Պատրաստի նյութեր

Հարմար և արագ մատչելիություն՝ կրթությամբ հետաքրքրված մարդկանց համար։

Մատչելի ուսումնական նյութեր՝ մեկ հարթակում։

Մեր հարթակը ապահովում է ռեֆերատների, կուրսայինների, էլեկտրոնային և ֆիզիկական գրքերի, ինչպես նաև այլ ուսումնառության համար անհրաժեշտ նյութեր, որոնք կազմված են բարձր որակով և տարբեր թեմաներով։

Մեր հարթակում կգտնեք բարձրորակ ռեֆերատներ, կուրսայիններ, գրքեր և ուսումնառության համար անհրաժեշտ այլ նյութեր՝ տարբեր թեմաներով։

Բովանդակությունը բաժանված է ըստ առարկաների, ոլորտների նաև լեզուների, ինչպիսիք են՝ տնտեսագիտություն, իրավաբանություն, լեզուներ, բժշկություն և այլ հետաքրքրական ուղղություններ։

Տեսակավորել նյութերը ըստ... keyboard_arrow_down
Օնլայն

Մաթեմատիկա

Теоретическое исследование некоторых вопросов нелинейной оптики и кинетики квантовых гетероструктур

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ոչ գծային օպտիկայի և քվանտային հետերոկառուցվածքների կինետիկայի մի շարք տեսական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են լույսի և նյութի փոխազդեցության բարդ երևույթները, որոնք դրսևորվում են հատկապես այն համակարգերում, որտեղ օպտիկական ճառագայթման ինտենսիվության կամ արտաքին ազդեցությունների փոփոխությունը հանգեցնում է նյութի արձագանքի ոչ գծային բնույթին։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է քվանտային հետերոկառուցվածքներում ընթացող ֆիզիկական գործընթացների տեսական նկարագրությունը՝ հաշվի առնելով էլեկտրոնների, խոռոչների, ֆոտոնների և այլ քվազիմասնիկների փոխազդեցությունները։ Ուսումնասիրվում են համակարգերի էներգետիկ վիճակների, անցումների, գրգռված վիճակների ձևավորման և դրանց ժամանակային էվոլյուցիայի առանձնահատկությունները։ Կինետիկական մոտեցումների միջոցով վերլուծվում են քվանտային համակարգերում մասնիկների բաշխման և վերադասավորման գործընթացները, ինչպես նաև արտաքին էլեկտրամագնիսական դաշտի ազդեցությամբ դրանց փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի ոչ գծային օպտիկական երևույթների տեսական ուսումնասիրությունը, քանի որ նման երևույթները հիմք են հանդիսանում ժամանակակից օպտոէլեկտրոնային և քվանտային սարքերի աշխատանքի բազմաթիվ սկզբունքների համար։ Աշխատության մեջ կիրառվող տեսական մեթոդները հնարավորություն են տալիս բացահայտելու տարբեր պարամետրերի միջև փոխկապակցվածությունը և կանխատեսելու քվանտային հետերոկառուցվածքների օպտիկական ու կինետիկական հատկությունները տարբեր պայմաններում։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել կիսահաղորդչային նանոկառուցվածքներում ընթացող հիմնարար գործընթացների ավելի խոր ըմբռնմանը և դրանց հիման վրա նոր օպտիկական ու օպտոէլեկտրոնային համակարգերի ուսումնասիրմանը։ Աշխատության արդյունքները տեսական նշանակություն ունեն ոչ գծային օպտիկայի, քվանտային կինետիկայի, կիսահաղորդչային ֆիզիկայի և նանոֆիզիկայի բնագավառների համար և կարող են կիրառելի լինել լազերային համակարգերի, օպտիկական ազդանշանների մշակման, քվանտային սարքավորումների և այլ առաջադեմ տեխնոլոգիաների ֆիզիկական հիմքերի ուսումնասիրման ընթացքում։

Թարմացվել է՝ 2026-09-13
Теоретическое исследование некоторых вопросов нелинейной оптики и кинетики квантовых гетероструктур
Օնլայն

Տեխնոլոգիա

Ներքին այրման շարժիչի հիման վրա շենքերի ջերմացրտաէներգամատակարարման համակցված համակարգի հաշվարկի և օպտիմալացման մեթոդի մշակումը

Այս աշխատանքը նվիրված է ներքին այրման շարժիչի հիման վրա շենքերի ջերմացրտաէներգամատակարարման համակցված համակարգերի հաշվարկի, նախագծման և օպտիմալացման մեթոդների մշակմանը։ Ուսումնասիրության հիմքում բազմաֆունկցիոնալ էներգետիկ համակարգի գաղափարն է, որի շրջանակում մեկ առաջնային էներգիայի աղբյուրի միջոցով հնարավոր է միաժամանակ ապահովել շենքի էլեկտրական, ջերմային և սառեցման պահանջները։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են ներքին այրման շարժիչի աշխատանքի արդյունքում ստացվող էլեկտրական էներգիայի և թափոնային ջերմության արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները՝ համակարգի ընդհանուր էներգետիկ արդյունավետությունը բարձրացնելու և վառելիքի ծախսը նվազեցնելու նպատակով։ Մշակվում են համակարգի հաշվարկային մոտեցումներ, որոնց միջոցով հնարավոր է որոշել սարքավորումների օպտիմալ հզորությունները, աշխատանքային ռեժիմները, ջերմային և էլեկտրական բեռների համապատասխանությունը, ինչպես նաև էներգիայի արտադրության և սպառման հարաբերակցությունը տարբեր շահագործման պայմաններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում շենքի ջեռուցման, սառեցման և էլեկտրամատակարարման բեռների փոփոխականությանը, քանի որ դրանց ժամանակային անհամապատասխանությունը էական ազդեցություն ունի համակցված համակարգի արդյունավետության վրա։ Օպտիմալացման մեթոդը հնարավորություն է տալիս համակարգի տեխնիկական և էներգետիկ ցուցանիշները գնահատել ամբողջական մոտեցմամբ՝ հաշվի առնելով վառելիքի սպառումը, օգտակար էներգիայի արտադրությունը, սարքավորումների բեռնվածությունը և շահագործման արդյունավետությունը։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչ է նաև տարբեր աշխատանքային պայմանների մոդելավորումը, որը թույլ է տալիս բացահայտել համակարգի առավել արդյունավետ կառուցվածքն ու կառավարման ռեժիմները։ Նման մոտեցումը կարող է նպաստել շենքերի էներգամատակարարման ծախսերի նվազեցմանը, վառելիքի ավելի ռացիոնալ օգտագործմանը և առաջնային էներգիայի կորուստների կրճատմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել բնակելի, հասարակական և առևտրային շենքերի էներգետիկ համակարգերի նախագծման և արդիականացման, ինչպես նաև տեղային կամ ինքնավար ջերմացրտաէներգամատակարարման համակարգերի տեխնիկատնտեսական գնահատման ընթացքում։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում ջերմաէներգետիկայի, էներգետիկ համակարգերի, շենքերի էներգաարդյունավետության, ներքին այրման շարժիչների և համակցված էներգարտադրության ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Թարմացվել է՝ 2026-09-16
Ներքին այրման շարժիչի հիման վրա շենքերի ջերմացրտաէներգամատակարարման համակցված համակարգի հաշվարկի և օպտիմալացման մեթոդի մշակումը
Օնլայն

Կենսաբանություն

Электрофизиологическое и поведенческое исследование механизмов акустического стресса

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ակուստիկ կամ ձայնային սթրեսի առաջացման և զարգացման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ համադրելով էլեկտրաֆիզիոլոգիական և վարքային հետազոտության մեթոդները։ Աշխատության հիմնական նպատակը բարձր ինտենսիվության, տհաճ կամ երկարատև ձայնային ազդակների ազդեցության պայմաններում նյարդային համակարգի գործունեության փոփոխությունների և դրանց վարքային դրսևորումների բացահայտումն է։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են ձայնային գրգռիչների ընկալման, նյարդային ազդանշանների փոխանցման և ուղեղի տարբեր բաժինների արձագանքի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև սթրեսային իրավիճակներում նյարդային համակարգի ֆունկցիոնալ վիճակի փոփոխությունները։ Էլեկտրաֆիզիոլոգիական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու նյարդային ակտիվության դինամիկան և արձանագրելու այն փոփոխությունները, որոնք առաջանում են ակուստիկ ազդեցության հետևանքով, իսկ վարքային մեթոդների կիրառումը թույլ է տալիս գնահատել սթրեսի ազդեցությունը շարժողական ակտիվության, կողմնորոշման, հուզական արձագանքների և այլ վարքային ցուցանիշների վրա։ Աշխատության մեջ ակուստիկ սթրեսը դիտարկվում է որպես բարդ ֆիզիոլոգիական գործընթաց, որի ձևավորման մեջ կարող են ներգրավվել լսողական համակարգը, կենտրոնական նյարդային համակարգի տարբեր մակարդակները և սթրեսային արձագանքի կարգավորման մեխանիզմները։ Հետազոտությունը կարևոր է նաև այն տեսանկյունից, որ հնարավորություն է տալիս համեմատելու օրգանիզմի նյարդաֆիզիոլոգիական արձագանքներն ու արտաքին վարքային դրսևորումները՝ ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելով ձայնային միջավայրի ազդեցության մասին։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ ձայնային գերբեռնվածության, աղմուկի ազդեցության, սթրեսային վիճակների և շրջակա միջավայրի ակուստիկ գործոնների կենսաբանական ազդեցության ուսումնասիրության համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել նեյրոֆիզիոլոգիայի, հոգեֆիզիոլոգիայի, կենսաբանության, վարքային գիտությունների և սթրեսի ֆիզիոլոգիայի ոլորտներում մասնագիտացող հետազոտողներին ու ուսանողներին։

Թարմացվել է՝ 2026-09-14
Электрофизиологическое и поведенческое исследование механизмов акустического стресса
Օնլայն

Պատմություն

Հայերի ներդրումն Օսմանյան կայսրության տնտեսական և մշակութային կյանքում (XIX դարի երկրորդ կես-XX դարի սկիզբ)

Այս աշխատությունը ներկայացնում է հայերի նշանակալի մասնակցությունը Օսմանյան կայսրության տնտեսական, հասարակական և մշակութային կյանքում XIX դարի երկրորդ կեսից մինչև XX դարի սկիզբը։ Ուսումնասիրության մեջ հայ համայնքների գործունեությունը դիտարկվում է կայսրության տնտեսական և քաղաքային զարգացման ընդհանուր համատեքստում՝ ուշադրություն դարձնելով առևտրին, արհեստներին, արտադրությանը, ֆինանսական գործերին, ձեռնարկատիրությանը և տարբեր տնտեսական ոլորտներում հայ գործիչների ունեցած դերակատարությանը։ Աշխատությունը ցույց է տալիս, որ այդ ժամանակաշրջանում հայերը ոչ միայն ներգրավված էին կայսրության տնտեսական հարաբերություններում, այլև ակտիվորեն մասնակցում էին նոր տնտեսական կառույցների և ձեռնարկությունների ձևավորմանն ու զարգացմանը։ Առանձին կարևորություն է տրվում քաղաքային միջավայրում հայ վաճառականների, արդյունաբերողների, արհեստավորների, բանկային և ֆինանսական ոլորտի ներկայացուցիչների գործունեությանը, ինչպես նաև նրանց կապերին ինչպես Օսմանյան կայսրության տարբեր շրջանների, այնպես էլ արտաքին շուկաների հետ։ Տնտեսական կյանքին զուգահեռ ներկայացվում է հայերի մշակութային գործունեությունը՝ կրթության, տպագրության, մամուլի, գրականության, թատրոնի, երաժշտության, ճարտարապետության և հասարակական կազմակերպությունների զարգացման գործում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էին հայկական դպրոցները, տպարանները, մշակութային միությունները, մամուլի օջախներն ու կրթական հաստատությունները նպաստում ոչ միայն ազգային ինքնության պահպանմանը, այլև Օսմանյան կայսրության բազմազգ քաղաքային մշակույթի ձևավորմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Կոստանդնուպոլսի և կայսրության այլ խոշոր քաղաքների դերին, որտեղ հայ մտավորականները, գործարարները, արհեստավորներն ու մշակույթի ներկայացուցիչները ձևավորել էին ակտիվ հասարակական և մշակութային միջավայր։ Գրքում հայերի գործունեությունը ներկայացվում է որպես Օսմանյան կայսրության ընդհանուր տնտեսական և մշակութային զարգացման բաղկացուցիչ մաս՝ ընդգծելով նրանց ներդրումների բազմազանությունն ու պատմական նշանակությունը։ Միաժամանակ աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու այն քաղաքական և հասարակական պայմանները, որոնց ներքո ծավալվում էր այդ գործունեությունը, ինչպես նաև այն փոփոխությունները, որոնք տեղի ունեցան XIX դարի վերջին և XX դարի սկզբին։ Նյութը արժեքավոր է Օսմանյան կայսրության տնտեսական և մշակութային պատմությամբ, հայ համայնքների պատմությամբ, հայ-թուրքական հարաբերություններով և Մերձավոր Արևելքի բազմազգ հասարակությունների զարգացմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Թարմացվել է՝ 2026-09-10
Հայերի ներդրումն Օսմանյան կայսրության տնտեսական և մշակութային կյանքում (XIX դարի երկրորդ կես-XX դարի սկիզբ)
Օնլայն

Պատմություն

Армяне и турецкие реформы

Այս գիրքը նվիրված է Օսմանյան կայսրությունում հայ բնակչության և 19-րդ դարի երկրորդ կեսին իրականացված թուրքական բարեփոխումների փոխհարաբերություններին։ Աշխատության կենտրոնում այն քաղաքական, վարչական, սոցիալական և իրավական փոփոխություններն են, որոնք տեղի ունեցան կայսրությունում բարեփոխումների ծրագրերի իրականացման ընթացքում, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը հայերի հասարակական կյանքի, իրավունքների և անվտանգության վրա։ Հեղինակը ներկայացնում է այն պատմական միջավայրը, որում ձևավորվեցին բարեփոխումների անհրաժեշտության մասին քննարկումները, անդրադառնում է օսմանյան իշխանությունների կողմից եվրոպական ազդեցության ներքո իրականացված վերափոխումներին և ուսումնասիրում դրանց գործնական հետևանքները հայաբնակ շրջաններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայերի՝ վարչական կառույցների, տեղական ինքնակառավարման, հարկային համակարգի, դատական գործընթացների և հասարակական հարաբերությունների շրջանակներում ունեցած դիրքին։ Գրքում բարեփոխումները դիտարկվում են ոչ միայն որպես պետական կառավարման արդիականացման փորձ, այլև որպես գործընթաց, որի իրական արդյունքները հաճախ էականորեն տարբերվում էին պաշտոնապես հռչակված սկզբունքներից։ Աշխատությունը ցույց է տալիս այն հակասությունը, որը գոյություն ուներ կենտրոնական իշխանության կողմից հավասարության և իրավական կարգավորման վերաբերյալ հայտարարությունների ու տեղական մակարդակում դրանց իրականացման միջև։ Քննարկվում են նաև հայ հասարակության տարբեր շրջանակների ակնկալիքները, քաղաքական դիրքորոշումները և բարեփոխումների միջոցով սեփական իրավունքների ու անվտանգության ապահովման ձգտումները։ Պատմական նյութը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էին պետական բարեփոխումները, ազգային և կրոնական հարաբերությունները, տեղական իշխանությունների գործունեությունն ու արտաքին քաղաքական ճնշումները փոխկապակցվում միմյանց հետ։ Աշխատությունը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ ներկայացնում է հայ-թուրքական հարաբերությունների պատմական զարգացման մի փուլ, երբ իրավական և վարչական փոփոխությունների հարցը աստիճանաբար վերածվում էր ավելի լայն քաղաքական և հասարակական խնդրի։ Այն կարող է հետաքրքրել Օսմանյան կայսրության պատմությամբ, Հայկական հարցով, հայ ժողովրդի քաղաքական և հասարակական պատմությամբ, ինչպես նաև 19-րդ դարի Մերձավոր Արևելքի պետական ու ազգային գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Թարմացվել է՝ 2026-09-08
Армяне и турецкие реформы
Օնլայն

Մշակույթ

Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու

Հրատարակությունը մշակույթի և արվեստի բնագավառին վերաբերող ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատու է, որի նպատակն է համակարգված կերպով ներկայացնել Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակութային և արվեստային կյանքին վերաբերող նոր գրականությունը։ Այն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվելու տվյալ ժամանակահատվածում լույս տեսած կամ շրջանառության մեջ գտնվող համապատասխան գրքերի, ժողովածուների, հոդվածների, ուսումնասիրությունների և այլ հրատարակությունների շարքում։ Նյութը կարող է ընդգրկել հայ մշակույթի, գրականության, կերպարվեստի, երաժշտության, թատրոնի, կինոյի, ճարտարապետության, ժողովրդական արվեստի և մշակութային ժառանգության վերաբերյալ մատենագիտական տեղեկություններ։ Հրատարակության կարևոր առանձնահատկությունը գրականության ընթացիկ հաշվառումն ու համակարգումն է, ինչը հնարավորություն է տալիս հետևողականորեն հետևելու մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակությունների զարգացմանը։ Մատենագիտական նկարագրությունների միջոցով այն դյուրացնում է անհրաժեշտ գրականության որոնումը, ընտրությունը և հետագա օգտագործումը գիտական, կրթական կամ մասնագիտական նպատակներով։ Տեղեկատուն արժեքավոր աղբյուր է նաև տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային և գիտական հրատարակչական գործընթացների ուսումնասիրության համար, քանի որ արտացոլում է ոլորտում ստեղծվող և տարածվող գրականության թեմատիկ բազմազանությունը։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանագետներին, մատենագետներին, մշակութաբաններին, արվեստաբաններին, գրականագետներին, պատմաբաններին, ուսանողներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և հայկական մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ գրականություն որոնող բոլոր ընթերցողներին։

Թարմացվել է՝ 2026-09-08
Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու
Օնլայն

Պատմություն

[Армяне в Австро-Венгрии и Румынии]

Աշխատությունը նվիրված է Ավստրո-Հունգարիայի և Ռումինիայի տարածքներում հայկական համայնքների ձևավորման, զարգացման և հասարակական-մշակութային կյանքի ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում է հայերի ներկայության պատմական ընթացքը Կենտրոնական և Արևելյան Եվրոպայի այդ երկրներում՝ ուշադրություն դարձնելով նրանց բնակության, տնտեսական գործունեության, հասարակական կազմակերպման և համայնքային ինքնության պահպանման առանձնահատկություններին։ Քննության են առնվում հայկական համայնքների ձևավորման նախադրյալները, նրանց կապերը տեղի հասարակությունների հետ և տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններում ունեցած դերակատարությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայերի առևտրական, արհեստագործական և տնտեսական գործունեությանը, ինչպես նաև կրթական, մշակութային և հոգևոր կյանքի զարգացմանը։ Ուսումնասիրվում են համայնքային կառույցների, եկեղեցական հաստատությունների, դպրոցների, մշակութային կազմակերպությունների և այլ միավորումների նշանակությունը հայկական ինքնության պահպանման ու սերունդների միջև մշակութային կապի ապահովման գործում։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև հայերի ինտեգրման և ազգային ինքնության պահպանման փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը՝ ցույց տալու համար, թե ինչպես են հայկական համայնքները հարմարվել տվյալ երկրների հասարակական ու քաղաքական միջավայրին՝ միաժամանակ պահպանելով լեզվական, կրոնական և մշակութային առանձնահատկությունները։ Գիրքը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու Ավստրո-Հունգարիայում և Ռումինիայում հայկական համայնքների պատմական ժառանգության, նրանց փոխհարաբերությունների և եվրոպական հասարակական կյանքում ունեցած ներդրման մասին։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, հայագետներին, սփյուռքագետներին, մշակութաբաններին, արևելաեվրոպական պատմության մասնագետներին, ուսանողներին, հետազոտողներին և հայկական սփյուռքի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Թարմացվել է՝ 2026-09-14
[Армяне в Австро-Венгрии и Румынии]
Օնլայն

Պատմություն

Նշանավոր և հիշարժան տարեթվերի օրացույց 1973: Հունվար, փետրվար, մարտ

Հրատարակությունը տեղեկատու-օրացույց է, որը ներկայացնում է 1973 թվականի հունվար, փետրվար և մարտ ամիսների ընթացքում նշվող և հիշատակվող կարևոր ու հիշարժան տարեթվերը, իրադարձություններն ու տարելիցները։ Այն կազմված է որպես արագ կողմնորոշվելու և տեղեկություն ստանալու հարմար միջոց՝ մեկտեղելով պատմական, մշակութային, հասարակական, գիտական և այլ բնույթի նշանակալի ամսաթվեր։ Նյութը հնարավորություն է տալիս յուրաքանչյուր ամսվա կտրվածքով հետևելու տարբեր ժամանակաշրջաններին վերաբերող կարևոր իրադարձությունների տարեդարձերին, նշանավոր անձանց ծննդյան կամ մահվան տարեթվերին և պատմամշակութային նշանակություն ունեցող այլ հիշատակի օրերի։ Հրատարակության կառուցվածքը նպաստում է ամսաթվերի համակարգված ներկայացմանը և դրանք համապատասխան իրադարձությունների ու անձանց հետ կապելուն՝ դարձնելով այն գործնական տեղեկատու ինչպես մասնագիտական, այնպես էլ ընդհանուր հետաքրքրությունների շրջանակում օգտագործելու համար։ Նման օրացույցային ժողովածուն արժեքավոր է հատկապես պատմական հիշողության պահպանման, մշակութային ժառանգության հանրահռչակման և տարբեր ոլորտներում կարևոր տարեդարձերի ու հիշատակի օրերի վերաբերյալ տեղեկատվության արագ որոնման տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանների, մշակութային և կրթական հաստատությունների աշխատակիցներին, ուսուցիչներին, դասախոսներին, պատմաբաններին, մատենագետներին, լրագրողներին, հետազոտողներին, ուսանողներին և այն ընթերցողներին, ովքեր հետաքրքրված են նշանավոր իրադարձությունների ու անհատների տարեգրությամբ։

Թարմացվել է՝ 2026-09-08
Նշանավոր և հիշարժան տարեթվերի օրացույց 1973: Հունվար, փետրվար, մարտ
Օնլայն

Տեխնոլոգիա

Օբյեկտները հեռավերլուծող դյուրակիր ֆոտոսպեկտրաչափի մշակումը

Աշխատությունը նվիրված է օբյեկտների հեռավերլուծության համար նախատեսված դյուրակիր ֆոտոսպեկտրաչափի մշակման, կառուցվածքային լուծումների և չափագիտական հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է լուսային ճառագայթման սպեկտրային բնութագրերի հեռահար չափման համար ստեղծել շարժական և գործնական կիրառության համար հարմար սարք, որը հնարավորություն կտա ուսումնասիրվող օբյեկտների հատկությունների մասին տեղեկատվություն ստանալ առանց դրանց անմիջական շփման կամ նմուշառման։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են ֆոտոսպեկտրաչափական չափումների տեսական հիմքերը, օպտիկական համակարգի կառուցման սկզբունքները, ճառագայթման ընդունման և գրանցման մեթոդները, ինչպես նաև սարքի հիմնական հանգույցների փոխկապակցվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դյուրակիր սարքի նախագծման առանձնահատկություններին՝ չափերի, էներգասպառման, շարժունակության, չափումների արագության և աշխատանքի հուսալիության համադրմանը։ Ուսումնասիրվում են հեռավորությունից կատարվող սպեկտրային չափումների ժամանակ առաջացող ազդանշանային և արտաքին միջավայրի ազդեցությունները, չափումների ճշգրտության ապահովման, ազդանշանի մշակման և ստացված տվյալների մեկնաբանման խնդիրները։ Աշխատության շրջանակում ներկայացվում են սարքի նախագծման և փորձնական գնահատման մոտեցումները, դրա օպտիկական և էլեկտրոնային բաղադրիչների ընտրության սկզբունքները, ինչպես նաև չափման արդյունքների մշակման հնարավոր եղանակները։ Հետազոտությունը կարևոր է այն կիրառությունների համար, որտեղ անհրաժեշտ է արագ և ոչ կոնտակտային եղանակով որոշել կամ գնահատել օբյեկտների ֆիզիկական և քիմիական բնութագրերը։ Դյուրակիր ֆոտոսպեկտրաչափական համակարգերի կիրառման հնարավոր ոլորտները կարող են ներառել շրջակա միջավայրի մշտադիտարկումը, գյուղատնտեսությունը, արդյունաբերական վերահսկողությունը, նյութերի հետազոտությունը և հեռահար ախտորոշման տարբեր խնդիրներ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել օպտիկայի, էլեկտրոնիկայի, չափագիտության, սպեկտրաչափության, սարքաշինության և տեղեկատվական չափիչ համակարգերի ոլորտների մասնագետներին, հետազոտողներին, ինժեներներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Թարմացվել է՝ 2026-09-08
Օբյեկտները հեռավերլուծող դյուրակիր ֆոտոսպեկտրաչափի մշակումը
Օնլայն

Մշակույթ

«Սասունցի Դավիթ» էպոսի և գրական մշակումների նկարազարդումները

Աշխատությունը նվիրված է հայ ազգային էպիկական ժառանգության կարևորագույն դրսևորումներից մեկի և դրա գրական մշակումների նկարազարդումների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով բանավոր խոսքի, գրական տեքստի և տեսողական արվեստի փոխազդեցությունը։ Գրքում ուշադրություն է դարձվում էպոսի կերպարների, դրվագների, միջավայրի և գաղափարական բովանդակության գեղարվեստական մեկնաբանություններին, որոնք տարբեր նկարիչների ստեղծագործություններում ստացել են ինքնատիպ տեսողական արտահայտություն։ Ուսումնասիրվում են նկարազարդումների ձևավորման առանձնահատկությունները, կերպարների պատկերային լուծումները, կոմպոզիցիոն կառուցվածքը, գունային մտածողությունը, գրաֆիկական ոճը և ազգային մշակութային տարրերի կիրառությունը։ Առանձին դիտարկվում են նաև էպոսի գրական մշակումների նկարազարդումները՝ ցույց տալու համար, թե ինչպես են գրական տեքստի փոփոխություններն ու մեկնաբանությունները ազդում դրա տեսողական ներկայացման վրա։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու հայկական էպիկական նյութի պատկերավորման զարգացման ընթացքին և բացահայտելու տարբեր ժամանակաշրջանների գեղարվեստական մտածողության ազդեցությունը նկարազարդումների լեզվի վրա։ Հատուկ նշանակություն ունի ժողովրդական ավանդույթների, ազգային կերպարվեստի և ժամանակակից գեղարվեստական միջոցների համադրության ուսումնասիրությունը, քանի որ հենց այդ փոխազդեցության միջոցով են ձևավորվում էպոսի տեսողական ինքնատիպ կերպարներն ու պատկերային համակարգերը։ Գրքում նկարազարդումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես գրական ստեղծագործությունը ուղեկցող պատկերային նյութ, այլև որպես ինքնուրույն գեղարվեստական մեկնաբանություն, որը կարող է ընդգծել տեքստի գաղափարական, հուզական և խորհրդանշական շերտերը։ Աշխատությունը արժեքավոր է հայ մշակութային ժառանգության ուսումնասիրման տեսանկյունից և կարող է հետաքրքրել արվեստաբաններին, գրականագետներին, մշակութաբաններին, նկարիչներին, գրքի ձևավորմամբ զբաղվող մասնագետներին, ուսանողներին, հետազոտողներին և հայկական էպիկական ու պատկերագրական մշակույթով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Թարմացվել է՝ 2026-09-15
«Սասունցի Դավիթ» էպոսի և գրական մշակումների նկարազարդումները
Օնլայն

Քիմիա

Синтез и биологическая активность новых ацет-и пропион-амидов, содержащих тетрагидропирановое кольцо

Աշխատությունը նվիրված է տետրահիդրոպիրանային օղակ պարունակող նոր ացետամիդների և պրոպիոնամիդների սինթեզին, դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունների ուսումնասիրմանը և կենսաբանական ակտիվության գնահատմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են օրգանական միացությունների ստացման և քիմիական ձևափոխման եղանակները՝ նպատակ ունենալով ստանալ նոր կառուցվածքով միացություններ և բացահայտել դրանց կառուցվածք–կենսաբանական ակտիվություն փոխկապակցվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տետրահիդրոպիրանային օղակի դերին մոլեկուլների ֆիզիկաքիմիական և կենսաբանական հատկությունների ձևավորման գործում, ինչպես նաև ամիդային խմբի կառուցվածքային փոփոխությունների ազդեցությանը ստացվող միացությունների ակտիվության վրա։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են սինթեզված միացությունների ստացման պայմանները, կառուցվածքի հաստատման մեթոդները և դրանց հիմնական բնութագրերը։ Ուսումնասիրվում են ստացված նյութերի կենսաբանական ազդեցությունները՝ հնարավորություն տալով գնահատել տարբեր կառուցվածքային հատվածների նշանակությունը կենսաբանական ակտիվության դրսևորման տեսանկյունից։ Համեմատական վերլուծության միջոցով բացահայտվում են մոլեկուլային կառուցվածքի և կենսաբանական հատկությունների միջև առկա օրինաչափությունները, որոնք կարող են կարևոր լինել նոր կենսաակտիվ միացությունների նպատակային նախագծման համար։ Հետազոտությունը միավորում է օրգանական սինթեզի, կառուցվածքային վերլուծության և կենսաբանական փորձարկումների մոտեցումները՝ ձևավորելով նոր միացությունների ուսումնասիրման համալիր մեթոդաբանություն։ Ստացված արդյունքները կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել դեղագործական քիմիայի և կենսաօրգանական քիմիայի բնագավառներում՝ հատկապես նոր պոտենցիալ կենսաակտիվ նյութերի որոնման և կառուցվածքային օպտիմալացման խնդիրների տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել օրգանական և դեղագործական քիմիայի մասնագետներին, կենսաքիմիկոսներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Թարմացվել է՝ 2026-09-15
Синтез и биологическая активность новых ацет-и пропион-амидов, содержащих тетрагидропирановое кольцо
Օնլայն

Կենսաբանություն

Влияние генотипических особенностей и паратипических факторов на формирование и проявление естественной резистентности у крупного рогатого скота

Աշխատությունը նվիրված է խոշոր եղջերավոր անասունների բնական դիմադրողականության ձևավորման և դրսևորման վրա ազդող գենոտիպային և պարատիպային գործոնների համալիր ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են կենդանիների ժառանգական առանձնահատկությունները և արտաքին միջավայրի պայմանները՝ որպես օրգանիզմի պաշտպանական հնարավորությունների, հիվանդությունների նկատմամբ կայունության և ընդհանուր կենսունակության ձևավորման կարևոր բաղադրիչներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բնական դիմադրողականության ցուցանիշներին, դրանց փոփոխականությանը և կենդանիների անհատական ու խմբային առանձնահատկությունների հետ ունեցած կապերին։ Ուսումնասիրվում է գենոտիպի ազդեցությունը իմունաբանական և ֆիզիոլոգիական պաշտպանական մեխանիզմների ձևավորման վրա, ինչպես նաև տարբեր պարատիպային պայմանների՝ կերակրման, պահվածքի, խնամքի, միկրոկլիմայի, տարիքային և այլ գործոնների ազդեցությունը կենդանիների դիմադրողականության մակարդակի վրա։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է ժառանգական և միջավայրային գործոնների փոխազդեցության բացահայտումը, ինչը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու կենդանիների հիվանդությունների նկատմամբ կայունության ձևավորման մեխանիզմների մասին։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ անասնաբուծության արդյունավետության բարձրացման, կենդանիների առողջության պահպանման, հիվանդությունների կանխարգելման և բարձր դիմադրողականությամբ կենդանիների ընտրության ու բուծման գործընթացների կատարելագործման համար։ Գործնական տեսանկյունից աշխատանքը կարևոր է նաև այն պատճառով, որ բնական դիմադրողականության բարձր մակարդակը կարող է նպաստել կենդանիների կենսունակության, արտադրողականության և տնտեսապես արդյունավետ շահագործման ապահովմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել անասնաբույժներին, անասնաբույծներին, գենետիկներին, գյուղատնտեսության ոլորտի մասնագետներին, գիտաշխատողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Թարմացվել է՝ 2026-09-08
Влияние генотипических особенностей и паратипических факторов на формирование и проявление естественной резистентности у крупного рогатого скота
Օնլայն

Տնտեսագիտություն

Միջազգային ֆակտորինգի զարգացման հիմնախնդիրները ՀՀ-ում

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում միջազգային ֆակտորինգի զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ շեշտադրելով դրա նշանակությունը արտաքին առևտրի ֆինանսավորման, ձեռնարկությունների շրջանառու միջոցների կառավարման և միջազգային շուկաներում հայկական ընկերությունների մրցունակության բարձրացման գործում։ Հետազոտության շրջանակում ներկայացվում է ֆակտորինգի տնտեսական էությունը, դրա հիմնական տեսակներն ու գործառույթները, ինչպես նաև ֆինանսավորման այս մեխանիզմի առանձնահատկությունները միջազգային առևտրային հարաբերությունների պայմաններում։ Քննության են առնվում ֆակտորինգի միջոցով արտահանող և ներմուծող կազմակերպությունների ֆինանսական հոսքերի կառավարման, առևտրային պահանջների վերաֆինանսավորման, վճարումների հետաձգման և գործարքային ռիսկերի նվազեցման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում միջազգային ֆակտորինգի մասնակիցների փոխհարաբերություններին, ֆինանսական կազմակերպությունների դերակատարությանը և միջազգային գործարքների ընթացքում առաջացող վարկային, արժութային և այլ ռիսկերի կառավարմանը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են Հայաստանի ֆինանսական և բանկային համակարգի առանձնահատկությունները, ֆակտորինգային ծառայությունների զարգացման մակարդակը և այն տնտեսական, իրավական ու կազմակերպական գործոնները, որոնք կարող են խոչընդոտել միջազգային ֆակտորինգի լայն կիրառմանը։ Վերլուծվում են նաև հայկական ձեռնարկությունների արտաքին առևտրային գործունեության ֆինանսավորման պահանջները և ֆակտորինգի միջոցով դրանց ֆինանսական հասանելիության ընդլայնման հնարավորությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է միջազգային փորձի ուսումնասիրությունը՝ տարբեր երկրների ֆակտորինգային շուկաների զարգացման առանձնահատկությունների, կիրառվող ֆինանսական գործիքների և կարգավորման մոտեցումների համադրմամբ Հայաստանի պայմանների հետ։ Այդ համադրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու այն մեխանիզմները, որոնք կարող են նպաստել ՀՀ-ում միջազգային ֆակտորինգի շուկայի կայացմանը, ֆինանսական ծառայությունների բազմազանության ընդլայնմանը և արտահանմանն ուղղված ֆինանսավորման կատարելագործմանը։ Աշխատության մեջ քննարկվում են նաև միջազգային ֆակտորինգի զարգացման իրավական և ինստիտուցիոնալ նախադրյալները, շուկայի մասնակիցների փոխգործակցության արդյունավետության բարձրացման և ռիսկերի կառավարման կատարելագործման հնարավորությունները։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել ֆինանսների և բանկային գործի մասնագետների, տնտեսագետների, արտաքին առևտրով զբաղվող կազմակերպությունների ներկայացուցիչների, պետական կառավարման մարմինների մասնագետների, ուսանողների և միջազգային ֆինանսական գործիքների զարգացման խնդիրներով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

Թարմացվել է՝ 2026-09-13
Միջազգային ֆակտորինգի զարգացման հիմնախնդիրները ՀՀ-ում
Օնլայն

Այլ առարկաներ

Բանբեր Հայաստանի գրադարանների ։ 2017, N 1

Հրատարակությունը մասնագիտական պարբերական է, որը նվիրված է Հայաստանի գրադարանային ոլորտի զարգացմանը, գրադարանների գործունեությանն առնչվող արդի խնդիրներին և ոլորտի մասնագետների փորձի ու գիտական ուսումնասիրությունների ներկայացմանը։ 2017 թվականի առաջին համարը կարող է հետաքրքրել գրադարանագիտության, մատենագիտության, տեղեկատվական սպասարկման և մշակութային ժառանգության պահպանության հարցերով զբաղվող մասնագետներին ու հետազոտողներին։ Համարում ընդգրկված նյութերը հնարավորություն են տալիս ծանոթանալու գրադարանային աշխատանքի կազմակերպման տարբեր ուղղություններին, գրադարանային հավաքածուների պահպանման և համալրման խնդիրներին, ընթերցողների սպասարկման ձևերին, տեղեկատվական ռեսուրսների օգտագործման առանձնահատկություններին և մասնագիտական գործունեության ժամանակակից մոտեցումներին։ Կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել նաև գրադարանների պատմությանը, հայկական գրքի ու գրատպության ժառանգությանը, մատենագիտական գործունեությանը և գրադարանների՝ որպես կրթական ու մշակութային կարևոր հաստատությունների դերակատարությանը վերաբերող նյութերը։ Հրատարակությունը արժեքավոր աղբյուր է ոլորտի պատմական ընթացքի, մասնագիտական ձեռքբերումների և զարգացման միտումների ուսումնասիրության համար, քանի որ միավորում է տեսական վերլուծությունները, գործնական փորձը և գրադարանային ոլորտի մասնագիտական տեղեկատվությունը։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանագետների, մատենագետների, տեղեկատվության կառավարման մասնագետների, մշակութաբանների, պատմաբանների, ուսանողների, հետազոտողների և հայկական գրադարանային ու մատենագիտական ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Թարմացվել է՝ 2026-09-12
Բանբեր Հայաստանի գրադարանների ։ 2017, N 1