Готовые материалы

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ջրային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման խնդիրների ուսումնասիրմանը՝ տնտեսագիտական և մաթեմատիկական մոդելավորման մեթոդների կիրառմամբ։ Գրքում դիտարկվում են Հայաստանի Հանրապետության ոռոգման համակարգի առանձնահատկությունները, ջրային պաշարների բաշխման, օգտագործման արդյունավետության բարձրացման և կառավարման օպտիմալացման հիմնահարցերը։ Հեղինակը ներկայացնում է մաթեմատիկական մոդելներ և հաշվարկային մեթոդներ, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատել ջրային ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետությունը, կանխատեսել տարբեր կառավարչական որոշումների հետևանքները և մշակել առավել նպատակահարմար լուծումներ գյուղատնտեսական ու տնտեսական պահանջների բավարարման համար։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են ոռոգման համակարգերի աշխատանքի վրա ազդող գործոնները, ջրի պահանջարկի ձևավորման առանձնահատկությունները, ռեսուրսների սահմանափակության պայմաններում արդյունավետ բաշխման խնդիրները և կառավարման կատարելագործման հնարավոր ուղիները։ Ներկայացված մոտեցումները կարևոր նշանակություն ունեն ջրային տնտեսության զարգացման, գյուղատնտեսական արտադրության կայունության ապահովման և բնական ռեսուրսների խելամիտ օգտագործման համար։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, ջրային տնտեսության մասնագետների, ինժեներների, մաթեմատիկական մոդելավորման ոլորտի հետազոտողների, պետական կառավարման մասնագետների, ասպիրանտների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է թվայնացված պատկերների մշակման ավտոմատացված համակարգերի ստեղծմանը և դրանց կիրառմանը ճանապարհային ծածկույթների որակի գնահատման գործընթացում։ Գրքում ուսումնասիրվում են ժամանակակից պատկերների ճանաչման, թվային վերլուծության և տվյալների ավտոմատ մշակման մեթոդները, որոնք հնարավորություն են տալիս առավել արդյունավետ հայտնաբերել ճանապարհային մակերեսների թերությունները, գնահատել դրանց վիճակը և բարձրացնել վերահսկման գործընթացների ճշգրտությունը։ Հեղինակը ներկայացնում է պատկերների ստացման, նախնական մշակման, առանձնահատկությունների վերլուծության և դասակարգման ալգորիթմներ, ինչպես նաև համակարգի կառուցվածքային լուծումներ, որոնք ուղղված են մարդու մասնակցության նվազեցմանը և գնահատման օբյեկտիվության բարձրացմանը։ Աշխատության մեջ քննարկվում են ճանապարհային ծածկույթների ճաքերի, դեֆորմացիաների, մաշվածության և այլ արատների հայտնաբերման մեթոդները՝ հիմնվելով թվային պատկերների վերլուծության վրա։ Ներկայացված մոտեցումները կարևոր նշանակություն ունեն ճանապարհային ենթակառուցվածքների տեխնիկական վիճակի մշտադիտարկման, վերանորոգման աշխատանքների պլանավորման և տրանսպորտային համակարգերի անվտանգության բարելավման համար։ Գիրքը նախատեսված է ճանապարհաշինության մասնագետների, ինժեներների, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և համակարգչային տեսողության ոլորտի հետազոտողների, ասպիրանտների, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է բազային երկրատեղեկատվական համակարգերի ներդրման հետ կապված տեսական և գործնական խնդիրների ուսումնասիրությանը քարտեզագրության ոլորտում։ Գրքում ներկայացվում են ժամանակակից գեոինֆորմացիոն տեխնոլոգիաների կիրառման սկզբունքները, տարածական տվյալների հավաքագրման, պահպանման, մշակման և վերլուծության մեթոդները, ինչպես նաև դրանց կիրառման հնարավորությունները քարտեզագրական աշխատանքների կատարելագործման գործընթացում։ Հեղինակը քննարկում է տվյալների բազաների ստեղծման, թվային քարտեզների մշակման, տեղեկատվական շերտերի ինտեգրման և համակարգերի արդյունավետ կառավարման հիմնական հարցերը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են նաև երկրատեղեկատվական համակարգերի ներդրման տեխնիկական, մեթոդաբանական և կազմակերպչական դժվարությունները՝ առաջարկելով դրանց լուծման հնարավոր մոտեցումներ։ Նյութը կարևոր նշանակություն ունի քարտեզագրության արդիականացման, տարածական տեղեկատվության արդյունավետ օգտագործման և որոշումների կայացման գործընթացների բարելավման համար։ Գիրքը նախատեսված է քարտեզագետների, գեոդեզիստների, գեոինֆորմատիկայի մասնագետների, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտի հետազոտողների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են տարածական տվյալների կառավարմամբ և ժամանակակից քարտեզագրական համակարգերով։

Այս աշխատությունը նվիրված է հայ անվանի նկարիչներ Մարիամ և Երանուհի Ասլամազյանների ստեղծագործական ճանապարհի, գեղարվեստական ժառանգության և մշակութային գործունեության ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են քույր նկարիչների կյանքի կարևոր փուլերը, նրանց մասնագիտական ձևավորումը, ստեղծագործական որոնումները և կերպարվեստում ունեցած ներդրումը։ Հեղինակը վերլուծում է նրանց գեղանկարչական ոճը, թեմատիկ նախասիրությունները, գունային մտածողությունը, ազգային և համամարդկային գաղափարների արտահայտման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տարբեր ժանրերում կատարված աշխատանքները։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում նրանց ստեղծագործությունների գեղագիտական արժեքին, հայկական արվեստի զարգացման մեջ ունեցած նշանակությանը և միջազգային ճանաչմանը։ Ներկայացված նյութերը հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել երկու արվեստագետների անհատական ոճերի, ստեղծագործական մոտեցումների և մշակութային ժառանգության մասին։ Գիրքը նախատեսված է արվեստաբանների, մշակույթի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, նկարիչների, ուսանողների և հայ կերպարվեստով հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ որպես արժեքավոր աղբյուր 20-րդ դարի հայկական արվեստի ուսումնասիրության համար։

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է փոխակերպվող հասարակություններում առաջացող կոնֆլիկտների սոցիոմշակութային շարժառիթների, պատճառների և դրսևորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են հասարակական փոփոխությունների, արժեքային համակարգերի վերափոխման, սոցիալական խմբերի փոխհարաբերությունների և մշակութային տարբերությունների ազդեցությունը հակասությունների ձևավորման ու զարգացման գործընթացների վրա։ Հեղինակը քննարկում է սոցիալական լարվածության առաջացման մեխանիզմները, ինքնության, գաղափարների, ավանդույթների և նոր հասարակական նորմերի բախման դերը կոնֆլիկտային իրավիճակներում, ինչպես նաև դրանց կարգավորման հնարավոր ուղիները։ Աշխատության մեջ կիրառվում են սոցիոլոգիական և մշակութաբանական վերլուծության մեթոդներ՝ բացահայտելու համար այն գործոնները, որոնք պայմանավորում են հասարակության ներսում տարբեր խմբերի միջև փոխհարաբերությունների փոփոխությունը։ Գիրքը անդրադառնում է նաև ժամանակակից հասարակությունների զարգացման առանձնահատկություններին՝ դիտարկելով կոնֆլիկտները ոչ միայն որպես հակասությունների արդյունք, այլև որպես սոցիալական փոփոխությունների և նոր հարաբերությունների ձևավորման գործընթացի մաս։ Այն նախատեսված է սոցիոլոգների, քաղաքագետների, կոնֆլիկտաբանների, հասարակագիտական ոլորտների հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և հասարակական գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է կողմնային ռադիկալում չհագեցած խմբեր պարունակող էնանտիոմերապես հարստացված ոչ սպիտակուցային նոր ամինաթթուների սինթեզի մեթոդների մշակմանը և դրանց կառուցվածքային ու քիմիական հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են օրգանական սինթեզի ժամանակակից մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն են տալիս ստանալ բարդ կառուցվածք ունեցող ամինաթթվային միացություններ՝ բարձր ստերեոքիմիական մաքրությամբ և վերահսկվող հատկություններով։ Հեղինակը քննարկում է ռեակցիաների մեխանիզմները, ելանյութերի ընտրությունը, կատալիտիկ և ստերեոսելեկտիվ գործընթացները, ինչպես նաև ստացված միացությունների կառուցվածքի հաստատման մեթոդները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում է նոր սինթեզված միացությունների հնարավոր նշանակությունը կենսաակտիվ նյութերի ստեղծման, դեղագործական հետազոտությունների և կենսաքիմիական գործընթացների մոդելավորման ոլորտներում։ Ներկայացված արդյունքները կարևոր են ոչ միայն ամինաթթուների քիմիայի զարգացման, այլև օրգանական նյութերի նպատակային նախագծման և նոր ֆունկցիոնալ միացությունների ստացման համար։ Գիրքը նախատեսված է օրգանական և կենսաօրգանական քիմիայի մասնագետների, քիմիկոս-հետազոտողների, ասպիրանտների, դասախոսների և քիմիական գիտությունների համապատասխան ուղղություններով սովորող ուսանողների համար։

Այս աշխատությունը նվիրված է Հյուսիսային Արցախի Գետաշենի ենթաշրջանում 1988-1991 թվականներին տեղի ունեցած ինքնապաշտպանական մարտերի պատմաքաղաքական և ռազմական ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են այդ ժամանակաշրջանի հասարակական և քաղաքական իրադարձությունները, համայնքների առջև ծառացած խնդիրները, բնակչության ինքնակազմակերպման գործընթացները և անվտանգության ապահովմանն ուղղված գործողությունները։ Հեղինակը մանրամասն անդրադառնում է ռազմական բախումների ընթացքին, պաշտպանական խմբերի ձևավորմանը, մարտական գործողությունների առանձնահատկություններին, տեղական բնակչության մասնակցությանը և ստեղծված իրավիճակի ազդեցությանը տարածաշրջանի հետագա զարգացումների վրա։ Աշխատության մեջ օգտագործվում են պատմական փաստեր, վկայություններ, փաստաթղթեր և հիշողություններ, որոնք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել Գետաշենի ենթաշրջանի այդ տարիների իրադարձությունների մասին։ Գիրքը կարևոր նյութ է Արցախյան շարժման պատմության, հայ-ադրբեջանական հակամարտության սկզբնական փուլերի, ռազմական պատմության և տարածաշրջանային քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, ուսանողների և ընթերցողների համար։

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ջերմաէլեկտրակայաններում գազային արտանետումների մաքրման ժամանակակից տեխնոլոգիաների կիրառման, դրանց արդյունավետության գնահատման և էլեկտրակայանների տեխնիկատնտեսական ցուցանիշների վրա ունեցած ազդեցության համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են վնասակար արտանետումների առաջացման պատճառները, մթնոլորտային աղտոտման նվազեցմանն ուղղված ինժեներական լուծումները և տարբեր մաքրման համակարգերի աշխատանքի սկզբունքները՝ անդրադառնալով դրանց տեխնիկական, բնապահպանական և տնտեսական առավելություններին ու սահմանափակումներին։ Հեղինակը վերլուծում է մաքրման տեխնոլոգիաների ներդրման ազդեցությունը վառելիքի օգտագործման արդյունավետության, էներգաբլոկների շահագործման հուսալիության, արտադրական ծախսերի, էներգետիկ արդյունավետության և բնապահպանական պահանջների կատարման վրա՝ հիմնվելով տեսական հաշվարկների, փորձարարական տվյալների և համեմատական գնահատումների վրա։ Աշխատությունը ներառում է նաև տեխնիկատնտեսական վերլուծության մեթոդներ և առաջարկություններ, որոնք կարող են կիրառվել ջերմաէներգետիկ օբյեկտների արդիականացման և շրջակա միջավայրի վրա դրանց բացասական ազդեցության նվազեցման գործընթացում։ Գիրքը նախատեսված է էներգետիկայի, բնապահպանական ճարտարագիտության և արդյունաբերական էկոլոգիայի ոլորտների մասնագետների, գիտաշխատողների, նախագծողների, ասպիրանտների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Այս տեղեկատու հրատարակությունը ներկայացնում է հայկական ԽՍՀ գրադարանների կենտրոնացված համակարգերի գրքափոխանակության ֆոնդերում առկա գրականության համահավաք ցանկը՝ ընդգրկելով «Ե-Լ» տառերով սկսվող հեղինակներին, վերնագրերին կամ մատենագիտական միավորներին համապատասխան նյութերը։ Հրատարակության նպատակն է աջակցել գրադարանների միջև գրականության արդյունավետ փոխանակմանը, գրքային ֆոնդերի առավել նպատակային օգտագործմանը և ընթերցողների տեղեկատվական պահանջների բավարարմանը։ Գրքում համակարգված ձևով ներկայացված են մատենագիտական գրառումներ, որոնք հեշտացնում են անհրաժեշտ հրատարակությունների որոնումը, ընտրությունն ու գրադարանային համագործակցության կազմակերպումը։ Այս ցանկը կարևոր գործիք է գրադարանավարների, մատենագետների, տեղեկատվական ծառայությունների մասնագետների և գիտահետազոտողների համար՝ նպաստելով գրքային ռեսուրսների մատչելիության բարձրացմանը և միասնական գրադարանային ցանցի արդյունավետ գործունեությանը։ Միաժամանակ այն արժեքավոր աղբյուր է բոլոր այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են տվյալ ժամանակաշրջանի գրադարանային ֆոնդերի կազմով և մատենագիտական տեղեկատվության կազմակերպմամբ։

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է հայկական ԽՍՀ արդյունաբերության առաջավոր ձեռնարկություններին, նորարար աշխատողներին և արտադրական նվաճումներին նվիրված գրականության համակարգված ցանկ՝ նպատակ ունենալով աջակցել թեմայի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին և մասնագետներին։ Գրքում ընդգրկված են տարբեր բնույթի մատենագիտական գրառումներ, որոնք լուսաբանում են արդյունաբերության զարգացման փուլերը, արտադրական հաջողությունները, տեխնոլոգիական առաջընթացը և աշխատանքի կազմակերպման փորձը խորհրդային ժամանակաշրջանում։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս ծանոթանալ արդյունաբերական ոլորտի վերաբերյալ հրապարակված գրքերին, հոդվածներին և այլ աղբյուրներին՝ հեշտացնելով անհրաժեշտ տեղեկատվության որոնումն ու գիտահետազոտական աշխատանքների կազմակերպումը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, տնտեսագետների, գրադարանավարների, մատենագետների, ուսանողների և խորհրդային Հայաստանի տնտեսական ու արդյունաբերական պատմությամբ հետաքրքրվող բոլոր ընթերցողների համար՝ ծառայելով որպես արժեքավոր տեղեկատու և հետազոտական ուղեցույց։

Այս աշխատությունը նվիրված է Ղարաբաղի բարբառում գործածվող դարձվածքների հավաքագրմանը, լեզվաբանական վերլուծությանը և իմաստաբանական մեկնաբանությանը։ Գրքում ներկայացված են բարբառային արտահայտությունների կառուցվածքային, ոճական և գործառական առանձնահատկությունները՝ բացահայտելով դրանց դերը առօրյա խոսքում, ժողովրդական մտածողության և մշակութային ինքնության ձևավորման մեջ։ Հեղինակը ուսումնասիրում է դարձվածքների ծագումը, կիրառության ոլորտները, իմաստային նրբությունները և կապը հայերենի այլ բարբառների ու գրական լեզվի հետ՝ անդրադառնալով նաև դրանց պատմական զարգացման առանձնահատկություններին։ Աշխատության մեջ ներառված բազմաթիվ օրինակներ հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել Ղարաբաղի բարբառի արտահայտչական հարստության, պատկերավոր մտածողության և լեզվամշակութային արժեքների մասին։ Գիրքը կարևոր աղբյուր է բարբառագիտության, հայոց լեզվի պատմության, բանահյուսության և ազգագրության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, դասախոսների, ուսանողների, ինչպես նաև բոլոր այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են հայկական լեզվական ժառանգությամբ և բարբառային խոսքի առանձնահատկություններով։

Աշխատությունը նվիրված է խոտհավաքի մեքենաների և դրանց հետ օգտագործվող փոխադրամիջոցների շահագործական հուսալիության ու արդյունավետության բարձրացման տեխնիկատեխնոլոգիական միջոցառումների մշակմանը։ Վերլուծվում են գյուղատնտեսական տեխնիկայի աշխատանքի պայմանները, կառուցվածքային տարրերի մաշվածության և խափանումների առաջացման պատճառները, ինչպես նաև մեքենաների տեխնիկական վիճակի վրա ազդող գործոնները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են մեքենաների հուսալիության գնահատման մեթոդները, սպասարկման և վերանորոգման համակարգերի կատարելագործման եղանակները, շահագործման ռեժիմների օպտիմալացման և արտադրողականության բարձրացման հնարավորությունները։ Քննարկվում են խոտհավաքի գործընթացների մեքենայացման, տեխնիկական միջոցների ընտրության, էներգածախսի նվազեցման և գյուղատնտեսական աշխատանքների արդյունավետ կազմակերպման խնդիրները։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի գյուղատնտեսության մեքենայացման, տեխնիկական սպասարկման համակարգերի զարգացման և ագրարային արտադրության արդյունավետության բարձրացման համար՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով գյուղատնտեսական ինժեներների, մեքենաշինության մասնագետների, տեխնիկների և ոլորտի հետազոտողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության և Մեծ Բրիտանիայի միջև հարաբերությունների զարգացման ուսումնասիրությանը 1991–2000 թվականների ընթացքում՝ Հայաստանի անկախության վերականգնման և միջազգային հարաբերությունների նոր համակարգում ձևավորման պայմաններում։ Վերլուծվում են երկու երկրների դիվանագիտական կապերի հաստատման և զարգացման գործընթացները, քաղաքական երկխոսությունը, տնտեսական համագործակցության ուղղությունները և միջազգային կազմակերպությունների շրջանակներում փոխգործակցությունը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են Մեծ Բրիտանիայի դիրքորոշումը Հայաստանի անկախության, տարածաշրջանային անվտանգության, Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության և Հարավային Կովկասի քաղաքական գործընթացների նկատմամբ։ Քննարկվում են նաև առևտրատնտեսական հարաբերությունների, ներդրումների, մշակութային կապերի և զարգացման աջակցության ծրագրերի ձևավորման առանձնահատկությունները։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի Հայաստանի արտաքին քաղաքականության ձևավորման առաջին տասնամյակի, հայ-բրիտանական հարաբերությունների պատմության և հետխորհրդային միջազգային գործընթացների ուսումնասիրման համար՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով պատմաբանների, դիվանագետների, քաղաքագետների և միջազգային հարաբերությունների մասնագետների համար։

Աշխատությունը նվիրված է Ռեզա շահ Փահլավիի կառավարման տարիներին Իրանի ներքին քաղաքականության ուսումնասիրությանը՝ 1925–1941 թվականների պատմաքաղաքական գործընթացների համատեքստում։ Վերլուծվում են Փահլավիների դինաստիայի հաստատման պայմանները, պետական կառավարման համակարգի վերափոխումները, կենտրոնացված իշխանության ձևավորման գործընթացը և երկրի արդիականացման քաղաքականությունը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են բանակի, վարչական համակարգի, կրթության, իրավական ոլորտի և տնտեսական կառավարման բարեփոխումները, ինչպես նաև աշխարհիկացման և ազգային ինքնության ամրապնդման ուղղությամբ իրականացված քայլերը։ Քննարկվում են կառավարության հարաբերությունները ավանդական հասարակական կառույցների, հոգևորականության և տարբեր սոցիալական խմբերի հետ, ինչպես նաև ներքին քաղաքականության ազդեցությունը Իրանի հասարակական զարգացման վրա։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի XX դարի առաջին կեսի Իրանի պատմության, պետականաշինության գործընթացների և Մերձավոր Արևելքի քաղաքական զարգացումների ուսումնասիրման համար՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով պատմաբանների, արևելագետների, քաղաքագետների և միջազգային հարաբերությունների մասնագետների համար։