Անխոս Մարգարիտ

Մշակույթ

Հայկական տարազ-ը ազգագրական և մշակութաբանական ուսումնասիրություն է, որը ներկայացնում է հայկական ավանդական հագուստի ձևավորման պատմական ուղին, տարածաշրջանային առանձնահատկությունները և դրանց կապը հայ ժողովրդի կենցաղի, սոցիալական կառուցվածքի ու գեղագիտական պատկերացումների հետ, աշխատությունում դիտարկվում է տարազի զարգացումը տարբեր պատմական շրջաններում՝ հնագույն և միջնադարյան ժամանակներից մինչև նոր շրջանը, ինչպես նաև այն, թե ինչպես են քաղաքական, տնտեսական և մշակութային փոփոխությունները ազդել հագուստի ձևերի, նյութերի, զարդանախշերի և կրելու սովորույթների վրա, հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի տարբեր գավառների տարազային տարբերություններին՝ Արարատյան դաշտավայր, Շիրակ, Սյունիք, Վասպուրական և այլ շրջաններ, որտեղ յուրաքանչյուր տարածք ունեցել է իր ինքնատիպ գունային և զարդային համակարգը, միաժամանակ վերլուծվում են տարազի խորհրդանշական իմաստները՝ որպես ինքնության, սոցիալական կարգավիճակի և ընտանեկան ավանդույթի արտահայտություն, աշխատությունը նաև ընդգծում է, թե ինչպես է հայկական տարազը պահպանվել և վերաիմաստավորվել սփյուռքում և ժամանակակից մշակութային միջավայրում՝ դառնալով ազգային ինքնության կարևոր տեսանելի նշաններից մեկը։

Գրականություն

Աշխատությունը «Էվելինա» վերնագրով գեղարվեստական ստեղծագործություն է, որի վերնագիրը մատնանշում է կենտրոնական կերպարի անունը և ընթերցողի ուշադրությունը հրավիրում անհատական պատմության ու մարդկային ապրումների վրա։ Ստեղծագործությունը կարելի է դիտարկել որպես իր ժամանակաշրջանի ընթերցողական հետաքրքրություններին առնչվող գրական երկ, որտեղ անձնական ճակատագրի, զգացմունքների, միջանձնային հարաբերությունների և հասարակական միջավայրի հնարավոր փոխազդեցությունը կարող է կազմել գեղարվեստական պատումի հիմքը։ Անվան ընտրությունը ստեղծագործությանը տալիս է կերպարակենտրոն բնույթ՝ հնարավորություն ընձեռելով դիտարկելու հերոսի անհատականությունը, ներաշխարհը և կյանքի իրադարձությունների հետ նրա հարաբերությունները։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև XIX դարի վերջի հայալեզու գրական միջավայրի ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ որպես այդ ժամանակաշրջանում ընթերցողներին առաջարկվող գեղարվեստական գրականության օրինակ։ Այն կարող է օգտակար լինել հայ գրքի պատմությամբ, արձակի զարգացման ընթացքով և ժամանակի գրական ճաշակների ձևավորմամբ հետաքրքրվող ուսումնասիրողների համար։ Հրատարակությունը վկայում է գեղարվեստական ստեղծագործությունների տարածման և ընթերցանության մշակույթի զարգացման մասին՝ ընդգծելով տպագիր գրքի դերը գրական երկերի հանրայնացման և մշակութային հաղորդակցության մեջ։

Գյուղատնտեսություն

Հրատարակությունը ներկայացնում է հողագործական ընկերության գործունեությունը կարգավորող կանոնագիրքը՝ արտացոլելով գյուղատնտեսության զարգացման, տնտեսական համագործակցության և կազմակերպված հասարակական գործունեության սկզբունքները։ Հողագործական ընկերությունների ստեղծումը կարևոր նշանակություն ուներ գյուղատնտեսական գիտելիքների տարածման, երկրագործության կատարելագործման, արտադրական փորձի փոխանակման և գյուղատնտեսական տնտեսության առաջընթացին նպաստելու տեսանկյունից։ Նման կազմակերպությունների կանոնագրքերը սահմանում էին ընկերության գործունեության ընդհանուր ուղղությունները, անդամակցության պայմանները, կառավարման կառուցվածքը, պատասխանատու անձանց պարտականությունները, որոշումների ընդունման կարգը և անդամների փոխհարաբերությունների կազմակերպման սկզբունքները։ Դրանք նաև նպաստում էին ընկերության նպատակների հստակեցմանը, համատեղ աշխատանքի համակարգմանը և տնտեսական նախաձեռնությունների շուրջ համագործակցության ձևավորմանը։ Այս փաստաթուղթը հետաքրքրություն է ներկայացնում Օսմանյան կայսրության հայ և ընդհանրապես հասարակական-տնտեսական կյանքի պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ կանոնադրական հրատարակությունները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու տվյալ ժամանակաշրջանում կազմակերպությունների գործունեության իրավական ու վարչական ձևերի մասին։ Գյուղատնտեսական թեմատիկայի և կազմակերպչական բովանդակության համադրությունը կարևոր է նաև տնտեսական մտքի պատմության տեսանկյունից՝ ցույց տալով, թե ինչպես էր փորձ արվում գյուղատնտեսական գործունեությունը կազմակերպել հաստատութենական հիմքերի վրա։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել գյուղատնտեսության պատմությամբ, տնտեսական հարաբերություններով, հասարակական կազմակերպությունների զարգացմամբ և Օսմանյան կայսրության հայ համայնքների հասարակական կյանքով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։ Այն նաև արժեքավոր նյութ է XIX դարի հայերեն գործնական ու վարչական գրականության, կանոնադրական փաստաթղթերի լեզվի և հասարակական նախաձեռնությունների պատմության ուսումնասիրության համար։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է իրավաբանական պատասխանատվության տեսական հիմքերի, իրավական բնույթի, գործառույթների և գործնական կիրառման արդիական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են իրավաբանական պատասխանատվության հասկացությունը, դրա տեղը իրավական կարգավորման համակարգում, առաջացման նախադրյալները և իրավախախտումների կանխարգելման ու իրավակարգի պահպանման գործում ունեցած նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իրավաբանական պատասխանատվության սկզբունքներին՝ օրինականությանը, արդարությանը, համաչափությանը, մեղավորության հաշվառմանը, պատասխանատվության անհատականացմանը և իրավական որոշակիության ապահովմանը։ Ուսումնասիրվում են քրեական, վարչական, քաղաքացիաիրավական, կարգապահական և իրավաբանական պատասխանատվության այլ տեսակների առանձնահատկությունները, դրանց փոխհարաբերությունները և կիրառման իրավական հիմքերը։ Դիտարկվում են իրավախախտման կազմի, իրավական պատասխանատվության սուբյեկտների, մեղքի ձևերի, պատճառահետևանքային կապի և պատասխանատվությունից ազատելու հանգամանքների հետ կապված տեսական ու գործնական հարցերը։ Կարևորվում են իրավաբանական պատասխանատվության և պետական հարկադրանքի հարաբերակցությունը, իրավական պատժամիջոցների նպատակները, կանխարգելիչ ու վերականգնողական գործառույթները, ինչպես նաև անձի իրավունքների և հանրային շահերի պաշտպանության անհրաժեշտությունը։ Անդրադարձ է կատարվում իրավակիրառ պրակտիկայում առաջացող հակասություններին, օրենսդրական կարգավորումների մեկնաբանման դժվարություններին, դատական որոշումների հիմնավորվածությանը և պատասխանատվության միջոցների արդյունավետության գնահատմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել իրավաբանական պատասխանատվության վերաբերյալ տարբեր գիտական հայեցակարգեր, ազգային օրենսդրության կարգավորումները, միջազգային իրավական չափանիշները և դատական պրակտիկայի զարգացման միտումները։ Առանձնացվում են իրավական նորմերի կատարելագործման, իրավակիրառ գործունեության միասնականության ապահովման, պատասխանատվության անհատականացման և իրավական երաշխիքների ամրապնդման խնդիրները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի պետության և իրավունքի տեսության զարգացման, իրավաբանական պատասխանատվության ինստիտուտի համակողմանի ուսումնասիրության և իրավական կարգավորման արդյունավետության բարձրացման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, դատավորների, փաստաբանների, իրավապահ մարմինների աշխատակիցների, իրավագիտության հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Գրականություն

Գրականագիտական, համեմատական և փիլիսոփայագեղագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է անհատի ողբերգության հիմնախնդրի ուսումնասիրությանը Յոհան Վոլֆգանգ Գյոթեի ստեղծագործության մեջ և դրա գաղափարական ու գեղարվեստական արտացոլմանը XX դարի գերմանալեզու հեղինակների երկերում։ Քննության են առնվում Գյոթեի գրական ժառանգության մեջ մարդու ներաշխարհի, անհատական ազատության, հասարակության հետ հակասությունների և գոյության իմաստի որոնման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում «Երիտասարդ Վերթերի տառապանքները» և «Ֆաուստ» ստեղծագործություններում անհատի հոգևոր ճգնաժամի, բարոյական ընտրության, ձգտումների ու իրականության անհամապատասխանության գեղարվեստական մեկնաբանությանը։ Վերլուծվում են ողբերգական հերոսի կերպարի ձևավորման սկզբունքները, ներքին հակասությունների դրսևորումները և անհատի ու հասարակության փոխհարաբերությունների փիլիսոփայական հիմքերը։ Քննարկվում են Գյոթեի ստեղծագործական ավանդույթների շարունակականությունն ու վերաիմաստավորումը XX դարի գերմանալեզու գրականության մեջ՝ պատմական, հասարակական և մշակութային փոփոխությունների համատեքստում։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել Ֆրանց Կաֆկայի, Թոմաս Մանի, Հերման Հեսսեի և այլ հեղինակների ստեղծագործություններում մարդու օտարման, ինքնության ճգնաժամի, միայնության և հոգևոր որոնումների թեմատիկ ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Անդրադարձ է կատարվում անհատի ողբերգության ներկայացման գեղարվեստական միջոցներին, հոգեբանական կերպավորման առանձնահատկություններին, խորհրդանշական պատկերներին և փիլիսոփայական գաղափարների զարգացմանը տարբեր գրական ուղղություններում։ Կարևորվում է գերմանական դասական գրականության և XX դարի գերմանալեզու արձակի միջև գաղափարական ու գեղագիտական կապերի բացահայտումը, ինչպես նաև անհատի գոյաբանական խնդիրների գրական արտահայտության պատմական զարգացումը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել գերմանական գրականության պատմության, համեմատական գրականագիտության, գրականության տեսության, փիլիսոփայության և մշակութաբանության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ջրային ռեսուրսների և ջրատնտեսական համակարգերի կառավարման առանձնահատկությունների, առկա հիմնախնդիրների և դրանց կատարելագործման հիմնական ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են ջրային ռեսուրսների դերը երկրի սոցիալ-տնտեսական զարգացման, բնակչության ջրամատակարարման, գյուղատնտեսության, արդյունաբերության և շրջակա միջավայրի պահպանության գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մակերևութային և ստորերկրյա ջրային պաշարների արդյունավետ օգտագործմանը, դրանց տարածքային բաշխման առանձնահատկություններին, ջրային հաշվեկշռի գնահատմանը և ջրօգտագործման կայունության ապահովմանը։ Ուսումնասիրվում են ջրային ռեսուրսների պետական կառավարման համակարգը, իրավական և տնտեսական կարգավորման մեխանիզմները, ջրօգտագործման թույլտվությունների տրամադրման սկզբունքները և ջրային ոլորտում գործող կազմակերպությունների կառավարման առանձնահատկությունները։ Դիտարկվում են ոռոգման, խմելու ջրի մատակարարման, ջրահեռացման և ջրամբարային համակարգերի շահագործման արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Կարևորվում են ջրային ենթակառուցվածքների տեխնիկական վիճակի բարելավումը, ջրակորուստների նվազեցումը, համակարգերի արդիականացումը և ջրային ռեսուրսների օգտագործման տնտեսական արդյունավետության գնահատումը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել տնտեսագիտական, վիճակագրական, համակարգային և համեմատական վերլուծության մեթոդներ՝ ջրային ռեսուրսների կառավարման արդյունավետությունը գնահատելու և զարգացման հեռանկարային ուղղությունները բացահայտելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում ջրային ոլորտի ֆինանսավորման, ներդրումային ծրագրերի իրականացման, սակագնային քաղաքականության, ծախսերի փոխհատուցման և կառավարման տնտեսական խթանների ձևավորման խնդիրներին։ Առանձնացվում են ջրային ռեսուրսների աղտոտման կանխարգելման, ջրի որակի պահպանման, կլիմայական փոփոխությունների ազդեցության և ջրային էկոհամակարգերի կայունության ապահովման հարցերը։ Կարևորվում են նաև ջրավազանային կառավարման սկզբունքների կիրառումը, ջրային ռեսուրսների մշտադիտարկման համակարգերի զարգացումը, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ներդրումը և կառավարման գործընթացներում պետական մարմինների, մասնավոր կազմակերպությունների ու ջրօգտագործողների համագործակցության ընդլայնումը։ Աշխատությունը նշանակություն ունի Հայաստանի ջրային տնտեսության զարգացման, բնական ռեսուրսների արդյունավետ կառավարման, բնապահպանական քաղաքականության և ջրային անվտանգության ապահովման հիմնախնդիրների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ջրային ռեսուրսների կառավարման մասնագետների, բնապահպանների, հիդրոլոգների, պետական կառավարման ոլորտի աշխատակիցների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։