Готовые материалы

Մատենագիտական, պատմագիտական և հասարակական-քաղաքական բնույթի այս հրատարակությունը ներկայացնում է Հոկտեմբերյան հեղափոխության և Հայաստանի պատմական զարգացումների փոխառնչություններին նվիրված հանձնարարական գրականության ցանկ։ Այն նպատակ ունի ընթերցողներին ուղղորդելու դեպի 1917 թվականի Հոկտեմբերյան հեղափոխության, Ռուսաստանում խորհրդային իշխանության հաստատման և այդ իրադարձությունների՝ Հայաստանի հասարակական-քաղաքական կյանքի վրա ունեցած ազդեցության վերաբերյալ գրականությունը։ Ցանկում կարող են ընդգրկված լինել պատմագիտական ուսումնասիրություններ, քաղաքական գործիչների աշխատություններ, հուշագրություններ, փաստաթղթերի ժողովածուներ և գիտահանրամատչելի հրատարակություններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել հեղափոխական շարժումների պատմությանը, Հայաստանում խորհրդային իշխանության հաստատման նախադրյալներին, քաղաքական ուժերի գործունեությանը և տարածաշրջանային իրադարձությունների փոխկապակցվածությանը։ Մատենագիտական նյութերը կարող են լուսաբանել նաև սոցիալ-տնտեսական վերափոխումները, հասարակական հարաբերությունների փոփոխությունները, ազգային հարցի վերաբերյալ մոտեցումները և խորհրդային պետական համակարգի ձևավորման գործընթացները։ Հրատարակության բովանդակությունը կարող է արտացոլել կազմման ժամանակաշրջանի պատմագիտական գնահատականներն ու գաղափարական դիրքորոշումները, ուստի ներկայացված գրականությունը կարևոր է ուսումնասիրել համապատասխան պատմական համատեքստում։ Ցանկի թեմատիկ կամ ժամանակագրական կառուցվածքը կարող է նպաստել անհրաժեշտ աղբյուրների որոնմանը, պատմական իրադարձությունների վերաբերյալ գրականության համակարգմանը և ինքնուրույն ուսումնասիրությունների կազմակերպմանը։ Կարևորվում է նման հրատարակությունների նշանակությունը գրադարանային տեղեկատվական սպասարկման, պատմական գիտելիքների տարածման և խորհրդային շրջանի պատմագրական ժառանգության ուսումնասիրության գործում։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, մատենագետների, գրադարանավարների, ուսանողների և Հայաստանի նորագույն պատմությամբ ու խորհրդային պատմագրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Մատենագիտական, գրքագիտական և պատմամշակութային բնույթի այս հրատարակությունը նվիրված է հայ տպագրության պատմությանն ու զարգացմանը վերաբերող հրատարակությունների համակարգված ներկայացմանը։ Որպես մատենագիտական ցանկ՝ այն նպատակ ունի հավաքագրելու, դասակարգելու և ընթերցողներին հասանելի դարձնելու հայ տպագրության վերաբերյալ տեղեկությունները՝ նպաստելով հայ գրքի պատմության և հրատարակչական գործունեության ուսումնասիրությանը։ Ցանկում կարող են ընդգրկված լինել տարբեր ժամանակաշրջաններում հրատարակված հայերեն գրքերի, պարբերականների, տպագրական արտադրանքի և տպագրության պատմությանը նվիրված ուսումնասիրությունների մատենագիտական նկարագրություններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել հայկական տպարանների գործունեությանը, տպագրության աշխարհագրական կենտրոններին, հրատարակիչների և տպագրիչների աշխատանքին, ինչպես նաև հայկական գրատպության տարածման պատմական պայմաններին։ Հրատարակությունը կարող է տեղեկություններ ներկայացնել գրքերի հեղինակների, վերնագրերի, հրատարակության վայրերի, տարեթվերի, տպարանների և մատենագիտական այլ բնութագրերի վերաբերյալ։ Քննության շրջանակներում կարևոր նշանակություն ունեն հայ տպագրության զարգացման փուլերը, հայկական գաղթօջախների հրատարակչական գործունեությունը և տպագիր գրքի դերը ազգային կրթության, գիտության ու մշակույթի տարածման գործում։ Մատենագիտական նյութերի ժամանակագրական կամ թեմատիկ դասակարգումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու հրատարակչական գործունեության հիմնական ուղղությունները և բացահայտելու հայ գրքի պատմության հետազոտության համար կարևոր աղբյուրները։ Կարևորվում է նման տարեգրքերի նշանակությունը ազգային տպագիր ժառանգության հաշվառման, պահպանման, գրադարանային հավաքածուների ուսումնասիրման և գիտական տեղեկատվության կազմակերպման տեսանկյունից։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել մատենագետների, գրքագետների, գրադարանավարների, պատմաբանների, հայագետների և հայկական տպագրության պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների ու ընթերցողների համար։

Պատմագիտական և հասարակական-քաղաքական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Օսմանյան կայսրության ասիական տիրույթներում բարեփոխումների իրականացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում Ասիական Թուրքիայի վարչաքաղաքական, սոցիալ-տնտեսական և հասարակական զարգացման առանձնահատկությունները, պետական կառավարման համակարգի վերափոխման անհրաժեշտությունը և բարեփոխումների իրականացման պատմական նախադրյալները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Օսմանյան կայսրության կենտրոնական իշխանության քաղաքականությանը, տեղական վարչական կառույցների գործունեությանը և տարբեր ազգային ու կրոնական համայնքների իրավական և հասարակական դրությանը։ Վերլուծվում են վարչական, դատական, հարկային և հողային հարաբերությունների կարգավորման հետ կապված բարեփոխումների հնարավոր ուղղությունները, դրանց նպատակները և գործնական իրականացման ընթացքում առաջացած դժվարությունները։ Քննարկվում են եվրոպական տերությունների դիվանագիտական ներգործությունը, միջազգային հարաբերությունների ազդեցությունը և Օսմանյան կայսրության ներքին քաղաքականության փոխկապակցվածությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել հայկական նահանգներում բարեփոխումների իրականացման հարցերը, հայ բնակչության անվտանգության, իրավահավասարության և վարչական պաշտպանության խնդիրները, ինչպես նաև Հայկական հարցի միջազգային քննարկումների հետ դրանց առնչությունները։ Անդրադարձ է կատարվում բարեփոխումների վերաբերյալ պետական փաստաթղթերին, դիվանագիտական նյութերին, ժամանակի հրապարակախոսությանը և պատմագիտական մեկնաբանություններին։ Կարևորվում է բարեփոխումների ծրագրերի ու դրանց իրականացման արդյունքների համեմատական ուսումնասիրությունը՝ Օսմանյան կայսրության քաղաքական զարգացման, ազգային հարաբերությունների և տարածաշրջանային հակասությունների պատմական համատեքստում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել Օսմանյան կայսրության պատմության, Հայկական հարցի, միջազգային հարաբերությունների, արևելագիտության և XIX–XX դարերի հասարակական-քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Գրականագիտական, պատմամշակութային և համեմատական գրականագիտության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայոց Մեծ եղեռնի թեմայի արտացոլման ուսումնասիրությանը ամերիկյան գրականության մեջ։ Քննության են առնվում 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանության պատմական իրադարձությունների գրական ներկայացման առանձնահատկությունները, դրանց ազդեցությունը ամերիկյան հեղինակների ստեղծագործական աշխարհայացքի և գեղարվեստական մտածողության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ցեղասպանության թեմայի արտահայտմանը վեպերում, պատմվածքներում, հուշագրություններում և փաստագրական գրականության մեջ՝ պատմական հիշողության, մարդկային ճակատագրերի և ազգային ինքնության պահպանման համատեքստում։ Վերլուծվում են ողբերգական իրադարձությունների գեղարվեստական մեկնաբանությունները, կերպարների հոգեբանական ապրումները, հայրենազրկման, բռնի տեղահանության, գաղթի և սփյուռքյան ինքնության ձևավորման թեմատիկ դրսևորումները։ Քննարկվում են պատմական փաստի և գեղարվեստական երևակայության փոխհարաբերությունները, վկայությունների գրական մշակման առանձնահատկությունները և հեղինակային դիրքորոշումների արտահայտման միջոցները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել ամերիկահայ և այլ ամերիկացի գրողների ստեղծագործությունները, դրանց թեմատիկ, գաղափարական ու ժանրային առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տարբեր սերունդների հեղինակների մոտ ցեղասպանության հիշողության փոխանցման ձևերը։ Անդրադարձ է կատարվում ամերիկյան հասարակության մեջ Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ իրազեկության ձևավորման գործում գրականության նշանակությանը և մշակութային հիշողության պահպանման հնարավորություններին։ Կարևորվում է ցեղասպանության թեմայի գրական ուսումնասիրությունը՝ պատմական հիշողության, մարդկային իրավունքների, ազգային ինքնության և միջմշակութային երկխոսության փոխառնչությունների բացահայտման տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ամերիկյան գրականության, հայ գրականության, համեմատական գրականագիտության, ցեղասպանագիտության և սփյուռքագիտության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Հայագիտական, լեզվաբանական և պատմամշակութային բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության դերին հայոց աշխարհաբար լեզվի ձևավորման, զարգացման և գրական լեզվի կարգավիճակի վերաբերյալ քննարկումների պատմության մեջ։ Քննության են առնվում հայերենի լեզվական զարգացման պատմական նախադրյալները, գրաբարի և աշխարհաբարի փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև հայ գրավոր մշակույթի զարգացման առանձնահատկությունները մինչև XIX դարի 40-ական թվականները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Մխիթարյան միաբանության գիտակրթական գործունեությանը, լեզվաբանական աշխատություններին, թարգմանություններին և հրատարակչական նախաձեռնություններին՝ հայ գրական լեզվի զարգացման համատեքստում։ Վերլուծվում են գրաբարի պահպանման և աշխարհաբարի կիրառության ընդլայնման վերաբերյալ լեզվական պատկերացումները, դրանց գաղափարական հիմքերը և գործնական նշանակությունը։ Քննարկվում են ժողովրդախոսակցական լեզվի և գրական ավանդույթի փոխազդեցությունը, աշխարհաբարի բառապաշարի ու քերականական կառուցվածքի զարգացման հարցերը, ինչպես նաև լեզվական նորմավորման սկզբունքների ձևավորումը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել Մխիթարյան հեղինակների լեզվաբանական ու գրականագիտական աշխատությունները, դասագրքերը, բառարանները, պարբերական հրատարակությունները և նամակագրական նյութերը։ Անդրադարձ է կատարվում Վենետիկի Մխիթարյանների գործունեության ազդեցությանը հայ լուսավորական մտքի, կրթության, թարգմանական գրականության և ազգային մշակութային ինքնագիտակցության զարգացման վրա։ Կարևորվում է միաբանության լեզվական հայացքների ուսումնասիրությունը՝ գրաբարից աշխարհաբար անցման պատմական ընթացքը, լեզվական ավանդույթի շարունակականությունը և նոր գրական հայերենի ձևավորման նախադրյալները բացահայտելու տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց լեզվի պատմության, պատմական լեզվաբանության, հայագիտության, գրական լեզվի զարգացման և Մխիթարյան միաբանության գիտամշակութային ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Մատենագիտական, պատմագիտական և հասարակական-քաղաքական բնույթի այս հրատարակությունը ներկայացնում է ազգային հարցի վերաբերյալ գրականության հանձնարարական ցանկ՝ նախատեսված թեմատիկ ընթերցանության կազմակերպման և համապատասխան գիտական ու հասարակական-քաղաքական աղբյուրների ուսումնասիրության համար։ Ցանկի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին ուղղորդել դեպի ազգային հարաբերությունների, ազգերի ձևավորման ու զարգացման, ազգային ինքնագիտակցության և հասարակական կյանքում ազգային գործոնի նշանակության վերաբերյալ հրատարակություններ։ Նյութում կարող են ընդգրկված լինել ազգային հարցի տեսական հիմնախնդիրներին, ազգային քաղաքականությանը, ժողովուրդների պատմական փոխհարաբերություններին և բազմազգ հասարակություններում առաջացող սոցիալական ու քաղաքական գործընթացներին նվիրված գրքեր, հոդվածներ և գիտահանրամատչելի աշխատություններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել ազգային հավասարության, ժողովուրդների ինքնորոշման, մշակութային ինքնության պահպանման և միջազգային հարաբերությունների զարգացման հարցերին։ Հրատարակության բովանդակությունը կարող է արտացոլել իր կազմման ժամանակաշրջանին բնորոշ հասարակական-քաղաքական գաղափարախոսությունները, ազգային քաղաքականության վերաբերյալ պաշտոնական մոտեցումները և դրանց մեկնաբանությունները։ Մատենագիտական նյութերի թեմատիկ դասակարգումը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմելու ազգային հարցի ուսումնասիրության հիմնական ուղղությունների և համապատասխան գրականության շրջանակի մասին։ Կարևորվում է նման ցանկերի նշանակությունը գրադարանային տեղեկատվական սպասարկման, ինքնակրթության, հասարակագիտական գիտելիքների տարածման և թեմատիկ ուսումնասիրությունների կազմակերպման գործում։ Հրատարակությունը կարող է ծառայել նաև որպես պատմական աղբյուր՝ ազգային հարցի վերաբերյալ տվյալ ժամանակաշրջանի գիտական և գաղափարական պատկերացումների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, քաղաքագետների, սոցիոլոգների, գրադարանավարների, մատենագետների, ուսանողների և ազգային հարաբերությունների պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Բժշկական, սրտաբանական և ինտերվենցիոն սրտաբանության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է կորոնար անոթների ստենտավորման արդյունավետության ուսումնասիրությանը բազմաանոթային և բազմասեգմենտային ախտահարումներով հիվանդների շրջանում՝ կախված ներանոթային միջամտության տակտիկական առանձնահատկություններից։ Քննության են առնվում սրտի իշեմիկ հիվանդության զարգացման մեխանիզմները, կորոնար զարկերակների աթերոսկլերոտիկ ախտահարումների առանձնահատկությունները և սրտամկանի արյունամատակարարման խանգարումների կլինիկական հետևանքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բազմաանոթային և բազմասեգմենտային ախտահարումների ախտորոշմանը, դրանց անատոմիական բարդության գնահատմանը և վերանոթավորման համապատասխան ռազմավարության ընտրությանը։ Վերլուծվում են կորոնար ստենտավորման տարբեր մարտավարությունները, միջամտության փուլային կամ միաժամանակյա իրականացման հնարավորությունները, ստենտերի ընտրության առանձնահատկությունները և ախտահարված անոթների վերականգնման ծավալի նշանակությունը։ Քննարկվում են միջամտության տեխնիկական հաջողության, կորոնար արյունահոսքի վերականգնման, կլինիկական ախտանիշների նվազեցման և հիվանդների հետագա առողջական վիճակի գնահատման չափանիշները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել կորոնարոգրաֆիայի, ներանոթային պատկերավորման, ֆունկցիոնալ գնահատման և հիվանդների կլինիկական դիտարկման մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում ստենտավորումից հետո հնարավոր բարդությունների, կրկնակի նեղացումների, թրոմբոզների և կրկնակի վերանոթավորման անհրաժեշտության հետ կապված ռիսկերի գնահատմանը։ Կարևորվում է հիվանդների անհատական կլինիկական առանձնահատկությունների, ուղեկցող հիվանդությունների և կորոնար ախտահարումների բարդության հաշվառումը բուժական մարտավարության ընտրության գործընթացում։ Աշխատանքը կարող է նպաստել բազմաանոթային կորոնար հիվանդության ներանոթային բուժման արդյունավետության գնահատման և միջամտությունների պլանավորման գիտական մոտեցումների կատարելագործմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել սրտաբանության, ինտերվենցիոն սրտաբանության, սրտանոթային վիրաբուժության և կլինիկական բժշկության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Լեզվաբանական, քերականագիտական և զուգադրական լեզվաբանության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ժամանակային հարաբերականության կարգի ուսումնասիրությանը ժամանակակից անգլերենում՝ իսպաներենի համապատասխան քերականական և իմաստային կառույցների համեմատությամբ։ Քննության են առնվում ժամանակի լեզվական արտահայտման միջոցները, բայական ժամանակաձևերի համակարգերը և գործողությունների ժամանակային փոխհարաբերությունների ներկայացման առանձնահատկությունները երկու լեզուներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բացարձակ և հարաբերական ժամանակների տարբերակմանը, խոսքի պահի ու գործողության ժամանակի փոխհարաբերությանը, ինչպես նաև միաժամանակության, նախորդման և հաջորդման իմաստների քերականական արտահայտությանը։ Վերլուծվում են անգլերենի բայական ժամանակաձևերի, վաղակատար և շարունակական ձևերի գործառույթները՝ իսպաներենի համապատասխան ժամանակաձևերի և կերպային տարբերությունների զուգադրությամբ։ Քննարկվում են ժամանակների համաձայնեցման, ուղղակի և անուղղակի խոսքի, ստորադասական նախադասությունների և բարդ շարահյուսական կառույցների շրջանակներում ժամանակային հարաբերությունների արտահայտման օրինաչափությունները։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են դիտարկվել անգլերենի և իսպաներենի ժամանակային ձևերի իմաստային համապատասխանությունները, դրանց կիրառության սահմանափակումները և համատեքստով պայմանավորված տարբերությունները։ Անդրադարձ է կատարվում բայական ժամանակի, կերպի և եղանակի փոխկապակցվածությանը, ինչպես նաև ժամանակային հարաբերականության արտահայտման բառային ու շարահյուսական միջոցներին։ Կարևորվում է զուգադրական վերլուծության նշանակությունը երկու լեզուների քերականական համակարգերի ընդհանրությունների և տարբերությունների բացահայտման, թարգմանական համարժեքների ընտրության և օտար լեզուների դասավանդման մեթոդիկայի կատարելագործման տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ընդհանուր և զուգադրական լեզվաբանության, անգլերենի և իսպաներենի քերականության, թարգմանաբանության ու օտար լեզուների ուսուցման ոլորտների մասնագետների և հետազոտողների համար։

Կենդանաբանական, ֆաունիստիկական և էկոլոգիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի տարածքում տարածված քնամկների ընտանիքի (Rodentia: Myoxidae Gray, 1821) ներկայացուցիչների տեսակային կազմի, տարածվածության և էկոլոգիական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում քնամկների համակարգաբանական դիրքը, ձևաբանական և կենսաբանական բնութագրերը, ինչպես նաև դրանց տեղը Հայաստանի կաթնասունների ֆաունայի կազմում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր տեսակների աշխարհագրական տարածվածությանը, բնակության միջավայրերի ընտրությանը և Հայաստանի բնական ու լանդշաֆտային գոտիներում դրանց հանդիպման առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են քնամկների կենսակերպը, սննդառության առանձնահատկությունները, բազմացման կենսաբանությունը, սեզոնային ակտիվությունը և ձմեռային քնի հետ կապված ֆիզիոլոգիական ու վարքագծային հարմարվողականությունները։ Քննարկվում են անտառային, թփուտային և այլ բնական կենսամիջավայրերում քնամկների կենսապայմանները, պոպուլյացիաների տարածական բաշխվածությունը և շրջակա միջավայրի գործոնների ազդեցությունը դրանց կենսագործունեության վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել դաշտային դիտարկումների, կենդանիների հաշվառման, ձևաբանական համեմատությունների և էկոլոգիական տվյալների վերլուծության մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում քնամկների դերին բնական էկոհամակարգերում, սննդային շղթաներում նրանց ունեցած նշանակությանը և այլ կենդանատեսակների ու բուսականության հետ փոխհարաբերություններին։ Կարևորվում են բնակության միջավայրերի փոփոխության, անտառային էկոհամակարգերի խախտման և մարդածին ազդեցությունների պայմաններում քնամկների պոպուլյացիաների պահպանության հիմնախնդիրները։ Աշխատանքը կարող է նպաստել Հայաստանի կաթնասունների կենսաբազմազանության վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը, տեսակների տարածվածության գնահատմանը և բնապահպանական միջոցառումների գիտական հիմնավորմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել կենդանաբանության, թերիոլոգիայի, էկոլոգիայի, կենսաբազմազանության պահպանության և Հայաստանի կենդանական աշխարհի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Գյուղատնտեսական մեքենաշինության, ագրոտեխնիկայի և հողերի պահպանության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է լանջային հողատարածքների նվազագույն մշակման համար նախատեսված սկավառակային հողի մշակման գործիքի մշակմանը և դրա կառուցվածքային ու տեխնոլոգիական պարամետրերի գիտական հիմնավորմանը։ Քննության են առնվում թեք լանջերում հողի մշակման առանձնահատկությունները, հողային էրոզիայի առաջացման պատճառները, խոնավության պահպանման հիմնախնդիրները և հողապաշտպան երկրագործության տեխնոլոգիական պահանջները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սկավառակային հողի մշակման գործիքների կառուցվածքին, աշխատանքային օրգանների երկրաչափական բնութագրերին և տարբեր թեքության պայմաններում դրանց աշխատանքի արդյունավետությանը։ Վերլուծվում են սկավառակների տրամագծի, տեղադրման անկյունների, աշխատանքային խորության, շարժման արագության և մեքենայի զանգվածի ազդեցությունները հողի փխրեցման որակի, քարշային դիմադրության և էներգածախսերի վրա։ Քննարկվում են լանջային տեղանքում մեքենայի կայունության, աշխատանքային օրգանների հողի մեջ ներթափանցման, բուսական մնացորդների պահպանման և հողի մակերևութային կառուցվածքի փոփոխության հարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել մեքենայի կառուցվածքային սխեմայի նախագծումը, տեսական հաշվարկները, փորձարարական հետազոտությունները և տեխնոլոգիական պարամետրերի օպտիմալացման մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում նվազագույն մշակման տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորություններին՝ հողի էրոզիայի սահմանափակման, արտադրական ծախսերի նվազեցման, վառելիքի խնայողության և գյուղատնտեսական աշխատանքների արտադրողականության բարձրացման նպատակով։ Կարևորվում է մշակվող մեքենայի տեխնիկական և շահագործական ցուցանիշների գնահատումը տարբեր հողային, ռելիեֆային և ագրոտեխնիկական պայմաններում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել գյուղատնտեսական մեքենաշինության, հողագործության մեքենայացման, հողապաշտպան տեխնոլոգիաների և լանջային տարածքների արդյունավետ օգտագործման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Իրավաբանական, քրեաիրավական և քրեական քաղաքականության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է կաշառք տված անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու իրավական հիմքերի, պայմանների և գործնական կիրառման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում կաշառք տալու հանցակազմի իրավական բնութագրերը, կոռուպցիոն հանցագործությունների առանձնահատկությունները և դրանց համար քրեական պատասխանատվության սահմանման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն իրավական հանգամանքներին, որոնց առկայությամբ օրենսդրությունը կարող է նախատեսել կաշառք տված անձի ազատում քրեական պատասխանատվությունից, մասնավորապես՝ կաշառքի շորթման, իրավասու մարմիններին կամավոր հաղորդում ներկայացնելու և հանցագործության բացահայտմանը նպաստելու դեպքերում։ Վերլուծվում են կամավոր հաղորդման իրավական նշանակությունը, դրա գնահատման չափանիշները, անձի վարքագծի և հանցագործության բացահայտման միջև փոխկապակցվածությունը։ Քննարկվում են քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համապատասխան դրույթների մեկնաբանման, դրանց կիրառման սահմանների, ապացուցման և իրավակիրառ պրակտիկայում առաջացող հակասությունների հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել քրեական օրենսդրության զարգացման առանձնահատկությունները, դատական պրակտիկան, տարբեր պետությունների իրավական կարգավորումները և կոռուպցիայի դեմ պայքարի միջազգային չափանիշները։ Անդրադարձ է կատարվում քրեական պատասխանատվության անխուսափելիության, արդարության, համաչափության և հանցագործությունների բացահայտման խրախուսման սկզբունքների փոխհարաբերություններին։ Կարևորվում է կաշառք տված անձին պատասխանատվությունից ազատելու իրավական մեխանիզմների հստակեցումը՝ կամայական կիրառման կանխարգելման, իրավական որոշակիության ապահովման և հակակոռուպցիոն քաղաքականության արդյունավետության բարձրացման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել քրեական իրավունքի, քրեական դատավարության, կրիմինոլոգիայի, հակակոռուպցիոն օրենսդրության և իրավակիրառ գործունեության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Պատմագիտական, հայագիտական և պատմագրական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հայոց հին և վաղմիջնադարյան պատմության հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը XIX դարի ֆրանսիական հայագիտության շրջանակներում։ Քննության են առնվում Ֆրանսիայում հայագիտական ուսումնասիրությունների ձևավորման և զարգացման նախադրյալները, արևելագիտության գիտական ավանդույթների ազդեցությունը և հայոց պատմության նկատմամբ ֆրանսիացի հետազոտողների հետաքրքրության հիմնական ուղղությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի հին պետական կազմավորումների, հայկական թագավորությունների, քաղաքական ինստիտուտների և տարածաշրջանային հարաբերությունների վերաբերյալ ֆրանսիական պատմագրության մեկնաբանություններին։ Վերլուծվում են Հայաստանի քրիստոնեացման, հայ գրերի ստեղծման, վաղմիջնադարյան պետականության, եկեղեցու և մշակութային կյանքի պատմության հետ կապված գիտական հարցադրումները։ Քննարկվում են ֆրանսիացի հայագետների կողմից հայկական, հունահռոմեական, բյուզանդական և այլ սկզբնաղբյուրների օգտագործման առանձնահատկությունները, պատմական փաստերի մեկնաբանման մեթոդները և դրանց գիտական արժանահավատության գնահատման խնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել Անտուան-Ժան Սեն-Մարտենի, Վիկտոր Լանգլուայի և այլ ֆրանսիացի արևելագետների հայագիտական աշխատությունները, նրանց հետազոտական մոտեցումների ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Անդրադարձ է կատարվում XIX դարի եվրոպական պատմագիտական մտքի ազդեցությանը հայոց պատմության ժամանակագրության, պատմական աշխարհագրության և աղբյուրագիտական հիմնախնդիրների ուսումնասիրության վրա։ Կարևորվում է ֆրանսիական հայագիտության ներդրման գնահատումը հայոց հին և վաղմիջնադարյան պատմության գիտական ուսումնասիրության զարգացման, պատմական աղբյուրների շրջանառության և միջազգային հայագիտական համագործակցության համատեքստում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, պատմագրության, աղբյուրագիտության, արևելագիտության և եվրոպական հայագիտության պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Պատմագիտական և հասարակական-քաղաքական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Կովկասում հայ հեղափոխականների առաջին խմբի ձևավորման, գաղափարական ուղղվածության և գործունեության պատմական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում XIX դարում Կովկասի հասարակական-քաղաքական իրավիճակը, Ռուսական կայսրության ազգային քաղաքականության ազդեցությունը և հայ հասարակության շրջանում ազատագրական ու հեղափոխական գաղափարների տարածման նախադրյալները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայ մտավորականության, ուսանողության և հասարակական ակտիվ խմբերի մասնակցությանը հեղափոխական գաղափարների ձևավորման ու տարածման գործընթացներում։ Վերլուծվում են առաջին հեղափոխական խմբի ստեղծման պայմանները, մասնակիցների գաղափարական համոզմունքները, կազմակերպական կապերը և հասարակական փոփոխությունների վերաբերյալ նրանց պատկերացումները։ Քննարկվում են սոցիալական արդարության, քաղաքական ազատությունների, ազգային ինքնագիտակցության և հասարակական վերափոխումների գաղափարների փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև ռուսական հեղափոխական շարժումների հնարավոր ազդեցությունը հայ գործիչների աշխարհայացքի վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել խմբի անդամների կենսագրական տվյալները, նրանց գործունեության վերաբերյալ պատմական վկայությունները, ժամանակի հրապարակախոսական նյութերը և արխիվային փաստաթղթերը։ Անդրադարձ է կատարվում Կովկասի տարբեր ազգային ու հասարակական շրջանակների հետ հայ հեղափոխականների շփումներին, գաղափարական համագործակցության առանձնահատկություններին և քաղաքական կազմակերպվածության զարգացման գործընթացներին։ Կարևորվում է առաջին հեղափոխական խմբերի պատմական դերի գնահատումը հայ հասարակական-քաղաքական մտքի, ազգային շարժումների և հետագա քաղաքական կազմակերպությունների ձևավորման համատեքստում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայ ժողովրդի նոր պատմության, Կովկասի պատմության, հեղափոխական շարժումների և հասարակական-քաղաքական գաղափարների զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտական, ֆինանսական և ձեռնարկատիրական կառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում փոքր և միջին ձեռնարկությունների գործունեության կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը ֆինանսատնտեսական ճգնաժամի պայմաններում։ Քննության են առնվում փոքր և միջին ձեռնարկատիրության դերը ազգային տնտեսության զարգացման, զբաղվածության ապահովման, մրցակցային միջավայրի ձևավորման և տնտեսական ակտիվության խթանման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆինանսատնտեսական ճգնաժամերի առաջացման պատճառներին, դրանց ազդեցությանը ձեռնարկությունների ֆինանսական կայունության, արտադրության ծավալների, իրացման շուկաների և ներդրումային հնարավորությունների վրա։ Վերլուծվում են փոքր և միջին ձեռնարկությունների ֆինանսավորման սահմանափակումները, վարկային ռեսուրսների հասանելիության խնդիրները, իրացվելիության ռիսկերը և գործառնական ծախսերի կառավարման առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են ճգնաժամային պայմաններում ձեռնարկությունների գործունեության շարունակականության ապահովման, ֆինանսական պլանավորման, ռիսկերի կառավարման, արտադրական գործընթացների արդյունավետության բարձրացման և շուկայական փոփոխություններին հարմարվելու հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել Հայաստանի Հանրապետության փոքր և միջին ձեռնարկատիրության զարգացման ցուցանիշները, պետական աջակցության ծրագրերը, հարկային քաղաքականության ազդեցությունը և միջազգային հակաճգնաժամային փորձի կիրառելիությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նորարարական տեխնոլոգիաների ներդրման, գործունեության բազմազանեցման, կառավարման համակարգերի կատարելագործման և ձեռնարկությունների մրցունակության ամրապնդման նշանակությանը։ Կարևորվում են պետության, ֆինանսական կազմակերպությունների և մասնավոր հատվածի համագործակցության հնարավորությունները՝ ձեռնարկատիրական միջավայրի բարելավման, ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիության ընդլայնման և տնտեսական դիմակայունության բարձրացման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ձեռնարկատիրության տնտեսագիտության, ֆինանսական կառավարման, հակաճգնաժամային կառավարման, պետական տնտեսական քաղաքականության և Հայաստանի փոքր ու միջին բիզնեսի զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։