Ещё в разделе История

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Биология

    Հայաստանի որոշ սողունների հելմինթոֆաունան և տարբեր գործոնների ազդեցությունը վարակվածության վրա

    Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի տարածքում տարածված որոշ սողունների հելմինթոֆաունայի՝ այսինքն նրանց օրգանիզմում բնակվող մակաբույծ որդերի տեսակային կազմի, տարածվածության և վարակվածության առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտությունը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ Հայաստանի սողունները, լինելով տարբեր կենսացենոզների կարևոր բաղադրիչներ, էական դեր են կատարում մակաբույծների բնական շրջանառության գործընթացում և կարող են հանդես գալ որպես հելմինթների միջանկյալ կամ պահեստային տերեր։ Աշխատանքի շրջանակում ուսումնասիրվել են Հայաստանի մի շարք մողեսների և օձերի տեսակներ, որոնցից առանձնացվել են ներքին մակաբույծները, որոշվել դրանց կարգաբանական պատկանելիությունը և գնահատվել վարակվածության աստիճանը։ Հետազոտության ընթացքում ուսումնասիրվել են, մասնավորապես, ժայռային մողեսների մի քանի տեսակներ, Շտրաուխի մողեսիկը, դեղնափորիկը, կարմրափոր սահնօձը, պղնձօձը և գյուրզան։ Հայտնաբերված հելմինթների շարքում արձանագրվել են կլոր որդեր՝ Nematoda դասից, և ժապավենաձև որդեր՝ Cestoda դասից։ Ուշադրություն է դարձվել ոչ միայն մակաբույծների առկայությանը, այլև վարակվածության էքստենսիվության և ինտենսիվության ցուցանիշներին, որոնք հնարավորություն են տալիս հասկանալու, թե ուսումնասիրված կենդանիների ինչ մասն է վարակված և որքան մեծ է յուրաքանչյուր վարակված առանձնյակի մոտ մակաբույծների քանակը։ Աշխատանքի առավել կարևոր կողմերից է վարակվածության վրա ազդող տարբեր գործոնների ուսումնասիրությունը։ Դիտարկվում են սողունների կենսամիջավայրի և էկոլոգիական պայմանների, աշխարհագրական տարածվածության, սեզոնային փոփոխությունների, ինչպես նաև մարդածին ազդեցությունների հնարավոր կապերը մակաբուծային վարակվածության մակարդակի հետ։ Ուսումնասիրվում է նաև տիրոջ կենսաբանական առանձնահատկությունների ազդեցությունը՝ մասնավորապես սեռի և բազմացման եղանակի հնարավոր դերը հելմինթներով վարակվելու գործընթացում։ Այս մոտեցումը թույլ է տալիս մակաբուծային վարակվածությունը դիտարկել ոչ թե որպես մեկուսացված երևույթ, այլ որպես կենդանու, մակաբույծի և շրջակա միջավայրի փոխկապակցված հարաբերությունների արդյունք։ Հետազոտության մեթոդական հիմքում ընկած է սողունների ամբողջական հելմինթոլոգիական ուսումնասիրությունը, որի ընթացքում հետազոտվել են տարբեր ներքին օրգաններ և մարմնի խոռոչներ, իսկ հայտնաբերված մակաբույծները ենթարկվել են համապատասխան լաբորատոր մշակման և նույնականացման։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմել հելմինթների տեղակայման, տեսակային կազմի և նրանց ու տեր օրգանիզմների փոխհարաբերությունների վերաբերյալ։ Աշխատանքը արժեքավոր է նաև Հայաստանի կենսաբազմազանության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ սողունների մակաբուծային ֆաունայի վերաբերյալ նախկին տվյալները սահմանափակ և մասնակի էին։ Հետազոտությունը լրացնում է այդ բացը՝ համակարգելով տվյալներ Հայաստանի մի շարք սողունների հելմինթների վերաբերյալ և փորձելով բացահայտել դրանց տարածվածության օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև այն հանգամանքը, որ սողունները կարող են մասնակցել այլ կենդանիների վարակմանը, քանի որ նրանց օրգանիզմում որոշ հելմինթներ կարող են պահպանվել կամ կուտակվել զարգացման որոշակի փուլերում և հետագայում փոխանցվել վերջնական տերերին։ Այդ պատճառով ուսումնասիրությունն ունի ոչ միայն զուտ կենդանաբանական և մակաբուծաբանական, այլև էկոլոգիական ու համաճարակաբանական նշանակություն։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է Հայաստանի սողունների և նրանց մակաբույծների փոխհարաբերությունների գիտական ուսումնասիրություն՝ համադրելով կենդանաբանությունը, մակաբուծաբանությունը և էկոլոգիան։ Այն կարող է հետաքրքրել կենսաբաններին, կենդանաբաններին, մակաբուծաբաններին, էկոլոգներին, բնապահպանության ոլորտի մասնագետներին և Հայաստանի կենդանական աշխարհի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև օգտակար լինել սողունների կենսաբանության, մակաբուծային համակարգերի և բնական էկոհամակարգերում հելմինթների շրջանառության վերաբերյալ գիտելիքների խորացման համար։

    Обновлено. 2026-09-19
    Հայաստանի որոշ սողունների հելմինթոֆաունան և տարբեր գործոնների ազդեցությունը վարակվածության վրա
    Онлайн

    История

    Պետական-կուսակցական վերահսկողության մարմինները ՀՍԽՀ իշխանական համակարգում 1921-1934 թթ.

    Այս ուսումնասիրությունը վերլուծում է պետական-կուսակցական վերահսկողության մարմինների ձևավորումն ու գործունեությունը Հայաստանի Սոցիալիստական Խորհրդային Հանրապետություն իշխանական համակարգում 1921–1934 թթ.՝ ընդգծելով քաղաքական իշխանության կենտրոնացման և վերահսկողական մեխանիզմների զարգացման հիմնական փուլերը։ Նշվում է, որ խորհրդային վարչակարգի ձևավորման սկզբնական շրջանում վերահսկողության համակարգը նպատակ ուներ ամրապնդել նոր իշխանությունը, ապահովել կուսակցական գծի իրականացումը և կանխել հակախորհրդային գործունեությունը՝ պետական կառավարման բոլոր մակարդակներում։ Վերլուծվում է, որ կուսակցական կառույցները աստիճանաբար ձեռք բերեցին գերակա դեր պետական ապարատի նկատմամբ՝ ձևավորելով երկիշխանության բնույթ ունեցող համակարգ, որտեղ կուսակցական որոշումները հաճախ գերակայեցին վարչական ինստիտուտների նկատմամբ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում վերահսկողական մարմինների՝ ներառյալ ինսպեկցիոն և կարգապահական կառույցների, դերին վարչական վերահսկողության, կադրային քաղաքականության և գաղափարական ուղղվածության ապահովման գործում։ Նշվում է նաև, որ 1920-ականների և 1930-ականների սկզբի քաղաքական գործընթացները ուղեկցվել են կենտրոնացման ուժեղացմամբ, ինչի արդյունքում վերահսկողության մեխանիզմները դարձել են ավելի համակարգված և ինստիտուցիոնալացված։ Ընդհանուր առմամբ, 1921–1934 թթ. պետական-կուսակցական վերահսկողության մարմինները դիտարկվում են որպես խորհրդային քաղաքական համակարգի կայացման և իշխանության կենտրոնացման հիմնական գործիքներից մեկը, որը ձևավորել է վարչական կառավարման նոր մոդել։

    Обновлено. 2026-09-03
    Պետական-կուսակցական վերահսկողության մարմինները ՀՍԽՀ իշխանական համակարգում 1921-1934 թթ.
    Онлайн

    Медицина

    Значение радиомодифицирующих факторов в комплексном лечении местнораспространенного рака прямой кишки

    Բժշկագիտական և ուռուցքաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է տեղային տարածված ուղիղ աղիքի քաղցկեղի համալիր բուժման գործընթացում ճառագայթային ազդեցությունը փոփոխող գործոնների նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ուղիղ աղիքի չարորակ նորագոյացությունների կլինիկական առանձնահատկությունները, հիվանդության տեղային տարածվածության գնահատման սկզբունքները և բուժման բազմամասնագիտական մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ճառագայթային բուժման արդյունավետության բարձրացման հնարավորություններին, ուռուցքային հյուսվածքների ճառագայթազգայունության փոփոխման մեխանիզմներին և ռադիոմոդիֆիկացնող գործոնների կիրառման տեսական ու կլինիկական հիմնավորումներին։ Վերլուծվում են ճառագայթային բուժման, դեղորայքային հակաուռուցքային թերապիայի և վիրաբուժական միջամտության համակցման հնարավորությունները՝ հաշվի առնելով հիվանդության փուլը, ուռուցքի կենսաբանական առանձնահատկությունները և հիվանդի ընդհանուր վիճակը։ Քննարկվում են նաև բուժման նկատմամբ ուռուցքային հյուսվածքների արձագանքի գնահատման, առողջ հյուսվածքների ճառագայթային վնասման ռիսկերի նվազեցման, բուժման անցանկալի ազդեցությունների վերահսկման և հիվանդների կյանքի որակի պահպանման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ռադիոմոդիֆիկացնող գործոնների ազդեցության կենսաբանական մեխանիզմները, բուժական արդյունքների գնահատման չափանիշները և համալիր բուժման արդյունավետության հնարավոր ցուցանիշները։ Անդրադարձ է կատարվում անհատականացված բուժման մոտեցումների, բուժման հաջորդականության ընտրության և ուռուցքաբանական հիվանդների երկարաժամկետ հսկողության նշանակությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել կլինիկական ուռուցքաբանության, ճառագայթային ուռուցքաբանության, կոլոռեկտալ վիրաբուժության և հակաուռուցքային բուժման մեթոդների ուսումնասիրությամբ զբաղվող բժիշկների ու հետազոտողների համար։

    Обновлено. 2026-10-08
    Значение радиомодифицирующих факторов в комплексном лечении местнораспространенного рака прямой кишки
    Онлайн

    История

    Գերմանիայի հայ համայնքը 1991-2013 թվականներին

    Աշխատանքը նվիրված է 1991-2013 թվականներին Գերմանիայում ձևավորված և զարգացած հայկական համայնքի պատմական, սոցիալական, կազմակերպական և մշակութային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են Հայաստանի անկախացումից հետո Գերմանիայում հայ համայնքի զարգացման նոր փուլը, դրա ձևավորման վրա ազդող քաղաքական, սոցիալ-տնտեսական և ժողովրդագրական գործոնները, ինչպես նաև Հայաստանի և Գերմանիայի միջև հարաբերությունների զարգացումը։ Ուսումնասիրվում է համայնքի կազմավորման և ընդլայնման գործընթացը, հայերի բնակության հիմնական կենտրոնները, ներգաղթի ու արտագաղթի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև համայնքի ներսում ձևավորված հասարակական կապերն ու կառույցները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական համայնքային կազմակերպությունների, եկեղեցական կառույցների, մշակութային և կրթական միավորումների գործունեությանը, որոնք կարևոր դեր են ունեցել ազգային ինքնության պահպանման և սերունդների միջև մշակութային կապի ապահովման գործում։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել հայոց լեզվի պահպանման ու ուսուցման խնդիրները, հայկական դպրոցների և կրթական նախաձեռնությունների գործունեությունը, մշակութային միջոցառումների կազմակերպումը, ազգային ավանդույթների փոխանցումը և երիտասարդության ներգրավվածությունը համայնքային կյանքում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև Հայ Առաքելական եկեղեցու դերը համայնքի հոգևոր և հասարակական կյանքում, ինչպես նաև Գերմանիայի հասարակական միջավայրում հայկական ինքնության պահպանման գործընթացը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև Գերմանիայում բնակվող հայերի մասնակցությանը հասարակական և քաղաքական կյանքին, նրանց հարաբերություններին տեղական համայնքների և գերմանական հասարակության հետ, ինչպես նաև Հայաստանի հետ պահպանվող տնտեսական, մշակութային և մարդկային կապերին։ Առանձին ուղղություն է Հայոց ցեղասպանության հիշողության պահպանման և դրա վերաբերյալ իրազեկման գործունեությունը, որը կարող է արտահայտվել համայնքային միջոցառումներով, կրթական նախաձեռնություններով, մշակութային ծրագրերով և հասարակական քննարկումներով։ 1991-2013 թվականների ժամանակահատվածի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու համայնքի զարգացման առանձնահատկությունները Հայաստանի անկախության առաջին տասնամյակների ընթացքում և հասկանալու, թե ինչպես են հետխորհրդային Հայաստանի և եվրոպական միջավայրի փոխհարաբերություններն անդրադարձել սփյուռքահայ համայնքային կյանքի վրա։ Արդյունքում աշխատանքը ներկայացնում է Գերմանիայի հայ համայնքը ոչ միայն որպես հայկական սփյուռքի առանձին հատված, այլև որպես Հայաստանի և Գերմանիայի միջև մշակութային, հասարակական և մարդկային կապերի կարևոր օղակ։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել հայագիտության, սփյուռքագիտության, նորագույն պատմության, միգրացիոն գործընթացների և հայկական համայնքների զարգացման խնդիրներով հետաքրքրվող հետազոտողների, ուսանողների և մասնագետների համար։

    Обновлено. 2026-09-10
    Գերմանիայի հայ համայնքը 1991-2013 թվականներին
    Онлайн

    Религия

    Մնացորդաց գրքեր՝ ըստ հնագույն հայերեն թարգմանության

    Գիրքը ներկայացնում է Հին Կտակարանի «Մնացորդաց» գրքերը՝ հայերեն հնագույն թարգմանական ավանդության համաձայն։ Աստվածաշնչյան այս գրքերը պատմական բնույթի երկեր են, որոնք անդրադառնում են Իսրայելի ժողովրդի անցյալին, թագավորական իշխանության ձևավորմանը, տոհմական ծագումնաբանությանը, կրոնական կյանքին և Երուսաղեմի տաճարի պատմությանը։ Դրանցում կարևոր տեղ են զբաղեցնում Դավիթ և Սողոմոն թագավորների գործունեությունը, թագավորական տոհմերի հաջորդականությունը, պաշտամունքի կազմակերպումը, քահանայական ծառայությունն ու ժողովրդի կրոնական պարտականությունները։ «Մնացորդաց» գրքերը լրացնում և որոշ առումներով վերաիմաստավորում են Հին Կտակարանի պատմական այլ գրքերում ներկայացված իրադարձությունները՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով տաճարին, ծիսական կարգերին և աստվածային ուխտի գաղափարին։ Հնագույն հայերեն թարգմանության ներկայացումը կարևոր նշանակություն ունի հայ աստվածաշնչագիտության, թարգմանական գրականության և լեզվի պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու Սուրբ Գրքի հայերեն փոխանցման ավանդույթին, պահպանված լեզվական ձևերին և աստվածաշնչյան տեքստի ընկալման պատմությանը։ Գիրքը արժեքավոր է աստվածաշնչյան ուսումնասիրություններով, հայ հին գրականությամբ և կրոնական մշակույթի պատմությամբ հետաքրքրվողների համար։

    Обновлено. 2026-10-30
    Մնացորդաց գրքեր՝ ըստ հնագույն հայերեն թարգմանության
    Онлайн

    Биология

    Цитогенетическое исследование больных хроническим миелолейкозом

    Աշխատությունը նվիրված է քրոնիկ միելոիդ լեյկոզով հիվանդների ցիտոգենետիկ հետազոտությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով քրոմոսոմային փոփոխությունների հայտնաբերմանը, դրանց բնութագրմանը և հիվանդության ընթացքի գնահատման մեջ դրանց նշանակությանը։ Ուսումնասիրության հիմքում ընկած է այն մոտեցումը, որ քրոմոսոմային մակարդակում տեղի ունեցող փոփոխությունները կարող են կարևոր տեղեկություն տրամադրել հիվանդության առաջացման և զարգացման մեխանիզմների, ինչպես նաև դրա կենսաբանական առանձնահատկությունների վերաբերյալ։ Հետազոտության ընթացքում կարող են ուսումնասիրվել հիվանդների բջիջների քրոմոսոմային կազմը, կառուցվածքային և թվային շեղումները, դրանց հաճախականությունն ու արտահայտվածությունը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի քրոնիկ միելոիդ լեյկոզին բնորոշ քրոմոսոմային վերադասավորումների հայտնաբերումը, որոնք կապված են հիվանդության մոլեկուլային հիմքի հետ և կարևոր դեր ունեն ախտորոշման ու հիվանդության մոնիթորինգի գործընթացում։ Ցիտոգենետիկ տվյալների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս համադրել քրոմոսոմային փոփոխությունները հիվանդության կլինիկական դրսևորումների և ընթացքի հետ՝ նպաստելով հիվանդների ավելի ամբողջական բնութագրմանը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև ցիտոգենետիկ հետազոտության մեթոդներին, ստացված արդյունքների մեկնաբանությանը և դրանց կիրառական նշանակությանը բժշկական պրակտիկայում։ Այսպիսի ուսումնասիրությունները կարևոր են ոչ միայն ախտորոշման ճշգրտման, այլև բուժման նկատմամբ պատասխանի գնահատման և հիվանդության ընթացքում նոր ցիտոգենետիկ փոփոխությունների հայտնաբերման տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հեմատոլոգներին, ուռուցքաբաններին, բժշկական գենետիկայի և ցիտոգենետիկայի մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան ոլորտներում սովորող և հետազոտական աշխատանք իրականացնող մասնագետներին։

    Обновлено. 2026-09-20
    Цитогенетическое исследование больных хроническим миелолейкозом