Готовые материалы

Աշխատությունը նվիրված է հղիության ընթացքում անախտանիշ բակտերիուրիայի և դրա ֆոնին սուր պիելոնեֆրիտի զարգացման միջև կապի ուսումնասիրությանը։ Ուշադրության կենտրոնում կարող են լինել անախտանիշ բակտերիուրիա ունեցող հղիների կլինիկական և լաբորատոր ցուցանիշները, միզուղիների վարակների առաջացման ռիսկի գործոնները, հիվանդության զարգացման հավանականությունը և հնարավոր կանխատեսիչ չափանիշների բացահայտումը։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել մեզի մանրէաբանական հետազոտության, հարուցիչների և դրանց զգայունության, բորբոքային և ընդհանուր լաբորատոր ցուցանիշների, հղիության ժամկետի ու հիվանդների կլինիկական տվյալների համադրական վերլուծություն։ Առանձին նշանակություն ունի այն ցուցանիշների որոշումը, որոնք կարող են օգնել վաղ փուլում առանձնացնել սուր պիելոնեֆրիտի զարգացման բարձր ռիսկ ունեցող հղիներին և ժամանակին կազմակերպել բժշկական հսկողություն ու համապատասխան բուժում։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ հղիների միզուղիների վարակների կանխարգելման, բարդությունների վաղ հայտնաբերման և մայրական ու պտղի անվտանգությանն ուղղված կլինիկական մոտեցումների կատարելագործման համար։

Աշխատությունը նվիրված է ակրիլաթթվի և ակրիլամիդի հիման վրա նոր համապոլիմերային նյութերի ստացմանն ու դրանց ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ուսումնասիրմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել մոնոմերների համապոլիմերացման պայմանները, ստացված պոլիմերների կառուցվածքը, մոլեկուլային բնութագրերը և հատկությունների փոփոխությունը՝ կախված բաղադրությունից ու սինթեզի պայմաններից։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել ջրային միջավայրում պոլիմերների վարքագծին, ջուր կլանելու և պահելու ունակությանը, լուծելիությանը, ուռչմանը, ջերմային և մեխանիկական կայունությանը, ինչպես նաև թթվահիմնային միջավայրի նկատմամբ զգայունությանը։ Ստացված համապոլիմերների կառուցվածք–հատկություն փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու դրանց կիրառական ներուժը՝ որպես ֆունկցիոնալ պոլիմերային նյութեր, ջրակլանող համակարգեր, գելեր և տարբեր տեխնոլոգիական գործընթացներում օգտագործվող նյութեր։ Աշխատանքը կարող է արժեքավոր լինել նոր պոլիմերների նպատակային սինթեզի և դրանց հատկությունների կառավարման մեթոդների մշակման տեսանկյունից։

Աշխատությունը նվիրված է կոլոռեկտալ քաղցկեղով հիվանդների բուժման արդյունքների և երկարաժամկետ ապրելիության վրա հաստ աղիքում առաջնային ուռուցքի տեղակայման ազդեցության ուսումնասիրությանը։ Ուշադրության կենտրոնում կարող է լինել ուռուցքի տեղակայման տարբերությունը հաստ աղիքի աջ և ձախ հատվածներում, ինչպես նաև առանձին անատոմիական հատվածներում, և դրա կապը հիվանդության կլինիկական ու ախտաբանական առանձնահատկությունների, հիվանդության տարածվածության, մետաստազավորման հավանականության և կանխատեսման հետ։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել հիվանդների կլինիկական տվյալների, ուռուցքի փուլավորման, հյուսվածաբանական բնութագրերի, վիրաբուժական և դեղորայքային բուժման արդյունքների համեմատական գնահատում, ինչպես նաև ընդհանուր և հիվանդությունից ազատ ապրելիության ցուցանիշների վերլուծություն։ Առանձին կարևորություն է տրվում այն հարցին, թե արդյոք առաջնային ուռուցքի տեղակայումը կարող է հանդես գալ որպես բուժման արդյունավետության և հիվանդության ելքի կանխատեսող գործոն՝ հաշվի առնելով հիվանդի անհատական կլինիկական առանձնահատկությունները և կիրառված բուժման տեսակը։ Արդյունքները կարող են նպաստել կոլոռեկտալ քաղցկեղի կանխատեսման ավելի ճշգրիտ գնահատմանը, բուժման տակտիկայի ընտրությանը և հիվանդների անհատականացված բուժման մոտեցումների կատարելագործմանը։

Աշխատությունը նվիրված է ինտենսիվ թերապիայի բաժանմունքում բուժվող ծանր հիվանդների մոտ որովայնի ներճնշման մոնիթորինգի նշանակության, կազմակերպման և կլինիկական կիրառության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում որովայնի խոռոչում ճնշման փոփոխությունների ժամանակին հայտնաբերումն է և դրանց հնարավոր կապը հիվանդի ընդհանուր վիճակի ու օրգանների աշխատանքի փոփոխությունների հետ։ Ներճնշման բարձրացումը կարող է ուղեկցվել որովայնային օրգանների և այլ համակարգերի ֆունկցիայի խանգարումներով, ուստի դրա վերահսկումը կարող է լրացնել ծանր հիվանդների կլինիկական գնահատումը և օգնել բուժման ընթացքի դինամիկ դիտարկմանը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել ներճնշման չափման ցուցումները, չափումների պարբերականությունը, արդյունքների գրանցման և գնահատման սկզբունքները, ինչպես նաև տարբեր կլինիկական վիճակներում ստացված տվյալների մեկնաբանությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել այն հիվանդներին, որոնց մոտ առկա են որովայնի խոռոչի ծավալի ավելացման, հեղուկի կուտակման, ծանր բորբոքային կամ հետվիրահատական գործընթացների և այլ գործոնների հետևանքով ներճնշման բարձրացման ռիսկ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ներճնշման ցուցանիշների համադրումը հիվանդի այլ կլինիկական և լաբորատոր տվյալների հետ։ Այդպիսի համալիր մոտեցումը հնարավորություն է տալիս գնահատել հիվանդության ծանրության փոփոխությունը, հետևել բուժման արդյունավետությանը և ժամանակին նկատել վիճակի վատթարացման հնարավոր նշանները։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև որովայնային կոմպարտմենտի համախտանիշի զարգացման ռիսկին և դրա վաղ հայտնաբերման գործում մոնիթորինգի նշանակությանը։ Ինտենսիվ թերապիայի պայմաններում ներճնշման դինամիկ վերահսկումը կարող է դիտարկվել որպես շարունակական հսկողության բաղադրիչ, որը պետք է իրականացվի հիվանդի ընդհանուր կլինիկական պատկերի և բուժող թիմի կողմից սահմանված ցուցումների շրջանակում։ Հետազոտության ընթացքում կարող են համեմատվել տարբեր հիվանդների խմբերում ստացված տվյալները, գնահատվել բարձր ներճնշման հաճախականությունը և դրա կապը հիվանդության ելքերի կամ օրգանային դիսֆունկցիայի տարբեր ցուցանիշների հետ։ Աշխատության գործնական նշանակությունը կայանում է ինտենսիվ թերապիայի բաժանմունքում հիվանդների վիճակի գնահատման և բուժման տակտիկայի կատարելագործման համար ներճնշման մոնիթորինգի հնարավոր դերի հիմնավորման մեջ։ Այն կարող է հետաքրքրել անեսթեզիոլոգ-ռեանիմատոլոգներին, վիրաբույժներին, ինտենսիվ թերապիայի մասնագետներին, շտապ բժշկության բժիշկներին, կլինիկական հետազոտողներին և համապատասխան բժշկական մասնագիտությունների ուսանողներին։

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական օրենսդրությամբ գույքի հավատարմագրային կառավարման պայմանագրի իրավական բնույթի, բովանդակության և կիրառման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է այն իրավահարաբերությունը, որի դեպքում գույքի սեփականատերը՝ կառավարման հիմնադիրը, որոշակի ժամկետով գույքը հանձնում է հավատարմագրային կառավարչի կառավարմանը, իսկ վերջինս պարտավորվում է այն կառավարել կառավարման հիմնադրի կամ նրա կողմից նշված շահառուի օգտին։ Ուսումնասիրվում են պայմանագրի կողմերի իրավական կարգավիճակը, նրանց իրավունքներն ու պարտականությունները, պայմանագրի առարկան, գործողության ժամկետը, վարձատրության և պատասխանատվության հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ գույքը հավատարմագրային կառավարման հանձնելը ինքնին չի նշանակում սեփականության իրավունքի փոխանցում կառավարչին, և վերջինս գույքի նկատմամբ իրականացնում է օրենքով ու պայմանագրով սահմանված կառավարման լիազորություններ։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել պայմանագրի էական պայմանները, որոնց շարքում կարևոր նշանակություն ունեն հավատարմագրային կառավարմանը հանձնվող գույքի կազմը, շահառուի վերաբերյալ տվյալները, կառավարչի վարձատրության չափն ու ձևը և պայմանագրի գործողության ժամկետը։ ՀՀ քաղաքացիական օրենսդրությամբ պայմանագիրը, որպես ընդհանուր կանոն, կնքվում է մինչև հինգ տարի ժամկետով։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է հավատարմագրային կառավարչի գործունեության սահմանների ուսումնասիրությունը, մասնավորապես՝ նրա կողմից գույքի նկատմամբ իրավաբանական և փաստացի գործողություններ կատարելու հնարավորությունը, պայմանագրով նախատեսվող սահմանափակումները և շահառուի շահերից բխող գործելու պարտականությունը։ Ուսումնասիրվում է նաև հավատարմագրային կառավարման հանձնված գույքի առանձնացման, առանձին հաշվառման և կառավարչի սեփական գույքից տարանջատման պահանջը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում կառավարչի պատասխանատվությանը, գույքի կառավարման ընթացքում պատճառված վնասների հատուցմանը, անհրաժեշտ ծախսերի փոխհատուցմանը և կառավարչի վարձատրությանը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև պայմանագրի դադարեցման հիմքերին, կողմերի փոխհարաբերությունների առանձնահատկություններին և անշարժ գույքի նկատմամբ հավատարմագրային կառավարման կիրառման գործնական հարցերին։ Հետազոտության արդյունքում բացահայտվում են գործող իրավակարգավորման առավելություններն ու հնարավոր խնդիրները և ներկայացվում են պայմանագրային հարաբերությունների իրավական կարգավորման կատարելագործման ուղղություններ։ Աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի քաղաքացիական իրավունքի տեսության և պրակտիկայի համար՝ նպաստելով գույքի արդյունավետ կառավարման, սեփականատիրոջ և շահառուի իրավունքների պաշտպանության և հավատարմագրային կառավարման հարաբերությունների առավել հստակ ու արդյունավետ իրավական կարգավորման ըմբռնմանը։

Աշխատանքը նվիրված է բաժնետոմսերի իրացվելիության բարելավման, ներդրումային ռիսկերի նվազեցման և եկամտաբերության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Թեհրանի ֆոնդային բորսայի տվյալների և առանձնահատկությունների հիման վրա։ Հետազոտության շրջանակում բաժնետոմսերի իրացվելիությունը դիտարկվում է որպես արժեթղթերի շուկայի արդյունավետության կարևոր ցուցանիշ, որը բնութագրում է ակտիվների արագ և նվազագույն գնային կորուստներով առքուվաճառքի հնարավորությունը։ Ուսումնասիրվում են բաժնետոմսերի իրացվելիության վրա ազդող հիմնական գործոնները, այդ թվում՝ առևտրի ծավալը, գործարքների հաճախականությունը, շուկայի խորությունը, գների տատանողականությունը, տեղեկատվության հասանելիությունը և ներդրողների ակտիվությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բաժնետոմսերի եկամտաբերության և ռիսկայնության փոխկապակցվածությանը, քանի որ բարձր եկամտաբերության ձգտումը սովորաբար ուղեկցվում է ներդրումային անորոշության և հնարավոր կորուստների աճով։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել շուկայական, համակարգային, արժութային, գնաճային և ընկերություններին հատուկ ռիսկերը, ինչպես նաև դրանց գնահատման և կառավարման տարբեր մեթոդները։ Կարևորվում է պորտֆելի դիվերսիֆիկացման դերը՝ առանձին արժեթղթերի ռիսկերի ազդեցությունը նվազեցնելու և ներդրումային եկամտաբերության ավելի կայուն մակարդակ ապահովելու նպատակով։ Թեհրանի բորսայի նյութերի վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տեղական կապիտալի շուկայի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, ներդրողների վարքագծի միտումները, շուկայական ակտիվության մակարդակը և բաժնետոմսերի գնագոյացման վրա ազդող գործոնները։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է իրացվելիության և եկամտաբերության միջև փոխհարաբերության բացահայտումը, քանի որ պակաս իրացվելի արժեթղթերը կարող են պահանջել լրացուցիչ եկամտաբերություն՝ ներդրողի կողմից ստանձնվող լրացուցիչ ռիսկի փոխհատուցման համար։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև տեղեկատվության թափանցիկության, կորպորատիվ կառավարման, շուկայի կարգավորման և ներդրողների պաշտպանության մեխանիզմների կատարելագործմանը՝ որպես կապիտալի շուկայի վստահության և իրացվելիության բարձրացման կարևոր պայմանների։ Հետազոտության արդյունքում կարող են առաջարկվել բաժնետոմսերի առևտրային ակտիվության խթանման, շուկայի տեղեկատվական արդյունավետության բարձրացման, ռիսկերի կառավարման կատարելագործման, ներդրումային պորտֆելների օպտիմալացման և ֆինանսական գործիքների բազմազանեցման ուղղություններ։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի արժեթղթերի շուկայի արդյունավետության բարձրացման և ներդրումային միջավայրի զարգացման տեսանկյունից՝ հնարավորություն տալով հիմնավորել այն մեխանիզմները, որոնք կարող են միաժամանակ նպաստել բաժնետոմսերի իրացվելիության աճին, ներդրումային ռիսկերի նվազեցմանը և ներդրողների համար առավել գրավիչ ու կայուն եկամտաբերության ապահովմանը։

Աշխատանքը նվիրված է Արևելյան Հայաստանում բանվոր դասակարգի ձևավորման և զարգացման գործընթացի ուսումնասիրությանը 1861-1914 թվականներին։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են այն սոցիալ-տնտեսական և քաղաքական փոփոխությունները, որոնք նպաստեցին տարածաշրջանում արդյունաբերական արտադրության ընդլայնմանը, վարձու աշխատանքի տարածմանը և բանվորական սոցիալական խավի աստիճանական ձևավորմանը։ Ուսումնասիրվում են գյուղատնտեսական և արհեստագործական ավանդական տնտեսությունից դեպի արդյունաբերական արտադրության անցման առանձնահատկությունները, գործարանների և արտադրամասերի ստեղծումը, հանքարդյունաբերության, պղնձաձուլության, գինու-կոնյակի արտադրության և այլ ճյուղերի զարգացումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքների, հատկապես արդյունաբերական կենտրոնների տնտեսական վերափոխմանը և դրանցում բանվորական բնակչության թվաքանակի աճին։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել բանվորների սոցիալական կազմը, աշխատանքի պայմանները, աշխատաժամանակը, աշխատավարձի մակարդակը, կենցաղային վիճակը և սոցիալական ապահովության խնդիրները։ Կարևորվում է նաև գյուղական բնակչության մի մասի աստիճանական ներգրավումը վարձու աշխատանքի ոլորտ, ինչպես նաև Արևելյան Հայաստանի տարածքում աշխատանքային միգրացիայի և աշխատուժի շարժունակության ազդեցությունը բանվորական միջավայրի ձևավորման վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է բանվորների սոցիալական գիտակցության զարգացումը և աշխատավորական շարժման առաջացումը։ Ուսումնասիրվում են գործադուլների, բողոքի գործողությունների, աշխատանքային կազմակերպվածության և քաղաքական գաղափարների տարածման գործընթացները, ինչպես նաև սոցիալ-դեմոկրատական և այլ քաղաքական հոսանքների ազդեցությունը բանվորական միջավայրի վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում կանանց և անչափահասների աշխատանքի առանձնահատկություններին, աշխատանքային շահագործման դրսևորումներին և դրանց շուրջ ձևավորված հասարակական վերաբերմունքին։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու բանվոր դասակարգի ձևավորումը ոչ միայն որպես տնտեսական գործընթաց, այլև որպես հասարակական կառուցվածքի փոփոխության կարևոր բաղադրիչ, որը նպաստեց նոր սոցիալական հարաբերությունների և քաղաքային հասարակության զարգացմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել Արևելյան Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական պատմության, արդյունաբերականացման ընթացքի և հայ հասարակության սոցիալական կառուցվածքի փոփոխությունների ավելի ամբողջական ըմբռնմանը՝ նախանշելով այն հիմնական գործընթացները, որոնք ձևավորեցին բանվորական խավի դիրքն ու դերը մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկիզբը։

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի մշակութապատմական ժառանգության վերաբերյալ աշխարհի տարբեր ժողովուրդների լեզուներով հրատարակված գրականության ուսումնասիրությանը, որը պահպանվում է օտարալեզու գրականության գրադարանային ֆոնդերում։ Հետազոտության շրջանակում ներկայացվում է հայ ժողովրդի պատմությանը, մշակույթին, լեզվին, գրականությանը, արվեստին, ճարտարապետությանը, կրոնին և հասարակական կյանքին վերաբերող օտարալեզու հրատարակությունների բազմազանությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր լեզուներով ստեղծված և Հայաստանի մասին տեղեկատվություն պարունակող գրքերի, գիտական աշխատությունների, հոդվածների, ժողովածուների, կատալոգների և այլ մատենագիտական նյութերի հավաքագրմանը, դասակարգմանը և բովանդակային ուսումնասիրությանը։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս դիտարկել, թե ինչպես է Հայաստանի պատմական և մշակութային ժառանգությունը ներկայացվել տարբեր ժողովուրդների գիտական, մշակութային և տեղեկատվական միջավայրերում, ինչպես նաև բացահայտել այդ գրականության ձևավորման հիմնական ժամանակաշրջաններն ու թեմատիկ ուղղությունները։ Ուսումնասիրվում են հայագիտության, պատմագիտության, արվեստագիտության, գրականագիտության և մշակութաբանության ոլորտներին վերաբերող նյութերը՝ առանձնացնելով այն հրատարակությունները, որոնք ունեն հատկապես կարևոր աղբյուրագիտական կամ գիտական նշանակություն։ Կարևորվում է գրադարանային ֆոնդերի դերը մշակութային հիշողության պահպանման և տարբեր լեզուներով ստեղծված գիտելիքի հասանելիության ապահովման գործում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել ֆոնդերի լեզվական և ժամանակագրական կազմը, հրատարակությունների աշխարհագրական ծագումը, թեմատիկ բաշխվածությունը և դրանց համալրման առանձնահատկությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում օտարալեզու գրականության միջոցով Հայաստանի մշակութային ժառանգության միջազգային ներկայացվածությանը և տարբեր գիտական ու մշակութային ավանդույթների միջև կապերի ձևավորմանը։ Աշխատանքը կարևոր է նաև այն տեսանկյունից, որ նման հավաքածուները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու Հայաստանի վերաբերյալ օտարերկրյա հեղինակների և հետազոտողների մոտեցումները, մեկնաբանությունները և գիտական հետաքրքրությունները տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններում։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել գրադարանային ֆոնդերի առավել արդյունավետ ուսումնասիրմանը, հայագիտական նյութերի մատենագիտական բացահայտմանը, մշակութային ժառանգության հանրահռչակմանը և միջազգային գիտական համագործակցության զարգացմանը։ Աշխատանքը արժեքավոր է գրադարանագետների, մատենագետների, պատմաբանների, մշակութաբանների և հայագիտությամբ զբաղվող հետազոտողների համար՝ որպես Հայաստանի մասին բազմալեզու տեղեկատվական և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրման կարևոր հիմք։

Աշխատանքը նվիրված է աուտիզմ ունեցող երեխաների խոսքային հաղորդակցման ձևավորման առանձնահատկությունների և դրա զարգացմանն ուղղված շտկողական միջոցների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են հաղորդակցական և խոսքային զարգացման այն առանձնահատկությունները, որոնք կարող են դրսևորվել աուտիզմի դեպքում՝ ներառյալ խոսքի զարգացման ուշացումը, բառապաշարի և քերականական կառուցվածքների յուրացման դժվարությունները, երկխոսության կառուցման սահմանափակումները, դիմացինի խոսքի ընկալման առանձնահատկությունները և խոսքային հաղորդակցության սոցիալական բաղադրիչների կիրառման դժվարությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ոչ միայն երեխայի կողմից բառերի և նախադասությունների օգտագործմանը, այլև խոսքի գործնական ու հաղորդակցական նշանակությանը՝ խնդրանք արտահայտելու, կարիքները փոխանցելու, հարցեր տալու, պատասխանելու, ուշադրություն կիսելու և սոցիալական փոխազդեցության մեջ ներգրավվելու կարողություններին։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են խոսքային հաղորդակցության ձևավորման փուլերը, երեխայի անհատական զարգացման մակարդակի գնահատման եղանակները և շտկողական աշխատանքի նպատակների ընտրության սկզբունքները։ Կարևորվում է անհատականացված մոտեցումը, քանի որ աուտիզմ ունեցող երեխաների խոսքային և հաղորդակցական կարողությունները կարող են զգալիորեն տարբերվել միմյանցից։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել խաղային, տեսողական, վարքաբանական, լոգոպեդական և այլ զարգացնող մեթոդների կիրառման հնարավորությունները՝ երեխայի հաղորդակցական նախաձեռնությունը խթանելու և խոսքի գործնական կիրառությունը ընդլայնելու նպատակով։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում այլընտրանքային և լրացուցիչ հաղորդակցման միջոցներին այն երեխաների համար, որոնց խոսքային կարողությունները սահմանափակ են կամ դեռևս չեն ձևավորվել։ Ուսումնասիրվում է նաև ընտանիքի, մանկավարժների, լոգոպեդների և այլ մասնագետների համագործակցության նշանակությունը, քանի որ հաղորդակցական հմտությունների ամրապնդման համար կարևոր է դրանց կիրառումը տարբեր միջավայրերում և առօրյա իրավիճակներում։ Աշխատանքը կարող է ներառել շտկողական միջամտությունների արդյունավետության գնահատում, երեխայի խոսքային ակտիվության և սոցիալական փոխազդեցության փոփոխությունների դիտարկում և տարբեր մեթոդների արդյունքների համեմատություն։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել աուտիզմ ունեցող երեխաների հաղորդակցական ներուժի առավել ամբողջական բացահայտմանը, խոսքային հմտությունների նպատակային զարգացմանը և սոցիալական միջավայրում նրանց ինքնուրույն ու արդյունավետ հաղորդակցման հնարավորությունների ընդլայնմանը։

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պետական կառավարման համակարգի գործառութային բարեփոխումների արդյունավետության բարձրացման հիմնական ուղղությունների ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել կառավարման գործող մեխանիզմների հիմնախնդիրները և առաջարկել դրանց կատարելագործման արդյունավետ մոտեցումներ։ Հետազոտության շրջանակում պետական կառավարման համակարգը դիտարկվում է որպես փոխկապակցված ինստիտուտների, գործառույթների, ընթացակարգերի և կառավարչական գործընթացների ամբողջություն, որի արդյունավետությունը պայմանավորված է լիազորությունների հստակ բաշխմամբ, պետական մարմինների միջև համակարգված համագործակցությամբ, մարդկային ռեսուրսների որակով և որոշումների կայացման արդյունավետությամբ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական կառավարման մարմինների գործառույթների հստակեցմանը և կրկնվող կամ փոխկապակցված լիազորությունների տարանջատմանը, քանի որ դրանց անհստակությունը կարող է հանգեցնել կառավարման գործընթացների դանդաղեցման, պատասխանատվության սահմանների անորոշության և ռեսուրսների ոչ արդյունավետ օգտագործման։ Ուսումնասիրվում են նաև քաղաքականությունների մշակման և իրականացման, ռազմավարական պլանավորման, կատարողականի գնահատման, պետական ծառայության զարգացման և հանրային ծառայությունների որակի բարելավման խնդիրները։ Կարևորվում է արդյունքահեն կառավարման անցումը, որի դեպքում պետական մարմինների գործունեությունը գնահատվում է ոչ միայն իրականացված գործողությունների և ընթացակարգերի, այլև դրանց արդյունքում ստացված չափելի արդյունքների հիման վրա։ Աշխատանքի կարևոր ուղղություններից է պետական ծառայողների մասնագիտական կարողությունների զարգացումը, արդյունավետ կատարողականի գնահատման համակարգերի ներդրումը, արժանիքների վրա հիմնված առաջխաղացման ապահովումը և պետական ծառայության գրավչության բարձրացումը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև կառավարման թվայնացման և էլեկտրոնային ծառայությունների ընդլայնման հնարավորությունները, տվյալների վրա հիմնված որոշումների ընդունումը, գործընթացների ավտոմատացումը և պետական մարմինների միջև տեղեկատվության փոխանակման բարելավումը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում թափանցիկության, հաշվետվողականության, բարեվարքության և հանրային մասնակցության մեխանիզմների կատարելագործմանը, քանի որ արդյունավետ պետական կառավարումը ենթադրում է ոչ միայն արագ և որակյալ որոշումների ընդունում, այլև հանրության նկատմամբ պատասխանատու և հաշվետու գործելակերպ։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև պետական ֆինանսների արդյունավետ կառավարմանը, ծրագրային բյուջետավորմանը և պետական ռեսուրսների բաշխման ու օգտագործման արդյունքայնության բարձրացմանը։ Հետազոտության արդյունքում կարող են առաջարկվել գործառույթների օպտիմալացման, կառավարման գործընթացների պարզեցման, պետական մարմինների համագործակցության ամրապնդման, թվային կառավարման զարգացման, մարդկային ռեսուրսների կառավարման կատարելագործման և կատարողականի գնահատման ժամանակակից մեխանիզմների ներդրման ուղղություններ։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի Հայաստանի Հանրապետությունում ավելի արդյունավետ, ճկուն, քաղաքացիակենտրոն, թափանցիկ և հաշվետու պետական կառավարման համակարգի ձևավորման համար՝ նպաստելով պետական քաղաքականությունների իրականացման որակի և հանրային ծառայությունների արդյունավետության բարձրացմանը։

Աշխատանքը նվիրված է մանր և միջին չափերի քարերի հավաքման համար նախատեսված քարահավաք մեքենաների ուսումնասիրությանը՝ դրանց աշխատանքային պարամետրերի բարելավման և շահագործման հուսալիության բարձրացման նպատակով։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են քարահավաք մեքենաների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, աշխատանքի սկզբունքը, հիմնական աշխատանքային հանգույցները և դրանց փոխազդեցությունը հողի ու քարերի հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մեքենաների աշխատանքի արդյունավետության վրա ազդող գործոններին՝ աշխատանքային արագությանը, հողի մշակման խորությանը, քարերի չափերին և քանակին, հողի մեխանիկական կազմին, խոնավությանը և տեղանքի պայմաններին։ Ուսումնասիրվում են քարերի հայտնաբերման, հավաքման, բարձրացման, տեղափոխման և կուտակման գործընթացները, ինչպես նաև այդ գործողությունների ընթացքում առաջացող տեխնիկական և տեխնոլոգիական խնդիրները։ Աշխատանքի կարևոր ուղղություններից է մեքենաների աշխատանքային օրգանների կատարելագործումը, որպեսզի հնարավոր լինի նվազեցնել խցանումների, մեխանիկական վնասվածքների և աշխատանքի ընդհատումների հավանականությունը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են գնահատվել մեքենաների արտադրողականությունը, էներգատարությունը, հավաքման արդյունավետությունը, աշխատանքային կայունությունը և տեխնիկական սպասարկման պահանջները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում մեքենաների հուսալիության բարձրացմանը՝ կառուցվածքային տարրերի ամրության, մաշակայունության և աշխատանքային ռեժիմների օպտիմալացման միջոցով։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել փորձարարական հետազոտություններ և տարբեր աշխատանքային պայմաններում մեքենաների ցուցանիշների համեմատական գնահատում՝ առավել արդյունավետ տեխնոլոգիական և կառուցվածքային լուծումները բացահայտելու նպատակով։ Կարևորվում է նաև մեքենաների աշխատանքի ազդեցությունը հողի վրա, քանի որ քարերի հեռացումը պետք է իրականացվի հնարավորինս արդյունավետ՝ միաժամանակ նվազագույնի հասցնելով հողի կառուցվածքի խախտումը և օգտակար հողային շերտի կորուստը։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ քարահավաք մեքենաների կառուցվածքի կատարելագործման, աշխատանքային պարամետրերի օպտիմալացման, տեխնիկական հուսալիության բարձրացման և շահագործման ծախսերի նվազեցման համար։ Հետազոտությունը կարևոր կիրառական նշանակություն ունի քարքարոտ գյուղատնտեսական հողերի արդյունավետ մշակման, մեքենայացման մակարդակի բարձրացման և գյուղատնտեսական աշխատանքների արտադրողականության ավելացման տեսանկյունից։

Աշխատանքը նվիրված է Արագածոտնի մարզի Թալինի տարածաշրջանում գյուղատնտեսական հողատեսքերի արդյունավետ օգտագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց բարելավման ուղիների մշակմանը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են տարածաշրջանի հողային ռեսուրսների կառուցվածքը, գյուղատնտեսական նշանակության հողերի տեսակները, դրանց տարածական բաշխվածությունը և օգտագործման ներկայիս մակարդակը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հողերի բնական և տնտեսական առանձնահատկություններին, բերրիությանը, խոնավության ապահովվածությանը, ռելիեֆին, կլիմայական պայմաններին և մշակաբույսերի ընտրության վրա դրանց ազդեցությանը։ Աշխատանքում գնահատվում է հողատեսքերի օգտագործման արդյունավետությունը՝ հաշվի առնելով գյուղատնտեսական արտադրանքի ծավալները, բերքատվությունը, արտադրական ծախսերը և հողային ռեսուրսների պահպանման անհրաժեշտությունը։ Ուսումնասիրվում են նաև հողերի ոչ արդյունավետ օգտագործման պատճառները, այդ թվում՝ հողերի մասնատվածությունը, ոռոգման խնդիրները, ջրային ռեսուրսների սահմանափակ հասանելիությունը, տեխնիկական միջոցների անբավարարությունը, հողերի դեգրադացման գործընթացները և ժամանակակից ագրոտեխնիկական մեթոդների ոչ լիարժեք կիրառումը։ Կարևորվում է հողերի նպատակային օգտագործման և դրանց արտադրատնտեսական ներուժի առավել արդյունավետ իրացման խնդիրը՝ տարածաշրջանի բնական պայմաններին համապատասխան մշակաբույսերի և արտադրության ուղղությունների ընտրության միջոցով։ Հետազոտության շրջանակում կարող են մշակվել հողերի բերրիության պահպանման և բարձրացման, ոռոգման համակարգերի արդյունավետ օգտագործման, ցանքաշրջանառության կատարելագործման, հողերի էրոզիայի և դեգրադացման կանխարգելման, ինչպես նաև ժամանակակից գյուղատնտեսական տեխնոլոգիաների ներդրման առաջարկություններ։ Առանձին նշանակություն ունի գյուղատնտեսական արտադրողների տնտեսական շահերի և հողերի երկարաժամկետ պահպանության միջև հավասարակշռության ապահովումը, քանի որ հողօգտագործման արդյունավետությունը պետք է գնահատվի ոչ միայն կարճաժամկետ արտադրական արդյունքներով, այլև հողային ռեսուրսների կայունության պահպանմամբ։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև Թալինի տարածաշրջանի հողատեսքերի համեմատական գնահատում և դրանց առավել արդյունավետ օգտագործման տարբերակների հիմնավորում՝ ըստ բնակլիմայական պայմանների և տնտեսական նպատակահարմարության։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել գյուղատնտեսական հողերի ռացիոնալ օգտագործմանը, բերքատվության և արտադրողականության բարձրացմանը, հողերի որակի պահպանմանը և տարածաշրջանի գյուղատնտեսության կայուն զարգացմանը։

Աշխատանքը նվիրված է խոզերի աֆրիկյան ժանտախտի վիրուսի արգելակման մոլեկուլային մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել վիրուսի բազմացման, բջիջների հետ փոխազդեցության և վարակիչ գործընթացի վրա ազդող հիմնական կենսաբանական գործընթացները։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են վիրուսի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները, դրա գենոմի արտահայտման և վերարտադրության գործընթացները, ինչպես նաև վիրուսային սպիտակուցների փոխազդեցությունները հյուրընկալող բջջի բաղադրիչների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն մոլեկուլային թիրախների բացահայտմանը, որոնց ազդեցությունը կարող է սահմանափակել վիրուսի ներթափանցումը բջիջ, գենոմի բազմացումը, վիրուսային մասնիկների հավաքումը կամ դրանց տարածումը։ Աշխատանքը կարող է ներառել վիրուս-հյուրընկալող փոխազդեցությունների ուսումնասիրություն, բջջային ազդանշանային ուղիների և բնածին իմունային պատասխանների վերլուծություն, քանի որ վիրուսը կարող է տարբեր մեխանիզմներով ազդել բջջի պաշտպանական համակարգերի վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է պոտենցիալ արգելակիչ միացությունների կամ կենսաբանական թիրախների ազդեցության գնահատումը՝ պարզելու համար դրանց գործողության մեխանիզմը և վիրուսային ակտիվությունը սահմանափակելու արդյունավետությունը։ Կարևորվում է նաև վիրուսային և բջջային սպիտակուցների փոխազդեցությունների բացահայտումը, ինչը կարող է հնարավորություն տալ հայտնաբերելու նոր թիրախներ հակավիրուսային միջոցների մշակման համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է համադրել մոլեկուլային կենսաբանության, կենսաքիմիայի, բջջային կենսաբանության և կենսաինֆորմատիկայի մեթոդները՝ վիրուսի բազմացման և արգելակման գործընթացների առավել ամբողջական նկարագրության համար։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են կարևոր նշանակություն ունենալ խոզերի աֆրիկյան ժանտախտի դեմ պայքարի նոր ռազմավարությունների մշակման, հակավիրուսային միջոցների որոնման և հիվանդության տարածման կանխարգելման արդյունավետ մոտեցումների կատարելագործման համար։ Հետազոտությունը միաժամանակ նպաստում է վիրուսի կենսաբանության և հյուրընկալող օրգանիզմի հետ նրա բարդ փոխազդեցությունների ավելի խոր ըմբռնմանը՝ ստեղծելով գիտական հիմք հետագա կանխարգելիչ և բուժական հետազոտությունների համար։

Աշխատանքը նվիրված է 1918 թվականին Ախալցխայի և Ախալքալաքի գավառներում տեղի ունեցած ինքնապաշտպանական պայքարի ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով այդ ժամանակաշրջանի ռազմաքաղաքական իրավիճակը, բնակչության առջև ծառացած վտանգները և կազմակերպված դիմադրության առանձնահատկությունները։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտին և Ռուսական կայսրության փլուզումից հետո Հարավային Կովկասում ստեղծված քաղաքական ու ռազմական անկայունությունը, որի պայմաններում տեղի հայ բնակչությունը կանգնեց իր բնակավայրերի, բնակչության և ազգային անվտանգության պաշտպանության անհրաժեշտության առաջ։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում Ախալցխայի և Ախալքալաքի գավառների աշխարհագրական ու ռազմավարական նշանակությանը, տեղական բնակչության կազմին և տարածաշրջանում գործող քաղաքական ու ռազմական ուժերի փոխհարաբերություններին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ինքնապաշտպանության կազմակերպման ձևերին, տեղական զինված խմբերի կազմավորմանը, հրամանատարությանը, պաշտպանական դիրքերի ստեղծմանը և ռազմական գործողությունների ընթացքին։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև տեղի հայ բնակչության համախմբմանը, ինքնակազմակերպման գործընթացներին և համայնքային կառույցների դերակատարությանը՝ ռազմական սպառնալիքներին դիմակայելու գործում։ Ուսումնասիրվում են ինչպես ռազմական բախումների ընթացքն ու արդյունքները, այնպես էլ բնակչության անվտանգության, տեղահանությունների, մարդկային կորուստների և նյութական վնասների հետ կապված խնդիրները։ Կարևորվում է ինքնապաշտպանության դերը տարածաշրջանում հայկական բնակչության պահպանման և հետագա քաղաքական զարգացումների վրա դրա ունեցած ազդեցության տեսանկյունից։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու 1918 թվականի իրադարձությունները ոչ միայն որպես առանձին ռազմական դրվագներ, այլև որպես տարածաշրջանային քաղաքական վերադասավորումների, ազգային ինքնակազմակերպման և բնակչության գոյության համար մղվող պայքարի կարևոր բաղադրիչ։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև ինքնապաշտպանական ուժերի և հարևան քաղաքական ու ռազմական կազմավորումների հարաբերությունների, արտաքին աջակցության հնարավորությունների և տարածաշրջանային ուժերի քաղաքականության ուսումնասիրություն։ Հետազոտության արդյունքները նպաստում են 1918 թվականի Ախալցխայի և Ախալքալաքի իրադարձությունների պատմական նշանակության բացահայտմանը, տեղական ինքնապաշտպանական շարժումների առանձնահատկությունների ըմբռնմանը և տվյալ ժամանակաշրջանի հայոց պատմության ու Հարավային Կովկասի քաղաքական զարգացումների ավելի ամբողջական ներկայացմանը։