Литература

Այս երկի վերնագիրը միավորում է Ալժիրի և ամերիկացիների թեմաները՝ ընթերցողի ուշադրությունը հրավիրելով տարբեր աշխարհագրական ու մշակութային միջավայրերի վրա։ Այն կարելի է դիտարկել 19-րդ դարի հայերեն գրականության այն շրջանակում, որտեղ օտար երկրների, ժողովուրդների և հասարակական կյանքի մասին պատմությունները նպաստում էին ընթերցողների աշխարհաճանաչողության ընդլայնմանը։ Ալժիրի հիշատակումը կապված է Հյուսիսային Աֆրիկայի պատմական ու մշակութային միջավայրի հետ, իսկ ամերիկացիների թեման հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու ամերիկյան հասարակության, մարդկանց կենսակերպի և աշխարհընկալման պատկերացումներին։ Վերնագրի համադրությունը կարող է մատնանշել տարբեր ժողովուրդների ու միջավայրերի համեմատական ներկայացում, սակայն ստեղծագործության կոնկրետ սյուժեն կամ բովանդակային կառուցվածքը միայն վերնագրից որոշել հնարավոր չէ։ Այդուհանդերձ, աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում որպես իր ժամանակի հայ ընթերցողին աշխարհագրական սահմաններից դուրս գտնվող ժողովուրդների ու երկրների մասին պատկերացում հաղորդող գրական նմուշ։ Այն արժեքավոր է նաև 19-րդ դարի հայերեն հրատարակչական և ընթերցողական մշակույթի ուսումնասիրության համար։

Այս գրական երկի վերնագիրը կապված է աղավնու փոքրիկ կամ քնքուշ կերպարի հետ, որը կարող է ընկալվել որպես անմեղության, մաքրության, խաղաղության և նրբության խորհրդանիշ։ Աղավնին հայ և համաշխարհային գրականության մեջ հաճախ հանդես է գալիս որպես դրական գաղափարների ու մարդկային ազնիվ զգացմունքների արտահայտման միջոց։ Այդ պատկերի միջոցով ստեղծագործությունը կարող է ընթերցողին ուղղորդել դեպի բնության գեղեցկության, կենդանի էակների հանդեպ հոգատարության և խաղաղ համակեցության արժեքների գիտակցումը։ Վերնագրի քնքուշ երանգը թույլ է տալիս ստեղծագործությունը դիտարկել նաև մանկապատանեկան ընթերցանության հնարավոր համատեքստում, որտեղ պարզ ու պատկերավոր կերպարները նպաստում են բարության, գթասրտության և պատասխանատվության գաղափարների փոխանցմանը։ Աղավնու կերպարը կարող է նաև խորհրդանշել հույսը, հավատարմությունը և հոգևոր մաքրությունը՝ ընթերցողին հրավիրելով խորհելու մարդկային հարաբերությունների ու բարոյական ընտրությունների մասին։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայ գրականության թեմատիկ և պատկերային համակարգի ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ որպես բնության և խորհրդանշական կերպարների միջոցով գաղափարներ արտահայտելու հնարավոր օրինակ։

Այս գրական ստեղծագործության վերնագրում առանձնացված աղավնին բազմաշերտ խորհրդանիշ է, որը տարբեր մշակութային և գրական ավանդույթներում կապվում է խաղաղության, մաքրության, անմեղության, հավատարմության և հույսի գաղափարների հետ։ Այդ խորհրդանշական կերպարը կարող է ծառայել մարդկային զգացմունքների, բարոյական արժեքների և հասարակական հարաբերությունների գեղարվեստական արտահայտմանը։ Աղավնու պատկերի միջոցով գրականությունը հաճախ անդրադառնում է ազատության ձգտմանը, հոգևոր մաքրությանը, սիրուն, բարությանը և խաղաղ համակեցության կարևորությանը։ Վերնագրի պարզությունն ու պատկերավորությունը ընթերցողին հրավիրում են խորհելու բնության և մարդու ներաշխարհի փոխկապակցվածության, ինչպես նաև կենդանական աշխարհի նկատմամբ հոգատար վերաբերմունքի մասին։ Ստեղծագործության գրական նշանակությունը կարելի է դիտարկել 19-րդ դարի հայ գեղարվեստական մտածողության համատեքստում, երբ գրական երկերում կարևոր տեղ էին զբաղեցնում խորհրդանշական պատկերները, զգացմունքային ապրումները և բարոյական գաղափարները։ Այն կարող է հետաքրքրել հայ գրականության պատմությամբ զբաղվողներին՝ որպես ժամանակաշրջանի գրական ճաշակի, թեմատիկ ընտրության և խորհրդանշական պատկերավորման ուսումնասիրության նյութ։

Այս գեղարվեստական ստեղծագործության վերնագիրը կենտրոնացնում է ընթերցողի ուշադրությունը աղավնիների և նրանց մասնակցությամբ տեղի ունեցող մրցանակաբաշխության կամ մրցության գաղափարի վրա։ Աղավնիները գրական և մշակութային ավանդույթներում հաճախ հանդես են գալիս որպես խաղաղության, անմեղության, հավատարմության և ազատության խորհրդանիշներ։ Նրանց միջոցով հնարավոր է ներկայացնել բնության ու կենդանական աշխարհի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև մարդկանց վերաբերմունքը կենդանիների նկատմամբ։ Մրցանակի գաղափարը ստեղծագործությանը հաղորդում է մրցակցության, արժանիքների գնահատման և հաջողության հասնելու թեմատիկ ուղղություն՝ հնարավորություն տալով անդրադառնալ ջանասիրությանը, համբերությանը, խնամքին և արդար գնահատման կարևորությանը։ Նմանատիպ գործերը կարող են հետաքրքրություն առաջացնել հատկապես պատանի ընթերցողների շրջանում՝ միաժամանակ նպաստելով կենդանիների հանդեպ հոգատար վերաբերմունքի և բարոյական արժեքների ձևավորմանը։ Ստեղծագործությունը կարելի է դիտարկել 19-րդ դարի արևմտահայ գեղարվեստական և դաստիարակչական գրականության համատեքստում, որտեղ բնության ու կենդանիների թեմաները հաճախ ծառայել են ընթերցանությունը հետաքրքիր դարձնելու և ուսուցողական գաղափարներ փոխանցելու նպատակին։

Այս հոգևոր ժողովածուն նվիրված է աղերսական աղոթքներին՝ Աստծուն ուղղված խնդրանքներին և հոգևոր ապավինության արտահայտություններին։ Աղերսը քրիստոնեական աղոթական ավանդության կարևոր ձևերից է, որի միջոցով հավատացյալը դիմում է Աստծուն՝ խնդրելով ողորմություն, պաշտպանություն, ներում, օգնություն և հոգևոր զորություն։ Նման աղոթքներում արտահայտվում են մարդու խոնարհությունը, սեփական սահմանափակումների գիտակցումը և աստվածային բարության հանդեպ վստահությունը։ Ժողովածուն կարող էր ծառայել անհատական աղոթքի, հոգևոր խորհրդածության և եկեղեցական բարեպաշտական կյանքի համար՝ ընթերցողին տրամադրելով տարբեր հոգևոր իրավիճակներում կիրառելի աղոթական խոսքեր։ Այն նաև կարևորում է աղոթքի միջոցով ներքին խաղաղության, հույսի և հավատքի ամրապնդումը։ Նմանատիպ գրքերը նշանակալի տեղ են ունեցել հայ քրիստոնեական գրականության մեջ՝ պահպանելով աղոթքի լեզվական ու հոգևոր ձևերը և դրանք փոխանցելով հաջորդ սերունդներին։ Աշխատությունը արժեքավոր է հայ հոգևոր մատենագրության ուսումնասիրության համար՝ որպես աղերսական աղոթքի ավանդույթի և 19-րդ դարի կրոնական հրատարակչական մշակույթի արտահայտություն։

Այս գրական երկը կենտրոնանում է սիրային զգացմունքների, մարդկային կապվածությունների և դրանց հետ կապված ներքին հակասությունների շուրջ։ Վերնագրում արտահայտված «ամոլք» հասկացությունը մատնանշում է սիրո մեջ դրսևորվող չափազանցությունները, մոլորություններն ու զգացմունքային մոլուցքները, որոնք կարող են ազդել մարդու դատողության, վարքի և հարաբերությունների վրա։ Ստեղծագործության թեմատիկ առանցքում կարելի է դիտարկել սիրո տարբեր դրսևորումները, ցանկության և բանականության բախումը, անձնական երջանկության որոնումը և զգացմունքների ազդեցությունը մարդկային որոշումների վրա։ Այսպիսի գրական երկերում սիրային հարաբերությունները հաճախ ծառայում են ոչ միայն անձնական ապրումների ներկայացմանը, այլև հասարակական բարքերի, բարոյական պատկերացումների և անհատական պատասխանատվության քննությանը։ Հեղինակի գեղարվեստական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին խորհելու զգացմունքների ուժի, դրանց սահմանների և սիրո՝ մարդու կյանքում ունեցած դերի մասին։ Գիրքը կարևոր է նաև արևմտահայ գրականության թեմատիկ բազմազանության ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ արտացոլելով 19-րդ դարի գրական միջավայրում սիրո, անհատական ապրումների և մարդկային հարաբերությունների նկատմամբ հետաքրքրությունը։

Գիրքը ներկայացնում է ֆրանսիացի մտածող Շառլ Լուի դը Մոնտեսքյեին վերագրվող առածներն ու իմաստախոսությունները՝ համառոտ ձևակերպումներով արտահայտելով մարդկային վարքի, հասարակության, բարոյականության և կյանքի տարբեր կողմերի վերաբերյալ մտքեր։ Մոնտեսքյեի գաղափարական ժառանգությունը կապված է բանականության, ազատության, արդարության, օրենքի և հասարակական կարգի հարցերի քննության հետ։ Նրա մտածողության մեջ կարևոր տեղ ունեն իշխանության սահմանափակման, օրենքի գերակայության, քաղաքական հաստատությունների հավասարակշռության և մարդու ազատությունների պահպանման սկզբունքները։ Իմաստախոսությունների ձևաչափը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին կարճ մտքերի միջոցով ծանոթանալու հեղինակի աշխարհայացքին, խորհելու անհատի և հասարակության փոխհարաբերությունների, իշխանության ու պատասխանատվության, սովորույթների և բարոյական ընտրության շուրջ։ Նման ժողովածուները նպաստում են փիլիսոփայական մտքի տարածմանը՝ բարդ գաղափարները դարձնելով ավելի մատչելի և հիշվող։ Հայերենով այսպիսի նյութի ներկայացումը կարևոր նշանակություն է ունեցել եվրոպական լուսավորական գաղափարների ճանաչման և հայ ընթերցողի մտավոր հետաքրքրությունների ընդլայնման համար։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում ֆրանսիական փիլիսոփայության, Մոնտեսքյեի հասարակական հայացքների և 19-րդ դարի հայերեն թարգմանական ու իմաստախոսական գրականության ուսումնասիրության տեսանկյունից։

Ու. Ֆոլքների պատմվածքները նրա ժառանգության կարևորագույն մասն են, չնայած դրանցից շատերը հետագայում մասամբ կամ ամբողջությամբ դրվեցին մեծ կտավի այս կամ այն ստեղծագործության հիմքում, կամ դրանցում առանձին էպիզոդներ դարձան, բայց չկորցրին իրենց ինքնավար ամբողջությունը և հիացնում են ձևով, գրելաոճով, տեխնիկայով։ Դրանք ֆոլքներյան արձակի «միկրոկոսմոսն» են, ուր կիզակետի է բերված ողջ «մակրոկոսմոսը»: Ֆոլքներն իր բազմաթիվ հարցազրույցներում հաճախ մեկնաբանություններ է տվել նաև իր պատմվածքներին, որոնցից մի քանիսը բերված են ներկա ժողովածուի ծանոթագրություններում: Հայ ընթերցողին, որն առաջին անգամ է հաղորդակցվելու ամերկացի մեծ գրողի բարդ, անսովոր և խորունկ աշխարհին, դրանք թերևս ընթերցման բանալի ծառայեն, թեև չպետք է մոռանալ այն խոստովանությունը, որն արձակագիրն արել է իր մի նամակում. «Ես լրագրողներին երբեք ճիշտը չեմ ասում»: Ներկա Ժողովածուն հայ ընթերցողի առաջին ծանոթությունն է ամերիկացի գրողի ստեղծագործություններին:

Արա Գեղեցիկի մասին ավանդապատումը հայկական հին պատմական հիշողության և առասպելական ժառանգության նշանավոր պատմություններից է։ Դրա կենտրոնում հայոց արքա Արա Գեղեցիկի կերպարն է, որը հայ ավանդության մեջ մարմնավորում է գեղեցկությունը, արժանապատվությունը, հավատարմությունն ու հայրենիքի հանդեպ նվիրվածությունը։ Պատմությունը կապված է Ասորեստանի թագուհի Շամիրամի հետ, որի սերը դեպի Արան և նրան իրեն ենթարկելու ցանկությունը հանգեցնում են ողբերգական բախման։ Արան մերժում է թագուհու առաջարկը՝ հավատարիմ մնալով իր ընտանիքին և ինքնուրույնությանը, իսկ հետագա պատերազմական իրադարձությունները նրա կերպարը դարձնում են անձնազոհության ու անսասան կամքի խորհրդանիշ։ Ավանդության կարևոր շերտերից են սերը, իշխանության ձգտումը, մարդկային ընտրությունը, պատիվը և կյանքի ու մահվան հակադրությունը։ Պատմությունը դարերի ընթացքում տարբեր մեկնաբանություններ է ստացել՝ միահյուսելով առասպելական պատկերացումները, պատմական հիշողությունն ու գեղարվեստական երևակայությունը։ Այն կարևոր տեղ ունի հայ ազգային ինքնության և մշակութային ժառանգության մեջ՝ պահպանվելով գրականության, բանահյուսության և արվեստի տարբեր ձևերում։ Այս երկը հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու հին հայկական ավանդությունների հերոսական ու ողբերգական աշխարհին և դրանց միջոցով բացահայտելու ժողովրդի արժեքային պատկերացումները։

Գործնական բնույթի այս ձեռնարկը նվիրված է քաղցրավենիքի պատրաստման արհեստին և հրուշակագործական գիտելիքների տարածմանը։ Այն ներկայացնում է սննդի պատրաստման այն ոլորտը, որտեղ կարևոր են բաղադրիչների ճիշտ ընտրությունը, դրանց համադրությունը, մշակման եղանակները և պատրաստման հաջորդականությունը։ Քաղցրավենիքի պատրաստումը պահանջում է ոչ միայն բաղադրատոմսերի իմացություն, այլև չափաբաժինների պահպանման, ջերմային մշակման, խառնուրդների խտության և վերջնական տեսքի ձևավորման հմտություններ։ Այսպիսի գրականությունը կարող էր օգտակար լինել ինչպես տնային տնտեսությամբ զբաղվողներին, այնպես էլ քաղցրավենիքի պատրաստմամբ հետաքրքրվող արհեստավորներին ու սկսնակ հրուշակագործներին։ Այն նպաստում է խոհարարական փորձի համակարգմանը և փոխանցմանը՝ սննդի պատրաստումը ներկայացնելով որպես սովորելու և կատարելագործելու ենթակա մասնագիտացված աշխատանք։ Քաղցրավենիքի պատրաստման ավանդույթները նաև առնչվում են ընտանեկան տոներին, հյուրասիրության մշակույթին և հասարակական հավաքույթներին՝ արտահայտելով տվյալ ժամանակաշրջանի կենցաղային սովորույթներն ու ճաշակները։ Այս հրատարակությունը կարևոր է 19-րդ դարի հայերեն գործնական գրականության ուսումնասիրության համար, քանի որ ցույց է տալիս առօրյա կյանքի և արհեստների վերաբերյալ գիտելիքները հայերենով ներկայացնելու ու տարածելու ձգտումը։

Հրատարակությունը նախատեսված է երեխաների ընթերցանության և բարոյական դաստիարակության համար՝ միավորելով խրատական բնույթի նյութեր, արձակ պատմություններ և չափածո ստեղծագործություններ։ Այն ներկայացնում է մանկական ընթերցանության այն ավանդույթը, որի նպատակն էր գրական խոսքի միջոցով զարգացնել պատանիների մտածողությունը, լեզվական կարողությունները և բարոյական պատկերացումները։ Բարոյական խրատները կարևորում են ազնվությունը, ճշմարտախոսությունը, աշխատասիրությունը, համեստությունը, հարգանքը, գթասրտությունն ու պատասխանատվությունը՝ օգնելով երեխաներին տարբերել դրական և բացասական վարքագիծը և գիտակցել սեփական արարքների հետևանքները։ Արձակ հատվածները հնարավորություն են տալիս ծանոթանալու պատմողական խոսքին, կերպարների վարքագծին և կյանքի տարբեր իրավիճակներին, իսկ չափածո նյութերը նպաստում են բանաստեղծական խոսքի ընկալմանը, լեզվական զգացողության և հիշողության զարգացմանը։ Տարբեր ժանրերի համադրությունը ընթերցանությունը դարձնում է բազմազան և ուսուցողական՝ միաժամանակ խթանելով գրական ճաշակի ձևավորումը։ Այսպիսի ժողովածուները կարևոր դեր են ունեցել 19-րդ դարի հայկական կրթական միջավայրում՝ դպրոցական ընթերցանությունը կապելով լեզվի ուսուցման, գրական դաստիարակության և ազգային մշակութային արժեքների փոխանցման հետ։ Այն արժեքավոր է մանկական գրականության և հայ մանկավարժական մտքի պատմության ուսումնասիրության համար։

Հրատարակությունը ներկայացնում է հայկական քնարին առնչվող նյութերի այբբենական կարգով կազմված ցանկ՝ նպաստելով երաժշտական ժառանգության համակարգմանն ու ուսումնասիրությանը։ Այբբենական դասավորությունը տեղեկությունների որոնումը դարձնում է ավելի հարմար՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով արագ գտնել ցանկում ներառված անունները, հասկացությունները կամ թեմատիկ միավորները։ Հայկական քնարը հայ երաժշտական մշակույթի պատմության մեջ դիտարկվում է որպես լարային նվագարան, որի հնչողությունն ու կիրառությունը կապված են կատարողական ավանդույթների, երգեցողության և երաժշտական ստեղծագործության հետ։ Նվագարանների մասին տեղեկությունների հավաքումն ու դասակարգումը կարևոր նշանակություն ունեն դրանց կառուցվածքի, գործածության, պատմական զարգացման և մշակութային միջավայրի ուսումնասիրության համար։ Այսպիսի ցանկերը կարող են ծառայել որպես տեղեկատու հիմք երաժշտագետների, երաժշտական գործիքների պատմությամբ հետաքրքրվողների, հետազոտողների և հայկական մշակութային ժառանգությունն ուսումնասիրող ընթերցողների համար։ Հրատարակությունը նաև արտացոլում է 19-րդ դարի հայ երաժշտական գիտելիքների գրավոր համակարգման ձգտումը՝ նպաստելով ազգային երաժշտական ավանդույթների ճանաչմանն ու պահպանմանը։ Այն արժեքավոր է հայկական նվագարանային մշակույթի և երաժշտագիտական մատենագիտության պատմության տեսանկյունից։

Հրատարակությունը նամակագրական բնույթի ժողովածու է, որի կենտրոնում «Ֆասըլքեար» անվամբ ներկայացված նամակներն են։ Նամակագրությունը գրականության և հաղորդակցության կարևոր ձևերից է, քանի որ այն միավորում է անձնական մտքերի արտահայտումը, հասարակական հարաբերությունների ներկայացումը և գրավոր խոսքի մշակված ձևերը։ Նման նյութերը կարող են ընթերցողին ծանոթացնել ժամանակաշրջանի հաղորդակցական սովորույթներին, լեզվական արտահայտչամիջոցներին, բարոյական պատկերացումներին և մարդկային հարաբերությունների տարբեր կողմերին։ Նամակների շարադրանքը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու դիմելաձևերը, խոսքի կառուցվածքը, բառապաշարը և մտքերի հաջորդական ներկայացման եղանակները։ Առաջին մասը հիմք է ստեղծում ժողովածուի հաջորդ նյութերի ընթերցման համար և ներկայացնում է նամակագրական շարքի սկզբնական հատվածը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև լեզվական և մշակութային պատմության տեսանկյունից, քանի որ նման գրքերը նպաստել են գրավոր հաղորդակցության տարածմանը և ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել հայ գրականության, նամակագրական ժառանգության, պատմական լեզվաբանության և 19-րդ դարի գրավոր մշակույթի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվողների համար։

Հրատարակության վերնագիրը մատնանշում է նամակների ժողովածու՝ կազմված «Ֆասըլքեար» անվամբ հայտնի նյութերից։ Նամակագրական գրականությունը կարևոր տեղ է զբաղեցնում գրավոր մշակույթի մեջ, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու անձնական և հասարակական հաղորդակցության ձևերը, մտքերի արտահայտման եղանակները, լեզվական առանձնահատկություններն ու ժամանակաշրջանի գրական ճաշակը։ Նամակների միջոցով կարող են արտացոլվել մարդկային հարաբերությունները, բարոյական պատկերացումները, առօրյա հարցերը, հասարակական վարքականոնները և տարբեր իրավիճակներում կիրառվող խոսքի ձևերը։ Ժողովածուի երկրորդ մասը շարունակում է նախորդ հատորի նյութերը՝ պահպանելով նամակագրական ձևաչափը և ընթերցողին ներկայացնելով գրավոր խոսքի բազմազան դրսևորումներ։ Այսպիսի հրատարակությունները կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել նաև լեզվի պատմության տեսանկյունից՝ որպես ժամանակի բառապաշարի, շարադրանքի և հաղորդակցական սովորույթների ուսումնասիրության նյութ։ Այն արժեքավոր է 19-րդ դարի հայ գրավոր ժառանգությամբ, նամակագրական գրականությամբ և պատմական լեզվական միջավայրով հետաքրքրվողների համար։

Վերնագրից դատելով՝ աշխատությունը վերաբերում է արաբական թվանշաններին և դրանց ներկայացմանն ու կիրառությանը՝ ընդգրկելով շարքի տասներեքերորդ համարը և առաջին հատորը։ Թվանշանների ուսումնասիրությունը կարևոր տեղ ունի մաթեմատիկական գիտելիքների, գրավոր հաղորդակցության և թվային հաշվարկների պատմության մեջ։ Արաբական թվանշանները լայն տարածում են ստացել տարբեր ժողովուրդների շրջանում և դարձել ժամանակակից թվային համակարգի հիմքը։ Դրանց միջոցով հնարավոր է ներկայացնել թվային մեծություններ, կատարել թվաբանական գործողություններ, գրանցել ամսաթվեր, քանակներ և տարբեր հաշվարկային տվյալներ։ Նման թեմայով հրատարակությունը կարող էր ծառայել որպես ուսումնական կամ տեղեկատու նյութ՝ թվանշանների ճանաչման, գրության և գործածության վերաբերյալ գիտելիքներ փոխանցելու նպատակով։ Այն նաև առնչվում է արևելյան գրային ու թվային ավանդույթների տարածման և տարբեր լեզվամշակութային միջավայրերում դրանց յուրացման պատմությանը։ Հրատարակության վերնագրի սահմանափակ տեղեկության հիման վրա դրա ավելի կոնկրետ բովանդակությունը որոշել հնարավոր չէ, սակայն թեման հետաքրքրություն է ներկայացնում թվագրության, մաթեմատիկայի պատմության, արաբերենի և արևելագիտության ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է Ախիկարի մասին հին արևելյան հայտնի պատմության ուսումնասիրությանը՝ համադրելով դրա սիրիական, արաբական, հայկական, եթովպական, հունական և սլավոնական տարբերակները։ Ախիկարի պատմությունը իմաստասիրական և խրատական պատում է, որի կենտրոնում իմաստուն խորհրդականի կերպարն է։ Պատմության մեջ կարևոր տեղ են զբաղեցնում իմաստությունը, արդարությունը, հավատարմությունը, մարդկային խորամանկությունը, երախտագիտությունը և բարոյական պատասխանատվությունը։ Պատումի տարբեր լեզվական ու մշակութային միջավայրերում տարածված լինելը վկայում է դրա լայն ժողովրդականության և դարերի ընթացքում կատարված վերամշակումների մասին։ Ֆ. Ք. Քոնիբերի ուսումնասիրությունը կարևոր է հատկապես համեմատական տեսանկյունից, քանի որ հնարավորություն է տալիս դիտարկելու տարբերակների նմանություններն ու տարբերությունները, պատումի փոխանցման ուղիները, լեզվական առանձնահատկությունները և տեղական մշակույթների ազդեցությունը։ Հայերեն տարբերակի ներառումը կարևոր նշանակություն ունի հայ միջնադարյան թարգմանական գրականության և արևելյան գրավոր ավանդույթների հետ կապերի ուսումնասիրության համար։ Աշխատությունը արժեքավոր է նաև հին գրականության, ձեռագրական ժառանգության, բանահյուսության և միջմշակութային գրական փոխազդեցությունների հետազոտողների համար։ Այն բացահայտում է, թե ինչպես կարող է նույն պատմությունը տարբեր ժողովուրդների մշակույթներում պահպանել իր հիմնական բարոյական պատգամը՝ միաժամանակ ձեռք բերելով նոր լեզվական ու գեղարվեստական արտահայտություններ։

Հրատարակությունը կապված է «Արաքս» հայ գրական-գեղարվեստական պարբերականի գործունեության և հայ մշակութային մամուլի զարգացման հետ։ 19-րդ դարի երկրորդ կեսին հայերեն պարբերականները կարևոր դեր էին կատարում գրական ստեղծագործությունների տարածման, ազգային մշակութային կյանքի լուսաբանման, արվեստի նկատմամբ հետաքրքրության խթանման և հասարակական մտքի ձևավորման գործում։ Գրական ու գեղարվեստական նյութերի համադրությունը հնարավորություն էր տալիս ընթերցողին ծանոթանալու ինչպես ժամանակակից գրական գործընթացներին, այնպես էլ կերպարվեստի և ազգային մշակույթի տարբեր դրսևորումներին։ Ալբոմային ձևաչափը ենթադրում է պատկերային նյութի և տպագիր խոսքի համատեղ ներկայացում, ինչի շնորհիվ հրատարակությունն արժեքավոր է ոչ միայն գրական, այլև տեսողական մշակույթի պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է արտացոլել ժամանակաշրջանի գեղագիտական նախասիրությունները, ազգային ինքնության արտահայտման ձևերը և հայ մտավորականության մշակութային հետաքրքրությունները։ Հրատարակությունը կարևոր նյութ է հայ մամուլի, գրականության և արվեստի պատմությամբ զբաղվողների համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես էին պարբերական հրատարակությունները միավորում գրական խոսքը, պատկերային արվեստը և ազգային մշակութային կյանքի ներկայացումը։

«Ադալա» վերնագրով հրատարակությունը պատկանում է 19-րդ դարի հայերեն գրական տպագրության շրջանակին։ Վերնագիրը, հավանաբար, անձնանուն է և կարող է մատնանշել ստեղծագործության կենտրոնական կերպարին, սակայն միայն մատենագիտական տվյալներով հնարավոր չէ վստահորեն որոշել երկի հեղինակը, սկզբնաղբյուրը կամ գրական ժանրը։ Այդուհանդերձ, նման հրատարակությունները կարևոր են հայերեն ընթերցողական միջավայրում տարածված գեղարվեստական գրականության և թարգմանական մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Անձնանունը որպես վերնագիր հաճախ ընթերցողի ուշադրությունը կենտրոնացնում է անհատի կյանքի, բնավորության, զգացմունքների և միջավայրի հետ ունեցած հարաբերությունների վրա։ Եթե երկը գեղարվեստական պատում է, դրա ուսումնասիրությունը կարող է առնչվել կերպարի ձևավորման, մարդկային հարաբերությունների, հասարակական միջավայրի և անհատական ճակատագրի գրական ներկայացման հարցերին։ Հրատարակությունը նաև վկայում է 19-րդ դարի Կոստանդնուպոլսի հայ տպագրական ու ընթերցողական կյանքի բազմազանության մասին, երբ հայերենով հասանելի էին դառնում տարբեր թեմաներով և ծագմամբ գրական գործեր։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ գրքի պատմությամբ և այդ ժամանակաշրջանի գրական շրջանառությամբ զբաղվող ուսումնասիրողների համար։

Ստեղծագործության վերնագիրը մատնանշում է ազգային դյուցազնական ավանդույթների և հերոսական աշխարհի ներկայացումը՝ ընդգրկելով ժողովրդի պատմական հիշողության, առասպելական պատկերացումների ու հավաքական իդեալների հետ կապված թեմաներ։ Դյուցազներգությունը կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ բանավոր և գրավոր մշակույթում․ այն արտահայտում է ժողովրդի պատկերացումները քաջության, պատվի, ազատության, հայրենիքի պաշտպանության և արդարության մասին։ Դյուցազնական պատումներում հերոսների կերպարները հաճախ մարմնավորում են ոչ միայն անձնական խիզախություն, այլև համայնքի ու ժողովրդի համար պատասխանատվություն ստանձնելու գաղափարը։ Դրանցում միահյուսվում են պատմական հիշողությունը, առասպելական մոտիվները, գերբնական ուժերի պատկերները և բարոյական ընտրության խնդիրները։ Այսպիսի նյութերը կարևոր են ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման, սերունդներին մշակութային արժեքների փոխանցման և ժողովրդական աշխարհընկալման ուսումնասիրության համար։ Վերնագրի հիման վրա հրատարակությունը կարելի է դիտարկել որպես հայ դյուցազնական ավանդույթի կամ ազգային հերոսական գրականությանն առնչվող նյութ, սակայն առանց բովանդակության լրացուցիչ տվյալների հնարավոր չէ որոշել, թե կոնկրետ որ պատումներն ու հերոսներն են ներկայացված։ Նրա թեմատիկ նշանակությունը կապված է ազգային հիշողության, հերոսական իդեալների և մշակութային ժառանգության պահպանման հետ։

Ստեղծագործության կենտրոնում աղջկա ներաշխարհն է՝ նրա զգացմունքները, ապրումները, ցանկությունները և կյանքի ընթացքում ձևավորվող հոգևոր աշխարհը։ Զապել Ասատուրի գրական ժառանգության մեջ կարևոր տեղ ունեն կնոջ անհատականության, կրթության, ինքնուրույնության և հասարակության մեջ նրա դիրքի հարցերը։ Այս համատեքստում երկը կարելի է դիտարկել որպես աղջկա զգացմունքային կյանքի և անձնական փորձառության գրական անդրադարձ։ Վերնագրում ընդգծված սիրտը խորհրդանշում է ոչ միայն սերը, այլև ներքին ազնվությունը, զգայունությունը, հույսերը, հիասթափությունները և սեփական երջանկության որոնումը։ Աղջկա ապրումները դիտարկելու միջոցով ընթերցողը հնարավորություն է ստանում խորհելու այն հասարակական սպասումների ու սահմանափակումների մասին, որոնք ազդում են կնոջ ընտրությունների և ինքնադրսևորման վրա։ Ստեղծագործության արժեքը նաև արևմտահայ գրականության մեջ կանացի կերպարի և հոգեբանական աշխարհի ներկայացման տեսանկյունից է։ Այն առնչվում է մարդկային հարաբերությունների, բարոյական արժեքների, անձնական ազատության և զգացմունքային հասունացման խնդիրներին՝ ընթերցողին հրավիրելով ավելի ուշադիր վերաբերվելու կնոջ ներաշխարհին ու անհատականությանը։

Հրատարակությունը պատկանում է 19-րդ դարի հայալեզու տպագիր գրականության այն շերտին, որն արտացոլում է Զմյուռնիայի հայ համայնքի մշակութային և ընթերցողական միջավայրը։ Այդ ժամանակաշրջանում հայերեն գրքերը կարևոր դեր ունեին գեղարվեստական ստեղծագործությունների տարածման, ընթերցանության մշակույթի զարգացման և տարբեր գրական ավանդույթների հասանելիության գործում։ Փոքրածավալ հրատարակությունը կարող է ներկայացնել սեղմ պատմողական երկ, դրամատիկական նյութ կամ այլ գրական ձև, սակայն առանց լրացուցիչ բովանդակային տվյալների ժանրային ավելի հստակ բնորոշում տալը հիմնավորված չէ։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայ գրքի պատմության, Զմյուռնիայի հայ տպագրական ու մշակութային կյանքի և հայերեն գեղարվեստական գրականության տարածման ուսումնասիրության համար։

Ստեղծագործության վերնագիրը միավորում է Անգեղա Քաջիոլի անվան հետ կապված պատումային թեման և նախախնամության գաղափարը՝ ընթերցողի ուշադրությունը կենտրոնացնելով մարդկային ճակատագրի, կյանքի անսպասելի շրջադարձերի և իրադարձությունների հնարավոր խորքային իմաստի վրա։ Նախախնամության գաղափարը կրոնական ու փիլիսոփայական մտածողության մեջ առնչվում է այն համոզմունքին, որ մարդկային կյանքն ու աշխարհի ընթացքը կարող են ենթարկվել ավելի բարձր կամքի և կարգի։ Այս տեսանկյունից ստեղծագործության թեմատիկ շրջանակը հնարավորություն է տալիս խորհելու մարդու ընտրությունների, գործողությունների հետևանքների, պատահականության և անհրաժեշտության փոխհարաբերության մասին։ Պատումային ձևը կարող է այդ գաղափարները ներկայացնել հերոսների ճակատագրերի, փորձությունների և իրադարձությունների հաջորդականության միջոցով՝ բացահայտելով բարոյական պատասխանատվության, հավատքի, համբերության և կյանքի իմաստի հարցերը։ Վերնագրում առկա «գաղտնիք» բառը ստեղծում է խորհրդավորության և բացահայտման սպասում՝ ընդգծելով մարդու սահմանափակ գիտելիքի և կյանքի բարդ ընթացքի միջև հակադրությունը։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայերեն գրական միջավայրում տարածված գեղարվեստական ու կրոնափիլիսոփայական թեմաների, նախախնամության գաղափարի և բարոյական խորհրդածությունների ուսումնասիրության համար։

Ժողովածուն ներկայացնում է կարճ հումորային և սրամիտ պատմությունների ընտրանի, որոնցում առօրյա կյանքի տարբեր իրավիճակների միջոցով բացահայտվում են մարդկային բնավորության գծերը, հասարակական հարաբերությունների հակասությունները և ժամանակի կենցաղային պատկերացումները։ Անեկդոտային պատումներին բնորոշ են սեղմ կառուցվածքը, կենդանի խոսքը, անսպասելի հանգուցալուծումը և հեգնանքի ու ծաղրի միջոցով միտք արտահայտելու եղանակը։ Պատմությունների հումորային ազդեցությունը հաճախ ձևավորվում է խոսքի երկիմաստությունից, իրավիճակների անհամապատասխանությունից կամ կերպարների վարքի և նրանց ակնկալիքների հակադրությունից։ Այս ժանրի միջոցով ընթերցողին ներկայացվում են մարդկային թուլություններն ու սովորությունները՝ միամտությունը, սնափառությունը, ագահությունը, խորամանկությունը և ինքնահավանությունը։ Միաժամանակ անեկդոտները ծառայում են որպես հասարակական դիտարկման միջոց՝ արտահայտելով ժողովրդի վերաբերմունքը տարբեր վարքագծերի, կենցաղային խնդիրների և մարդկային փոխհարաբերությունների նկատմամբ։ Հատորը կարևոր է նաև բանավոր հումորային ավանդույթի գրավոր պահպանման տեսանկյունից, քանի որ նման պատմությունները փոխանցում են ժողովրդական խոսքի առանձնահատկությունները, սրամտության ձևերը և մշակութային պատկերացումները։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ երգիծական գրականության, բանահյուսության և 19-րդ դարի հասարակական ու կենցաղային կյանքի ուսումնասիրության համար։

Ժողովածուն ընդգրկում է կարճ, սրամիտ և զվարճալի պատմություններ, որոնց միջոցով ներկայացվում են մարդկային բնավորության առանձնահատկությունները, առօրյա կյանքի իրավիճակները և հասարակական հարաբերությունների տարբեր դրսևորումները։ Անեկդոտային ժանրը հիմնված է սեղմ պատումի, անսպասելի ավարտի, բառախաղի, հեգնանքի և իրավիճակային հումորի վրա։ Այսպիսի պատմություններում հաճախ ծաղրվում են մարդկային թուլությունները, միամտությունը, սնապարծությունը, ագահությունը, կեղծավորությունն ու անհիմն ինքնավստահությունը։ Հումորը ոչ միայն զվարճանքի միջոց է, այլև հասարակական երևույթները դիտարկելու և քննադատելու յուրահատուկ ձև։ Կենցաղային դրվագների ու ճանաչելի կերպարների միջոցով անեկդոտները փոխանցում են ժամանակի մտածողության, խոսքի մշակույթի և մարդկանց փոխհարաբերությունների որոշակի պատկեր։ Ժողովածուի երկրորդ հատորը շարունակում է անեկդոտային նյութերի ներկայացումը՝ պահպանելով կարճ պատմությունների մատչելի և կենդանի բնույթը։ Նման հրատարակությունները կարևոր են նաև բանավոր հումորային ավանդույթի գրավոր պահպանման, ժողովրդական սրամտության և հասարակական մտածողության ուսումնասիրության համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ երգիծական գրականության, կենցաղային բանահյուսության և 19-րդ դարի մշակութային կյանքի հետազոտողների ու ընթերցողների համար։

Ստեղծագործությունը հայտնի է որպես ֆրանսիացի գրող Ալեքսանդր Դյումա ավագի «Անտոնի» դրաման, որը ներկայացնում է սիրո, հասարակական բարքերի, անձնական ազատության և մարդկային զգացմունքների բախումը։ Գործողությունների կենտրոնում Անտոնիի և Ադելի հարաբերություններն են, որոնց զարգացումը տեղի է ունենում հասարակական նախապաշարմունքների, ընտանեկան պարտավորությունների և անձնական ցանկությունների հակասությունների պայմաններում։ Հեղինակը բացահայտում է այն դժվարությունները, որոնց առջև կանգնում են անհատները, երբ նրանց զգացմունքները հակասում են ընդունված բարոյական նորմերին ու հասարակության պահանջներին։ Ստեղծագործության կարևոր թեմաներից են սիրո և պարտքի հակադրությունը, պատվի ու հեղինակության նշանակությունը, անհատի ինքնուրույն որոշումների իրավունքը և հասարակական դատողության ազդեցությունը անձնական կյանքի վրա։ Դրամատիկական լարվածությունը ձևավորվում է կերպարների ներքին հակասությունների, բարդ հարաբերությունների և ճակատագրական ընտրությունների միջոցով։ Գործը պատկանում է 19-րդ դարի ֆրանսիական ռոմանտիկական դրամատուրգիայի այն ստեղծագործություններին, որոնք ուշադրություն են դարձնում անհատի զգացմունքներին և հասարակական սահմանափակումների դեմ նրա պայքարին։ Հայերեն հրատարակությունը կարևոր է նաև եվրոպական դրամատիկական գրականության՝ հայ ընթերցողին հասանելի դառնալու պատմության տեսանկյունից։

Աշխատությունը ներկայացնում է Աշըղ Քերեմի և Ասլը հանըմի մասին հայտնի արևելյան ժողովրդական սիրավեպը, որը տարածված է եղել թուրքալեզու բանավոր և գրավոր ավանդույթներում։ Պատմության կենտրոնում երկու երիտասարդների սերն է, որի զարգացումը կապված է սոցիալական, ընտանեկան և կրոնամշակութային խոչընդոտների հաղթահարման հետ։ Սիրահարների բաժանումը, որոնումները, ճանապարհորդությունները և հանդիպման ձգտումը ստեղծում են վիպերգության հիմնական սյուժետային առանցքը։ Պատմությունը համադրում է սիրային զգացմունքների արտահայտությունը, արկածային դրվագները, բանաստեղծական խոսքը և ժողովրդական պատկերացումները՝ ներկայացնելով հավատարմության, անձնազոհության, համբերության ու սիրո ուժի գաղափարները։ Աշըղ Քերեմի կերպարը կապված է աշըղական՝ ժողովրդական երգիչ-բանաստեղծի ավանդույթի հետ, ինչի շնորհիվ ստեղծագործության մեջ կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել երգերը, չափածո հատվածներն ու երաժշտական արտահայտչաձևերը։ Ասլը հանըմի կերպարը ևս կարևոր դեր ունի սիրո, հավատարմության և անձնական ընտրության թեմաների բացահայտման գործում։ Այս ավանդազրույցը հետաքրքրություն է ներկայացնում ոչ միայն իր գրական բովանդակությամբ, այլև որպես տարածաշրջանի ժողովուրդների ընդհանուր բանահյուսական միջավայրում ձևավորված սիրային պատմության օրինակ։ Այն արժեքավոր է արևելյան ժողովրդական վիպերգության, թուրքական բանահյուսության և հայ-թուրքական մշակութային շփումների ուսումնասիրության համար։

Վեպը ֆրանսիացի գրող Ժյուլ Վեռնի հանրահայտ արկածային ստեղծագործության հայերեն հրատարակությունն է։ Այն պատմում է Ֆիլեաս Ֆոգի՝ աշխարհի շուրջը ութսուն օրում ճանապարհորդելու համարձակ գրազի մասին։ Իր հավատարիմ ուղեկից Պասպարտուի հետ նա ձեռնարկում է երկար ու բարդ ուղևորություն՝ անցնելով տարբեր երկրներով, մայրցամաքներով և ծովային ճանապարհներով։ Ճանապարհորդության ընթացքում հերոսները բախվում են ժամանակային սահմանափակումների, տրանսպորտային դժվարությունների, անսպասելի իրադարձությունների և բազմաթիվ փորձությունների, որոնք ստուգում են նրանց հնարամտությունը, վճռականությունն ու համբերությունը։ Ստեղծագործության կարևոր առանձնահատկություններից է արկածային սյուժեի համադրումը աշխարհագրական գիտելիքների, տարբեր ժողովուրդների կենցաղի և 19-րդ դարի տրանսպորտային միջոցների նկարագրության հետ։ Երկաթուղիների, շոգենավերի և հաղորդակցության նոր հնարավորությունների ներկայացմամբ վեպը պատկերում է արագ փոփոխվող աշխարհի ընկալումը։ Այն ընթերցողին ծանոթացնում է ճանապարհորդության, ժամանակի ճշգրիտ հաշվարկի, տեխնիկական առաջընթացի և մշակութային բազմազանության գաղափարներին։ Գիրքը կարևոր տեղ ունի համաշխարհային արկածային գրականության մեջ և հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև 19-րդ դարի հայերեն թարգմանական գրականության ու եվրոպական գրականության հայ ընթերցողին հասանելի դարձնելու պատմության ուսումնասիրության համար։

Ստեղծագործությունը նվիրված է հայոց պատմության նշանավոր զորավար և ազգային հերոս Վարդան Մամիկոնյանի կերպարին ու նրա հետ կապված իրադարձություններին։ Վարդան Մամիկոնյանի անունը սերտորեն կապված է հայ ժողովրդի պատմական հիշողության, ինքնության պահպանման և հայրենիքի պաշտպանության գաղափարների հետ։ Նրա կերպարի շուրջ ձևավորված պատմություններն արտացոլում են քաջության, հավատարմության, անձնազոհության և հայրենասիրության արժեքները։ Վերնագրում գործածված «արկածներ» հասկացությունը մատնանշում է հերոսի կյանքի ու գործունեության դրվագների պատմողական ներկայացումը՝ ընթերցողին հաղորդակից դարձնելով պատմական անձի կերպարին և նրա ժամանակաշրջանի իրադարձություններին։ Նման երկերում պատմական նյութը կարող է միահյուսվել գեղարվեստական պատումին՝ անցյալի դեպքերը դարձնելով ավելի մատչելի և հետաքրքիր ընթերցողի համար։ Վարդանի կերպարի միջոցով առաջ են գալիս անհատի և ժողովրդի ճակատագրի, ազգային պարտքի, հավատքի ու ազատության համար պայքարի հարցերը։ Գիրքը կարևոր է նաև հայ պատմական գրականության զարգացման և ազգային հերոսների կերպարների տարածման տեսանկյունից։ Այն կարող է հետաքրքրել հայոց պատմությամբ, Վարդանանց ավանդությամբ և XIX դարի հայ գրական-կրթական միջավայրով զբաղվող ընթերցողներին՝ նպաստելով պատմական հիշողության և ազգային արժեքների ճանաչմանը։

Աշխատության երկրորդ մասը նվիրված է ինկվիզիցիայի պատմական գործունեության և դրա հետ կապված կրոնական ու հասարակական իրողությունների ներկայացմանը։ Ինկվիզիցիան միջնադարյան Եվրոպայի պատմության մեջ ձևավորված եկեղեցական դատաքննական համակարգ էր, որի հիմնական նպատակներից էր դավանաբանական միասնության պահպանումը և կրոնական այլախոհության վերահսկումը։ Այս երևույթի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու եկեղեցական իշխանության ազդեցությունը հասարակական կյանքի վրա, կրոնական համոզմունքների և իրավական կարգավորումների փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև այն պայմանները, որոնցում իրականացվում էին քննություններն ու դատավարությունները։ Վերնագրում շեշտված գաղտնիության գաղափարը ուշադրություն է հրավիրում հավատաքննության ոչ հրապարակային ընթացակարգերի, քննության կազմակերպման և իշխանական վերահսկողության առանձնահատկությունների վրա։ Թեման առնչվում է նաև խղճի ազատության, կրոնական հանդուրժողականության, անհատի իրավունքների և հասարակական արդարության հարցերին, որոնք տարբեր ժամանակաշրջաններում ունեցել են պատմական ու գաղափարական կարևոր նշանակություն։ Որպես բազմամաս աշխատության երկրորդ բաժին՝ գիրքը շարունակում է ինկվիզիցիայի վերաբերյալ նյութի հաջորդական ներկայացումը և լրացնում թեմայի ընդհանուր պատկերը։ Այն կարող է հետաքրքրել եկեղեցու պատմությամբ, միջնադարյան Եվրոպայի հասարակական կյանքով, կրոնական շարժումներով և պատմական դատական համակարգերով զբաղվող ընթերցողներին։

Աշխատության այս մասը շարունակում է ինկվիզիցիայի պատմական երևույթի ուսումնասիրությունը՝ ուշադրություն հրավիրելով կրոնական քննության և դատավարության համակարգի առանձնահատկություններին։ Ինկվիզիցիան եվրոպական պատմության մեջ կարևոր դեր ունեցած հաստատութենական համակարգ էր, որի գործունեությունը կապված էր եկեղեցական իշխանության, դավանաբանական վերահսկողության և կրոնական անհամաձայնությունների դեմ պայքարի հետ։ Թեմայի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու այն հասարակական պայմաններին, որոնցում ձևավորվել և գործել են հավատաքննության կառույցները, ինչպես նաև հասկանալու դրանց ազդեցությունը անհատի, համայնքների և մտավոր կյանքի վրա։ Գրքի վերնագրում ընդգծված գաղտնիության գաղափարը մատնանշում է քննության ոչ հրապարակային ընթացակարգերի, դատական գործընթացների և իշխանական վերահսկողության հարցերի կարևորությունը։ Նյութը կարող է դիտարկվել նաև կրոնական հանդուրժողականության, խղճի ազատության, իրավական արդարության և եկեղեցու ու հասարակության փոխհարաբերությունների պատմական համատեքստում։ Որպես բազմամաս աշխատության երրորդ մաս՝ այն լրացնում է թեմայի հաջորդական ներկայացումը և հնարավորություն տալիս ինկվիզիցիայի պատմությունը դիտարկել ավելի լայն ժամանակագրական ու հասարակական շրջանակում։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել եկեղեցու պատմությամբ, եվրոպական միջնադարով, կրոնական շարժումներով և պատմական դատական հաստատություններով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Ստեղծագործությունը վերնագրով անդրադառնում է VII դարի պատմական միջավայրին և այդ ժամանակաշրջանի հետ կապվող խորագետ մարդու կերպարին։ Գայլ Վահանի կերպարը ներկայացվում է որպես մտավոր կարողություններով, գիտելիքներով և խորաթափանցությամբ առանձնացող անձնավորություն, որի միջոցով ընթերցողին է փոխանցվում միջնադարյան հայ կյանքի ու մտածողության որոշակի պատկերացում։ Պատմական թեմայի ընտրությունը հնարավորություն է տալիս գեղարվեստական շարադրանքի միջոցով անդրադառնալ անցյալի հասարակական հարաբերություններին, ժամանակի բարքերին, գիտելիքի ու իմաստության արժևորմանը և անհատի դերին պատմական իրադարձությունների ու միջավայրի մեջ։ Վերնագրում ընդգծված «խորագետ» բնորոշումը կարևոր հուշում է կերպարի մտավոր նկարագրի վերաբերյալ՝ մատնանշելով դատողության խորությունը, շրջահայացությունը և գիտելիքի նշանակությունը։ Ստեղծագործությունը կարելի է դիտարկել նաև որպես պատմական հիշողության և անցյալի նշանավոր անձանց կերպավորման գրական փորձ, որտեղ պատմական ժամանակաշրջանը դառնում է մարդկային արժանիքների, խոհեմության և մտավոր ներուժի բացահայտման միջավայր։ Այն հետաքրքրություն կարող է ներկայացնել XIX դարի հայ գրականության, պատմական թեմաներով գրված ստեղծագործությունների և միջնադարյան Հայաստանի մշակութային պատկերացումների ուսումնասիրության տեսանկյունից։

Ժողովածուն հայ ժողովրդի բանավոր ստեղծագործական ժառանգության հերթական հատորն է, որն ընթերցողին ներկայացնում է ժողովրդական հեքիաթների գեղարվեստական և գաղափարական բազմազանությունը։ Հեքիաթները դարերի ընթացքում ձևավորված բանավոր ավանդույթի կարևոր մասն են․ դրանց միջոցով պահպանվել ու փոխանցվել են ժողովրդի կենսափորձը, աշխարհընկալումը, բարոյական պատկերացումները, կենցաղային սովորույթներն ու մշակութային հիշողությունը։ Հեքիաթային պատումներում հաճախ արտացոլվում են բարու և չարի, արդարության և անարդարության, ազնվության ու խաբեության, խելքի և ուժի հակադրությունները, ինչպես նաև մարդու՝ դժվարությունները հաղթահարելու և իր նպատակին հասնելու ձգտումը։ Ժողովրդական հեքիաթներին բնորոշ են երևակայական կերպարները, հրաշապատում իրադարձությունները, խորհրդանշական պատկերները, սյուժետային կրկնությունները և կենդանի, պատկերավոր խոսքը։ Դրանք միաժամանակ արտահայտում են ժողովրդի գեղարվեստական մտածողությունը և հասարակական կյանքի մասին պատկերացումները՝ պահպանելով տարբեր ժամանակաշրջանների մշակութային շերտեր։ Հեքիաթների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու բանավոր խոսքի առանձնահատկությունները, ավանդական սյուժեների տարածումն ու փոփոխությունը, ինչպես նաև հայկական բանահյուսության կապերը համամարդկային հեքիաթային ավանդույթի հետ։ Ժողովածուն կարևոր նշանակություն ունի ազգային բանահյուսական ժառանգության պահպանման, հետազոտման և սերունդներին փոխանցման համար։

Ժողովածուն ներկայացնում է հայ ժողովրդական բանավոր ստեղծագործության հարուստ ավանդույթը՝ ընթերցողին հաղորդակից դարձնելով ժողովրդի պատկերացումներին, կենսափորձին, բարոյական արժեքներին և աշխարհընկալմանը։ Հեքիաթները բանահյուսական ժառանգության կարևոր տեսակներից են, որոնց միջոցով սերնդեսերունդ փոխանցվել են կյանքի մասին պատկերացումները, մարդկային հարաբերությունների ընկալումները, արդարության ու անարդարության, բարու և չարի, խելքի ու խորամանկության, աշխատասիրության և ազնվության գաղափարները։ Դրանցում իրական կյանքի դրվագները հաճախ միահյուսվում են հրաշապատում, երևակայական և խորհրդանշական տարրերին՝ ստեղծելով գեղարվեստական ինքնատիպ աշխարհ։ Ժողովրդական հեքիաթներին բնորոշ են կենդանի խոսքը, պատկերավոր արտահայտությունները, կրկնությունները, ավանդական սյուժետային կառուցվածքները և կերպարների հստակ հակադրությունները։ Դրանք ոչ միայն զվարճանքի ու գեղարվեստական հաճույքի աղբյուր են, այլև կարևոր նյութ՝ հայկական հասարակության հոգևոր մշակույթը, կենցաղը, սովորույթները, արժեքային համակարգը և բանավոր խոսքի առանձնահատկությունները ճանաչելու համար։ Ժողովածուն նպաստում է ժողովրդական ստեղծագործության պահպանմանը, ուսումնասիրությանն ու հետագա սերունդներին փոխանցմանը՝ միաժամանակ արժեքավոր լինելով բանահյուսությամբ, գրականությամբ, ազգագրությամբ և ազգային մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվողների համար։

Գիտական ժողովածուն ներկայացնում է Ռուսաստանի Դաշնությունում բնակվող հայերի բանավոր ավանդույթի պահպանված նմուշները՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Դոնի Ռոստովի և Պյատիգորսկի հայկական համայնքներին։ Այն կարևոր նյութ է տրամադրում սփյուռքահայության ոչ նյութական մշակութային ժառանգության, բանավոր հիշողության և ավանդույթների սերնդեսերունդ փոխանցման գործընթացների ուսումնասիրության համար։ Բանավոր ավանդույթը դիտարկվում է որպես համայնքային ինքնության պահպանման կարևոր միջոց, որի միջոցով փոխանցվում են պատմական հիշողությունը, ծագման մասին պատկերացումները, ընտանեկան պատմությունները, ժողովրդական հավատալիքները, սովորույթներն ու մշակութային արժեքները։ Տեղային միջավայրերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են հայկական բանահյուսական ձևերը պահպանվում տարբեր հասարակական և լեզվամշակութային պայմաններում, ինչպես են փոխազդում շրջապատող մշակույթների հետ և ինչ փոփոխություններ են կրում ժամանակի ընթացքում։ Ժողովածուում ներկայացված բանավոր նյութերը արժեքավոր սկզբնաղբյուրներ են համայնքների պատմության, ինքնության, հիշողության և մշակութային շարունակականության ուսումնասիրման համար։ Աշխատությունը նշանակալի է նաև հայկական սփյուռքի բանահյուսական ժառանգության հավաքման, գրանցման և գիտական շրջանառության տեսանկյունից։ Այն օգտակար է բանագետների, ազգագրագետների, հայագետների, սփյուռքագիտությամբ զբաղվող հետազոտողների և հայկական ավանդական մշակույթով հետաքրքրվողների համար։

Ստեղծագործության վերնագիրը մատնանշում է անեծքի գաղափարի շուրջ ձևավորվող դրամատիկական պատմություն, որտեղ կենտրոնական տեղ կարող են զբաղեցնել մարդու ճակատագրի, անձնական ընտրության, մեղքի և դրա հետևանքների հարցերը։ «Անիծյալ» բնորոշումը կարող է ընկալվել ինչպես բառացի, այնպես էլ խորհրդանշական իմաստով՝ արտահայտելով հասարակության կողմից մերժված, դժբախտության մեջ հայտնված կամ ծանր հանգամանքների ազդեցության տակ ապրող անհատի վիճակը։ Այսպիսի թեմատիկ ուղղությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու մարդու և շրջապատող միջավայրի բարդ հարաբերությունները, բարոյական պատասխանատվության խնդիրը, ինչպես նաև ճակատագրի և ազատ կամքի փոխազդեցությունը։ Վիպական պատմասության ձևը թույլ է տալիս զարգացնել կերպարների փոխհարաբերությունները և աստիճանաբար բացահայտել նրանց ներքին հակասությունները։ Առաջին հատորը ներկայացնում է ծավալուն ստեղծագործության սկզբնական մասը և հիմք է դնում հետագա զարգացումների ընկալման համար։ Երկը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայ գեղարվեստական արձակի, դրամատիկական թեմաների և անհատի ճակատագրի գրական մեկնաբանությունների ուսումնասիրության տեսանկյունից։

Ստեղծագործության վերնագիրը մատնանշում է նամակագրական ձևով ներկայացված պատմություն, որի կենտրոնում հայ մարդու ճակատագիրն է։ Անգլիական միջավայրի կամ անգլիական թեմատիկայի հիշատակումը հուշում է, որ երկը կարող է անդրադառնալ տարբեր մշակույթների ու հասարակությունների փոխհարաբերություններին, ինչպես նաև օտար միջավայրում հայ անհատի ապրումներին և փորձառությանը։ Նամակների միջոցով պատմություն ներկայացնելու ձևը հնարավորություն է տալիս իրադարձությունները բացահայտել անձնական դիտանկյունից՝ փոխանցելով հերոսների մտքերը, զգացմունքները, մտահոգություններն ու կյանքի հանգամանքները։ Հայ մարդու ճակատագրի թեման 19-րդ դարի գրականության մեջ հաճախ կապվել է ազգային պատկանելության, հասարակական դիրքի, անձնական ընտրության և ժամանակի պատմական իրողությունների հետ։ Այս տեսանկյունից ստեղծագործությունը կարելի է դիտարկել որպես հայ անհատի կյանքի և ինքնության հարցերին անդրադարձող գրական երկ։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև նամակագրական արձակի զարգացման, հայ գրականության մեջ վիպական պատմասության ձևերի և ազգային թեմաների ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով դիտարկելու, թե ինչպես է անձնական պատմությունը դառնում ավելի լայն հասարակական ու մշակութային հարցերի արտահայտման միջոց։

«Աննա Սարոյան»-ը հայերեն գեղարվեստական հրատարակություն է, որի վերնագիրը ներկայացնում է անձնանուն և ազգանուն՝ հուշելով անհատական կերպարի շուրջ կառուցված ստեղծագործության հնարավորությունը։ Անվան միջոցով ընթերցողի ուշադրությունը կենտրոնանում է անձնական պատմության, մարդկային ճակատագրի և անհատի՝ իր շրջապատի հետ ունեցած հարաբերությունների վրա։ 19-րդ դարի հայ գեղարվեստական գրականության մեջ անձնանուններով վերնագրված գործերը հաճախ օգտագործվել են կերպարի միջոցով հասարակական միջավայրը, բարոյական հարցերը, ընտանեկան հարաբերություններն ու ժամանակի կենսական խնդիրները ներկայացնելու համար։ Այս հրատարակությունը կարելի է դիտարկել այդ գրական ավանդույթի շրջանակում՝ որպես հայալեզու պատմողական գրականության օրինակ։ Դրա ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել ժամանակաշրջանի գեղարվեստական թեմաների, կերպարաստեղծման մոտեցումների և ընթերցողական հետաքրքրությունների բացահայտմանը։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև Թիֆլիսի հայ մշակութային միջավայրի և 19-րդ դարի վերջում այնտեղ ծավալված հայերեն հրատարակչական գործունեության տեսանկյունից։ Այն գրական ու պատմամշակութային արժեք ունի հայ գեղարվեստական գրականության տարածման և հայալեզու ընթերցողական մշակույթի ուսումնասիրման համար։

«Անուշավան»-ը հայերեն գեղարվեստական գրականության նմուշ է, որի վերնագիրը կրում է հայկական անձնանվան ձև և կարող է մատնանշել ստեղծագործության կենտրոնական կերպարին կամ թեմատիկ առանցքին։ Անձնանունը հայ մշակութային միջավայրում ունի պատմական և ավանդական հնչողություն՝ կապված հայկական անվանադրության ու ինքնության հետ։ Ստեղծագործությունը կարելի է դիտարկել 19-րդ դարի հայ գրականության զարգացման համատեքստում՝ որպես ժամանակաշրջանի ընթերցողական հետաքրքրությունների և գեղարվեստական հրատարակությունների օրինակ։ Վիպական կամ պատմողական բնույթի երկերում անձնական պատմությունները հաճախ դառնում են մարդկային հարաբերությունների, հասարակական միջավայրի, բարոյական ընտրությունների և անհատական ճակատագրի ներկայացման միջոց։ Այս հրատարակության բովանդակային առանձնահատկությունները պահանջում են բնագրի ուսումնասիրություն, ուստի նկարագրությունը կենտրոնանում է վերնագրով հաստատվող գրական բնույթի և պատմամշակութային նշանակության վրա։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայալեզու գեղարվեստական գրականության, Զմյուռնիայի հայ տպագրական ու մշակութային միջավայրի և հայ ընթերցողական կյանքի պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն նաև վկայում է հայկական գրական ստեղծագործությունների տարածման և տարբեր քաղաքներում ձևավորված հայերեն հրատարակչական ավանդույթի մասին։

Աշխատության վերնագիրը միավորում է երկու խորհրդանշական պատկեր՝ անտառը՝ որպես բնության խաղաղ ու առանձնացած միջավայր, և մատուռը՝ որպես աղոթքի, հավատքի ու հոգևոր խորհրդածության վայր։ Այս համադրությունը ստեղծում է գեղարվեստական միջավայր, որտեղ բնության և հոգևոր կյանքի թեմաները կարող են փոխլրացնել միմյանց։ Մատուռը հայ մշակութային ընկալումներում հաճախ խորհրդանշում է հավատքի պահպանությունը, հոգևոր ապավենը և մարդու ներքին աշխարհի հետ կապը, իսկ անտառային միջավայրը կարող է ընդգծել առանձնությունը, լռությունն ու բնության խորհրդավորությունը։ Ստեղծագործությունը վերնագրի հիման վրա կարելի է դիտարկել որպես հոգևոր կամ բնապատկերային երանգավորում ունեցող գրական երկ, որի կենտրոնական պատկերը կարող է ծառայել մարդու և բնության, հավատքի ու ներաշխարհի փոխհարաբերությունները ներկայացնելու համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայ գրականության մեջ կրոնական պատկերների, բնության գեղարվեստական ընկալման և հոգևոր միջավայրի ներկայացման ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Գիրքը կարող է դիտարկվել նաև որպես ժամանակաշրջանի հայ ընթերցողական մշակույթի և գեղարվեստական թեմատիկայի բազմազանության վկայություն։

Աշխատանքը բանաստեղծական բնույթի գրական ժողովածու է, որն արտահայտում է հեղինակի առաջին ստեղծագործական մտորումներն ու գեղարվեստական ինքնարտահայտման փորձերը։ Այն կարելի է դիտարկել որպես գրական ինքնաճանաչման և բանաստեղծական մտածողության ձևավորման դրսևորում, որտեղ անձնական ապրումները, դիտարկումներն ու գաղափարները ներկայացվում են չափածո խոսքի միջոցով։ Բանաստեղծական առաջին փորձերը սովորաբար առանձնանում են թեմաների ու արտահայտչամիջոցների որոնմամբ, զգացմունքների անմիջական ներկայացմամբ և սեփական աշխարհընկալումը գրական ձևով արտահայտելու ձգտմամբ։ Այսպիսի ստեղծագործությունները կարող են անդրադառնալ մարդու ներաշխարհին, կյանքի տարբեր երևույթներին, բնությանն ու մարդկային հարաբերություններին՝ դրանց մասին հեղինակի անհատական ընկալումների միջոցով։ Ժողովածուն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ բանաստեղծական գրականության զարգացման, 19-րդ դարի գրական միջավայրի և անհատական ստեղծագործական ուղու ուսումնասիրման տեսանկյունից։ Այն նաև հնարավորություն է տալիս դիտարկելու, թե ինչպես էին ժամանակի հայ հեղինակները յուրացնում բանաստեղծական խոսքի ձևերը և դրանց միջոցով արտահայտում իրենց մտքերն ու զգացումները։

Ստեղծագործությունը կապված է Սեմյուել Ռիչարդսոնի «Պամելա, կամ պարգևատրված առաքինություն» վեպի գրական ավանդության հետ, որի կենտրոնում երիտասարդ կնոջ բարոյական սկզբունքների, արժանապատվության և անձնական ընտրության խնդիրներն են։ Պամելայի կերպարը ներկայացնում է առաքինության, ազնվության և ինքնահարգանքի գաղափարները՝ ընդգծելով անհատի ներքին համոզմունքների կարևորությունը հասարակական ու անձնական հարաբերություններում։ Ստեղծագործության բարոյախոսական առանցքը կապված է այն մտքի հետ, որ մարդու արժեքը պայմանավորված է ոչ թե նրա սոցիալական դիրքով կամ նյութական հնարավորություններով, այլ վարքով, սկզբունքներով և բարոյական հաստատակամությամբ։ Վեպի գրական աշխարհում կարևոր տեղ են զբաղեցնում նաև հասարակական անհավասարության, կնոջ դիրքի, պատվի, սիրո և մարդկային հարաբերություններում վստահության հարցերը։ Պամելայի կերպարի միջոցով ներկայացվում է անհատի՝ սեփական արժանապատվությունը պահպանելու և ճնշումների պայմաններում իր համոզմունքներին հավատարիմ մնալու ձգտումը։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում եվրոպական վիպական գրականության հայերեն թարգմանությունների, բարոյական դաստիարակության և 19-րդ դարի հայ ընթերցողական մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Այն նաև հնարավորություն է տալիս դիտարկելու, թե ինչպես էին եվրոպական գրականության բարոյախոսական գաղափարները ներկայացվում հայ ընթերցողին։

Վերնագիրը մատնանշում է դրամատիկ և սուր իրադարձություններով հարուստ գեղարվեստական ստեղծագործություն, որի կենտրոնում մարկիզուհու կերպարն է։ «Արյունալի» բնորոշումը հուշում է, որ պատմության մեջ կարող են կարևոր տեղ ունենալ բռնության, դաժանության, վրեժի, իշխանության չարաշահման կամ մարդկային բարդ հարաբերությունների թեմաները։ Մարկիզուհու կերպարը ենթադրում է ազնվական միջավայր, որտեղ անձնական շահերը, պատվի ու դիրքի պահպանման ձգտումը և հասարակական հարաբերությունները կարող են վերածվել լարված հակամարտությունների։ Հատորի բաժանումը ցույց է տալիս, որ ընթերցողին ներկայացվող պատմությունը ծավալուն է և շարունակական, իսկ առաջին մասը կարող է հիմք դնել հետագա իրադարձությունների զարգացմանը։ Ստեղծագործությունը կարելի է դիտարկել 19-րդ դարի գեղարվեստական արձակի այն ուղղության համատեքստում, որը ձգտում էր ընթերցողին գրավել արտասովոր հերոսներով, դրամատիկ իրավիճակներով և գաղտնիքներով լի պատմություններով։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև հայերեն թարգմանական գրականության պատմության տեսանկյունից՝ որպես օտարալեզու գեղարվեստական ստեղծագործությունների տարածման և հայ ընթերցողական միջավայրում դրանց ընդունման օրինակ։

Վերնագիրը խորհրդանշական կերպով միավորում է արծվի կերպարը և Վասպուրականի պատմական ու աշխարհագրական միջավայրը՝ ստեղծելով ուժի, ազատության, արժանապատվության և ազգային ինքնության հետ կապված իմաստային շրջանակ։ Հայ գրականության մեջ արծիվը հաճախ հանդես է գալիս որպես հզորության, խիզախության, բարձր ձգտումների և հայրենիքի պաշտպանության խորհրդանիշ, իսկ Վասպուրականը՝ որպես հայկական պատմական հիշողության, մշակույթի և ինքնության կարևոր տարածք։ Այս համադրությունը թույլ է տալիս ստեղծագործությունը դիտարկել ազգային-հայրենասիրական գրականության համատեքստում՝ ուշադրություն դարձնելով հայրենի հողի, պատմական ժառանգության և ժողովրդի հավաքական ինքնագիտակցության թեմաներին։ Վերնագիրը կարող է հուշել նաև կենտրոնական հերոսի կամ խորհրդանշական կերպարի առկայություն, որի միջոցով արտահայտվում են քաջության, տոկունության և հայրենասիրության գաղափարները։ Ստեղծագործության գրական արժեքը կարելի է կապել 19-րդ դարի վերջի հայ մշակութային միջավայրում ազգային հիշողության պահպանման և պատմական ինքնության կարևորության հետ։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում Վասպուրականի հետ կապված գրական պատկերացումների, հայրենասիրական մտածողության և ժամանակաշրջանի հայ գրական ճաշակի ուսումնասիրության տեսանկյունից։

Աշխատությունը վերնագրով անդրադառնում է Հայկազն անվան հետ կապված կերպարի կամ պատմական անձի ներկայացմանը։ Հայկազն անունը հայ պատմական և ավանդական մտածողության մեջ առնչվում է Հայկ նահապետի անվան, հայ ժողովրդի ծագման մասին պատկերացումների և ազգային ինքնության խորհրդանշական ընկալումների հետ։ «Երան» բնորոշումը կարող է մատնանշել անձի գնահատական կամ պատվանուն, սակայն միայն վերնագրի հիման վրա հնարավոր չէ հստակ որոշել՝ խոսքը պատմական անձի կենսագրության, ավանդական կերպարի, թե գրական ստեղծագործության մասին է։ Հետևաբար հրատարակությունը կարելի է դիտարկել հայ պատմական և գրական ժառանգության ուսումնասիրության շրջանակում՝ որպես Հայկազն անվան ու դրա հետ կապված պատկերացումների վերաբերյալ նյութ։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայոց պատմության, ազգային ավանդությունների, պատմական անձանց ու կերպարների գրական ներկայացման, ինչպես նաև 19-րդ դարի հայ տպագիր մշակույթի ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողների համար։

Ուսումնասիրությունը նվիրված է հայկական ժողովրդական հերոսական էպոսի՝ «Սասնա ծռերի» տարբեր պատումների քննական և համեմատական վերլուծությանը։ Այն դիտարկում է էպոսի բանավոր փոխանցման ընթացքում ձևավորված տարբերակները՝ բացահայտելու դրանց ընդհանրություններն ու տարբերությունները, սյուժետային կառուցվածքի, կերպարային համակարգի, պատումային հաջորդականության և գեղարվեստական արտահայտչամիջոցների առանձնահատկությունները։ Տարբեր պատումների համադրումը կարևոր հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու էպոսի ձևավորման ու զարգացման ընթացքը, բանավոր ավանդույթի ազդեցությունը ստեղծագործության բովանդակային և կառուցվածքային փոփոխությունների վրա, ինչպես նաև տեղական տարբերակների պահպանած ինքնատիպ գծերը։ Քննական մոտեցումը նպաստում է պատումների միջև առկա կապերի, տարբերությունների և կրկնվող մոտիվների բացահայտմանը՝ միաժամանակ ուշադրություն դարձնելով յուրաքանչյուր տարբերակի պատմական, լեզվական և բանահյուսական արժեքին։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի «Սասնա ծռեր» էպոսի գիտական ուսումնասիրության, դրա տարբերակների համակարգման և հայկական հերոսական բանահյուսության առանձնահատկությունների բացահայտման համար։ Այն արժեքավոր նյութ է տրամադրում էպոսագիտության, բանագիտության, համեմատական գրականագիտության և բանավոր ավանդույթի հետազոտությամբ զբաղվող մասնագետներին, ուսանողներին ու ընթերցողներին։