Готовые материалы

Աշխատությունը նվիրված է 1851-1876 թվականներին քրիստոնեական սրբավայրերի նկատմամբ իրավունքների և ազդեցության շուրջ ծավալված միջազգային քաղաքական ու եկեղեցական հակասությունների ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Երուսաղեմի հայոց պատրիարքության դերակատարությանը։ Ներկայացվում է XIX դարի երկրորդ կեսի պատմաքաղաքական միջավայրը, երբ Երուսաղեմի և Սուրբ Երկրի քրիստոնեական սրբավայրերի տնօրինման, օգտագործման և պահպանության հարցերը կարևոր նշանակություն ունեին տարբեր քրիստոնեական համայնքների և նրանց աջակցող պետությունների համար։ Վերլուծվում են կրոնական համայնքների միջև ձևավորված հարաբերությունները, սրբավայրերի նկատմամբ ավանդական իրավունքների պահպանման խնդիրները և դրանց շուրջ առաջացած վեճերի քաղաքական նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական եկեղեցական հաստատությունների դիրքին, Երուսաղեմի հայոց պատրիարքության իրավասություններին, նրա կողմից պահպանվող հոգևոր և պատմական ժառանգությանը, ինչպես նաև այլ եկեղեցիների ու պետական իշխանությունների հետ ունեցած հարաբերություններին։ Քննարկվում է միջազգային քաղաքականության և դիվանագիտական միջամտությունների ազդեցությունը սրբավայրերի շուրջ ձևավորված հարաբերությունների վրա՝ ցույց տալով կրոնական և քաղաքական շահերի փոխկապակցվածությունը։ Անդրադարձ է կատարվում Օսմանյան կայսրության իշխանությունների քաղաքականությանը, եվրոպական տերությունների հետաքրքրություններին և քրիստոնեական համայնքների միջև իրավունքների ու արտոնությունների պահպանման շուրջ ընթացող գործընթացներին։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ Երուսաղեմի հայկական ներկայության պատմական նշանակությունը, պատրիարքության գործունեությունը և նրա մասնակցությունը Սուրբ Երկրի քրիստոնեական ժառանգության պահպանման գործընթացներին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, հայագետների, եկեղեցու պատմության և միջազգային հարաբերությունների հետազոտողների, դասախոսների ու ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է հեռուստատեսային հաղորդումների ազդեցության ուսումնասիրությանը հասարակական գիտակցության, սոցիալական պատկերացումների, արժեքային համակարգերի և բարոյաքաղաքական դիրքորոշումների ձևավորման գործընթացում։ Վերլուծվում են զանգվածային հաղորդակցության այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով հեռուստատեսային բովանդակությունը կարող է ներգործել մարդկանց ընկալումների, գնահատականների, վարքագծային կողմնորոշումների և հասարակական երևույթների վերաբերյալ պատկերացումների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղեկատվության ներկայացման ձևերին, թեմաների ընտրությանը, հաղորդումների կառուցվածքին, կրկնվող ուղերձներին և հուզական ազդեցության միջոցներին, որոնք կարող են նպաստել որոշակի կարծրատիպերի կամ իրականությանը ոչ լիարժեք համապատասխանող պատկերացումների տարածմանը։ Քննարկվում են հեռուստատեսության տեղեկատվական, կրթական և հասարակական գործառույթները, ինչպես նաև մեդիաազդեցության հնարավոր հետևանքները տարբեր սոցիալական խմբերի համար։ Ուսումնասիրվում է անհատական և խմբային ընկալումների փոխկապակցվածությունը մեդիա միջավայրի հետ, հասարակական կարծիքի ձևավորման գործընթացը և հեռուստատեսային տեղեկատվության նկատմամբ քննադատական վերաբերմունքի նշանակությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև տեղեկատվության ընտրության, մեկնաբանման և ներկայացման եղանակների ազդեցությանը սոցիալական ու բարոյական գնահատականների ձևավորման վրա։ Կարևորվում են մեդիագրագիտությունը, տեղեկատվության բազմակողմանի գնահատումը և տարբեր աղբյուրների համադրումը՝ որպես մեդիաազդեցության գիտակցված ընկալմանը նպաստող գործոններ։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել սոցիոլոգների, մեդիա և հաղորդակցության ոլորտի հետազոտողների, լրագրողների, հոգեբանների, դասախոսների և հասարակական հաղորդակցության գործընթացներն ուսումնասիրող ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ծառայությունների շուկայի ձևավորման, զարգացման և հետագա ընդլայնման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը՝ բնակարանային կոմունալ տնտեսության գործունեության օրինակով։ Վերլուծվում են ծառայությունների ոլորտի տնտեսական առանձնահատկությունները, շուկայական հարաբերությունների զարգացման պայմանները, պահանջարկի և առաջարկի ձևավորման գործոնները, ինչպես նաև ոլորտի դերը երկրի սոցիալ-տնտեսական համակարգում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բնակարանային և կոմունալ ծառայությունների կազմակերպմանը, դրանց մատուցման արդյունավետությանը, որակի բարձրացմանը, գնագոյացման սկզբունքներին և սպառողների պահանջների բավարարմանը։ Քննարկվում են բնակարանային ֆոնդի սպասարկման, ջրամատակարարման, ջրահեռացման, ջեռուցման, սանիտարական պահպանման և այլ կոմունալ ծառայությունների կառավարման տնտեսական ու կազմակերպական խնդիրները։ Ուսումնասիրվում են ոլորտում մրցակցային միջավայրի ձևավորման, մասնավոր հատվածի մասնակցության ընդլայնման, ներդրումների ներգրավման և կառավարման ժամանակակից մեխանիզմների կիրառման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ծառայությունների ինքնարժեքի, սակագների ձևավորման, ենթակառուցվածքների արդիականացման և մատուցվող ծառայությունների հասանելիության ու որակի միջև հավասարակշռության ապահովման խնդիրներին։ Կարևորվում են բնակարանային կոմունալ տնտեսության բարեփոխումները, կառավարման արդյունավետության բարձրացումը և շուկայական մեխանիզմների զարգացումը՝ որպես ծառայությունների ընդհանուր շուկայի կատարելագործմանը նպաստող գործոններ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել ոլորտում առկա խնդիրների, զարգացման միտումների և հեռանկարային ուղղությունների մասին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, հանրային ծառայությունների և քաղաքային տնտեսության մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է հայերենում ռազմական ոլորտին բնորոշ լեզվական համակարգի, մասնագիտական բառապաշարի և հաղորդակցական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Վերլուծվում են ռազմական տերմինների ձևավորման և գործածության սկզբունքները, դրանց իմաստային կառուցվածքը, ծագումնաբանությունը և ընդհանուր գրական լեզվի հետ ունեցած փոխհարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռազմական մասնագիտական խոսքում կիրառվող եզրույթներին, հրամաններին, կոչումներին, ստորաբաժանումների ու ռազմական տեխնիկայի անվանումներին, ինչպես նաև գործողություններ, գործընթացներ և կազմակերպական հարաբերություններ արտահայտող լեզվական միավորներին։ Քննարկվում են ռազմական հաղորդակցության համար բնորոշ հակիրճությունը, ճշգրտությունը, միանշանակությունը և տեղեկատվության արագ փոխանցման անհրաժեշտությամբ պայմանավորված լեզվական առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրվում են նաև ռազմական բառապաշարի համալրման աղբյուրները, նոր հասկացությունների անվանման եղանակները, փոխառությունների կիրառումը և օտարալեզու տերմինների հայերեն համարժեքների ձևավորման խնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում ռազմական պաշտոնական փաստաթղթերի, հրամանների, կանոնադրական խոսքի և մասնագիտական հաղորդակցության լեզվաոճական առանձնահատկություններին։ Կարևորվում են տերմինների միասնականացման և նորմավորման հարցերը, քանի որ մասնագիտական բառապաշարի հստակ ու հետևողական կիրառումը կարևոր նշանակություն ունի ռազմական հաղորդակցության արդյունավետության համար։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել ռազմական ոլորտի հայերեն բառապաշարի կառուցվածքի, զարգացման միտումների և գործառական առանձնահատկությունների մասին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, տերմինաբանների, թարգմանիչների, խմբագիրների, ռազմական կրթության ոլորտի մասնագետների և մասնագիտական հայերենի ուսումնասիրությամբ զբաղվող ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է կլիմայական փոփոխությունների պայմաններում ջրային ռեսուրսների արդյունավետ և խնայողաբար օգտագործման համար ժամանակակից տեխնոլոգիական լուծումների մշակման ու կիրառման խնդիրներին։ Ուսումնասիրվում են ջրի հասանելիության և պահանջարկի փոփոխությունները, ջրային պաշարների սահմանափակման հնարավոր հետևանքները, ինչպես նաև տարբեր ոլորտներում ջրի կորուստների նվազեցման և օգտագործման արդյունավետության բարձրացման ուղիները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուղատնտեսական ջրօգտագործմանը, ոռոգման համակարգերի կատարելագործմանը, ջրի նպատակային բաշխմանը և այնպիսի տեխնոլոգիաների ներդրմանը, որոնք հնարավորություն են տալիս նվազագույն ջրային ծախսերով ապահովել անհրաժեշտ արդյունք։ Վերլուծվում են ջրի մատակարարման և կառավարման տեխնիկական լուծումները, ջրախնայող մեթոդների արդյունավետությունը, ջրային ռեսուրսների վերահսկման ու գնահատման հնարավորությունները և դրանց հարմարեցումը փոփոխվող կլիմայական պայմաններին։ Քննարկվում են նաև երաշտների, տեղումների ռեժիմի փոփոխության և ջերմաստիճանի բարձրացման պայմաններում ջրօգտագործման կազմակերպման խնդիրները։ Կարևորվում է նոր տեխնոլոգիաների կիրառումը ոչ միայն ջրի սպառման նվազեցման, այլև ջրային ռեսուրսների երկարաժամկետ պահպանման, արտադրական արդյունավետության բարձրացման և շրջակա միջավայրի վրա բացասական ազդեցությունների սահմանափակման տեսանկյունից։ Անդրադարձ է կատարվում ջրօգտագործման կառավարման, տեխնոլոգիական նորարարությունների և կլիմայական փոփոխություններին հարմարվողականության փոխկապակցվածությանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ջրային տնտեսության, բնապահպանության, գյուղատնտեսության և շրջակա միջավայրի կառավարման ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, ճարտարագետների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է հին հայերենի բայական համակարգում հրամայական եղանակի ձևաբանական, իմաստային և շարահյուսական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Վերլուծվում են հրամայական ձևերի կազմության սկզբունքները, դրանց քերականական կառուցվածքը, բայերի տարբեր խմբերում հանդիպող ձևային տարբերակները և կիրառության օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հրաման, հորդոր, խնդրանք, ցանկություն, արգելք և կամային այլ նշանակություններ արտահայտող լեզվական միջոցներին, ինչպես նաև դրանց իմաստային տարբերություններին՝ կախված խոսքային և շարահյուսական միջավայրից։ Քննարկվում են դրական և ժխտական հրամայական կառույցները, դրանց ձևավորման միջոցները և նախադասության մյուս բաղադրիչների հետ ունեցած կապերը։ Ուսումնասիրվում են հին հայերեն գրավոր աղբյուրներում հանդիպող կիրառությունները, որոնք հնարավորություն են տալիս բացահայտել հրամայական եղանակի գործառական բազմազանությունն ու պատմական առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև բայական ձևերի զարգացմանը, հին հայերենի քերականական համակարգում դրանց զբաղեցրած տեղին և հետագա լեզվական փուլերում տեղի ունեցած փոփոխություններին։ Հրամայական կառույցների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ գրաբարի բայական համակարգի կառուցվածքը, խոսողի կամային վերաբերմունքի արտահայտման եղանակները և հին հայերենի ձևաբանական ու շարահյուսական համակարգերի փոխկապակցվածությունը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հայոց լեզվի պատմության, գրաբարի, պատմական քերականության և հայերենի ձևաբանության ուսումնասիրությամբ զբաղվող լեզվաբանների, բանասերների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ֆինանսական կայունության ձևավորման, պահպանման և ամրապնդման հետ կապված տեսական ու գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Վերլուծվում են երկրի ֆինանսական համակարգի հիմնական բաղադրիչները, դրանց փոխկապակցվածությունը և տնտեսական զարգացման վրա ունեցած ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բանկային համակարգի կայունությանը, ֆինանսական շուկաների գործունեությանը, դրամավարկային և հարկաբյուջետային քաղաքականության փոխազդեցությանը, ինչպես նաև ֆինանսական ռիսկերի բացահայտման և կառավարման մեխանիզմներին։ Քննարկվում են ներքին և արտաքին տնտեսական գործոնները, որոնք կարող են ազդել ֆինանսական համակարգի հավասարակշռության, վճարունակության, իրացվելիության և տնտեսության նկատմամբ վստահության վրա։ Ուսումնասիրվում են ֆինանսական ճգնաժամերի և տնտեսական ցնցումների հնարավոր հետևանքները, դրանց կանխարգելման ու ազդեցության մեղմման մեխանիզմները, ինչպես նաև պետական կարգավորման և վերահսկողության նշանակությունը։ Անդրադարձ է կատարվում ֆինանսական հաստատությունների արդյունավետ գործունեության, ռիսկերի կառավարման համակարգերի կատարելագործման, ֆինանսական ռեսուրսների արդյունավետ բաշխման և տնտեսության տարբեր հատվածների միջև կայուն ֆինանսական կապերի ձևավորման խնդիրներին։ Կարևորվում են նաև մակրոտնտեսական հավասարակշռության պահպանումը, ֆինանսական համակարգի նկատմամբ վստահության ամրապնդումը և արտաքին տնտեսական փոփոխությունների նկատմամբ դիմակայունության բարձրացումը։ Ներկայացված վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել երկրի ֆինանսական կայունության վրա ազդող հիմնական գործոնների և դրա ապահովման համար անհրաժեշտ տնտեսական ու կառավարչական մոտեցումների մասին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսիստների, բանկային ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է ֆուրֆուրոլով աղտոտված ջրերի մաքրման արդյունավետ եղանակների ուսումնասիրությանը՝ ակտիվացված ածխի և ցեոլիտների կիրառմամբ։ Ուսումնասիրվում են ջրային միջավայրից օրգանական աղտոտիչների հեռացման գործընթացների ֆիզիկաքիմիական առանձնահատկությունները, ներծծման մեխանիզմները և օգտագործվող նյութերի մաքրող հատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ակտիվացված ածխի և տարբեր տեսակի ցեոլիտների կառուցվածքային ու կլանման հատկություններին, դրանց մակերևույթի առանձնահատկություններին և ֆուրֆուրոլի հեռացման արդյունավետության վրա ազդող գործոններին։ Վերլուծվում է աղտոտիչի սկզբնական խտության, մշակման տևողության, կլանիչ նյութի քանակի, ջրային միջավայրի պայմանների և այլ տեխնոլոգիական պարամետրերի ազդեցությունը մաքրման գործընթացի վրա։ Քննարկվում են կիրառվող կլանիչների արդյունավետության գնահատման, դրանց համեմատության և ջրի մաքրման առավել նպատակահարմար պայմանների որոշման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարևորվում է նաև արդյունաբերական կեղտաջրերից վնասակար օրգանական միացությունների հեռացման խնդիրը և մաքրման այնպիսի տեխնոլոգիաների մշակումը, որոնք կարող են նպաստել ջրային ռեսուրսների աղտոտման նվազեցմանը։ Ներկայացված արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ ջրամաքրման համակարգերի կատարելագործման, արդյունաբերական կեղտաջրերի մշակման և շրջակա միջավայր արտանետվող աղտոտիչների քանակի նվազեցման համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել քիմիական տեխնոլոգիայի, ջրամաքրման, բնապահպանության և շրջակա միջավայրի ճարտարագիտության ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է հայ նշանավոր գրող Րաֆֆու գրական գործունեության, ստեղծագործական զարգացման և հայ գրականության մեջ նրա ունեցած նշանակության ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվում են գրողի ստեղծագործական ուղու հիմնական փուլերը, նրա աշխարհայացքի ձևավորումը, գրական հետաքրքրությունների շրջանակը և այն պատմական ու հասարակական միջավայրը, որի պայմաններում ձևավորվել է նրա գրական ժառանգությունը։ Վերլուծվում են արձակ ստեղծագործությունների թեմատիկ և գաղափարական առանձնահատկությունները, կերպարների կառուցման սկզբունքները, պատմական նյութի գեղարվեստական մշակումը և հասարակական խնդիրների արտացոլումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային ինքնագիտակցության, ազատության, կրթության, հասարակական առաջընթացի, հայրենասիրության և ժողովրդի պատմական ճակատագրի թեմաներին, որոնք կարևոր տեղ են զբաղեցնում գրողի ստեղծագործական աշխարհում։ Քննարկվում են նրա գեղարվեստական մեթոդի, պատմողական ոճի, լեզվի և կերպարային համակարգի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև պատմավեպի ու հասարակական վեպի զարգացման գործում ունեցած ներդրումը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև գրողի ստեղծագործությունների կապին XIX դարի հայ հասարակական և մշակութային կյանքի հետ՝ ցույց տալով գրականության միջոցով ժամանակաշրջանի կարևոր խնդիրների արտահայտման ձևերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել Րաֆֆու գրական ժառանգության զարգացման, գաղափարական ուղղվածության և հետագա հայ գրականության վրա ունեցած ազդեցության մասին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գրականագետների, հայագետների, բանասերների, ուսուցիչների, ուսանողների և հայ դասական գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Հրատարակությունը պատմական բնույթի վավերագրական նյութ է, որը ներկայացնում է Մոսկվայի Լազարյան արևելյան լեզուների ինստիտուտի կյանքում տեղի ունեցած նշանակալի իրադարձություններից մեկը՝ 1848 թվականի մայիսին հաստատությանը շնորհված նոր իրավունքների առիթով կազմակերպված հանդիսավոր արարողությունը։ Նյութը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել ուսումնական հաստատության իրավական և կրթական կարգավիճակի զարգացման, պետական կառույցների հետ ունեցած հարաբերությունների և XIX դարի կեսերին նրա գործունեության նշանակության մասին։ Անդրադարձ է կատարվում ինստիտուտի կրթական առաքելությանը, արևելյան լեզուների և մշակույթների ուսումնասիրման գործում ունեցած դերին, ինչպես նաև հաստատության հետագա զարգացման համար շնորհված արտոնությունների ու իրավունքների կարևորությանը։ Հանդիսավոր միջոցառման հետ կապված նյութերը ներկայացնում են տվյալ ժամանակաշրջանի պաշտոնական և ակադեմիական միջավայրին բնորոշ մոտեցումները, հաստատության ղեկավարության ու կրթական հանրության վերաբերմունքը տեղի ունեցած իրադարձությանը և ինստիտուտի դերի գնահատականը։ Հրատարակությունը միաժամանակ կարևոր սկզբնաղբյուր է Լազարյան կրթական ավանդույթի, Ռուսաստանի հայ համայնքի կրթական գործունեության և արևելագիտության զարգացման պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն օգնում է հասկանալ, թե ինչ տեղ էր զբաղեցնում հաստատությունը XIX դարի կրթական համակարգում և ինչպես էր դրա գործունեությունը նպաստում լեզվաբանական, արևելագիտական ու հայագիտական գիտելիքների տարածմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, հայագետների, արևելագետների, կրթության պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Հրատարակությունն անդրադառնում է Լեռնային Ղարաբաղից հայ բնակչության տեղահանությանը և դրա մարդկային, հասարակական ու քաղաքական հետևանքներին։ Ներկայացվում են իրենց բնակավայրերը լքած մարդկանց փորձառությունները, տեղահանության պայմանները, հայրենի բնակավայրի կորստի զգացումը և նոր միջավայրում կյանքը վերակազմակերպելու դժվարությունները։ Ուշադրություն է դարձվում ընտանիքների ճակատագրերին, համայնքային կապերի խզմանը, պատմական ու մշակութային ժառանգության հետ հարաբերությանը, ինչպես նաև ինքնության և հիշողության պահպանման խնդիրներին։ Նյութը տեղահանության պատմությունները դիտարկում է նաև տարածաշրջանում երկարատև հակամարտության և քաղաքական զարգացումների համատեքստում՝ հնարավորություն տալով հասկանալ, թե ինչպես են ռազմական ու քաղաքական իրադարձություններն անդրադառնում խաղաղ բնակչության առօրյայի և ապագայի վրա։ Անդրադարձ է կատարվում բռնի տեղահանությունից հետո առաջացած սոցիալական և մարդասիրական խնդիրներին, բնակության նոր պայմաններին հարմարվելուն և նախկին համայնքային կյանքի շարունակականության պահպանման փորձերին։ Մարդկային պատմությունների և վկայությունների միջոցով լուսաբանվում են ոչ միայն տեղի ունեցած իրադարձությունները, այլև դրանց երկարաժամկետ ազդեցությունը անհատների և ընտանիքների կյանքի վրա։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել Հարավային Կովկասի պատմությունը, Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությունը, տեղահանության գործընթացները, մարդու իրավունքները և տարածաշրջանի հասարակական ու քաղաքական զարգացումներն ուսումնասիրող ընթերցողներին ու հետազոտողներին։

Աշխատությունը նվիրված է գերմաներենի անցյալի անորոշ դերբայի քերականական, իմաստային և գործառական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ հայերենի համապատասխան լեզվական միջոցների հետ զուգադրությամբ։ Վերլուծվում են տվյալ դերբայական կառույցների կազմության սկզբունքները, նախադասության մեջ դրանց կիրառման ձևերը և տարբեր խոսքային իրավիճակներում արտահայտվող ժամանակային ու իմաստային հարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն միջոցներին, որոնց օգնությամբ գերմաներենում արտահայտվող գործողության նախորդությունը, ավարտվածությունը կամ այլ ժամանակային հարաբերությունները փոխանցվում են հայերենում։ Զուգադրական վերլուծության միջոցով բացահայտվում են երկու լեզուների քերականական համակարգերի ընդհանրություններն ու տարբերությունները, ինչպես նաև այն դեպքերը, երբ մի լեզվի որոշակի քերականական կառուցվածքը մյուսում չունի ամբողջությամբ նույնական ձև և պահանջում է այլ արտահայտչամիջոցների կիրառում։ Քննարկվում են դերբայական կառույցների շարահյուսական գործառույթները, դրանց կապը նախադասության մյուս անդամների հետ և համատեքստի ազդեցությունը համապատասխան հայերեն համարժեքի ընտրության վրա։ Ուսումնասիրվում են նաև թարգմանության ընթացքում առաջացող խնդիրները և այն լեզվական փոխակերպումները, որոնք անհրաժեշտ են սկզբնական իմաստի հնարավորինս ճշգրիտ պահպանման համար։ Աշխատությունը նպաստում է գերմաներենի և հայերենի քերականական կառուցվածքների փոխհարաբերությունների առավել խորքային ընկալմանը և կարող է կիրառական նշանակություն ունենալ թարգմանության տեսության ու պրակտիկայի, օտար լեզուների ուսուցման և համեմատական լեզվաբանության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, գերմաներենի մասնագետների, թարգմանիչների, դասախոսների և բանասիրական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է նավթի համաշխարհային շուկայում տեղի ունեցող գնային և առաջարկի ու պահանջարկի կտրուկ փոփոխությունների ազդեցությանը Իրանի տնտեսական գործունեության վրա։ Ուսումնասիրվում է նավթային եկամուտների նշանակությունը երկրի տնտեսության համար և վերլուծվում, թե ինչպես կարող են արտաքին շուկայական ցնցումները փոխանցվել տնտեսության տարբեր հատվածներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նավթի գների տատանումների ազդեցությանը տնտեսական աճի, պետական եկամուտների և ծախսերի, արտաքին առևտրի, ներդրումային ակտիվության, արտադրության և ընդհանուր մակրոտնտեսական կայունության վրա։ Քննարկվում են նավթային եկամուտներից տնտեսության կախվածության առանձնահատկությունները և այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով միջազգային էներգետիկ շուկայի փոփոխությունները կարող են ազդել ներքին տնտեսական գործընթացների վրա։ Վերլուծվում են ինչպես նավթի գների աճի, այնպես էլ անկման պայմաններում առաջացող տնտեսական հետևանքները՝ հաշվի առնելով եկամուտների փոփոխությունը, պետական ֆինանսների վիճակը և տնտեսական ակտիվության արձագանքը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև արտաքին տնտեսական սահմանափակումների, միջազգային շուկաներում պահանջարկի փոփոխությունների և նավթի արտահանման հնարավորությունների ազդեցությանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարևորվում են տնտեսության բազմազանեցման, նավթային եկամուտներից կախվածության նվազեցման և արտաքին ցնցումների նկատմամբ տնտեսական դիմակայունության բարձրացման խնդիրները։ Ներկայացված վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել էներգակիրների շուկայի և նավթ արտահանող երկրի մակրոտնտեսական գործընթացների փոխկապակցվածության մասին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, էներգետիկ շուկաների մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և միջազգային ու տարածաշրջանային տնտեսական գործընթացներն ուսումնասիրող ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է օրգանիզմի ջերմափոխանակության և ջերմակարգավորման գործընթացներում նեյրոմեդիատորների ու նեյրոպեպտիդների ունեցած դերի ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվում են մարմնի ջերմաստիճանի կայունության պահպանման նյարդաֆիզիոլոգիական մեխանիզմները և կենտրոնական ու ծայրամասային նյարդային համակարգերի մասնակցությունը ջերմային հավասարակշռության կարգավորմանը։ Ուսումնասիրվում է կենսաբանորեն ակտիվ տարբեր նյութերի ազդեցությունը ջերմարտադրության և ջերմատվության գործընթացների վրա, ինչպես նաև դրանց մասնակցությունը արտաքին միջավայրի ջերմաստիճանի փոփոխություններին օրգանիզմի հարմարվողական պատասխանների ձևավորմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նեյրոմեդիատորների և նեյրոպեպտիդների փոխազդեցությանը, նյարդային ազդակների փոխանցման առանձնահատկություններին և ջերմակարգավորման կենտրոնների գործունեության վերահսկմանը։ Քննարկվում են օրգանիզմում ջերմային հավասարակշռության պահպանման, նյութափոխանակային գործընթացների ակտիվության փոփոխության, անոթային ռեակցիաների և ջերմաստիճանային ազդեցություններին ֆիզիոլոգիական հարմարվողականության մեխանիզմները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև տարբեր գործոնների ազդեցության պայմաններում ջերմակարգավորման համակարգի փոփոխություններին և նյարդաքիմիական կարգավորման նշանակությանը օրգանիզմի բնականոն կենսագործունեության պահպանման համար։ Ներկայացված ուսումնասիրությունները նպաստում են ջերմակարգավորման նյարդային և կենսաքիմիական մեխանիզմների առավել ամբողջական ընկալմանը և կարող են կարևոր նշանակություն ունենալ ֆիզիոլոգիական ու բժշկակենսաբանական հետազոտությունների համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ֆիզիոլոգների, նյարդակենսաբանների, բժիշկների, կենսաբանների, հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։