Готовые материалы

Աշխատությունը նվիրված է նյարդային համակարգի ախտահարման կամ գործունեության խանգարման հետ կապված ցավային վիճակների վերահսկման հնարավորությունների փորձարարական ուսումնասիրությանը՝ նոր սինթեզված կարճ պեպտիդային միացությունների կենսաբանական ազդեցությունների գնահատման միջոցով։ Հետազոտության առանցքում ԳԱԿԹ-ային համակարգի և պիրոգլուտամատային կառուցվածքային բաղադրիչների հետ կապված պեպտիդների հնարավոր նյարդաբանական ազդեցություններն են, ինչպես նաև դրանց նշանակությունը ցավային ազդակների ձևավորման և փոխանցման մեխանիզմների կարգավորման համատեքստում։ Քննվում են նեյրոպաթիկ ցավի առաջացման նյարդաքիմիական և բջջային հիմքերը, հատկապես գրգռիչ ու արգելակիչ նյարդային գործընթացների հավասարակշռության փոփոխությունները և կենտրոնական ու ծայրամասային նյարդային համակարգերի մասնակցությունը երկարատև ցավային զգացողության ձևավորմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ԳԱԿԹ-ին՝ որպես նյարդային համակարգի կարևոր արգելակիչ նյարդամիջնորդանյութի, և այն հարցին, թե դրա հետ գործառականորեն կապված նոր պեպտիդային միացությունները ինչպիսի ազդեցություն կարող են ունենալ ցավի կարգավորման մեխանիզմների վրա։ Նոր սինթեզված միացությունների ուսումնասիրությունը կարող է ներառել դրանց կենսաբանական ակտիվության, ազդեցության առանձնահատկությունների և նյարդային համակարգի տարբեր գործընթացների հետ հնարավոր փոխազդեցությունների համեմատական գնահատում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև կառուցվածքի և կենսաբանական ազդեցության միջև կապի ուսումնասիրությունը, որը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե պեպտիդային մոլեկուլների կառուցվածքային փոփոխություններն ինչպես կարող են անդրադառնալ դրանց գործառական հատկությունների վրա։ Հետազոտության շրջանակում ստացված փորձարարական տվյալները կարող են համադրվել նեյրոպաթիկ ցավի ժամանակ դիտվող վարքային, նյարդաքիմիական և ֆիզիոլոգիական ցուցանիշների հետ՝ ուսումնասիրվող միացությունների հնարավոր ազդեցությունը բնութագրելու նպատակով։ Միաժամանակ կարևորվում է դրանց անվտանգության և անցանկալի ազդեցությունների գիտական գնահատումը՝ հետագա հետազոտությունների նպատակահարմարությունը որոշելու համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է նյարդակենսաբանության, նյարդադեղաբանության, կենսաքիմիայի և պեպտիդային միացությունների ուսումնասիրության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով խորացնել նեյրոպաթիկ ցավի մեխանիզմների վերաբերյալ պատկերացումները և գնահատել նոր կենսաակտիվ միացությունների հետազոտական ներուժը։

Աշխատությունը նվիրված է IX–XIV դարերի հայկական պաշտպանական ճարտարապետության ձևավորման և զարգացման հիմնական օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը՝ Կենտրոնական Հայաստանի և Կիլիկյան հայկական պետական կազմավորումների ամրոցների համեմատական քննության միջոցով։ Հետազոտության առանցքում ամրոցների տեղադրության, հատակագծային կառուցվածքի, պաշտպանական համակարգերի, շինարարական տեխնիկայի և բնական լանդշաֆտի հետ դրանց փոխհարաբերության առանձնահատկություններն են։ Քննվում է ամրոցաշինության զարգացումը տվյալ ժամանակաշրջանի ռազմաքաղաքական, տնտեսական և աշխարհագրական պայմանների համատեքստում՝ պաշտպանական կառույցները դիտարկելով ոչ միայն որպես ռազմական նշանակության շինություններ, այլև որպես բնակավայրերի, հաղորդակցության ուղիների և իշխանական կենտրոնների կազմակերպման կարևոր բաղադրիչներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տեղանքի ընտրությանը, քանի որ լեռնային ռելիեֆը, ժայռային բարձրությունները, կիրճերը և բնական այլ արգելքները հաճախ ներառվել են պաշտպանական համակարգի մեջ։ Ուսումնասիրվում են պարիսպների կառուցվածքը, աշտարակների ձևերն ու դասավորությունը, մուտքային հանգույցները, ներքին տարածքների կազմակերպումը և պաշտպանական մի քանի գոտիների ձևավորման սկզբունքները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում շինանյութերի և կառուցողական եղանակների ուսումնասիրությունը՝ բացահայտելու համար տեղական շինարարական ավանդույթների և ռազմական ճարտարապետության պահանջների փոխազդեցությունը։ Կենտրոնական Հայաստանի և Կիլիկիայի օրինակների համադրումը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել ինչպես հայկական ամրոցաշինությանը բնորոշ ընդհանուր սկզբունքները, այնպես էլ տարբեր աշխարհագրական ու քաղաքական պայմաններով պայմանավորված տարածաշրջանային առանձնահատկությունները։ Կիլիկիայի լեռնային միջավայրը և Միջերկրածովյան տարածաշրջանի հետ կապերը կարող էին նպաստել պաշտպանական ճարտարապետության որոշ ձևերի փոխազդեցությանը հարևան մշակույթների հետ, մինչդեռ Կենտրոնական Հայաստանի ամրոցները զարգանում էին Հայկական լեռնաշխարհի շինարարական ավանդույթների և տեղական ռազմավարական պայմանների շրջանակում։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ամրոցների ներսում աշխարհիկ, բնակելի, տնտեսական և երբեմն պաշտամունքային կառույցների տեղաբաշխմանը՝ ամրոցը ներկայացնելով որպես բազմագործառույթ ճարտարապետական համալիր։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է ճարտարապետության պատմության, հնագիտության, պատմական աշխարհագրության և ամրաշինության ուսումնասիրության մոտեցումները՝ բացահայտելով միջնադարյան հայկական պաշտպանական ճարտարապետության զարգացման բնորոշ գծերը և դրա տեղը հայկական ճարտարապետական ժառանգության մեջ։

Աշխատությունը նվիրված է իսպաներենի և հայերենի դարձվածաբանական համակարգերում կենդանիների անվանումներ պարունակող կայուն արտահայտությունների զուգադրական ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով դրանց իմաստային, կառուցվածքային, պատկերավոր և լեզվամշակութային առանձնահատկությունները։ Հետազոտության առանցքում այն դարձվածային միավորներն են, որոնց բաղադրիչներից մեկը կենդանու անուն է և որի միջոցով արտահայտվում են մարդու բնավորությունը, վարքագիծը, արտաքին հատկանիշները, հուզական վիճակը, հասարակական հարաբերությունները կամ տարբեր իրավիճակների գնահատականը։ Քննվում է, թե ինչպես են կենդանիների վերաբերյալ պատմականորեն ձևավորված պատկերացումները վերածվում փոխաբերական նշանակությունների և ամրապնդվում լեզվի դարձվածաբանական համակարգում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում երկու լեզուներում նույն կենդանու անվամբ կազմված դարձվածների համեմատությանը՝ պարզելու դրանց իմաստային համապատասխանությունները և տարբերությունները։ Միևնույն կենդանին տարբեր մշակույթներում կարող է կապվել նմանատիպ հատկանիշների հետ, սակայն որոշ դեպքերում ունենալ տարբեր խորհրդանշական կամ գնահատողական նշանակություն, ինչը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու լեզվի և ազգային մշակույթի փոխհարաբերությունը։ Ուսումնասիրվում են լիարժեք և մասնակի դարձվածաբանական համարժեքները, ինչպես նաև այն միավորները, որոնք մյուս լեզվում չունեն անմիջական համապատասխանություն և պահանջում են բացատրական կամ գործառական համարժեքի ընտրություն։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում դարձվածների իմաստային դասակարգումը, դրանց դրական, բացասական կամ համատեքստից կախված գնահատողական երանգների ուսումնասիրությունը և խոսքում կիրառման առանձնահատկությունների բացահայտումը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև դարձվածքների կառուցվածքային տիպերին, քերականական կազմակերպմանը և բաղադրիչների կայունության աստիճանին։ Զուգադրական ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի թարգմանաբանության և օտար լեզվի ուսուցման համար, քանի որ բառացի թարգմանությունը միշտ չէ, որ փոխանցում է դարձվածային միավորի իրական իմաստն ու մշակութային ենթատեքստը։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է դարձվածաբանության, իմաստաբանության, զուգադրական լեզվաբանության և լեզվամշակութաբանության մոտեցումները՝ հնարավորություն տալով բացահայտել իսպաներենի և հայերենի կենդանաբանական բաղադրիչով դարձվածների ընդհանրություններն ու ազգային առանձնահատկությունները։

Աշխատությունը նվիրված է կենսաբանական թաղանթների ֆոսֆոլիպիդային մոդելներում առաջացող կառուցվածքային և գործառական փոփոխությունների ուսումնասիրությանը՝ ջերմային վնասման և իոնացնող ճառագայթման հետ կապված սթրեսային ազդեցությունների պայմաններում։ Հետազոտության առանցքում բջջաթաղանթի հիմնական լիպիդային բաղադրիչների ֆիզիկաքիմիական հատկությունների փոփոխություններն են և դրանց հնարավոր ազդեցությունը թաղանթային համակարգերի կայունության ու գործառույթի վրա։ Ֆոսֆոլիպիդային մոդելների կիրառումը հնարավորություն է տալիս պարզեցված համակարգում ուսումնասիրելու այն հիմնարար գործընթացները, որոնք կարող են տեղի ունենալ իրական կենսաթաղանթներում վնասող գործոնների ազդեցությամբ։ Քննվում են լիպիդային շերտի կազմակերպվածության, շարժունակության, թափանցելիության, մածուցիկության և կառուցվածքային ամբողջականության փոփոխությունները՝ դրանք կապելով ֆոսֆոլիպիդների մոլեկուլային փոխազդեցությունների վերափոխումների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում օքսիդացման գործընթացների նշանակությանը, քանի որ սթրեսային ազդեցությունների պայմաններում լիպիդային բաղադրիչների փոփոխությունները կարող են խաթարել թաղանթի բնական կառուցվածքը և ազդել դրա ֆունկցիոնալ հատկությունների վրա։ Ուսումնասիրվում է նաև թաղանթային լիպիդների բաղադրության և վնասող ազդեցությունների նկատմամբ կայունության միջև հնարավոր կապը։ Համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ջերմային և ճառագայթային սթրեսների պայմաններում առաջացող փոփոխությունների ընդհանուր ու տարբերակիչ առանձնահատկությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարևոր նշանակություն ունեն կենսաֆիզիկական և կենսաքիմիական ցուցանիշները, որոնց միջոցով հնարավոր է բնութագրել ֆոսֆոլիպիդային համակարգերի վիճակը և հետևել դրանց կառուցվածքային վերափոխումներին։ Նման ուսումնասիրությունները նպաստում են բջջային վնասման մեխանիզմների ավելի խոր ընկալմանը, քանի որ կենսաթաղանթների կառուցվածքային կայունությունը սերտորեն կապված է նյութափոխանակության, նյութերի փոխադրման և բջջային ազդանշանային գործընթացների հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է կենսաֆիզիկայի, կենսաքիմիայի և թաղանթաբանության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով պարզաբանել տարբեր սթրեսային գործոնների ազդեցությամբ ֆոսֆոլիպիդային համակարգերում տեղի ունեցող կառուցվածքային ու գործառական փոփոխությունների օրինաչափությունները։

Աշխատությունը նվիրված է պետական և հանրային իշխանության ինստիտուտների տեղեկատվական ապահովման տեսական, կազմակերպական և գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ տեղեկատվությունը դիտարկելով որպես կառավարման, որոշումների ընդունման և հասարակության հետ հաղորդակցության կարևոր ռեսուրս։ Հետազոտության առանցքում իշխանության մարմինների համար անհրաժեշտ տեղեկատվության հավաքագրման, մշակման, պահպանման, վերլուծության և փոխանցման գործընթացներն են, ինչպես նաև դրանց արդյունավետ կազմակերպման սկզբունքները։ Քննվում են տեղեկատվական ապահովման հիմնական հայեցակարգերը, կառավարման տարբեր մակարդակների տեղեկատվական պահանջները և տեղեկատվական հոսքերի ազդեցությունը վարչական որոշումների որակի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տեղեկատվության հավաստիության, ամբողջականության, արդիականության և ժամանակին հասանելիության խնդիրներին, քանի որ ոչ բավարար կամ ուշացած տեղեկատվությունը կարող է նվազեցնել կառավարման արդյունավետությունը։ Դիտարկվում են իշխանության տարբեր ինստիտուտների միջև տեղեկատվության փոխանակման մեխանիզմները, տվյալների համակարգման անհրաժեշտությունը և գերատեսչական տեղեկատվական համակարգերի փոխգործակցության խնդիրները։ Կարևորվում է ժամանակակից տեղեկատվական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաների կիրառումը, որոնք հնարավորություն են տալիս ավտոմատացնել տվյալների մշակումը, արագացնել տեղեկատվության շրջանառությունը և ստեղծել կառավարչական որոշումների տեղեկատվական հիմք։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են տեղեկատվական անվտանգության, տվյալների պաշտպանության և տեղեկատվական համակարգերի հուսալիության հետ կապված հարցերը։ Առանձին ուղղություն է իշխանության մարմինների և հասարակության միջև տեղեկատվական փոխգործակցությունը, ներառյալ պաշտոնական տեղեկատվության հրապարակումը, հանրային հաղորդակցությունը և կառավարման գործընթացների թափանցիկության ապահովումը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև զանգվածային հաղորդակցության միջոցների, թվային հարթակների և հասարակական հետադարձ կապի նշանակությունը իշխանության ինստիտուտների տեղեկատվական գործունեության համար։ Տեղեկատվական ապահովումը ներկայացվում է ոչ միայն որպես տեխնիկական ենթակառուցվածքների ամբողջություն, այլև որպես կառավարման մշակույթի, կազմակերպական հարաբերությունների և ինստիտուցիոնալ արդյունավետության բաղադրիչ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է պետական կառավարման, տեղեկատվական գործընթացների, հաղորդակցության և կառավարման տեսության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել իշխանության ինստիտուտների տեղեկատվական գործունեության կատարելագործման և որոշումների ընդունման արդյունավետության բարձրացման հիմնական ուղղությունները։

Նյութը վերաբերում է Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ 2023 թվականի սեպտեմբերյան իրադարձություններին հաջորդած քաղաքական և ինստիտուցիոնալ զարգացումներին՝ կենտրոնանալով տեղական հայկական կառավարման կառույցների լուծարման մասին հայտարարության և դրա ստեղծած նոր իրավիճակի վրա։ Թեման դիտարկում է երկարատև հակամարտության այն փուլը, երբ ռազմական գործողություններից հետո տարածաշրջանի նախկին կառավարման համակարգի ապագան դարձավ քաղաքական ու իրավական քննարկումների առարկա։ Նյութի առանցքում համապատասխան որոշման բովանդակությունն ու դրա քաղաքական նշանակությունն են, ինչպես նաև այն հարցը, թե ինչ հետևանքներ կարող էր ունենալ կառավարման մարմինների, պետական հաստատությունների և դրանց ենթակա կազմակերպությունների գործունեության դադարեցումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տարածաշրջանի հայ բնակչության զանգվածային տեղահանման հետևանքով առաջացած հումանիտար և սոցիալական խնդիրներին, այդ թվում՝ բնակության, աշխատանքի, կրթության, սոցիալական պաշտպանության և նոր միջավայրում ինտեգրման հարցերին։ Քննարկվում է նաև հակամարտության քաղաքական կարգավորման և տարածաշրջանի կարգավիճակի շուրջ նախկինում ձևավորված մոտեցումների փոփոխությունը։ Նյութը հնարավորություն է տալիս դիտարկել տեղի ունեցած զարգացումները Հարավային Կովկասի ավելի լայն քաղաքական գործընթացների համատեքստում՝ հաշվի առնելով Հայաստանի և Ադրբեջանի հարաբերությունները, միջազգային միջնորդական նախաձեռնությունները և տարածաշրջանային անվտանգության խնդիրները։ Կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել նաև իրավական հարցերը՝ կապված նախկին կառույցների գործունեության դադարեցման, բնակչության իրավունքների, սեփականության, մշակութային ժառանգության և տեղահանված անձանց հետագա կարգավիճակի հետ։ Միաժամանակ թեման կարևոր է լրատվական խոսույթի ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ տարբեր լրատվամիջոցներ նույն իրադարձությունները կարող են ներկայացնել տարբեր քաղաքական, իրավական և հումանիտար շեշտադրումներով։ Ընդհանուր առմամբ նյութը ներկայացնում է Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության պատմության շրջադարձային փուլերից մեկի քաղաքական, հասարակական և հումանիտար չափումները՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել ռազմական զարգացումներից հետո տարածաշրջանում ձևավորված նոր իրադրությունը և դրա ազդեցությունը հակամարտության մասնակից հասարակությունների ու Հարավային Կովկասի հետագա գործընթացների վրա։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգում ներդրումային գործունեության ձևավորման, զարգացման և արդյունավետության բարձրացման տեսական ու գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում առևտրային բանկերի դերն է տնտեսության ֆինանսական ռեսուրսների կուտակման, վերաբաշխման և ներդրումային ծրագրերի ֆինանսավորման գործընթացներում։ Քննվում են բանկային ներդրումային գործունեության տնտեսական բովանդակությունը, հիմնական ձևերը և այն գործոնները, որոնք ազդում են բանկերի կողմից երկարաժամկետ ֆինանսավորման և ներդրումային գործիքների կիրառման հնարավորությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բանկերի ռեսուրսային բազայի կառուցվածքին, ավանդների և այլ ներգրավված միջոցների ժամկետայնությանը, կապիտալի բավարարությանը, իրացվելիությանը և ներդրումային որոշումների հետ կապված ռիսկերի կառավարմանը։ Վերլուծվում է վարկային ու ներդրումային գործունեության փոխհարաբերությունը, ինչպես նաև բանկերի մասնակցության հնարավորությունները արժեթղթերի շուկայում և տնտեսության իրական հատվածի ֆինանսավորման գործընթացում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ներդրումային ռիսկերի գնահատումը՝ հաշվի առնելով տոկոսադրույքային, վարկային, շուկայական և իրացվելիության ռիսկերի ազդեցությունը ֆինանսական արդյունքների ու բանկային կայունության վրա։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են նաև ներդրումային միջավայրի, ֆինանսական շուկայի զարգացման աստիճանի, տնտեսական սպասումների և կարգավորող դաշտի ազդեցությունները բանկերի ներդրումային ակտիվության վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում երկարաժամկետ ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիության խնդրին, քանի որ դրանց սահմանափակ լինելը կարող է խոչընդոտել երկարաժամկետ ներդրումային ծրագրերի ֆինանսավորմանը։ Ներդրումային գործունեության զարգացման հնարավոր ուղղությունները կապվում են բանկային ծառայությունների և ֆինանսական գործիքների բազմազանեցման, ռիսկերի գնահատման համակարգերի կատարելագործման, ֆինանսական շուկաների խորացման և բանկերի ու տնտեսության իրական հատվածի միջև կապերի ամրապնդման հետ։ Կարևորվում են նաև կառավարման որակը, տեղեկատվական թափանցիկությունը և ներդրումային նախագծերի տնտեսական արդյունավետության հիմնավորված գնահատումը։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է բանկային գործի, ներդրումային կառավարման և ֆինանսական շուկաների տեսական մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել բանկային համակարգի ներդրումային ներուժի արդյունավետ օգտագործման և տնտեսության ֆինանսավորման հնարավորությունների ընդլայնման հիմնական ուղղությունները։

Հրատարակությունը ընթացիկ մատենագիտական-տեղեկատվական բնույթի տեղեկատու է, որի հիմնական նպատակն է համակարգված ձևով ներկայացնել մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառներին վերաբերող նոր գրականությունը և նպաստել մասնագիտական տեղեկատվության տարածմանը։ Այն նախատեսված է գրադարանների, գիտահետազոտական և մշակութային հաստատությունների աշխատակիցների, արվեստաբանների, դասախոսների, ուսանողների և տվյալ ոլորտներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Մատենագիտական գրառումները հնարավորություն են տալիս տեղեկություններ ստանալու տվյալ ժամանակաշրջանում շրջանառության մեջ հայտնված գրքերի, ժողովածուների, հոդվածների և այլ հրապարակումների մասին՝ հեշտացնելով համապատասխան նյութերի որոնումն ու ընտրությունը։ Նյութերի թեմատիկ համակարգումը կարող է ընդգրկել մշակույթի ընդհանուր խնդիրները, կերպարվեստը, երաժշտությունը, թատրոնը, կինոն, ճարտարապետությունը, ժողովրդական ստեղծագործությունը, մշակութային հաստատությունների գործունեությունը և արվեստի պատմության ու տեսության այլ ուղղություններ։ Նման կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս հետևելու ոչ միայն առանձին հրապարակումներին, այլև տվյալ ժամանակաշրջանի մասնագիտական գրականության հիմնական թեմատիկ միտումներին։ Կարևոր նշանակություն ունի տեղեկատուի ընթացիկ բնույթը, քանի որ պարբերաբար հավաքագրվող մատենագիտական տվյալները արտացոլում են գրականության հոսքի փոփոխությունները և նպաստում մշակութային ու արվեստագիտական նոր հրապարակումների օպերատիվ բացահայտմանը։ Մատենագիտական նկարագրությունների միասնական ներկայացումը հեշտացնում է դրանց օգտագործումը տեղեկատու-մատենագիտական սպասարկման, թեմատիկ ցանկերի պատրաստման և հետազոտական աշխատանքի ընթացքում։ Հրատարակությունն ունի նաև պատմամատենագիտական արժեք, քանի որ ժամանակի ընթացքում նման տեղեկատուների ամբողջությունը դառնում է որոշակի ժամանակաշրջանի մշակութային կյանքի և հրատարակչական գործունեության ուսումնասիրության աղբյուր։ Դրանց միջոցով հնարավոր է պարզել, թե մշակույթի և արվեստի որ բնագավառներն են առավել հաճախ ներկայացվել մասնագիտական գրականության մեջ, ինչպես են փոփոխվել հետազոտական հետաքրքրությունները և ինչպիսի հրապարակումներ են ընդգրկվել գրադարանային ու տեղեկատվական շրջանառության մեջ։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը ծառայում է որպես մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության հայտնաբերման, համակարգման և օգտագործման գործնական մատենագիտական միջոց՝ միաժամանակ պահպանելով տվյալ ժամանակաշրջանի մասնագիտական տեղեկատվական միջավայրի պատկերը։

Հրատարակությունը ներկայացնում է Կովկասում գործող հայկական հրատարակչական ընկերության կազմակերպական կառուցվածքը, նպատակները և գործունեության հիմնական սկզբունքները սահմանող կանոնադրական փաստաթուղթ, որը կարևոր աղբյուր է հայ գրահրատարակչության, հասարակական կազմակերպությունների և մշակութային կյանքի պատմության ուսումնասիրության համար։ Փաստաթղթի առանցքում ընկերության ստեղծման նպատակի, անդամակցության կարգի, կառավարման մարմինների, ֆինանսական միջոցների ձևավորման և հրատարակչական գործունեության կազմակերպման վերաբերյալ դրույթներն են։ Կանոնադրական կարգավորումները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու, թե ինչ սկզբունքներով էր նախատեսվում կազմակերպել հայերեն գրականության հրատարակությունը և տարածումը, ինչպես նաև ինչ դեր էր վերապահվում հասարակական նախաձեռնությանը կրթության և մշակույթի զարգացման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ընկերության անդամների իրավունքներին ու պարտականություններին, ընդհանուր ժողովների կազմակերպմանը, ղեկավար մարմինների ընտրությանը և նրանց իրավասությունների սահմանմանը։ Քննվում են նաև կազմակերպության նյութական հիմքերի ձևավորման հնարավոր աղբյուրները, անդամավճարների, նվիրատվությունների և հրատարակչական գործունեությունից ստացվող միջոցների տնօրինման ընդհանուր սկզբունքները։ Փաստաթուղթը կարևոր տեղեկություններ է հաղորդում այն մասին, թե ինչպես էր հրատարակչական գործունեությունը կազմակերպական առումով կապվում հասարակական և մշակութային նպատակների հետ։ Գրքերի և այլ տպագիր նյութերի հրատարակությունն ու տարածումը դիտարկվում էին որպես ընթերցանության խթանման, կրթության տարածման, գրական կյանքի ակտիվացման և հայալեզու մշակութային միջավայրի պահպանման միջոցներ։ Կանոնադրությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու նաև հրատարակչական ընկերության ներքին կառավարման մշակույթը, որոշումների ընդունման ընթացակարգերը և ֆինանսական հաշվետվողականության սկզբունքները։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում իրավական պատմության տեսանկյունից ևս, քանի որ արտացոլում է հասարակական կազմակերպությունների գործունեության կարգավորման տվյալ ժամանակաշրջանին բնորոշ ձևերը։ Միաժամանակ փաստաթուղթը կարող է օգտագործվել հայ գրքի պատմության ուսումնասիրության համար՝ օգնելով հասկանալ, թե ինչպիսի ինստիտուցիոնալ կառույցների միջոցով էր կազմակերպվում հրատարակչական աշխատանքը Կովկասի հայկական միջավայրում։ Ընդհանուր առմամբ այն արժեքավոր պատմական սկզբնաղբյուր է, որը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու հայկական հրատարակչական նախաձեռնությունների կազմակերպական, հասարակական և մշակութային հիմքերը։

Աշխատությունը նվիրված է առաձգականության տեսության շրջանակում անիզոտրոպ շերտերի և թիթեղների մեխանիկական վարքի մաթեմատիկական ուսումնասիրմանը, երբ նյութի առաձգական հատկությունները տարածության մեջ հաստատուն չեն և նկարագրվում են փոփոխական գործակիցներով։ Հետազոտության առանցքում համապատասխան սահմանային խնդիրների ձևակերպումը, դրանց մաթեմատիկական կառուցվածքի վերլուծությունը և լուծման արդյունավետ եղանակների մշակումը կամ կիրառումն են։ Անիզոտրոպությունը դիտարկվում է որպես նյութի մեխանիկական հատկությունների կախվածություն ուղղությունից, ինչի հետևանքով լարվածությունների և դեֆորմացիաների բաշխման նկարագրությունը զգալիորեն բարդանում է համասեռ ու իզոտրոպ մարմինների դասական խնդիրների համեմատությամբ։ Փոփոխական առաձգական գործակիցների ներմուծումը հնարավորություն է տալիս մոդելավորելու անհամասեռ նյութեր և այնպիսի կառուցվածքներ, որոնց ֆիզիկամեխանիկական բնութագրերը փոփոխվում են ըստ տարածական կոորդինատների։ Քննվում են հավասարակշռության հավասարումները, դեֆորմացիաների և լարումների միջև կապերը, ինչպես նաև տարբեր տեսակի եզրային պայմանների ազդեցությունը լուծումների կառուցվածքի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում շերտերի և թիթեղների երկրաչափական առանձնահատկություններին, քանի որ դրանց չափային հարաբերությունները հնարավորություն են տալիս կիրառելու համապատասխան մաթեմատիկական մոդելներ և պարզեցումներ՝ պահպանելով ուսումնասիրվող մեխանիկական երևույթների հիմնական օրինաչափությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել մարմնի եզրերին տրված տեղաշարժերով, լարումներով կամ դրանց համակցություններով խնդիրներ, ինչպես նաև արտաքին բեռնվածքների ազդեցությամբ առաջացող լարվածադեֆորմացիոն վիճակներ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում լուծումների գոյության, միակության, ճշգրտության և սահմանային պայմաններին համապատասխանության ուսումնասիրությունը։ Մաթեմատիկական մոտեցումները կարող են ներառել դիֆերենցիալ հավասարումների տեսության, ասիմպտոտիկ մեթոդների, ինտեգրալ ձևակերպումների կամ թվային հաշվարկների տարրեր՝ կախված խնդրի կառուցվածքից։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր են կոմպոզիտային, շերտավոր և ֆունկցիոնալ հատկություններով նյութերից պատրաստված տարրերի մեխանիկական վիճակի գնահատման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է առաձգականության մաթեմատիկական տեսության, անիզոտրոպ միջավայրերի մեխանիկայի և սահմանային խնդիրների տեսության մոտեցումները՝ նպաստելով փոփոխական մեխանիկական հատկություններով բարակ կառուցվածքների հաշվարկային մոդելների զարգացմանը։

Աշխատությունը նվիրված է ավագ դպրոցում անգլերենի ուսուցման ընթացքում սովորողների հանրամշակութային գիտելիքների, հաղորդակցական կարողությունների և տարբեր մշակույթների ներկայացուցիչների հետ արդյունավետ փոխգործակցության պատրաստակամության զարգացման տեսական ու մեթոդական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում օտար լեզվի ուսուցումն է ոչ միայն որպես լեզվական գիտելիքների և խոսքային հմտությունների ձևավորման գործընթաց, այլև որպես սովորողին այլ ժողովուրդների մշակույթին, արժեքներին, վարքային նորմերին, ավանդույթներին և հասարակական կյանքի առանձնահատկություններին ծանոթացնելու միջոց։ Քննվում է հանրամշակութային կոմպետենցիայի կառուցվածքը՝ ներառելով մշակութային գիտելիքները, համապատասխան լեզվական միջոցների ընտրությունը, հաղորդակցական իրավիճակների ընկալումը, մշակութային տարբերությունների գիտակցումը և սեփական ու այլ մշակույթների միջև կապեր բացահայտելու կարողությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ավագ դպրոցականների տարիքային առանձնահատկություններին, քանի որ այս փուլում զարգանում են ինքնուրույն դատողությունը, քննադատական մտածողությունը, արժեքային կողմնորոշումները և սոցիալական ու մշակութային երևույթները համեմատելու կարողությունը։ Դիտարկվում են ուսումնական նյութերի ընտրության սկզբունքները, իսկ բնագիր տեքստերը, երկխոսությունները, տեսողական նյութերը, գրական և մշակութային տեղեկությունները ներկայացվում են որպես լեզվական ու մշակութային ուսուցումը փոխկապակցելու արդյունավետ միջոցներ։ Կարևորվում են հաղորդակցական առաջադրանքները, դերային իրավիճակները, քննարկումները, նախագծային աշխատանքները և համեմատական մշակութային վերլուծությունները, որոնք սովորողին հնարավորություն են տալիս լեզուն կիրառել իրական կամ իրականությանը մոտ հաղորդակցական համատեքստերում։ Հետազոտության շրջանակում առանձնահատուկ նշանակություն ունի մայրենի և ուսումնասիրվող լեզվի մշակութային միջավայրերի համադրումը, ինչը նպաստում է ոչ միայն այլ մշակույթների ճանաչմանը, այլև սեփական մշակութային ինքնության ավելի գիտակցված ընկալմանը։ Ուսուցչի դերը դիտարկվում է որպես միջմշակութային հաղորդակցության կազմակերպողի և ուղղորդողի դեր, որը նպաստում է կարծրատիպային պատկերացումների հաղթահարմանը, մշակութային բազմազանության ընկալմանը և փոխադարձ հարգանքի ձևավորմանը։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է օտար լեզուների դասավանդման մեթոդիկայի, լեզվամշակութաբանության և միջմշակութային հաղորդակցության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով մշակել ավագ դպրոցականների լեզվական և հանրամշակութային կարողությունների համակցված զարգացման արդյունավետ ռազմավարություն։

Աշխատությունը նվիրված է վարկային կազմակերպությունների ֆինանսատնտեսական գործունեության արդյունավետության գնահատման տեսական, մեթոդական և գործնական հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսական համակարգի նյութերի հիման վրա։ Հետազոտության առանցքում վարկային կազմակերպությունների գործունեության արդյունքների չափման, ֆինանսական կայունության գնահատման և արդյունավետության վրա ազդող ներքին ու արտաքին գործոնների բացահայտման խնդիրներն են։ Քննվում են կազմակերպությունների ակտիվների և պարտավորությունների կառուցվածքը, վարկային պորտֆելի ձևավորումը, եկամուտների ու ծախսերի հարաբերակցությունը, շահութաբերությունը, իրացվելիությունը և կապիտալի օգտագործման արդյունավետությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում վարկային ռիսկի կառավարմանը, ժամկետանց և խնդրահարույց պարտավորությունների ազդեցությանը, վարկառուների վճարունակության գնահատման նշանակությանը և վարկային պորտֆելի որակի պահպանման անհրաժեշտությանը։ Արդյունավետության գնահատումը դիտարկվում է ոչ միայն ֆինանսական արդյունքների, այլև ռեսուրսների օգտագործման, ծառայությունների կազմակերպման, կառավարման որակի և մրցակցային դիրքի տեսանկյուններից։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել շահութաբերության, ֆինանսական կայունության, գործառնական ծախսերի և ռիսկայնության տարբեր ցուցանիշներ՝ կազմակերպությունների գործունեության առավել ամբողջական գնահատման նպատակով։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում Հայաստանի ֆինանսական շուկայի առանձնահատկությունների և կարգավորող միջավայրի ազդեցության ուսումնասիրությունը, քանի որ վարկային կազմակերպությունների գործունեությունը սերտորեն կապված է ընդհանուր տնտեսական պայմանների, ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիության և վարկային ծառայությունների պահանջարկի հետ։ Դիտարկվում են նաև կառավարման համակարգերի կատարելագործման, գործառնական ծախսերի օպտիմալացման, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և թվային ծառայությունների կիրառման հնարավորությունները։ Կարևորվում է հաճախորդների սպասարկման որակի բարձրացումը և ֆինանսական ծառայությունների հասանելիության ընդլայնումը՝ արդյունավետության և մրցունակության բարելավման համատեքստում։ Անդրադարձ է կատարվում նաև արդյունավետության գնահատման մեթոդական համակարգի կատարելագործմանը՝ ֆինանսական և ոչ ֆինանսական ցուցանիշների համակցված կիրառման միջոցով։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է ֆինանսական կառավարման, վարկային գործունեության, ռիսկերի կառավարման և արդյունավետության գնահատման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել վարկային կազմակերպությունների կայուն գործունեության ապահովման և տնտեսական արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղղությունները։

Աշխատությունը նվիրված է ցորենի արմատային համակարգը վնասող հիվանդությունների տարածվածության, առաջացման պայմանների և բույսերի զարգացման ու բերքատվության վրա դրանց ազդեցության ուսումնասիրությանը՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետության Գորգանի տարածաշրջանի բնակլիմայական առանձնահատկությունների համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում արմատային փտախտների հարուցիչների հայտնաբերման ու բնութագրման, հիվանդությունների տարածման աստիճանի գնահատման և դրանց զարգացման վրա շրջակա միջավայրի գործոնների ազդեցության վերլուծության հարցերն են։ Քննվում են հողի խոնավության, ջերմաստիճանի, մշակության պայմանների, ցանքաշրջանառության, բույսերի զարգացման փուլերի և այլ ագրոէկոլոգիական գործոնների հնարավոր փոխազդեցությունները հիվանդությունների դրսևորման հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ախտահարված բույսերի ընդհանուր վիճակի, արմատային համակարգի վնասման և արտադրողականության ցուցանիշների միջև կապերի բացահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել ցորենի տարբեր սորտերի կամ ձևերի արձագանքները հիվանդությունների նկատմամբ՝ գնահատելով դրանց հարաբերական կայունությունը և գյուղատնտեսական արտադրության պայմաններում կիրառման հնարավորությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում բույսերի պաշտպանության միջոցների արդյունավետության գիտական գնահատումը՝ դրանց ազդեցությունը դիտարկելով ոչ միայն հիվանդության սահմանափակման, այլև բույսերի կենսունակության, բերքի ձևավորման, տնտեսական նպատակահարմարության և շրջակա միջավայրի անվտանգության տեսանկյուններից։ Քիմիական պաշտպանության հարցերը դիտարկվում են բուսասանիտարական կառավարման ընդհանուր համակարգի շրջանակում՝ հաշվի առնելով նաև ագրոտեխնիկական և կանխարգելիչ մոտեցումների նշանակությունը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պարզաբանելու տարածաշրջանում հիվանդությունների զարգացման հիմնական օրինաչափությունները և առանձնացնելու այն գործոնները, որոնք կարող են նպաստել դրանց տարածմանը կամ սահմանափակմանը։ Կարևորվում է տեղական պայմաններին համապատասխան բույսերի պաշտպանության ռազմավարության ձևավորումը, քանի որ նույն հիվանդության տարածվածությունն ու վնասակարությունը կարող են էապես տարբեր լինել բնակլիմայական և արտադրական պայմաններից կախված։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է բուսախտաբանության, գյուղատնտեսական բույսերի պաշտպանության, ագրոէկոլոգիայի և բուսաբուծության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով գիտական հիմքեր ստեղծել ցորենի առողջության պահպանման, հիվանդությունների հետևանքով առաջացող կորուստների նվազեցման և արտադրության կայունության բարձրացման համար։

Աշխատությունը նվիրված է հայկական կերպարվեստում ոչ առարկայական և վերացական գեղարվեստական մտածողության ձևավորման, զարգացման ու փոխակերպումների ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով Հայաստանի մշակութային կյանքի և միջազգային արվեստային գործընթացների համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում այն գեղագիտական փոփոխություններն են, որոնց արդյունքում արվեստագետները աստիճանաբար հեռանում են իրականության անմիջական պատկերումից և ստեղծագործության հիմնական արտահայտչամիջոցներ դարձնում գույնը, գիծը, ձևը, ռիթմը, տարածությունը և դրանց փոխհարաբերությունները։ Քննվում են վերացական մտածողության նախադրյալները, հայկական արվեստի ավանդական ձևային համակարգերի հնարավոր ազդեցությունները և եվրոպական ու համաշխարհային մոդեռնիստական ուղղությունների հետ ստեղծագործական առնչությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն պատմամշակութային միջավայրին, որի պայմաններում նորարարական գեղարվեստական լեզուները ընդունվել, սահմանափակվել կամ վերաիմաստավորվել են տարբեր ժամանակաշրջաններում։ Ուսումնասիրվում են նկարիչների անհատական որոնումները, կոմպոզիցիոն կառուցվածքի փոփոխությունները, գունային հարաբերությունների ինքնուրույն նշանակությունը և երկրաչափական կամ ազատ ձևերի կիրառման առանձնահատկությունները։ Կարևորվում է նաև խորհրդային ժամանակաշրջանի պաշտոնական գեղագիտական սկզբունքների և արվեստագետների նորարարական ձգտումների հարաբերակցությունը, ինչպես նաև հետագա փուլերում ստեղծագործական ազատության ընդլայնման ազդեցությունը վերացական արվեստի զարգացման վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել գեղանկարչությունը, գրաֆիկան, քանդակագործությունը և արվեստի այլ ձևեր՝ բացահայտելու համար վերացական մտածողության բազմազան դրսևորումները։ Առանձին նշանակություն ունի հայկական ազգային մշակութային ժառանգության և արդիական գեղարվեստական լեզվի փոխհարաբերության խնդիրը, քանի որ որոշ ստեղծագործություններում ավանդական զարդարվեստի, միջնադարյան արվեստի կամ բնապատկերային ընկալումների տարրերը կարող են վերափոխվել ժամանակակից ձևային կառուցվածքների։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ցուցահանդեսային կյանքի, արվեստագիտական քննադատության, մասնագիտական միջավայրի և միջազգային մշակութային կապերի դերակատարությանը։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու հայկական վերացական արվեստի զարգացման հիմնական փուլերին և գեղագիտական որոնումներին՝ այն ներկայացնելով որպես հայկական ժամանակակից կերպարվեստի ինքնուրույն ու բազմաշերտ երևույթ։