Զարդանախշը Սեֆևյան թագավորության շրջանում

Политология

Հրատարակությունը նվիրված է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության տեղական սովետների ընտրություններին և նախատեսված է որպես մեթոդական նյութ գրադարանների համար։ Այն ներկայացնում է ընտրական գործընթացի, տեղական սովետների գործունեության և դրանց հասարակական-քաղաքական նշանակության վերաբերյալ տեղեկատվական ու կազմակերպչական նյութեր՝ հաշվի առնելով խորհրդային ժամանակաշրջանի պետական կառավարման համակարգի առանձնահատկությունները։ Նյութի հիմնական նպատակն է գրադարաններին տրամադրել անհրաժեշտ ուղղորդումներ՝ ընտրությունների թեմայով բնակչության համար տեղեկատվական, լուսավորչական և մշակութային միջոցառումներ կազմակերպելու, համապատասխան գրականություն ընտրելու և ընթերցողների շրջանում թեմատիկ աշխատանք իրականացնելու համար։ Հրատարակության մեջ ուշադրություն է դարձվում տեղական սովետների կառուցվածքին, նրանց դերին պետական կառավարման համակարգում, ընտրությունների անցկացման կարգին, ընտրողների մասնակցությանը և ընտրական գործընթացի կազմակերպման հիմնական սկզբունքներին։ Կարող են ներկայացվել նաև ընտրական քարոզչության, ցուցահանդեսների, ընթերցողական անկյունների, գրականության ցուցակների, զրույցների, դասախոսությունների և այլ միջոցառումների կազմակերպման վերաբերյալ մեթոդական առաջարկություններ։ Նյութը կարևոր է նաև որպես խորհրդային Հայաստանի հասարակական-քաղաքական և մշակութային կյանքի որոշակի շրջանի փաստաթղթային վկայություն, քանի որ արտացոլում է այն ժամանակաշրջանի պետական գաղափարախոսությունը, ընտրական մշակույթը և գրադարանների՝ որպես հասարակական-քաղաքական տեղեկատվության տարածման հաստատությունների գործառույթները։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել խորհրդային Հայաստանի պատմությամբ, ընտրական համակարգերի պատմությամբ, պետական կառավարման ինստիտուտներով և գրադարանային գործի զարգացման պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև մատենագետներին, պատմաբաններին և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրողներին։

Культура

Աշխատությունը ներկայացնում է նոր գրականության մատենագիտական ցանկ՝ նվիրված կուլտուրայի և արվեստի տարբեր ոլորտներին, որի նպատակն է համակարգել և մատչելի դարձնել համապատասխան գիտական, ուսումնամեթոդական և վերլուծական հրապարակումները։ Հեղինակը կամ կազմող խումբը հավաքագրում է արդի գրականություն՝ ընդգրկելով արվեստի պատմություն, կերպարվեստ, երաժշտություն, թատրոն, կինո, ինչպես նաև մշակութային գործընթացների տեսական և կիրառական ուսումնասիրություններ։ Գրքում նյութերը դասակարգված են թեմատիկ և ոլորտային սկզբունքով, ինչը հեշտացնում է տեղեկատվության որոնումն ու օգտագործումը հետազոտական և ուսումնական նպատակներով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նոր հրատարակությունների ընդգրկմանը, որոնք արտացոլում են ժամանակակից մշակութային զարգացումները և գիտական մոտեցումների փոփոխությունները արվեստագիտության ոլորտում։ Մատենագիտական ցանկը կարող է ներառել ինչպես հայերեն, այնպես էլ օտարալեզու աղբյուրներ՝ ապահովելով լայն գիտական ընդգրկում և համեմատական ուսումնասիրության հնարավորություն։ Աշխատությունը օգտակար է արվեստաբանների, մշակութաբանների, ուսանողների և գրադարանային աշխատողների համար՝ որպես տեղեկատվական հուսալի ուղեցույց գիտական հետազոտությունների համար։

Информатика

Աշխատությունը նվիրված է դինամիկ ճանաչման խնդիրների մոդելավորմանը՝ գրաֆային ալգորիթմների և մեքենայական ուսուցման մեթոդների համատեղ կիրառմամբ։ Ուսումնասիրվում են ժամանակի ընթացքում փոփոխվող տվյալների, օբյեկտների և դրանց միջև փոխկապակցվածությունների ներկայացման ու վերլուծության մոտեցումները՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով գրաֆային կառուցվածքների օգտագործմանը։ Դիտարկվում են հանգույցների և կապերի միջոցով բարդ համակարգերի ներկայացման սկզբունքները, ինչպես նաև գրաֆներում փոփոխությունների հայտնաբերման, օրինաչափությունների բացահայտման, դասակարգման և ճանաչման ալգորիթմական խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն իրավիճակներին, երբ մուտքային տվյալները մշտապես թարմացվում են, իսկ ճանաչման համակարգը պետք է հարմարվի նոր պայմաններին և պահպանի արդյունքների բավարար ճշգրտությունը։ Քննարկվում են մեքենայական ուսուցման տարբեր մոտեցումների կիրառման հնարավորությունները՝ տվյալներից նշանակալի հատկանիշների առանձնացման, օբյեկտների դասակարգման, փոխկապակցվածությունների կանխատեսման և բարդ կառուցվածքային օրինաչափությունների հայտնաբերման նպատակով։ Վերլուծվում են գրաֆային ալգորիթմների և ուսուցման մոդելների ինտեգրման սկզբունքները, հաշվարկային արդյունավետության բարձրացման և մեծածավալ տվյալների մշակման հետ կապված խնդիրները։ Կարևորվում է նաև մոդելների ճշգրտության, կայունության և փոփոխվող տվյալներին հարմարվելու կարողության գնահատումը։ Դիտարկվող մոտեցումները կարող են կիրառվել պատկերների և ազդանշանների ճանաչման, սոցիալական ու տեղեկատվական ցանցերի վերլուծության, կիբեռանվտանգության, առաջարկող համակարգերի, տրանսպորտային և այլ դինամիկ համակարգերի հետազոտման ոլորտներում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մեքենայական ուսուցման, արհեստական բանականության, գրաֆների տեսության, տվյալների վերլուծության և ալգորիթմների մշակման ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է էպիլեպսիայով երեխաների մոտ դեղորայքով պայմանավորված լնդային գերաճի համալիր բուժման ուսումնասիրությանը։ Խնդիրը հատկապես կարևոր է ֆենիտոին պարունակող հակացնցումային բուժում ստացող երեխաների դեպքում, քանի որ այս դեղամիջոցը լնդային գերաճի առավել հայտնի պատճառներից է, իսկ երեխաների և դեռահասների շրջանում այդ երևույթը կարող է արտահայտվել բավական հաճախ։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են լնդային հյուսվածքի գերաճի առաջացման հնարավոր մեխանիզմները, դրա կլինիկական դրսևորումները, ծանրության աստիճանը և բերանի խոռոչի ընդհանուր առողջության վրա ունեցած ազդեցությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ատամնափառի, լնդերի բորբոքման, բերանի խոռոչի հիգիենայի և պարոդոնտալ վիճակի դերին, քանի որ այդ գործոնները կարող են նպաստել դեղորայքային ազդեցության ֆոնին լնդային փոփոխությունների արտահայտվածությանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է համալիր բուժման սկզբունքների հիմնավորումը, որը կարող է ներառել բերանի խոռոչի հիգիենայի բարելավում, մասնագիտական մաքրում, ատամնափառի և տեղային գրգռիչների վերահսկում, պարոդոնտալ բուժում և անհրաժեշտության դեպքում վիրաբուժական միջամտություն՝ գերաճած հյուսվածքի հեռացում։ Ծանր դեպքերում լնդահատումը կարող է անհրաժեշտ լինել, մինչդեռ ավելի վաղ փուլերում պահպանողական միջոցառումները կարող են նվազեցնել բորբոքումն ու բարելավել լնդերի վիճակը։ Աշխատության առանձնահատկությունն այն է, որ բուժման գործընթացը դիտարկվում է ոչ միայն ստոմատոլոգիական, այլև միջդիսցիպլինար տեսանկյունից․ հակացնցումային դեղամիջոցի փոփոխման կամ դեղաչափի վերանայման հարցը պետք է գնահատվի երեխայի բուժող նյարդաբանի հետ համատեղ, քանի որ էպիլեպսիայի վերահսկումն առաջնային նշանակություն ունի։ Կարող է ուսումնասիրվել նաև կանխարգելիչ մոտեցումների նշանակությունը, այդ թվում՝ վաղաժամ և կանոնավոր բերանի խոռոչի հիգիենիկ ու պարոդոնտալ խնամքը։ Առանձին հետազոտություններ ցույց են տվել, որ ֆենիտոին ընդունող երեխաների մոտ ֆոլաթթվի հավելումը կարող է զգալիորեն նվազեցնել լնդային գերաճի առաջացման հաճախականությունը, ինչը լրացուցիչ հետաքրքրություն է ներկայացնում կանխարգելման տեսանկյունից։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել էպիլեպսիայով երեխաների ստոմատոլոգիական վիճակի ավելի արդյունավետ վերահսկմանը, լնդային գերաճի վաղ հայտնաբերմանը, բուժման անհատականացված մոտեցումների մշակմանը և հիվանդության հետ կապված ֆունկցիոնալ ու գեղագիտական խնդիրների նվազեցմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել մանկական ստոմատոլոգներին, պարոդոնտոլոգներին, նյարդաբաններին, ատամնաբույժներին, բժշկական հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը համադրում է դեղորայքային, պարոդոնտալ և վիրաբուժական մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով մշակել էպիլեպսիայով երեխաների լնդային գերաճի կանխարգելման, բուժման և երկարաժամկետ վերահսկման առավել արդյունավետ համակարգ։

География

Աշխատությունը նվիրված է մեթակրիլամիդի ածանցյալների ստացման և դրանց կիրառմամբ հոսքաջրերից մետաղների կատիոնների կորզման բնապահպանական գործընթացի մշակմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակը նոր կամ կատարելագործված պոլիմերային և օրգանական նյութերի ստացումն ու դրանց կիրառական հատկությունների ուսումնասիրությունն է՝ արդյունաբերական հոսքաջրերի մաքրման և մետաղական աղտոտիչների հեռացման համար։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են մեթակրիլամիդի հիմքով ածանցյալների սինթեզի պայմանները, դրանց կառուցվածքային և ֆիզիկաքիմիական բնութագրերը, ինչպես նաև մետաղների կատիոնների հետ փոխազդելու ունակությունը։ Նման նյութերի կիրառումը կարող է հիմնված լինել դրանց մոլեկուլային կառուցվածքում առկա ֆունկցիոնալ խմբերի և մետաղական իոնների միջև փոխազդեցությունների վրա, ինչի արդյունքում հնարավոր է ընտրողաբար կապել և հոսքաջրային միջավայրից հեռացնել որոշ մետաղներ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է տարբեր մետաղների կատիոնների կորզման արդյունավետության գնահատումը՝ կախված լուծույթի կազմից, թթվայնությունից, ջերմաստիճանից, նյութի քանակից, շփման տևողությունից և այլ գործոններից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կորզման գործընթացի ընտրողականությանը և արդյունավետությանը, քանի որ արդյունաբերական հոսքաջրերը հաճախ պարունակում են միաժամանակ մի քանի տեսակի մետաղական աղտոտիչներ։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև ստացված նյութերի վերականգնման և կրկնակի օգտագործման հնարավորությունների ուսումնասիրություն, ինչը կարևոր է գործընթացի տնտեսական և բնապահպանական արդյունավետության բարձրացման համար։ Բնապահպանական տեսանկյունից հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի, քանի որ ծանր և այլ մետաղների իոնների ներթափանցումը ջրային համակարգեր կարող է բացասաբար ազդել ջրային էկոհամակարգերի, հողի և կենդանի օրգանիզմների վրա։ Հոսքաջրերից այդ աղտոտիչների արդյունավետ հեռացումը կարող է նվազեցնել արդյունաբերական գործունեության ազդեցությունը շրջակա միջավայրի վրա և նպաստել ջրային ռեսուրսների ավելի անվտանգ օգտագործմանը։ Ուսումնասիրության գործնական արժեքը պայմանավորված է նաև նրանով, որ առաջարկվող գործընթացը կարող է դիտարկվել որպես ավանդական մաքրման մեթոդներին լրացնող կամ այլընտրանքային մոտեցում՝ հատկապես այն դեպքերում, երբ անհրաժեշտ է բարձր արդյունավետությամբ հեռացնել մետաղական կատիոններ։ Կարևոր է նաև գործընթացի տեխնոլոգիական պարզությունը, նյութերի հասանելիությունը, երկրորդային թափոնների առաջացման նվազեցումը և կիրառված նյութերի հնարավոր վերօգտագործումը։ Աշխատության արդյունքները կարող են հետաքրքրել օրգանական և պոլիմերային քիմիայի, քիմիական տեխնոլոգիայի, բնապահպանական քիմիայի, ջրերի մաքրման և արդյունաբերական էկոլոգիայի մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը միավորում է օրգանական սինթեզի և բնապահպանական տեխնոլոգիաների մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով ստանալ ֆունկցիոնալ նյութեր և դրանց հիման վրա մշակել հոսքաջրերից մետաղների կատիոնների կորզման արդյունավետ ու էկոլոգիապես նպատակահարմար գործընթաց։

Другие предметы

Հրատարակությունը մատենագիտական և տեղեկատվական բնույթի օրացուցային տեղեկատու է, որը համակարգված ձևով ներկայացնում է 2017 թվականին լրացող պատմական, հասարակական, գիտական, գրական, կրթական և մշակութային նշանակություն ունեցող տարեդարձերն ու հիշարժան իրադարձությունները։ Այն նախատեսված է տարվա ընթացքում կարևոր տարեթվերի վերաբերյալ տեղեկատվության որոնումը հեշտացնելու և համապատասխան թեմաներով գրադարանային, կրթական ու մշակութային աշխատանքների կազմակերպմանը նպաստելու համար։ Նյութերը սովորաբար դասավորվում են ժամանակագրական սկզբունքով՝ հնարավորություն տալով ըստ ամիսների և օրերի հետևել նշանավոր գործիչների ծննդյան, գործունեության կամ հիշատակման տարեդարձերին, կարևոր պատմական իրադարձություններին, գիտական ձեռքբերումներին, գրական ու մշակութային կյանքի նշանակալի դրվագներին։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում հայ պատմության, գրականության, գիտության և մշակույթի հետ կապված տարեթվերին՝ դրանք ներկայացնելով համաշխարհային պատմության և մշակույթի նշանակալի իրադարձությունների հետ համադրությամբ։ Նման տեղեկատուի կարևոր առանձնահատկություններից է դրա կիրառական նշանակությունը գրադարանային աշխատանքի համար, քանի որ ընդգրկված տվյալները կարող են հիմք ծառայել գրքային ցուցահանդեսների, թեմատիկ անկյունների, գրական երեկոների, հանդիպումների, ընթերցումների, դասախոսությունների և այլ տեղեկատվական ու կրթական միջոցառումների կազմակերպման համար։ Մատենագիտական բաղադրիչը հնարավորություն է տալիս հիշարժան տարեթվերը կապել համապատասխան գրականության և տեղեկատվական աղբյուրների հետ՝ նպաստելով յուրաքանչյուր թեմայի առավել ամբողջական ներկայացմանը։ Հրատարակությունն օգտակար գործիք է նաև ուսուցիչների և կրթության ոլորտի աշխատողների համար, որոնք կարող են տարվա ընթացքում նախատեսվող միջոցառումների պլանավորման ժամանակ ընտրել պատմական, գրական, գիտական կամ մշակութային նշանակություն ունեցող թեմաներ։ Միաժամանակ այն հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանում հասարակական և մշակութային հիշողության շրջանակում կարևորվող անձանց, իրադարձությունների և տարեդարձերի մասին։ Տարբեր բնագավառների նյութերի համատեղ ներկայացումը նպաստում է պատմության, գրականության, արվեստի, գիտության և հասարակական կյանքի միջև կապերի բացահայտմանը և ընթերցողների ընդհանուր ճանաչողական հետաքրքրությունների ընդլայնմանը։ Տեղեկատուն կարող է օգտագործվել նաև որպես ժամանակագրական և մատենագիտական օժանդակ աղբյուր՝ կոնկրետ տարեթվերի կամ գործիչների վերաբերյալ նախնական տեղեկություններ որոնելիս։ Այն կարևոր նշանակություն ունի գրադարանային տեղեկատվական ծառայությունների, մշակութային ծրագրերի և կրթադաստիարակչական գործունեության կազմակերպման տեսանկյունից՝ նպաստելով հիշարժան իրադարձությունների համակարգված լուսաբանմանը և պատմամշակութային ժառանգության հանրայնացմանը։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, մատենագետների, ուսուցիչների, մշակութային հաստատությունների աշխատակիցների, ուսանողների, հետազոտողների և պատմական ու մշակութային տարեթվերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։