XIV-XV դարերի հայերեն ձեռագրերի հիշատակարանների լեզուն

Другие предметы

Աշխատությունը նվիրված է Երևանի քաղաքային միջավայրի ճարտարապետական կերպարի ձևավորման և զարգացման գեղագիտական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ պատմական տարբեր ժամանակաշրջանների քաղաքաշինական գործընթացների համատեքստում։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է քաղաքի տարածական կառուցվածքի, ճարտարապետական ոճերի, կառուցապատման սկզբունքների, շենքերի ծավալատարածական լուծումների և քաղաքային միջավայրի գեղարվեստական ամբողջականության փոխհարաբերությունների վրա։ Քննության են առնվում մայրաքաղաքի պատմական զարգացման փուլերը և դրանց ազդեցությունը ժամանակակից քաղաքային կերպարի ձևավորման վրա՝ առանձնացնելով ավանդական հայկական ճարտարապետության, խորհրդային քաղաքաշինության և նորագույն շրջանի կառուցապատման առանձնահատկությունները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում քաղաքի գլխավոր հրապարակների, փողոցների, պողոտաների, բնակելի և հասարակական կառույցների, կանաչ տարածքների ու քաղաքային տեսարանների գեղագիտական կազմակերպմանը։ Ուսումնասիրվում է ճարտարապետական ձևի, մասշտաբի, համաչափությունների, ռիթմի, գույնի, հարդարման նյութերի և դեկորատիվ տարրերի նշանակությունը քաղաքային միջավայրի տեսողական ընկալման և ինքնատիպության ձևավորման գործում։ Կարևորվում է հայկական բնական քարի, հատկապես տարբեր երանգների տուֆի կիրառությունը, որը նշանակալի դեր է ունեցել մայրաքաղաքի գունային և գեղարվեստական առանձնահատկությունների ձևավորման մեջ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև Ալեքսանդր Թամանյանի քաղաքաշինական գաղափարների և նախագծային սկզբունքների ազդեցությանը՝ քաղաքի կենտրոնի կառուցվածքի, հիմնական առանցքների, հրապարակների և հասարակական տարածքների կազմակերպման տեսանկյունից։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է պատմական ժառանգության և ժամանակակից ճարտարապետության փոխհարաբերությունը, հին ու նոր կառուցապատման ներդաշնակության խնդիրը, ինչպես նաև քաղաքային միջավայրի փոփոխությունների ազդեցությունը Երևանի ձևավորված տեսողական ինքնության վրա։ Առանձին նշանակություն է տրվում ճարտարապետական հուշարձանների պահպանությանը և պատմական միջավայրի շարունակականությանը՝ դրանք դիտարկելով ոչ միայն մշակութային ժառանգության, այլև քաղաքի գեղագիտական ամբողջականության պահպանման կարևոր պայմաններ։ Ուսումնասիրվում են նաև հասարակական տարածքների դերը, քաղաքային միջավայրի մարդկային մասշտաբը և այն գեղագիտական գործոնները, որոնք նպաստում են քաղաքի ճանաչելիության ու բնակիչների կողմից տարածքի ընկալման ձևավորմանը։ Ժամանակակից կառուցապատման գործընթացները դիտարկվում են քաղաքային կերպարի շարունակական զարգացման համատեքստում՝ ուշադրություն դարձնելով նոր ճարտարապետական լուծումների և արդեն ձևավորված միջավայրի միջև հարաբերություններին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս Երևանը դիտարկել որպես պատմականորեն ձևավորված և շարունակաբար փոփոխվող ճարտարապետական ամբողջություն, որտեղ քաղաքաշինական կառուցվածքը, ազգային ավանդույթները, բնական միջավայրը և տարբեր ժամանակաշրջանների գեղարվեստական մոտեցումները համատեղ ձևավորում են քաղաքի ինքնատիպ կերպարը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել ճարտարապետության, քաղաքաշինության, արվեստաբանության, մշակութաբանության և քաղաքային միջավայրի գեղագիտության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, ճարտարապետների, ուսանողների և մասնագետների համար։

География

Այս աշխատությունը նվիրված է Երևանի և հարակից տարածքների երկրաբանական միջավայրում տեղի ունեցող փոփոխությունների ուսումնասիրությանը՝ տեխնածին գործունեության ազդեցության համատեքստում։ Ուսումնասիրության կենտրոնում քաղաքային զարգացման, շինարարության, հանքային և ջրային ռեսուրսների օգտագործման, ճանապարհաշինության, ինժեներական ենթակառուցվածքների ընդլայնման և մարդու տնտեսական գործունեության այլ ձևերի հետևանքով երկրաբանական միջավայրում առաջացող փոփոխությունների բացահայտումն ու գնահատումն է։ Աշխատության մեջ երկրաբանական միջավայրը դիտարկվում է որպես փոխկապակցված բնական համակարգ, որի բաղադրիչների վրա երկարատև և ինտենսիվ տեխնածին ներգործությունը կարող է առաջացնել ինչպես տեղային, այնպես էլ տարածականորեն ավելի ընդգրկուն փոփոխություններ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ապարների ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների փոփոխությանը, հողային և գրունտային պայմանների վերափոխմանը, ստորերկրյա ջրերի ռեժիմի վրա ազդեցությանը, մակերևութային և ստորգետնյա գործընթացների ակտիվացմանը, ինչպես նաև քաղաքային տարածքների երկրաբանական կայունության հետ կապված խնդիրներին։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է տեխնածին գործոնների տարբեր տեսակների և դրանց ազդեցության մեխանիզմների վերլուծությունը։ Քննարկվում են շինարարական ծանրաբեռնվածությունների, հողի հեռացման կամ լցման, ստորգետնյա կառույցների կառուցման, ջրառի, հաղորդակցային ցանցերի և քաղաքային տարածքի ինտենսիվ յուրացման հնարավոր հետևանքները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում այնպիսի վտանգավոր գործընթացների առաջացման կամ ակտիվացման հնարավորությանը, ինչպիսիք են գրունտների նստվածքը, էրոզիան, սողանքային երևույթները, ապարների ճաքավորումը և այլ ինժեներաերկրաբանական փոփոխություններ։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև գեոէկոլոգիական տեսանկյունից, քանի որ երկրաբանական միջավայրի փոփոխությունները կարող են անդրադառնալ ինչպես շենքերի և ենթակառուցվածքների անվտանգությանը, այնպես էլ քաղաքային տարածքի ընդհանուր կայունությանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք ծառայել տեխնածին ազդեցությունների գնահատման, երկրաբանական միջավայրի մոնիթորինգի և հնարավոր բացասական գործընթացների կանխատեսման համար։ Դրանք կարող են կիրառվել նաև քաղաքաշինական և ինժեներական նախագծերում՝ հաշվի առնելու տարածքի երկրաբանական առանձնահատկությունները և նվազեցնելու մարդու գործունեության հետ կապված ռիսկերը։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել երկրաբանների, ինժեներ-երկրաբանների, գեոէկոլոգների, քաղաքաշինարարների, շինարարական ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Другие предметы

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Религия

Հրատարակությունը կրոնական, եկեղեցագիտական և հոգևոր-մշակութային բնույթի աշխատություն է, որը ներկայացնում է քրիստոնեական եկեղեցու էությունը, նշանակությունը և նրա տեղը հայ ժողովրդի հոգևոր ու հասարակական կյանքում։ Նյութում ուշադրություն է դարձվում եկեղեցու՝ որպես հավատքի, պաշտամունքի, համայնքային կյանքի և մշակութային ժառանգության պահպանման հաստատության ընկալմանը։ Քննարկվում են քրիստոնեական վարդապետության հիմնական գաղափարները, եկեղեցական կյանքի կազմակերպման սկզբունքները, հոգևորականության դերը և հավատացյալների մասնակցությունը կրոնական համայնքի կյանքին։ Առանձնահատուկ տեղ կարող է հատկացվել Հայ Առաքելական եկեղեցու պատմական զարգացմանը, նրա ծիսական ավանդույթներին, տոներին, խորհուրդներին և աստվածապաշտական սովորույթներին։ Եկեղեցին դիտարկվում է նաև որպես ազգային մշակույթի կարևոր կենտրոն, որի գործունեության հետ դարեր շարունակ կապված են եղել կրթությունը, գրավոր մշակույթը, ձեռագրերի ստեղծումն ու պահպանումը, պատմագրությունը, երաժշտությունը, ճարտարապետությունը և արվեստի տարբեր ճյուղերը։ Աշխատության մեջ կարող են բացատրվել եկեղեցական կառույցի և աստիճանակարգության առանձնահատկությունները, հոգևոր պաշտոնների նշանակությունը, եկեղեցական արարողությունների խորհուրդը և պաշտամունքային տարածքի հիմնական տարրերը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում քրիստոնեական բարոյականության ներկայացումը՝ մարդասիրության, ողորմածության, փոխադարձ օգնության, պատասխանատվության և հոգևոր ինքնակատարելագործման գաղափարների համատեքստում։ Միաժամանակ նյութը կարող է անդրադառնալ եկեղեցու և հայ հասարակության պատմական փոխհարաբերություններին՝ ընդգծելով հոգևոր հաստատությունների մասնակցությունը ազգային ինքնության, լեզվի և մշակութային հիշողության պահպանմանը։ Հին ուղղագրությամբ շարադրանքը կամ համապատասխան լեզվական ձևերը հրատարակությանը կարող են հաղորդել նաև լեզվապատմական արժեք՝ այն հետաքրքիր դարձնելով ոչ միայն կրոնական գրականության, այլև հայ գրավոր մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատությունը կարող է ծառայել որպես ճանաչողական և հոգևոր տեղեկատու՝ ընթերցողին ծանոթացնելով եկեղեցական կյանքի հիմնական հասկացություններին, հայկական քրիստոնեական ավանդույթին և եկեղեցու պատմամշակութային նշանակությանը։

Другие предметы

Պատմաքաղաքական և գաղափարախոսական բնույթի այս հրատարակությունը նվիրված է Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցության Կենտրոնական կոմիտեի՝ «Գաղափարական, քաղաքական-դաստիարակչական աշխատանքի հետագա բարելավման մասին» որոշման ներկայացմանը և խորհրդային հասարակությունում գաղափարական դաստիարակության կազմակերպման հիմնախնդիրներին։ Քննության են առնվում խորհրդային պետական և կուսակցական քաղաքականության շրջանակներում գաղափարական աշխատանքի նպատակները, կազմակերպական սկզբունքները և հասարակական կյանքի տարբեր ոլորտներում դրա իրականացման ուղղությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում «նոր մարդու» ձևավորման խորհրդային գաղափարախոսական պատկերացմանը, կոմունիստական աշխարհայացքի տարածմանը և սոցիալիստական հասարակության համար սահմանված բարոյաքաղաքական արժեքների քարոզչությանը։ Հրատարակության բովանդակությունը կարող է ընդգրկել կուսակցական կազմակերպությունների, կրթական հաստատությունների, աշխատանքային կոլեկտիվների և մշակութային կառույցների մասնակցությունը քաղաքական դաստիարակության գործընթացներին։ Անդրադարձ է կատարվում գաղափարական քարոզչության միջոցներին, հասարակական կազմակերպությունների գործունեությանը և զանգվածային տեղեկատվության ու մշակույթի օգտագործմանը պաշտոնական գաղափարախոսության տարածման նպատակով։ Քննարկվում են քաղաքական կրթության, աշխատանքային դաստիարակության, հասարակական ակտիվության և խորհրդային քաղաքացու վարքագծային նորմերի ձևավորման հետ կապված խնդիրները։ Կարևորվում է փաստաթղթի ուսումնասիրությունը տվյալ ժամանակաշրջանի կուսակցական որոշումների, վարչական կառավարման և հասարակական գիտակցության վրա պետական ազդեցության մեխանիզմների պատմական համատեքստում։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու խորհրդային իշխանության կողմից առաջադրված գաղափարական առաջնահերթությունները և դրանց իրականացման համար նախատեսված կազմակերպական միջոցները։ Այն կարող է ծառայել որպես սկզբնաղբյուր խորհրդային գաղափարական քաղաքականության, քաղաքական սոցիալականացման և կրթադաստիարակչական համակարգի պատմության հետազոտության համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել խորհրդային պատմության, քաղաքագիտության, գաղափարախոսությունների պատմության, կրթության պատմության և քաղաքական հաղորդակցության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

История

Այս աշխատությունը ներկայացնում է Հարավային Կովկասում ծավալված քաղաքական և ռազմական զարգացումների համապարփակ վերլուծություն՝ կենտրոնանալով տարածքային հակամարտությունների, տարածաշրջանային ուժերի շահերի, դիվանագիտական գործընթացների և անվտանգության հարցերի վրա։ Հեղինակը դիտարկում է հակամարտության պատմական նախադրյալները, տարբեր կողմերի դիրքորոշումները, միջազգային դերակատարների ներգրավվածությունը, ինչպես նաև ռազմական գործողությունների և դրանց հետևանքների ազդեցությունը բնակչության, ենթակառուցվածքների և տարածաշրջանի ապագայի վրա։ Նյութը ներառում է փաստերի, քաղաքական գնահատականների և աշխարհաքաղաքական դիտարկումների համադրություն՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով ավելի խորությամբ հասկանալ հակամարտության պատճառները, դրա զարգացման ընթացքը և հնարավոր հեռանկարները։ Այն նախատեսված է պատմությամբ, միջազգային հարաբերություններով և տարածաշրջանային քաղաքականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։