Лордкипанидзе, М. Н.

Лордкипанидзе, М. Н.

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

Արխմազիսխևիում և Բագինեթիում հայտնաբերված գլիպտիկայի հուշարձանները

Աշխատությունը նվիրված է Արխմազիսխևիի և Բագինեթիի հնագիտական տարածքներում հայտնաբերված գլիպտիկայի հուշարձանների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով հին աշխարհի փոքրածավալ փորագրական արվեստի կարևոր նմուշները և դրանց նշանակությունը տարածաշրջանի պատմության, մշակույթի ու գեղարվեստական ավանդույթների հետազոտության տեսանկյունից։ Գլիպտիկան՝ կնիքների, գեմմաների, մատանիների քարերի և այլ փոքր չափերի նյութերի վրա կատարված փորագրությունների արվեստը, հնագույն հասարակությունների նյութական ու հոգևոր մշակույթի ուսումնասիրման արժեքավոր աղբյուրներից է։ Նման առարկաները ոչ միայն արտահայտում են իրենց ժամանակաշրջանի գեղարվեստական ճաշակն ու վարպետների տեխնիկական հմտությունները, այլև տեղեկություններ են հաղորդում կրոնական պատկերացումների, դիցաբանական ավանդույթների, խորհրդանշական համակարգերի, հասարակական հարաբերությունների և առօրյա կյանքի մասին։ Արխմազիսխևին և Բագինեթին պատմական Մցխեթայի շրջանի կարևոր հնագիտական կենտրոններից են, որոնք կապված են հին Իբերիայի՝ արևելավրացական թագավորության քաղաքական, տնտեսական և մշակութային կյանքի հետ։ Այս տարածքներից հայտնաբերված գլիպտիկայի նմուշների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու տարածաշրջանում գեղարվեստական ազդեցությունների տարածման, մշակութային փոխառությունների և տարբեր քաղաքակրթական ավանդույթների փոխազդեցության մասին։ Փորագրված քարերի պատկերագրական և ոճական առանձնահատկությունները կարևոր նշանակություն ունեն հնագիտական նյութի դասակարգման, ժամանակագրական համադրությունների և հին արվեստի զարգացման ընթացքի բացահայտման համար։ Դրանց վրա արտացոլված պատկերները, զարդանախշերն ու խորհրդանշական տարրերը կարող են ծառայել որպես պատմական միջավայրի, կրոնական մտածողության և հասարակական ինքնության ուսումնասիրման լրացուցիչ աղբյուրներ։ Հատկապես կարևոր է գլիպտիկայի դիտարկումը տարածաշրջանի լայն պատմամշակութային համատեքստում, քանի որ նման առարկաների տարածումն ու գեղարվեստական լուծումները հաճախ վկայում են տարբեր ժողովուրդների միջև առևտրական, քաղաքական և մշակութային կապերի գոյության մասին։ Աշխատության թեման արժեքավոր է ինչպես հնագիտության և արվեստի պատմության մասնագետների, այնպես էլ հին Կովկասի պատմությամբ, Իբերիայի թագավորության մշակույթով և տարածաշրջանի հնագույն քաղաքակրթությունների նյութական ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Այն նպաստում է գլիպտիկայի՝ որպես պատմական գիտության կարևոր օժանդակ բնագավառի ճանաչմանը և ընդգծում է փոքրածավալ արվեստի առարկաների նշանակությունը անցյալի հասարակությունների մշակութային կյանքի վերակազմության գործում։

Թարմացվել է՝ 2026-11-21
Արխմազիսխևիում և Բագինեթիում հայտնաբերված գլիպտիկայի հուշարձանները

Անվճար

Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Տեսնել ավելին Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Տեսնել ավելին Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book4 Տեսնել ավելին Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book14 Տեսնել ավելին Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Տեսնել ավելին Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book9 Տեսնել ավելին