More in Geography

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ)=Новые книги: Техника: Информационный указатель (1981, Декабрь, №12)

    Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է տեխնիկական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նպատակ ունենալով մասնագետներին, ուսանողներին, դասախոսներին և հետազոտողներին տրամադրել արդիական տեղեկատվություն նոր հրատարակությունների մասին։ Ցանկում ընդգրկված են մեքենաշինությանը, էլեկտրոնիկային, էլեկտրատեխնիկային, շինարարությանը, էներգետիկային, ավտոմատացման համակարգերին, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներին և տեխնիկական գիտությունների այլ ուղղություններին վերաբերող աշխատություններ, որոնք արտացոլում են գիտատեխնիկական առաջընթացի ժամանակակից միտումները և ոլորտի զարգացման նորարարական ուղղությունները։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել նոր գրականության մեջ, ծանոթանալ մասնագիտական և գիտական աշխատություններին, ինչպես նաև ընտրել համապատասխան աղբյուրներ ուսումնական, հետազոտական և գործնական գործունեության համար։ Այն կարևոր տեղեկատվական գործիք է, որը նպաստում է տեխնիկական գիտելիքների տարածմանը, մասնագիտական իրազեկվածության բարձրացմանը և գիտատեխնիկական տեղեկատվության հասանելիության ապահովմանը։

    Updated: 2026-11-02
    Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ)=Новые книги: Техника: Информационный указатель (1981, Декабрь, №12)
    Online

    Journalism

    ՀՀԴ Կ. Պոլսի պարբերական մամուլը (1909-1915թթ.)

    Աշխատությունը նվիրված է 1909-1915 թվականներին Կոստանդնուպոլսում Հայ Յեղափոխական Դաշնակցության կողմից հրատարակված պարբերական մամուլի ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով Օսմանյան կայսրության ուշ շրջանի քաղաքական, հասարակական և ազգային գործընթացների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում պարբերական մամուլի ձևավորման, գործունեության, գաղափարական ուղղվածության և հասարակական-քաղաքական նշանակության հարցերն են։ Այդ ժամանակաշրջանում Կոստանդնուպոլսի ՀՅԴ մամուլը ներառում էր «Ազատամարտ» օրաթերթը, ինչպես նաև «Ուսանող», «Երկունք» և «Շանթ» պարբերականները, որոնք տարբեր ձևաչափերով անդրադառնում էին ժամանակի ազգային և հասարակական խնդիրներին։ A arar.sci.am +1 Աշխատությունը կարող է ուսումնասիրել պարբերականների խմբագրական քաղաքականությունը, հրապարակումների թեմատիկ շրջանակը, հեղինակային կազմը, ժանրային առանձնահատկությունները և մամուլի լեզվական ու հրապարակախոսական ոճը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային հարցերին, հայ բնակչության իրավունքներին, Օսմանյան կայսրության քաղաքական կյանքին, սահմանադրական գործընթացներին, հասարակական բարեփոխումներին և հայ ազգային կազմակերպությունների գործունեությանը։ Պարբերական մամուլը հանդես էր գալիս ոչ միայն որպես տեղեկատվության տարածման միջոց, այլև որպես քաղաքական գաղափարների արտահայտման, հանրային կարծիքի ձևավորման և ազգային խնդիրների շուրջ հասարակության համախմբման կարևոր հարթակ։ Գիտական ուսումնասիրություններում նշվում է, որ այդ շրջանի ՀՅԴ պարբերականները արտահայտում և տարածում էին կուսակցության գաղափարական դիրքորոշումները՝ միաժամանակ անդրադառնալով Թուրքիայի կարևորագույն սոցիալ-քաղաքական խնդիրներին։ A arar.sci.am +1 Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև 1909-1915 թվականների քաղաքական միջավայրի ազդեցության բացահայտումը մամուլի բովանդակության վրա, քանի որ այդ տարիներին տեղի ունեցած իրադարձությունները անմիջականորեն արտացոլվում էին հրապարակախոսական նյութերում և խմբագրական դիրքորոշումներում։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս մամուլը դիտարկել որպես պատմական սկզբնաղբյուր՝ ուսումնասիրելու համար ժամանակաշրջանի քաղաքական զարգացումները, հայ հասարակական կյանքի խնդիրները, ազգային-քաղաքական մտքի դրսևորումները և հայ համայնքի ներքին գործընթացները։ Առանձին արժեք ունի նաև պարբերականների նկատմամբ կիրառված գրաքննության և վարչական սահմանափակումների ուսումնասիրությունը, քանի որ Օսմանյան իշխանությունների քաղաքականությունը զգալիորեն ազդում էր մամուլի գործունեության հնարավորությունների վրա։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև պարբերականների փոխհարաբերություններին, դրանց ընթերցողական շրջանակներին և Կոստանդնուպոլսի հայ մտավորական ու քաղաքական միջավայրում ունեցած դերակատարությանը։ 1909-1915 թվականների այս մամուլի ուսումնասիրությունը հետագայում հնարավորություն է տալիս հասկանալու նաև 1915 թվականի իրադարձությունների նախօրեին հայ հասարակական-քաղաքական կյանքի տեղեկատվական և գաղափարական միջավայրը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայ մամուլի պատմությամբ, արևմտահայության պատմությամբ, Օսմանյան կայսրության քաղաքական ու հասարակական կյանքով, լրագրության պատմությամբ և ազգային-քաղաքական շարժումների ուսումնասիրությամբ զբաղվող պատմաբանների, հայագետների, բանասերների, լրագրության հետազոտողների և ուսանողների համար։

    Updated: 2026-09-11
    ՀՀԴ Կ. Պոլսի պարբերական մամուլը (1909-1915թթ.)
    Online

    Literature

    Րաֆֆի Մինն այսպես, մյուսն այնպես

    Ստեղծագործությունը երգիծական-բարոյախոսական արձակ է, որտեղ հեղինակը համեմատության և հակադրության միջոցով բացահայտում է մարդկային բնավորությունների, վարքագծերի և հասարակական մոտեցումների տարբերությունները։ Ստեղծագործության հիմքում դրված է այն գաղափարը, որ նույն իրավիճակում մարդիկ կարող են գործել լրիվ տարբեր ձևերով՝ կախված իրենց բարոյական արժեքներից, կրթությունից, կամքից և ներքին համոզմունքներից։ Րաֆֆին այս հակադրությունները ներկայացնում է հաճախ հեգնանքով և թեթև երգիծանքով՝ ընդգծելով մարդկային թուլությունները, անտրամաբանական վարքը և երբեմն նաև հասարակական կեղծ արժեքները։ Միաժամանակ գործը ունի բարոյական շերտ՝ ընթերցողին մղելով մտածելու ճիշտ և սխալ ընտրությունների մասին և հասկանալու, որ մարդու իրական արժեքը երևում է նրա վարքի և որոշումների մեջ։ Լեզուն պարզ է, պատկերավոր և հասանելի, ինչը թույլ է տալիս գաղափարական բովանդակությունը փոխանցել անմիջական և ազդեցիկ ձևով։

    Updated: 2026-10-13
    Րաֆֆի Մինն այսպես, մյուսն այնպես
    Online

    Medicine

    Некоторые клинико-биохимические аспекты патогенеза миомы матки

    Աշխատությունը նվիրված է արգանդի միոմայի առաջացման և զարգացման մեխանիզմների կլինիկական ու կենսաքիմիական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է հիվանդության կլինիկական դրսևորումների և օրգանիզմում տեղի ունեցող կենսաքիմիական փոփոխությունների միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունների բացահայտման վրա՝ նպատակ ունենալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել ախտաբանական գործընթացի ձևավորման ու զարգացման մասին։ Արգանդի միոման դիտարկվում է որպես բարորակ գոյացություն, որի զարգացման մեջ կարող են նշանակություն ունենալ հորմոնային կարգավորման, բջջային աճի, նյութափոխանակային գործընթացների և հյուսվածքային փոխազդեցությունների փոփոխությունները։ Քննության են առնվում հիվանդների կլինիկական վիճակի առանձնահատկությունները, ախտանշանների բնույթը, գոյացությունների չափը, քանակը և տեղակայումը, ինչպես նաև հիվանդության ընթացքի տարբեր ձևերը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում վերարտադրողական համակարգի հորմոնային կարգավորման դերին և այն կենսաբանական գործոններին, որոնք կարող են ազդել միոմատոզ հանգույցների աճի վրա։ Կենսաքիմիական ուսումնասիրությունների միջոցով գնահատվում են օրգանիզմի նյութափոխանակային և կարգավորիչ գործընթացների հնարավոր փոփոխությունները՝ դրանք համադրելով կլինիկական տվյալների հետ։ Կարևորվում է հորմոնների, ֆերմենտային համակարգերի, սպիտակուցային և այլ կենսաքիմիական ցուցանիշների ուսումնասիրությունը՝ հիվանդության զարգացման մեխանիզմների վերաբերյալ լրացուցիչ տեղեկատվություն ստանալու նպատակով։ Հետազոտության շրջանակում կլինիկական և լաբորատոր տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտել այն ցուցանիշները, որոնք կարող են կապված լինել ախտաբանական գործընթացի ակտիվության կամ ընթացքի առանձնահատկությունների հետ։ Առանձին նշանակություն է տրվում հիվանդության տարբեր կլինիկական ձևերի համեմատությանը՝ պարզելու համար, թե արդյոք որոշակի կենսաքիմիական փոփոխություններ պայմանավորված են գոյացությունների չափով, տեղակայմամբ, աճի առանձնահատկություններով կամ հիվանդության տևողությամբ։ Դիտարկվում են նաև հիվանդների տարիքային և վերարտադրողական առանձնահատկությունները, քանի որ հորմոնային միջավայրի փոփոխությունները կարող են կարևոր դեր ունենալ հիվանդության կենսաբանական վարքագծի ձևավորման մեջ։ Աշխատությունում կարևորվում է ախտածագման բազմագործոն բնույթը, երբ հորմոնային, կենսաքիմիական, բջջային և հյուսվածքային մեխանիզմները փոխկապակցված կերպով մասնակցում են ախտաբանական գործընթացին։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հիվանդությունը դիտարկել ոչ միայն տեղային գոյացության, այլև օրգանիզմի կարգավորիչ համակարգերի հետ կապված ավելի լայն գործընթացի համատեքստում։ Կլինիկակենսաքիմիական ցուցանիշների ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել հիվանդության ընթացքի գնահատման և տարբեր կլինիկական խմբերի առանձնացման գիտական հիմքերի կատարելագործմանը։ Կարևորվում է նաև ստացված տվյալների համադրումը բուժման արդյունքների և հիվանդների հետագա կլինիկական վիճակի հետ, ինչը հնարավորություն է տալիս գնահատել որոշ կենսաքիմիական ցուցանիշների հնարավոր տեղեկատվական նշանակությունը։ Հետազոտության կիրառական արժեքը կապված է հիվանդության ախտածագման վերաբերյալ գիտելիքների խորացման, կլինիկական և լաբորատոր գնահատման մեթոդների կատարելագործման և հիվանդների նկատմամբ անհատականացված մոտեցումների գիտական հիմնավորման հետ։ Կլինիկական բժշկության և կենսաքիմիայի տվյալների համատեղ ուսումնասիրությունը նպաստում է հիվանդության զարգացման մեխանիզմների առավել ամբողջական ընկալմանը և կարող է հիմք հանդիսանալ հետագա գիտական հետազոտությունների համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գինեկոլոգիայի, վերարտադրողական բժշկության, կլինիկական կենսաքիմիայի և պաթոֆիզիոլոգիայի ոլորտների հետազոտողների, բժիշկների, դասախոսների և բժշկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-09-23
    Некоторые клинико-биохимические аспекты патогенеза миомы матки
    Online

    Mathematics

    Լիցքավորված մասնիկների ճառագայթման առանձնահատկությունները տորուդային ռեզոնատորներում

    Աշխատությունը նվիրված է տորուդային ռեզոնատորներում լիցքավորված մասնիկների ճառագայթման առանձնահատկությունների տեսական և փորձարարական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում լիցքավորված մասնիկների և ռեզոնատորում ձևավորվող էլեկտրամագնիսական դաշտերի փոխազդեցությունն է, ինչպես նաև այդ փոխազդեցության հետևանքով առաջացող ճառագայթման բնութագրերի փոփոխությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են տորուդային երկրաչափություն ունեցող ռեզոնատորների էլեկտրամագնիսական հատկությունները, ռեզոնանսային ռեժիմների ձևավորումը և դրանց ազդեցությունը մասնիկների շարժման ու ճառագայթման գործընթացների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մասնիկների էներգիայի, արագության, շարժման հետագծի և լիցքի մեծության ազդեցությանը ճառագայթման ինտենսիվության, հաճախականության, սպեկտրային կազմի և տարածական բաշխման վրա։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև ռեզոնատորի երկրաչափական պարամետրերի, նյութական հատկությունների և սահմանային պայմանների դերի ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանք կարող են որոշել էլեկտրամագնիսական դաշտի կառուցվածքն ու ռեզոնանսային հատկությունները։ Աշխատությունը կարող է ներառել տեսական մոդելավորում և մաթեմատիկական հաշվարկներ, որոնց միջոցով վերլուծվում են լիցքավորված մասնիկների շարժման հավասարումները և ճառագայթման առաջացման մեխանիզմները տարբեր ռեզոնանսային պայմաններում։ Ուսումնասիրության միջոցով հնարավոր է բացահայտել ճառագայթման ուժեղացման կամ թուլացման պայմանները, որոշել ռեզոնանսային երևույթների ազդեցությունը ճառագայթման պարամետրերի վրա և գնահատել համակարգի կայունության ու արդյունավետության բնութագրերը։ Նման հետազոտությունները կարևոր են լիցքավորված մասնիկների էլեկտրադինամիկայի, արագացուցիչների ֆիզիկայի, միկրոալիքային տեխնիկայի և ռեզոնանսային համակարգերի տեսության համար։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ մասնիկների ճառագայթման կառավարման, էլեկտրամագնիսական ճառագայթման աղբյուրների կատարելագործման և ռեզոնատորային սարքերի նախագծման ու օպտիմալացման համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել տեսական և կիրառական ֆիզիկայի, էլեկտրադինամիկայի, ռադիոֆիզիկայի, մասնիկների ֆիզիկայի և միկրոալիքային տեխնիկայի ոլորտներում զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և ուսանողներին։

    Updated: 2026-09-17
    Լիցքավորված մասնիկների ճառագայթման առանձնահատկությունները տորուդային ռեզոնատորներում
    Online

    Economics

    Հետևելիության ապահովման գործընթացի արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրները (ՀՀ սննդամթերք արտադրող կազմակերպությունների օրինակով)

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության սննդամթերք արտադրող կազմակերպություններում արտադրանքի հետևելիության ապահովման գործընթացների ուսումնասիրությանը և դրանց արդյունավետության բարձրացման կազմակերպական, տեխնոլոգիական ու կառավարչական հիմնախնդիրների բացահայտմանը։ Քննարկվում են սննդամթերքի արտադրության և մատակարարման շղթայի տարբեր փուլերում հումքի, բաղադրիչների, կիսաֆաբրիկատների և պատրաստի արտադրանքի շարժի վերահսկման սկզբունքները, ինչպես նաև դրանց ծագման ու տեղաշարժի վերաբերյալ տեղեկատվության գրանցման և պահպանման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հետևելիության համակարգերի նշանակությանը սննդամթերքի անվտանգության ապահովման, որակի կառավարման, արտադրական ռիսկերի նվազեցման և սպառողների շահերի պաշտպանության տեսանկյունից։ Ուսումնասիրվում են արտադրանքի նույնականացման, խմբաքանակների հաշվառման, փաստաթղթաշրջանառության կազմակերպման, տեղեկատվական համակարգերի ներդրման և տվյալների փոխանակման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում միջազգային չափորոշիչների և սննդամթերքի անվտանգության կառավարման համակարգերի պահանջներին, մասնավորապես՝ HACCP սկզբունքների և ISO 22000 ստանդարտի հետ հետևելիության գործընթացների փոխկապակցվածությանը։ Կարևորվում են Հայաստանի սննդարդյունաբերական կազմակերպությունների տեխնիկական և կազմակերպական հնարավորությունները, անձնակազմի մասնագիտական պատրաստվածությունը, վերահսկողության մեխանիզմների կատարելագործումը և արտադրանքի հետկանչի գործընթացների արդյունավետ կազմակերպումը։ Դիտարկվում են թվային տեխնոլոգիաների, ավտոմատացված հաշվառման և տվյալների միասնական կառավարման համակարգերի կիրառման հեռանկարները՝ արտադրության թափանցիկության, մրցունակության և սպառողական վստահության բարձրացման նպատակով։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել սննդարդյունաբերության մասնագետների, որակի կառավարման պատասխանատուների, սննդամթերքի անվտանգության փորձագետների, արտադրական կազմակերպությունների ղեկավարների, հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-13
    Հետևելիության ապահովման գործընթացի արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրները (ՀՀ սննդամթերք արտադրող կազմակերպությունների օրինակով)