատույց ծրագրերի միջոցով իրականացվող առողջապահական աշխատանքը լրացնում էր սննդի և կացարանի ապահովման ծրագրերը՝ ձևավորելով օգնության համալիր համակարգ։ Մեկ այլ կարևոր ուղղություն է կրթական և մասնագիտական վերականգնումը։ Կազմակերպության երկարաժամկետ ծրագրերում դպրոցների և մասնագիտական ուսուցման կենտրոնների ստեղծումը նպատակ ուներ ոչ միայն պահպանել երեխաների և երիտասարդների ֆիզիկական գոյությունը, այլև նրանց տալ կրթություն և մասնագիտություն՝ հետագայում ինքնուրույն կյանք վարելու հնարավորությամբ։ Այս մոտեցումը ցույց է տալիս, որ մարդասիրական օգնությունը աստիճանաբար վերածվում էր սոցիալական վերակառուցման ծրագրի։ Հայաստանի համար կազմակերպության գործունեության առանձնահատկությունն այն էր, որ այն իրականացվում էր նորանկախ պետականության ձևավորման, տնտեսական դժվարությունների, բնակչության տեղաշարժերի և տարածաշրջանային քաղաքական անկայունության պայմաններում։ Այդ հանգամանքները մեծացնում էին արտաքին մարդասիրական օգնության նշանակությունը և միաժամանակ բարդացնում դրա կազմակերպումն ու բաշխումը։ ԱՄՆ-ի կողմից տրամադրվող պետական և մասնավոր օգնության ընդհանուր ծավալները նույնպես զգալի էին. 1920 թվականի ամերիկյան պաշտոնական փաստաթղթերում Հայաստանի և Անդրկովկասի օգնության համար արձանագրված են մի քանի աղբյուրներից ձևավորված միլիոնավոր դոլարների հատկացումներ, որոնց թվում՝ Near East Relief-ի նվիրատվությունները։ Աշխատության կարևորությունը պայմանավորված է նաև նրանով, որ այն հնարավորություն է տալիս գնահատելու Ամերկոմի գործունեության երկարաժամկետ հետևանքները Հայաստանի հասարակական կյանքում։ Կազմակերպության գործունեությունը նպաստեց հազարավոր մարդկանց փրկությանը, որբերի խնամքին, առողջապահական ու կրթական հաստատությունների պահպանմանը և պատերազմի ու ցեղասպանության հետևանքներից տուժած բնակչության վերականգնմանը։ Միևնույն ժամանակ դրա պատմությունը կարելի է դիտարկել հայ-ամերիկյան հարաբերությունների և միջազգային մարդասիրական համագործակցության զարգացման ավելի լայն համատեքստում։ 1930 թվականին Near East Relief-ի գործունեությունը վերափոխվեց Near East Foundation-ի ստեղծմամբ, ինչը խորհրդանշում էր արտակարգ օգնության փուլից դեպի ավելի երկարաժամկետ զարգացման ծրագրերի անցումը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, հայագետներին, ցեղասպանագետներին, մարդասիրական կազմակերպությունների պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, սփյուռքագետներին և հայ-ամերիկյան հարաբերությունների ուսումնասիրողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու 1918-1930 թվականներին Հայաստանում իրականացված ամերիկյան մարդասիրական լայնածավալ գործունեության հիմնական ուղղությունները, դրա կազմակերպական մեխանիզմները և ազդեցությունը հայ բնակչության սոցիալական ու ժողովրդագրական վերականգնման վրա՝ ընդգծելով այն կարևոր դերը, որն ունեցել է միջազգային օգնությունը հետցեղասպանական և հետպատերազմյան Հայաստանի ամենածանր տարիներին։