Готовые материалы

Ժողովածուն նվիրված է հայ անվանի ազգագրագետ և պարագետ Սրբուհի Լիսիցյանի գիտական ժառանգությանը և նրա ծննդյան 110-ամյակի առթիվ կազմակերպված գիտաժողովի նյութերին։ Այն անդրադառնում է պարի և երաժշտության՝ որպես ժողովրդական մշակույթի կարևոր բաղադրիչների ուսումնասիրությանը, դրանց պատմական զարգացմանը, ավանդական ձևերին և հասարակական նշանակությանը։ Սրբուհի Լիսիցյանի գործունեությունը կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայկական ժողովրդական պարի գրառման, համակարգման, դասակարգման և գիտական ուսումնասիրության բնագավառում։ Նրա աշխատանքների շնորհիվ պարը դիտարկվել է ոչ միայն որպես գեղարվեստական արտահայտչամիջոց, այլև որպես ժողովրդի պատմական հիշողությունը, աշխարհայացքը, ծիսական պատկերացումները և համայնքային կյանքը ներկայացնող մշակութային երևույթ։ Գիտաժողովի նյութերը հնարավորություն են տալիս տարբեր հետազոտական դիտանկյուններից անդրադառնալու պարային ավանդույթների պահպանմանն ու փոխանցմանը, շարժման և երաժշտության փոխկապակցվածությանը, ժողովրդական կատարողական արվեստի առանձնահատկություններին և ազգային մշակութային ժառանգության ուսումնասիրման մեթոդներին։ Ժողովածուն կարևորում է նաև Սրբուհի Լիսիցյանի գիտական վաստակի գնահատումն ու նրա ուսումնասիրությունների շարունակական նշանակությունը հայ ժողովրդական արվեստի հետազոտության համար։ Այն օգտակար է ազգագրագետների, պարագետների, երաժշտագետների, մշակութաբանների, ուսանողների և հայկական ավանդական արվեստով հետաքրքրվողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է Ղրիմի Սուրբ Խաչ վանքի պատմությանը և նրա նշանակությանը տարածաշրջանի հայկական մշակութային կյանքի ձևավորման ու պահպանման գործում։ Վանքը ներկայացվում է որպես հոգևոր կենտրոն, որը դարերի ընթացքում կարևոր դեր է ունեցել Ղրիմի հայ համայնքի կրոնական, կրթական և մշակութային ինքնության պահպանման գործում։ Ուսումնասիրության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում վանքի պատմական անցյալին, ճարտարապետական առանձնահատկություններին, եկեղեցական միջավայրին և հայկական մշակույթի հետ ունեցած կապերին։ Սուրբ Խաչի նշանակությունը չի սահմանափակվում միայն որպես կրոնական կառույցի դերով․ այն նաև հայկական համայնքային կյանքի, ավանդույթների, հոգևոր արժեքների և մշակութային հիշողության պահպանման կարևոր վայր է։ Վանքի պատմությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու Ղրիմի հայերի պատմական ներկայությունը, նրանց հասարակական ու հոգևոր կազմակերպվածությունը և տարածաշրջանի մշակութային բազմազանության մեջ ունեցած ներդրումը։ Հատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում հայկական ճարտարապետական ժառանգության և եկեղեցական արվեստի ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև այն հարցը, թե ինչպես են նման հոգևոր կենտրոնները նպաստել ազգային ինքնության պահպանմանը հայրենիքից դուրս։ Հրատարակությունը արժեքավոր է Ղրիմի հայ համայնքի պատմությամբ, հայկական սփյուռքի մշակութային ժառանգությամբ, եկեղեցական պատմությամբ և միջնադարյան ճարտարապետությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների ու մասնագետների համար։

Գիրքը նվիրված է Հայաստանում ստալինյան ժամանակաշրջանի քաղաքական բռնաճնշումների պատմական, հասարակական և մշակութային հետևանքների ուսումնասիրությանը։ Այն դիտարկում է բռնաճնշումները ոչ միայն որպես խորհրդային իշխանության քաղաքականության մաս, այլև որպես հասարակության, ընտանիքների և անհատների կյանքը խորապես փոխած պատմական իրողություն։ Ուսումնասիրության մեջ կարևորվում են բռնաճնշումների կազմակերպման ու իրականացման պայմանները, դրանց ազդեցությունը տարբեր սոցիալական խմբերի վրա, ինչպես նաև վախի, լռության, անվստահության և կորստի մթնոլորտի ձևավորումը։ Պատմական փաստերի քննությունը զուգակցվում է հիշողության և առօրյա կյանքի ուսումնասիրության հետ՝ հնարավորություն տալով հասկանալու, թե ինչպես են այդ իրադարձություններն ընկալվել ժամանակակիցների կողմից և ինչպես են պահպանվել ընտանիքների ու հետագա սերունդների հիշողության մեջ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի անհատական և հավաքական հիշողության փոխհարաբերությունը, բռնաճնշումների մասին պատմությունների փոխանցումը, լռեցված փորձառությունների վերականգնումը և անցյալի ազդեցությունը հասարակական ինքնագիտակցության վրա։ Նյութը կարևոր է նաև այն առումով, որ պատմական իրադարձությունները ներկայացնում է մարդկային ճակատագրերի և առօրյա կյանքի համատեքստում՝ ընդլայնելով խորհրդային շրջանի Հայաստանի մասին պատկերացումները։ Հրատարակությունը արժեքավոր է Հայաստանի նորագույն պատմությամբ, խորհրդային հասարակության ուսումնասիրությամբ, պատմական հիշողությամբ և բռնաճնշումների սոցիալական հետևանքներով հետաքրքրվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։

Գիտական հոդվածների ժողովածուն նվիրված է Հայոց եկեղեցու պատմության տարբեր հարցերի ուսումնասիրմանը՝ համադրելով վիմագրագիտական և պատմագիտական մոտեցումները։ Վիմական արձանագրությունները կարևոր սկզբնաղբյուրներ են եկեղեցական կառույցների, հոգևորականների, բարերարների, նվիրատվությունների, շինարարական աշխատանքների և համայնքային կյանքի պատմությունը բացահայտելու համար։ Դրանք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու եկեղեցական հաստատությունների ձևավորումն ու զարգացումը, հոգևոր և աշխարհիկ իշխանությունների փոխհարաբերությունները, տարբեր ժամանակաշրջաններում եկեղեցու հասարակական դերը, ինչպես նաև կրոնական ու մշակութային կյանքի առանձնահատկությունները։ Ժողովածուում ներկայացված ուսումնասիրությունների ընդհանուր ուղղվածությունը թույլ է տալիս դիտարկել արձանագրությունները ոչ միայն որպես գրավոր հուշարձաններ, այլև որպես պատմական հիշողության կրողներ, որոնք տեղեկություններ են պահպանել անձանց, իրադարձությունների, ժամանակագրության, շինարարական նախաձեռնությունների և նվիրատվական ավանդույթների մասին։ Վիմագրական նյութերի պատմագիտական քննությունը կարևոր նշանակություն ունի պատմական փաստերի ճշգրտման, սկզբնաղբյուրների համադրման և եկեղեցական պատմության քիչ ուսումնասիրված հարցերի լուսաբանման համար։ Հրատարակությունը արժեքավոր է հայ եկեղեցու պատմությամբ, վիմագրությամբ, միջնադարյան մշակույթով և պատմական սկզբնաղբյուրների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Հրատարակությունը նվիրված է ազգագրությանը՝ որպես ժողովրդի նյութական և հոգևոր մշակույթը, կենցաղը, հասարակական հարաբերությունները, սովորույթներն ու ավանդույթներն ուսումնասիրող գիտական բնագավառի։ Այն անդրադառնում է ազգագրական հետազոտության հիմնական ուղղություններին, ուսումնասիրության առարկային, մեթոդներին և աղբյուրներին՝ ներկայացնելով ժողովրդի պատմական փորձի ու մշակութային ժառանգության ճանաչման կարևորությունը։ Ազգագրական նյութերի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել բնակչության առօրյա կյանքը, ընտանեկան և համայնքային հարաբերությունները, ծեսերն ու տոները, հավատալիքները, ժողովրդական գիտելիքները, արհեստներն ու տնտեսական զբաղմունքները, ինչպես նաև ավանդական մշակույթի ձևավորման և փոխանցման գործընթացները։ Հրատարակությունը կարևորում է ազգագրական փաստերի հավաքման, պահպանման, համադրման և գիտական մեկնաբանման նշանակությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են կենցաղային սովորույթներն ու մշակութային դրսևորումները արտացոլում հասարակության պատմական զարգացումը, աշխարհայացքն ու ինքնությունը։ Այն նպաստում է ավանդական մշակույթի բազմակողմանի ընկալմանը և հնարավորություն է տալիս դիտարկելու մշակութային ժառանգությունը ոչ թե որպես անփոփոխ երևույթ, այլ որպես սերունդների ընթացքում ձևավորվող ու փոփոխվող համակարգ։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել ազգագրությամբ, մարդաբանությամբ, մշակութաբանությամբ և հայ ժողովրդի ավանդական կյանքի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների ու հետազոտողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է հայերեն վիմական արձանագրությունների լեզվական ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով դրանցում արտացոլված հնչյունական երևույթներին։ Վիմական արձանագրությունները կարևոր սկզբնաղբյուր են ոչ միայն պատմական իրադարձությունների, անձնանունների, տեղանունների և հասարակական կյանքի ուսումնասիրության, այլև հայերենի պատմական զարգացման ու տարբեր ժամանակաշրջանների լեզվական առանձնահատկությունների բացահայտման համար։ Դրանց գրավոր ձևերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու հնչյունների արտասանական և գրային դրսևորումները, ձայնավորների ու բաղաձայնների փոփոխությունները, հնչյունական հերթագայությունները, գրության և արտասանության հնարավոր տարբերությունները, ինչպես նաև բարբառային և ժամանակագրական առանձնահատկությունների արտացոլումը։ Հնչյունաբանական դիտարկումների միջոցով հնարավոր է պարզել, թե ինչպես են լեզվական փոփոխություններն արձանագրվել քարի վրա պահպանված գրություններում, և ինչ տեղեկություններ են դրանք հաղորդում հայերենի պատմական հնչյունական համակարգի մասին։ Գիրքը միավորում է լեզվաբանական և վիմագրագիտական մոտեցումները՝ գրավոր հուշարձանը դիտարկելով որպես լեզվի պատմության ուսումնասիրության ինքնուրույն նյութ։ Այն արժեքավոր է հայոց լեզվի պատմությամբ, պատմական հնչյունաբանությամբ, հին ու միջնադարյան գրավոր աղբյուրներով և հայ վիմագրության լեզվական առանձնահատկություններով հետաքրքրվող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Գիտական ժողովածուն ներկայացնում է Ռուսաստանի Դաշնությունում բնակվող հայերի բանավոր ավանդույթի պահպանված նմուշները՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Դոնի Ռոստովի և Պյատիգորսկի հայկական համայնքներին։ Այն կարևոր նյութ է տրամադրում սփյուռքահայության ոչ նյութական մշակութային ժառանգության, բանավոր հիշողության և ավանդույթների սերնդեսերունդ փոխանցման գործընթացների ուսումնասիրության համար։ Բանավոր ավանդույթը դիտարկվում է որպես համայնքային ինքնության պահպանման կարևոր միջոց, որի միջոցով փոխանցվում են պատմական հիշողությունը, ծագման մասին պատկերացումները, ընտանեկան պատմությունները, ժողովրդական հավատալիքները, սովորույթներն ու մշակութային արժեքները։ Տեղային միջավայրերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են հայկական բանահյուսական ձևերը պահպանվում տարբեր հասարակական և լեզվամշակութային պայմաններում, ինչպես են փոխազդում շրջապատող մշակույթների հետ և ինչ փոփոխություններ են կրում ժամանակի ընթացքում։ Ժողովածուում ներկայացված բանավոր նյութերը արժեքավոր սկզբնաղբյուրներ են համայնքների պատմության, ինքնության, հիշողության և մշակութային շարունակականության ուսումնասիրման համար։ Աշխատությունը նշանակալի է նաև հայկական սփյուռքի բանահյուսական ժառանգության հավաքման, գրանցման և գիտական շրջանառության տեսանկյունից։ Այն օգտակար է բանագետների, ազգագրագետների, հայագետների, սփյուռքագիտությամբ զբաղվող հետազոտողների և հայկական ավանդական մշակույթով հետաքրքրվողների համար։

Գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Սյունիքի պատմությանը Օրբելյան իշխանական տոհմի կառավարման ժամանակաշրջանում՝ XIII–XV դարերում։ Աշխատությունը դիտարկում է տարածաշրջանի քաղաքական, վարչական, տնտեսական, հասարակական և մշակութային կյանքը՝ բացահայտելով Օրբելյանների իշխանության դերը Սյունիքի պատմական զարգացման մեջ։ Օրբելյան տոհմը միջնադարյան Հայաստանի նշանավոր իշխանական տներից էր, որի գործունեությունը նշանակալի ազդեցություն է ունեցել Սյունիքի պետական-քաղաքական կազմակերպման, տեղական կառավարման և մշակութային կյանքի վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարևոր տեղ են զբաղեցնում իշխանական իշխանության ձևավորման ու պահպանման, տարածաշրջանի ներքին հարաբերությունների, արտաքին քաղաքական հանգամանքների և ժամանակաշրջանի պատմական իրադարձությունների ուսումնասիրությունը։ Սյունիքի վանքերը, կրթական ու հոգևոր կենտրոնները, ճարտարապետական հուշարձանները և ձեռագրական ժառանգությունը նույնպես կարևոր նշանակություն ունեն այդ ժամանակաշրջանի մշակութային պատկերը հասկանալու համար։ Աշխատությունը նպաստում է միջնադարյան Սյունիքի պատմական դերի, Օրբելյանների իշխանական գործունեության և տարածաշրջանի հասարակական կյանքի ամբողջական ընկալմանը։ Այն արժեքավոր աղբյուր է միջնադարյան Հայաստանի քաղաքական պատմությամբ, իշխանական տոհմերով, պատմական աշխարհագրությամբ և հայկական մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների ու ընթերցողների համար։

Ժողովածուն ներկայացնում է «Սասնա ծռեր» հայկական ժողովրդական հերոսական էպոսի յոթ նորահայտ պատում՝ ընդլայնելով էպոսի գրավոր ու բանավոր տարբերակների մասին գիտական պատկերացումները։ Պատումները կարևոր նյութ են էպոսի սյուժետային բազմազանության, կերպարային համակարգի, պատմողական կառուցվածքի և բանավոր փոխանցման առանձնահատկությունների ուսումնասիրության համար։ Դրանց միջոցով հնարավոր է բացահայտել, թե ինչպես են տարբեր պատմողներ պահպանել, վերապատմել և իրենց միջավայրի մշակութային հիշողությանը համապատասխան փոփոխել էպոսի առանձին դրվագներն ու մոտիվները։ Էպոսի հերոսական աշխարհը միավորում է ազատության, արդարության, հայրենիքի պաշտպանության, քաջության, տոհմական հիշողության և համայնքային համերաշխության գաղափարները։ Նորահայտ պատումների ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս համեմատելու տարբերակների ընդհանրություններն ու տարբերությունները, ուսումնասիրելու հերոսների բնութագրերը, լեզվական արտահայտչամիջոցները, ժողովրդական պատկերացումները և ավանդական պատմողական ձևերը։ Ժողովածուն նշանակալի է հայ բանահյուսական ժառանգության պահպանման և գիտական շրջանառության տեսանկյունից, քանի որ լրացնում է էպոսի հայտնի տարբերակների շարքը և նոր հնարավորություններ է ստեղծում դրա համեմատական ու պատմամշակութային ուսումնասիրության համար։ Այն արժեքավոր է բանագետների, գրականագետների, էպոսագիտությամբ զբաղվող հետազոտողների և հայկական ժողովրդական մշակույթով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Գիտական աշխատությունը նվիրված է Երևանի բնակչության սոցիալական և էթնիկ առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ էթնոսոցիոլոգիական հետազոտության մեթոդների կիրառմամբ։ Այն դիտարկում է քաղաքի բնակչության կազմը, սոցիալական կառուցվածքը, ազգային պատկանելության դրսևորումները, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային միջավայրում ընթացող սոցիալական գործընթացները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից են բնակչության ժողովրդագրական բնութագրերը, տարբեր էթնիկ խմբերի փոխհարաբերությունները, մշակութային ինքնության պահպանումը և հասարակական ինտեգրման առանձնահատկությունները։ Երևանի՝ որպես բազմաշերտ պատմություն և զարգացող քաղաքային միջավայր ունեցող կենտրոնի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու բնակչության ձևավորման, ներքին տեղաշարժերի, սոցիալական փոփոխությունների և քաղաքային կյանքի կազմակերպման հետ կապված գործընթացները։ Էթնոսոցիոլոգիական մոտեցումը համադրում է ժողովրդագրական տվյալներն ու հասարակական վարքագծի ուսումնասիրությունը՝ ավելի ամբողջական պատկեր կազմելու քաղաքի բնակչության մասին։ Աշխատությունը կարևոր աղբյուր է խորհրդային շրջանի Երևանի ժողովրդագրական և սոցիալական պատմության, քաղաքային հասարակության կառուցվածքի, էթնիկ ինքնության և միջէթնիկ հարաբերությունների ուսումնասիրության համար։ Այն օգտակար է սոցիոլոգների, ժողովրդագրագետների, պատմաբանների և քաղաքային զարգացման հարցերով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

Ժողովածուն ներառում է հանրապետական գիտական նստաշրջանի ընթացքում ներկայացված ուսումնասիրություններ, որոնք նվիրված են հին Հայաստանի մշակույթի տարբեր բնագավառներին և պատմական զարգացման առանձնահատկություններին։ Նյութերը հնարավորություն են տալիս դիտարկելու հայոց հնագույն մշակութային ժառանգությունը՝ դրա ձևավորման, զարգացման և հարևան ժողովուրդների ու քաղաքակրթությունների հետ ունեցած փոխազդեցությունների համատեքստում։ Հետազոտական շրջանակը վերաբերում է հին հասարակության նյութական և հոգևոր կյանքի տարբեր դրսևորումներին՝ բնակավայրերին, ճարտարապետությանը, արվեստին, արհեստներին, կենցաղին, կրոնական պատկերացումներին և մշակութային ավանդույթներին։ Հնագիտական ու պատմամշակութային ուսումնասիրությունները կարևոր նշանակություն ունեն հին Հայաստանի հասարակական կառուցվածքի, տնտեսական գործունեության, գեղարվեստական մտածողության և աշխարհայացքի բացահայտման համար։ Գիտական նստաշրջանի նյութերի համադրությունը ներկայացնում է հայագիտության մեջ մշակույթի պատմության ուսումնասիրման տարբեր մոտեցումներ և հետազոտական խնդիրներ։ Ժողովածուն արժեքավոր աղբյուր է հին Հայաստանի պատմությամբ, հնագիտությամբ, արվեստի ու ճարտարապետության պատմությամբ և հայկական քաղաքակրթական ժառանգությամբ հետաքրքրվող մասնագետների, ուսանողների ու ընթերցողների համար։

Աշխատությունը ներկայացնում է Սյունիքի պատմական զարգացումը՝ հնագույն ժամանակներից մինչև նորագույն շրջանը՝ դիտարկելով տարածաշրջանի քաղաքական, հասարակական, տնտեսական և մշակութային կյանքի հիմնական փուլերը։ Ուսումնասիրության շրջանակում Սյունիքը ներկայացվում է որպես հայոց պատմության կարևոր պատմաաշխարհագրական տարածք, որի անցյալը սերտորեն կապված է հայկական պետական կազմավորումների, իշխանական տների, վարչական միավորների և ազգային-ազատագրական գործընթացների հետ։ Տարածաշրջանի պատմությունը դիտարկվում է պատմական տարբեր ժամանակաշրջանների համատեքստում՝ անդրադառնալով բնակչության կյանքին, քաղաքական փոփոխություններին, տնտեսական զբաղմունքներին, հոգևոր և մշակութային կենտրոնների ձևավորմանն ու զարգացմանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի Սյունիքի պատմական դերի բացահայտումը հայ ժողովրդի պետականության, ազգային ինքնության և մշակութային ժառանգության պահպանման գործում։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու տարածաշրջանի պատմական շարունակականությանը, փոփոխվող սահմաններին, բնակավայրերի զարգացմանը և տարբեր ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած իրադարձությունների ազդեցությանը տեղական հասարակության վրա։ Այն արժեքավոր ուսումնասիրություն է Սյունիքի պատմությամբ, Հայաստանի տարածաշրջանային անցյալով, պատմական աշխարհագրությամբ և հայկական մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների ու հետազոտողների համար։

Գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Ամանորի տոնին՝ հայոց ավանդական երկրագործական օրացույցի համատեքստում՝ բացահայտելով դրա տեղը ժողովրդական ժամանակագրության, գյուղատնտեսական կյանքի և տոնածիսական մշակույթի համակարգում։ Աշխատության թեմատիկ առանցքը վերաբերում է տարվա նոր շրջափուլի ընկալմանը, բնության և գյուղատնտեսական աշխատանքների սեզոնային փոփոխություններին, ինչպես նաև դրանց հետ կապված տոնական սովորույթներին ու ժողովրդական պատկերացումներին։ Երկրագործական օրացույցը կարևոր նշանակություն է ունեցել ավանդական հասարակության կյանքում, քանի որ կազմակերպել է ոչ միայն աշխատանքային գործընթացները, այլև մարդկանց տոնական ու ծիսական ժամանակը։ Այս տեսանկյունից Ամանորի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու բնության ցիկլերի, բերքի ակնկալիքների, բարեկեցության մաղթանքների և համայնքային կյանքի փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտությունը կարևոր նյութ է տրամադրում հայկական տոնական մշակույթի պատմական շերտերի, ժողովրդական հավատալիքների, ծիսական վարքագծի և ավանդական ժամանակի ընկալման ուսումնասիրության համար։ Այն արժեքավոր է հայ ազգագրության և մշակութաբանության մասնագետների, ինչպես նաև հայկական տոնացույցի ու ժողովրդական ավանդույթների պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Ռուսաստանի Դաշնությունում բնակվող հայ համայնքին՝ դիտարկելով նրա սոցիալական կառուցվածքը, էթնիկ ինքնության առանձնահատկությունները, հասարակական դիրքը և մշակութային կյանքը։ Էթնոսոցիոլոգիական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս համադրելու սոցիոլոգիական հետազոտության մեթոդներն ու էթնիկ համայնքների ուսումնասիրման սկզբունքները՝ բացահայտելու հայերի ինքնության պահպանման, ազգային պատկանելության գիտակցման և ընդունող հասարակության հետ փոխհարաբերությունների տարբեր կողմերը։ Հետազոտության թեմատիկ շրջանակը վերաբերում է սփյուռքյան միջավայրում լեզվի, մշակութային ավանդույթների, ընտանեկան կապերի, համայնքային կազմակերպվածության և ազգային ինքնագիտակցության դերին։ Կարևոր ուղղություններից է նաև հայերի հասարակական ինտեգրման և էթնիկ առանձնահատկությունների պահպանման փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը։ Աշխատությունը նպաստում է Ռուսաստանի հայ համայնքի ժամանակակից վիճակի, ներքին բազմազանության և հասարակական գործընթացներում նրա մասնակցության գիտական ճանաչմանը։ Այն արժեքավոր նյութ է տրամադրում հայ սփյուռքի պատմությամբ ու արդի զարգացումներով, միգրացիոն գործընթացներով, էթնիկ ինքնությամբ և միջմշակութային հարաբերություններով հետաքրքրվող հետազոտողների, ուսանողների ու ընթերցողների համար։